L016.041法界寶藏論釋 C3.5S

༄༅། །ཆོས་དབྱིངས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལུང་གི་ « »གཏེར་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས།«རྒྱ་གར་སྐད་དུ། དྷརྨ་དྷཱ་ཏུ་རཏྣ་ཀོ་ཥ་ནཱ་མ་བྲྀ«༼༡༽«ཏྟི། བོད་སྐད་དུ། ཆོས་དབྱིངས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པ། རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་«༼༢༽«ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཐོག་མའི་མགོན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ནི། །དྲི་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་རྣམ་དག་ཅིང༌། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་» «ལྷ། །སྲིད་ཞིའི་དཔལ་དུ་གྱུར་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འགྲོ་ཀུན་མེད་སྣང་སྒྱུ་འདྲའི་འཁོར་བ་འདིར། །རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་འཛིན་པས་བཅིངས་པ་རྣམས། །རང་བཞིན་རྣམ་གྲོལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན། །ལྷུན་མཉམ་ཡངས་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་བཤད་བྱ། །གང་གི་ཚེ་གདོད་མའི་དབྱིངས་སུ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་ནས། ལྷུན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་རྒྱན་ཉིད་དུ་བཞུགས་ཏེ། སྐུ་དང༌། གསུང་དང༌། ཐུགས་དང༌། ཡོན་ཏན་དང༌། ཕྲིན་ལས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོའི་རང་བཞིན་ལས། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་ལྟར། ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་ཞིང་ཁམས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་པའི་«༼༣༽«རྒྱ་མཚོའི་«༼༤༽«སྙེད་དུ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐུགས་རྗེ་དང༌། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་«༼༥༽«དཀར་པོ་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་རྒྱུས། གང་ལ་གང་འདུལ་བའི་ཐུབ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་རྣམ་པར་བཀོད་པས། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དག་གི་འབྲས་བུའི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། གསང་བ་སྤྱོད་པ་ས་བོན་གྱི་རྒྱུད་ལས། འདི་ནི་ཉག་གཅིག་རྣལ་མ་ཡིན། །དོན་ཀྱི་ས་བོན་རྣམས་སུ་ནི། །ངེས་པའི་སྙིང་པོ་ཉིད་དུ་ཡང༌། །གསུངས་སོ་བསྟན་ཏོ་བཤད་པ་ཡིན། །བསྟན་པའི་གསུང་ནི་རྒྱ་མཚོ་ཀུན། །ལ་ལ་གནས་སྐབས་ཡུལ་དོན་དུ། །ལ་ལ་མ་འོངས་འཇུག་དོན་ཡིན། །ལ་ལ་གདུལ་དོན་ཐ་དད་ཉིད། །སྙིང་གི་སྙིང་པོ་ཚིག་འགའ་ལས། །ཀུན་གྱིས་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་» «སོ། །འདིའི་གནས་ངེས་པ་ནི་རིམ་པ་གཉིས་ལས།

這是完整的直譯： 吉祥！法界珍寶藏註釋名為"教法寶藏"之書開始。 (ཆོས་དབྱིངས་, dharmadhātu, धर्मधातु, 法界, chö ying) (རིན་པོ་ཆེ་, ratna, रत्न, 珍寶, rinpoche) 印度語言中：dharmadhātu ratna kośa nāma vṛtti 藏語中：法界珍寶藏之註釋 向一切如海勝者眾敬禮！ 最初怙主普賢尊， 如無垢虛空清凈， 身智無二無別尊， 成為有寂之莊嚴，我向彼敬禮。 眾生無實如幻輪迴中， 如夢執著而被束縛者， 自性解脫大圓滿之義， 任運平等廣大之論釋。 當於本初界中證得身智無二無別之菩提后，安住于自性莊嚴中，從身語意功德事業無盡莊嚴輪之自性中，如無障日輪放射光芒般，於十方無邊無際剎土、法界虛空無量海中，以任運成就大悲及所化眾生增長善根之因，隨應所化而安立諸佛世尊之燈，轉法輪之果義圓滿者，即是此自性大圓滿無上密乘。如《密行種子續》中說： "此乃唯一真實， 于諸義之種子中， 亦說為決定精要， 已宣說已開示已解說。 一切教法之大海， 或為權時境界義， 或為未來趣入義， 或為所化差別義。 心之精要數語外， 非由一切而成就。" 此中決定處有二：

འདིའི་གནས་ངེས་པ་ནི་རིམ་པ་གཉིས་ལས། རེ་ཞིག་དབང་པོ་ཡང་རབ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་འབད་པ་མེད་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་གཞི་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་དོན་ཏེ། རྒྱུད་དང་མན་ངག་གི་རིམ་པ་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་ལས། འདིར་རྡོ་རྗེའི་གནས་ངེས་པ་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བཤད་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་«༼༡༽«དབྱིངས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་དེ། གང་དག་ཡོངས་སུ་རྩོམ་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཐོག་མར་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་དགོད་པ་ལས། རེ་ཞིག་མཚན་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི། དབང་པོ་རྣོན་པོ་དག་མིང་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་ལུས་མདོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཀོད་པ་སྟེ། དོན་ལ་མིང་དུ་འདོགས་པའང༌། དཔེ་དང༌། དོན་དང༌། ཚོགས་པ་གསུམ་གང་རུང་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་མིང་རྣམས་འབྱུང་བ་ལས། འདིར་དཔེ་དོན་ཚོགས་པའི་རིམ་པ་ལས་མཚན་ཉེ་བར་བཏགས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་དོན་ཡིན་ལ། རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི། སེམས་ཉིད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྟེ། རིག་པ་དང་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་མ་ལུས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། རིན་པོ་ཆེ་བསམ་འཕེལ་གྱི་མཛོད་ནས་འདོད་དགུ་འབྱུང་བ་དང་མཚུངས་པར་དཔེ་དོན་སྦྱར་བ་སྟེ། ཐོག་མའི་དབྱིངས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་བརྗོད་ཅིང༌། འདི་ཉིད་རྟོགས་མ་རྟོགས་ལས་གཞན་པའི་འཁོར་འདས་མེད་ལ། འདིའི་སྔོན་རོལ་དུ་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་ཞེས་ཐ་སྙད་གང་དུའང་གྲུབ་པ་མེད་དེ། རིག་པ་མེད་ན་འཁོར་འདས་སུ་གང་གིས་ངེས་པ་དང༌། གྲོལ་འཁྲུལ་གྱི་རྩིས་གཞི་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྒྱུད་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ང་མེད་པ་ཡི་སྔོན་རོལ་ན། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་གཉིས་མེད་དེ། །ལམ་དང་གྲུབ་པ་ག་ལ་ཡོད། །ང་ལས་མ་བྱུང་གཅིག་ཀྱང་མེད། །ང་ནི་སྟོང་པ་ཆེན་པོའོ། །ང་ལས་འབྱུང་བ་རྣམ་ལྔ་སྐྱེས། །ང་ནི་འབྱུང་བདག་ཆེན་པོ་ཡིན། །

這是完整的直譯： 此中決定處有二：首先，對於最上根器者，無需努力即可解脫的基礎頓斷之義。從眾多續部和口訣次第中，此處將那些金剛決定處之自性歸納為一，極為明晰地解釋，即廣釋名為《法界珍寶藏》的論著。凡欲廣泛著述者，首先應安立造論之因，其中首先是名稱的安立。為使利根者僅聞其名即能瞭解其義，並知曉此為論著金剛身之略說，故而安立名稱。 對事物命名時，依靠比喻、義理、聚合三者之一而生起相關名稱。此處依次第從比喻義理聚合而假立名稱。"法界"是義理，"珍寶藏"是比喻。法界自生智慧自性清凈，是勝義諦之心性。由於覺與無明之力，輪迴涅槃一切法生起，故以如意寶藏出生所欲之物作比喻。 本初界如來藏自性任運成就佛，稱為佛。除了證悟與否之外，別無輪迴涅槃。在此之前，並無"佛"與"眾生"之名言安立。因為若無覺性，則無法確定輪迴涅槃，也無解脫迷亂之基礎。如《覺性自現續》中所說： "在無我之前， 無佛與眾生二者， 豈有道與果？ 無一非從我而生， 我即是大空， 從我生五大， 我是大元素主。"

ང་ལས་འབྱུང་བ་རྣམ་ལྔ་སྐྱེས། །ང་ནི་འབྱུང་བདག་ཆེན་པོ་ཡིན། །ང་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་མེས། །ང་མེད་པ་ཡི་སྔོན་རོལ་ན། །སངས་རྒྱས་བྱ་བའི་མིང་»«མེད་དོ། །«༼༡༽«ང་ནི་ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །ང་ལ་མཚན་མའི་ཆོས་མེད་པས། །ང་ཡི་སེམས་ལ་གཡོས་པ་«༼༢༽«མེད། །ང་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་» «དུར། །འགྱུར་མེད་དུར་ས་ང་ལ་བཏབ། །ང་ནི་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་གནས། །བག་ཆགས་ལུས་ལྟར་སྣང་བའོ། །ང་ནི་འབྱེད་མེད་ཤེས་རབ་བོ། །ང་ལ་ཕྱི་ནང་གསང་བ་རྫོགས། །ང་ནི་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་སྐུ། །ང་ལས་སངས་རྒྱས་བསྐྱེད་པའོ། །ང་ནི་སྐྱེ་མེད་རིག་པའི་དོན། །» «ང་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་དང་བྲལ། །ང་ལ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ང་ནི་«༼༣༽«སེམས་ཅན་དུར་ནས་འདོན། །ང་ལས་ཐུགས་རྗེ་འཆར་བའི་ཕྱིར། །ང་ནི་སྟོང་པའི་ཚིག་ལས་འདས། །ང་ལས་གསལ་བྱ་«༼༤༽«འབྱུང་བའི་» «ཕྱིར། །ང་ནི་མུན་པ་སྣང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་མ་ལུས་པ་དེའི་དབྱིངས་ལས་འབྱུང་བས་ན་མཛོད་ཁང་གི་སྒྲས་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ལ་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་བཤད་ཚུལ་མཐའ་ཡས་ཀྱང་རྡོ་རྗེའི་གནས་གསུམ་དུ་བཤད་དེ། གཞི་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་ཁམས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཁམས་ལ་ཡེ་ནས་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །» «ལམ་སྨིན་བྱེད་དབང་གི་རིམ་པ་བཞི་ལྷུན་གྲུབ་རིག་པའི་རྩལ་དབང་དང་བཅས་པ་ནི་ལེགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན་«༼༡༽«ལ། གྲོལ་བྱེད་བླ་མའི་གདམས་ངག་དང་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི་ཆོས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་དང་མཚུངས་པར་བརྗོད་དེ།«༼༢༽« རྟོགས་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་ཉམས་དང་རྟོགས་པའི་རྩལ་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ནི་ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་མཛོད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འབྲས་བུ་རང་རིག་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་སྐུ་དམ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ་ཡོན་ཏན་གྱི་འཆར་གཞི་དྲི་མ་མེད་པར་གནས་ལ།

這是完整的直譯： 從我生五大， 我是大元素主。 我是諸佛之祖， 在無我之前， 無有"佛"之名。 我是方便波羅蜜， 我無相法， 我心無動搖。 我是諸佛之墓， 不變墓地立於我。 我是眾生之處， 如習氣身而顯現。 我是無分別智慧， 我圓滿外內密， 我是金剛精華身， 從我生諸佛。 我是無生覺性義， 我離實有法， 我無相故， 我從眾生墓中出。 因我生大悲， 我超越空性語， 因我生所明， 我令暗轉明。 如是，自生覺性智慧即法界，因輪迴涅槃一切法從其界中生起，故以"藏"字近稱。雖此有無量異名解釋，但可歸納為三金剛要義： 基自性清凈、如來藏界、自性光明心性即法界，因本具任運功德之寶藏故。 道成熟四灌頂次第及任運覺性力灌頂，因生一切善法故為法界；解脫上師教授及見修行殊勝法，稱為等同珍寶；證悟、三摩地等體驗與證悟力無偏顯現，應知為一切功德之藏。 果自證離垢二清凈法身即法界，為無垢功德顯現基礎；

འབྲས་བུ་རང་རིག་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་སྐུ་དམ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ་ཡོན་ཏན་གྱི་འཆར་གཞི་དྲི་མ་མེད་པར་གནས་ལ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་མངའ་དབང་རྫོགས་པས་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་ཞིང༌། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་རེ་བ་རྫོགས་པར་སྐོང་བས་མཛོད་ཁང་བཟང་པོ་དང་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ནི་མཚན་གྱི་དོན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །» «ད་ནི་ཕྱག་གི་མཆོད་པར་བརྗོད་པ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། དཔལ་ནི་རང་དོན་ཆོས་སྐུ་དམ་པ་བརྙེས་ནས་དབྱིངས་ལས་མི་གཡོ་བཞིན་དུ། གཞན་དོན་གཟུགས་སྐུ་དམ་པས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་མཛད་པ་སྟེ། སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐར་ཕྱིན་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་སུ་ལ་ཡོད་ཅེ་ན། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་ཞེས་པ་སྟེ། གདོད་མའི་མགོན་པོ་འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་བླ་མར་བྱོན་ནས། ཕྲིན་ལས་བཟང་པོ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་»«པ་ནི་«༼༡༽«ལམ་སྟོན་པའི་དེད་དཔོན་དམ་པར་ཡེ་ནས་མངའ་དབང་རྫོགས་པའི་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ལ། རྩོམ་པ་པོ་མངོན་པར་དད་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་«༼༢༽«སྒོ་གསུམ་མཆོག་ཏུ་གུས་པ་ཆེན་པོས་ཕྱག་འཚལ་བའོ། །དེ་འབའ་ཞིག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལམ་ཞེ་ན། དེར་ཡང་མ་ཟད་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ངོ་བོར་སངས་རྒྱས་པས་དེ་དག་དང༌། གཞི་དང༌། ལམ་དང༌། འབྲས་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལྔར་གནས་པ་ཀུན་ལ་བརྗོད་བྱ་རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་བ་སྟེ། སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་འོག་མིན་ན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་བཞུགས་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པ་གདུལ་བྱའི་གནས་རིས་ཀུན་ཏུ་འཕྲོ་བས་དོན་མཛད་པ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་དུ། རྟོག་པའི་དྲ་བ་རྣམ་བསལ་ཞིང༌། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་སྐུ་མངའ་བ། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་འོད་ཟེར་དག» «།ཀུན་ནས་འཕྲོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གཞི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་རང་བཞིན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །

這是完整的直譯： 果自證離垢二清凈殊勝法身即法界，為無垢功德顯現基礎。圓滿受用身因任運圓滿自在故如珍寶，化身及事業因滿足所化眾生願望故如善藏。以上已解釋名稱之義。 現在解說禮敬供養，分二：略說為："頂禮吉祥普賢"。"吉祥"指獲得殊勝法身自利后，不動法界而以殊勝色身利他，直至輪迴盡頭利益眾生，即斷證功德究竟之義。此誰具足？即"普賢"。本初怙主降臨為輪涅一切上師，任運成就善妙事業，即自古圓滿自在之圓滿導師、殊勝引路人。作者以勝解信心向其"頂禮"，即以三門極大恭敬頂禮。 是否僅禮敬此尊？不止於此，一切佛陀皆以普賢本性成佛，故對彼等及基、道、果一切法安住為五種普賢者皆頂禮，作爲了悟所詮之支分。普賢導師一切佛陀安住色究竟天受用身、法身，同時化身遍及所化眾生界利益眾生。如《釋論》所言： "遣除分別網， 具深廣之身， 普賢光明遍， 頂禮普照尊。" 基普賢即一切法之法性真如，稱為自性普賢。

གཞི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་རང་བཞིན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣང་བ་ཆོས་ཅན་གྱི་རོལ་པར་རང་ཤར་བ་སྟེ། སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རིག་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ནི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། རྫོགས་སངས་སྐུ་ནི་འཕྲོ་ཕྱིར་དང༌། །དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱེར་མེད་ཕྱིར་དང༌། །རིགས་ཡོད་ཕྱིར་ན་ལུས་ཅན་ཀུན། །རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་ཅན། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ཉིད་དོ། །རྟོགས་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ནི་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཏེ་«༼༡༽«ལེགས་པར་རྟོགས་པས་ཐར་པའི་མིག་རྙེད་པ་སྟེ་ལམ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། རང་བཞིན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དང༌། རྒྱན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དང༌། སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དང༌། རིག་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དང༌། རྟོགས་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཕྱག་གི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། མཁའ་མཉམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བསྔགས་པ་སྟེ། གདོད་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་འཁོར་འདས་འབྱུང་བའི་མཛོད། །མི་གཡོ་སྤྲོས་དང་བྲལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་བསྟན་བཅོས་འདིའི་བརྗོད་བྱ་སྤྱིར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི། གདོད་མ་ནས་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པར་རང་བྱུང་བས་གཞིའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་སྐུ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དང༌། དབྱིངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་ཡེ་ནས་གནས་པས་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས་སུ་གནས་པ་ཉིད་དང༌། རྟག་ཏུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་བྱུང་གི་འོད་གསལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་གནས་པ་ཉིད་དང༌། རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་འཁོར་འདས་སུ་བྱུང་«༼༢༽«ཡང༌།

這是完整的直譯： 基普賢即一切法之法性真如，稱為自性普賢。莊嚴普賢即一切法之顯現，自顯為諸法之遊舞，即幻化本性清凈者。覺性普賢即自生智慧如來藏，如《寶性論》所言： "圓滿佛身遍放故， 真如無別故， 具種性故，一切有情 恒具佛性。" 證悟普賢即善解本來實相，獲得解脫之眼，稱為道普賢。如《普賢心鏡》所言："應知一切法為五種普賢之自性。何為五種？即自性普賢、莊嚴普賢、導師普賢、覺性普賢、證悟普賢。" 廣說禮敬之義，即讚歎等空菩提心： 本初任運稀有妙法， 自生智慧光明菩提心， 器情輪涅生起之藏， 不動離戲我今頂禮。 此總說本論所詮。其中，心性自性清凈，本初無造自生，故基佛法身無遷變真如任運成就；界功德身智不可分離本來安住，故為稀有妙法；恒常不變智慧自生光明菩提心；雖因證悟與否而現輪迴涅槃，

རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་འཁོར་འདས་སུ་བྱུང་«༼༢༽«ཡང༌། ངོ་བོ་དེ་«༼༣༽«གང་དུའང་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་བཞུགས་པའི་བདག་ཉིད་དམ་པ་ལ། གནས་ལུགས་ཤེས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། རང་ཤར་ལས། ཡང་དག་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ལ། །སངས་རྒྱས་དང་ནི་སེམས་ཅན་མེད། །རིག་པ་འཛིན་པ་མེད་པས་སྟོང༌། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མི་གནས་ན། །རང་གི་«༼༡༽«བདེ་ཆེན་ས་ལ་གནས། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་རྗེ་བཙན་ནི། །རང་གི་རིག་པར་ཤེས་པར་བྱ། །» «རང་སྣང་རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་འདི། །ཀུན་ལ་ཡོད་དེ་རྟོགས་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །» «དེའི་འོག་ཏུ་བརྩམ་པར་དམ་བཅའ་བ་ནི། ཐེག་པའི་ཡང་རྩེ་རི་རྒྱལ་ཉི་ཟླའི་» «ཀློང༌། །འོད་གསལ་ལྷུན་གྲུབ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་ཀློང༌། །རྩོལ་ཞིང་བསྒྲུབ་མེད་རང་བཞིན་བབས་ཀྱི་ཀློང༌། །ཡེ་འབྱམས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་བཤད་ཀྱིས་ཉོན། །ཞེས་གདམས་པ་སྟེ། སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་དོན་གཅིག་ཀྱང༌། གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་གྱི་རིམ་པས་དབང་པོ་ཐ་དད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཐེག་པའི་རིམ་པ་དུ་མར་བཤད་པ་དག་ཀྱང༌། མདོ་དགུར་འདུས་ཏེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཆུང་བའི་རིམ་པ་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །དེ་ཡི་བློ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས། །རྟོག་པས་སྦགས་ལ་ཉན་ཐོས་སོ། །འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་རང་རྒྱལ་ཏེ། །རྟོག་འཇུག་«༼༢༽«ཅན་ལ་བྱང་སེམས་སོ། །འབྲིང་པོ་གསུམ་ལ་བསྟན་པ་ནི། །རབ་ཏུ་དམན་ལ་བྱ་བ་སྟེ། །དམན་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་ཤེས་ཅན་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཉིད། །ཆེན་པོ་རིམ་ལྡན་གསུམ་དག་ལ། །སེམས་ཡས་པ་ལ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། །སེམས་བཅུད་ཅན་ལ་རྫོགས་པའོ། །མཆོག་གསང་རབ་ལ་རྫོགས་པ་ཆེ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་དགུ་ལས་རྩེ་མོར་སོན་པ་ནི། །ཨ་ཏི་ཡོ་ག་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་སྟེ། །དེ་ལའང་སྡེ་གསུམ་ལས་མན་ངག་གི་སྡེའི་ཐིག་ལེ་བླ་ན་མེད་པ་ནི་ཡང་རྩེར་གྱུར་པས་རི་རྒྱལ་ཉི་ཟླའི་ཀློང་«༼༣༽«ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་ཀྱི་སྡེ། །ནམ་མཁའ་ཅན་ལ་ཀློང་གི་སྡེ། །རིམ་རྩོལ་བྲལ་ལ་མན་ངག་གོ» «།ཞེས་སོ། །རང་བཞིན་གྱིས་དག་ཅིང་གྲུབ་བསལ་ལས་འདས་པས་འོད་གསལ་བ་«༼༡༽«རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་ཀློང་དང༌།

這是完整的直譯： 雖因證悟與否而現輪迴涅槃，然其本性無有遷變，安住於法性自性大圓滿之殊勝自性中。爲了解悟實相，我向此頂禮。如《自現》所言： "真實義之本性中， 無有佛與眾生別。 離持明者故為空， 不住空性大樂地。 諸佛至尊應了知， 即是自己之覺性。 此自顯覺性之王， 雖人人有卻未證。" 其後立誓造論： "乘之頂峰日月虛空界， 光明任運金剛藏虛空， 無勤自性本然之虛空， 本遍稀有妙法請諦聽。" 此為教誨。心性雖為自生智慧之一義，然依根器差別，以建立次第而說多種乘次第，可攝為九種。如《阿底大莊嚴》所言： "小乘三種次第： 隨順其心之法， 雜染分別聲聞， 有想者緣覺乘， 分別入者菩薩。 中等三種教法： 極劣者為事業， 劣者則為行為， 具分別瑜伽乘。 大乘具次第三： 心廣大者生起， 心精華者圓滿， 最勝密者大圓。" 如是九種中之頂峰即阿底瑜伽金剛藏。其中又分三部，竅訣部無上精要為最頂峰，故稱"日月虛空界"。又彼論云： "具意者為心部， 具虛空者界部， 離次第勤為竅訣。" 自性清凈超越修除，故為光明金剛藏虛空。

རང་བཞིན་གྱིས་དག་ཅིང་གྲུབ་བསལ་ལས་འདས་པས་འོད་གསལ་བ་«༼༡༽«རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་ཀློང་དང༌། རྩོལ་སྒྲུབ་ལས་འདས་པས་རང་བཞིན་བབས་ཀྱི་ཀློང་དང༌། རང་ངོ་ཡེ་ནས་དག་པས་ཡེ་འབྱམས་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཀློང་སྟེ། རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཨ་ཏི་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དོན་ཕྱི་རབས་ཀྱི་དོན་དུ་བཤད་ཅིང་བརྩམ་པར་བྱའོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བ་སྟེ། དབྱིངས་འདི་ནི་ལྟ་བ་ཀུན་གྱི་ཡང་རྩེར་བསྔགས་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། ལྟ་བ་ཀུན་གྱི་ཡང་རྩེ་ནི། །ཨ་ཏི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་བཤད། །» «ཡངས་པས་གོ་སྐབས་འབྱེད་པའི་དོན། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱ། །རྒྱ་ཆེ་གཏིང་ཟབ་བརྟག་དཀའི་དོན། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་གཏིང་དང་མཚུངས། །གསལ་བའི་འོད་ཟེར་འདུས་པའི་དོན། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་དུ་ཤེས། །རྟོག་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། །གསང་སྔགས་ཐབས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་གསུངས། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གིས་ཕྱོགས་དང་པོ་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་འཇུག་ཡུལ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་དངོས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་གྱིས་གསང་བ་རྒྱལ་པོའི་གནས་བསྟན་པ་ལས། དང་པོ་འཁོར་འདས་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཁའ་མཉམ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ངང་ལས་འཕོ་འགྱུར་མེད་པར་བསྟན་པ་ལ«༼༢༽«། རིག་པ་སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ངང་ལས་འཁོར་འདས་སུ་རང་ཤར་ཡང་དབྱིངས་ལྷུན་གྲུབ་ལས་མ་གཡོས་པར་བསྟན་པ་ནི། ལྷུན་གྲུབ་ཀློང་ལས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་གཞི། །ངོ་བོ་སྟོང་ལ་རང་བཞིན་མ་འགགས་པ། །«༼༡༽«ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་ཅིར་ཡང་འཆར་བ་སྟེ། །སྐུ་གསུམ་ཀློང་ནས་འཁོར་འདས་རང་ཤར་ཀྱང༌། །» «དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་ཆོས་ཉིད་བདེ་བའི་ཞིང༌། །འདི་ལྟར་རིག་པ་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང༌། རང་བཞིན་གསལ་བ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང༌། ཐུགས་རྗེའི་འཆར་ཚུལ་མ་འགགས་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང་གསུམ་ནི་ཡེ་ནས་མ་བཙལ་བར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་ནུབ་པ་མེད་པའི་གཏེར་ཆེན་པོ། འོད་གསལ་གཞི་གནས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། དེའི་ངང་ལས་དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་སྣང༌། མ་དག་པ་སེམས་ཅན་གྱི་རང་སྣང་ཅིར་«༼༢༽«ཡང་ཤར་དུས་ཉིད་ནས།

這是完整的直譯： 自性清凈超越修除，故為光明金剛藏虛空；超越勤作修證，故為本然自性虛空；本來自性清凈，故為本遍稀有妙法虛空。為後世之利，將宣說並著述覺性菩提心阿底金剛藏如虛空之義。此為立誓。 此境界被贊為諸見之頂峰，如《自現》所言： "諸見之頂峰， 即說阿底大圓滿。 廣大開啟機會義， 應知如同虛空然。 廣大深邃難測義， 猶如大海之深處。 光明聚集之義理， 應知即是日輪體。 因脫分別邊際故， 稱為密咒方便王。" 以上已說明第一部分，即造論之因。 現在廣說所入之論體正文，以十三品闡明密意王之處。首先，以輪涅不離法界，說明一切法等同虛空大圓滿之中無有遷變： "任運大界中生起一切基， 本體空而自性無礙顯， 無所成而現為一切相， 三身界中輪涅自顯現， 不離法界法性樂土中。" 如是，覺性自性清凈之本體空性法身、自性光明受用身、大悲顯現無礙化身三者本來無需尋求而任運成就，即無盡大寶藏，光明基住之壇城。從其中顯現清凈佛之自顯、不凈眾生之自顯等一切時，

མ་དག་པ་སེམས་ཅན་གྱི་རང་སྣང་ཅིར་«༼༢༽«ཡང་ཤར་དུས་ཉིད་ནས། དབྱིངས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པ་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་ཤར་བ་མེད་དེ། རྨི་ལམ་བཟང་ངན་ཅི་རྨིས་པ་གཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་གཡོས་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །རང་ཤར་ལས། སྟོང་པའི་ངང་ནས་རིག་པའི་»«ཉི་ཤར་བས། །«༼༣༽«ནུབ་པ་མེད་པའི་«༼༤༽«གཏེར་ཆེན་དཀྱིལ་འཁོར་ནས། །འགྱུར་བ་མེད་པའི་སྐུ་ལྔ་»«ཤར་གྱིས་བྱུང༌། །«༼༥༽«རྟོག་པ་མེད་པའི་ངང་དུ་གཉིས་མེད་རོལ། །ཡང་དག་ས་ལ་མ་བཀོད་ཕུང་པོ་ལྔ། །སྣང་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཅིར་ཡང་སྟོན་པར་མཛད། །ཅེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། སྐུ་གསུམ་ཀུན་བྱེད་ང་རུ་བསྡུས་པ་དེ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀུན། །རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཐུགས་རྗེ་མ་བཅོས་གསུམ། །སྐུ་གསུམ་ང་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བསྟན། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་སུ་སྣང་བ་དབྱིངས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་དུ་བསྟན་པ་ནི། སེམས་ཉིད་ཀློང་ཆེན་འགྱུར་མེད་ནམ་མཁའི་ངང༌། །རོལ་པ་ངེས་མེད་ཐུགས་རྗེ་ཆོ་འཕྲུལ་ཀློང༌། །ཐམས་ཅད་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱན་ལས་ལོགས་ན་མེད། །ཕྱི་ནང་འདུ་འཕྲོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རྩལ། །ཅིར་ཡང་མ་ཡིན་ཅིར་ཡང་འཆར་བའི་ཕྱིར། །ངོ་མཚར་ཆོ་འཕྲུལ་ཡ་མཚན་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །སོ་སོ་རང་གི་རིག་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་ན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་སྣོད་བཅུད་གནས་པ་ལྟ་བུའི་རོལ་པ་འདི་ནི། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངང་ནས་«༼༡༽«འགག་པ་མེད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དུ་ཡེ་ནས་ཤར་བས། ཡ་མཚན་རྨད་ཀྱི་ཆོས་སུ་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཀུན་གྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་རིག་པ་ནི། །ཕྲ་ཞིང་ཤེས་དཀའ་ཀུན་གྱིས་མཐོང་བ་མེད། །» «འཛིན་མེད་ཀུན་«༼༢༽«ལ་སྙོམས་པ་རང་བྱུང་བདེ་བའི་ཀློང༌། །འགག་མེད་ངང་དུ་འཁོར་འདས་རོལ་པར་ཤར། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། ཆོས་ཀུན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡིན་དེ་དཔེ་ནི། །ཀུན་དཔེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དོན་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་རླུང་ཆུ་ས་མེ་རྣམ་པ་ལྔ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་རྨད་བྱུང་མངོན་སངས་རྒྱས། །སྲིད་གསུམ་ལམ་ལྔ་འགྲོ་དྲུག་སྣང་བ་ཡང༌། །རྣམ་སྨིན་ལས་ཀྱིས་མི་བསྐྱོད་མངོན་སངས་རྒྱས། །ཁམས་གསུམ་ཡེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སྐུ་གསུང་ཐུགས། །

這是完整的直譯： 不凈眾生之自顯等一切顯現之時，僅是法界法性之遊舞，別無他顯。如同美夢惡夢無論夢到什麼，都未離開睡眠狀態一般。 如《自現》所言： "從空性中覺性日昇起， 無盡大寶藏壇城之中， 不變五身自然而顯現， 無分別中二元性游舞。 未立真實地之五蘊身， 顯現幻化任何相皆示。" 又《遍作》云： "三身遍作攝於我， 一切所現諸法相， 自性本體大悲三， 即是我之三身如。" 因此，顯現輪迴涅槃為法界幻化之教示： "心性廣界不變虛空中， 游舞無定大悲幻化界， 一切無離法界莊嚴相， 內外聚散菩提心之力。 非為一物現為一切故， 奇妙幻化稀有殊勝法。" 各自覺性如虛空般，其中顯現種種法器世間有情世間等游舞，本來從無生中顯現為無滅之幻化，故說為稀有殊勝法。 如《自現》所言： "眾難了知之覺性， 微細難知眾不見。 無執平等自生樂界中， 無滅性中輪涅游舞現。" 又《遍作》云： "諸法即是菩提心，其喻， 一切喻如虛空自性然， 菩提心義亦復如是焉。 空風水地火等五大種， 菩提心中稀有現正覺。 三有五道六趣顯現亦， 異熟業力不動現正覺。 三界本來菩提身語意。"

ཁམས་གསུམ་ཡེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སྐུ་གསུང་ཐུགས། །དེ་བས་སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ཀུན། །ནམ་མཁའི་ངང་ན་མི་གནས་མེད་པ་བཞིན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཀློང་ཆེན་ཡུལ་ཆེ་བས། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་སྣོད་བཅུད་ཀུན་ཀྱང་གནས། །ཞེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཀློང་ནས་རོལ་པའི་ཤར་ཚུལ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཕྱི་ནང་སྐྱེ་འགྲོ་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཀུན། །དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱན་ཏེ་སྐུ་ཡི་འཁོར་ལོར་ཤར། །མ་ལུས་གྲགས་པའི་སྒྲ་སྐད་ཇི་སྙེད་ཀུན། །དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱན་ཏེ་གསུང་གི་འཁོར་ལོར་ཤར། །དྲན་རིག་འགྱུ་འཕྲོ་མི་རྟོག་བསམ་ཡས་ཀྱང༌། །དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱན་ཏེ་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་ཤར། །རིག་པའི་ངང་འདི་ན་སྣང་སྲིད་»«སྣོད་བཅུད་«༼༣༽«འཁོར་འདས་སུ་སྣང་ངོ་ཅོག་རང་སྣང་རང་ཤར་རྨི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ། ཆུ་ཟླའི་རང་བཞིན་ཙམ་དུ་གཟུགས་སྣང་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་རམ་རོལ་པ། སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་ནི་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར། དྲན་རིག་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་རོལ་པ་ཙམ་དུ་རང་ཤར་བ་སྟེ། དབང་པོ་དྲུག་ཡུལ་དང་བཅས་པ་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་«༼༡༽«ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་སུ་སྣང་བའང་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་གི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པ་ནི། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་«༼༢༽«འཁྲུལ་སྣང་ང་ཡི་སེམས། །ཐམས་ཅད་གནས་པ་འཁྲུལ་སྣང་ང་ཡི་ཐུགས། །» «ཐམས་ཅད་སྣང་བ་འཁྲུལ་སྣང་ང་ཡི་སྐུ། །ཐམས་ཅད་གྲགས་པ་འཁྲུལ་སྣང་ང་ཡི་གསུང༌། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སྟོན་པའི་སྟོན་པ་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ཡིས། །སྙིང་པོ་སྐུ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་བཀོད་པ་ནི། །ཇི་ལྟར་སྣང་ཞིང་གནས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་དབྱིངས་ངང་ལ་བཀོད། །སྙིང་པོའི་དོན་ལ་བླང་དོར་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡང་ཀུན་བྱེད་ང་ཡིས་བཀོད་པ་ཡིན། །ཀྱེ་སྟོན་པའི་སྟོན་པ་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ཡིས། །སྙིང་པོ་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་བཀོད་པ་» «ནི། །ཇི་ལྟར་གྲགས་ཤིང་གནས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་«༼༣༽«ཚིག་གིས་གསུང་དུ་བཀོད། །སྙིང་པོ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་གསུང་ལ་འདུས། །

這是完整的直譯： 三界本來菩提身語意。 是故顯現世間器情一切， 如同虛空中無不安住， 菩提心之廣大境界中， 佛與眾生器情皆安住。 從菩提心界中游舞顯現方式廣說： 外內眾生形色現一切， 法界莊嚴現為身輪相。 無餘所聞聲音語言等， 法界莊嚴現為語輪相。 念覺動轉無念無量思， 法界莊嚴現為意輪相。 在此覺性中，顯現世間器情、輪迴涅槃等一切，皆為自顯自現，如夢之本性，或如水月之自性。一切色相即自生智慧身之壇城或游舞；一切聲音語言即語之壇城；一切念覺及無分別智慧大海，即意之大壇城游舞而自現。六根及境執為我而顯為煩惱聚，亦未離自生智慧一罈城之中。 如《無字》云： "一切生起迷亂現我心， 一切安住迷亂現我意， 一切顯現迷亂現我身， 一切所聞迷亂現我語。" 又《遍作》云： "啊！諸師之師遍作王， 精要身之壇城安立， 一切所現安住諸法， 安立無生法界性中。 精要義中無取捨故， 此亦遍作我所安立。 啊！諸師之師遍作王， 精要語之壇城安立， 一切所聞安住諸法， 無生界中安立語言。 精要攝於不可說語，

སྙིང་པོ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་གསུང་ལ་འདུས། །དེ་ཡང་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོས་བཀོད་པ་ཡིན། །ཀྱེ་སྟོན་པའི་སྟོན་པ་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ཡིས། །སྙིང་པོ་རིག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཀོད་པ་ནི། །ཇི་ལྟར་དྲན་རིག་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན། །མ་སྐྱེས་ཀུན་བྱེད་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་རིག» «།ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཉིད་ནི། །མ་བཅོས་རྣལ་དུ་གཞག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ། །མ་བཀོད་དུས་གཅིག་རྫོགས་པའི་དོན་རྟོགས་ནས། །«༼༤༽«ལྷུན་གྲུབ་སྙིང་པོའི་དོན་ལ་འཇུག་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །ད་ནི་དབྱིངས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གཅིག་ཏུ་དོན་བསྡུ་བ་རྟོགས་ཚུལ་དང་བཅས་པ་ནི། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་སྐྱེ་གནས་བཞི་པོ་ཡང༌། །ཆོས་དབྱིངས་ངང་ལས་གཡོས་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད། །སྣང་སྲིད་ཡུལ་དྲུག་གཟུང་འཛིན་སྣང་བ་ཡང༌། །ཆོས་དབྱིངས་ངང་ན་མེད་སྣང་སྒྱུ་མའི་ཚུལ། །རྟེན་མེད་སང་སེང་ཡེ་སྟོང་ཡངས་པ་ཆེ། །རང་གསལ་ཇི་བཞིན་ཆོས་དབྱིངས་རྒྱན་དུ་ཤར། །འདི་ལྟར་འགྲོ་བ་«༼༡༽«དྲུག་ཁམས་གསུམ་སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་ན། མེད་པ་གསལ་སྣང་གི་ཆོ་འཕྲུལ་ཙམ་དུ་རང་ངོར་སྣང་བ་ནི། སྒྱུ་མའི་གྲོང་དང་སྣང་བ་ཆེན་པོ་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་སྣང་བ། སྒྱུ་མ་མཁན་རབ་ཏུ་བཟང་པོའི་སྤྲུལ་པ་དང་འདྲ་སྟེ། སྣང་དུས་ཉིད་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་བ་སྟོང་པའི་རང་གཟུགས་ཙམ་དུ་རང་ཤར་བ་ལ། ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མའི་རོལ་པར་རིག་པའི་ངང་འདིར་རང་ཤར་བ་ནི། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། མཐོང་བ་མ་འགགས་ང་ཡི་གཟུགས་ལྟར་སྣང༌། །ཐོས་པ་མ་འགགས་ང་ཡི་སྒྲ་ལྟར་གྲག» «།སྣོམ་བྱེད་མ་འགགས་ང་ཡི་དྲི་ལྟར་ཚོར། །མྱོང་བྱེད་མ་འགགས་ང་ཡི་རོ་ལྟར་བདའ། །ཚོར་བྱེད་མ་འགགས་ང་ཡི་ཡིད་ལྟར་མགྱོགས། །གསང་བའི་«༼༢༽«ཉོན་མོངས་ང་ཡི་ཆོ་འཕྲུལ་ཏེ། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ང་ཡི་དུར་ས་ཡིན། །» «ཀུན་བྱེད་ང་ནི་སྣང་བ་རང་གསལ་ཆེ། །སྣང་བ་མེད་པའི་ཐོག་མའི་དུས་ཀྱི་ཚེ། །» «དཔྱོད་བྱེད་མགྱོགས་པའི་ཡིད་དྲུག་མ་འགགས་པས། །དྲན་བྱེད་མ་འགགས་ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པར་ཤར། །ཞེས་པ་དང༌། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། རྨི་ལམ་ཇི་བཞིན་སྒྱུ་མ་བཞིན། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཇི་བཞིན་དུ། །

這是完整的直譯： 精要攝於不可說語， 此亦遍作王所安立。 啊！諸師之師遍作王， 精要覺性壇城安立， 一切念覺分別諸法， 了知無生遍作之義。 遍作我之身語意者， 無造自然安住三壇城， 無立一時圓滿義悟已， 趣入任運精要之義。 今總攝法界幻化為一，及其證悟方式： 六道眾生四生處所， 未曾動搖法界性中。 顯現世間六境能所， 法界性中無現幻化。 無依朗然本空廣大， 自明如是現法界嚴。 如是六道三界顯現世間器情諸法，于覺性中，僅為無中明現之幻化而自顯，如幻城與大光明上空所現，如善幻師之化現。顯時本無所有，僅為空性自相而自現。六識境相如夢如幻游舞于覺性中自現。 如《無字》云： "見而無礙現如我色， 聞而無礙響如我聲， 嗅而無礙覺如我香， 嘗而無礙隨如我味， 觸而無礙速如我意， 秘密煩惱即我幻化， 佛與眾生是我墓地。 遍作我是自明大光， 無現之時最初之際， 速行六意無礙故， 念而無礙六聚自在顯。" 又《根本智慧》云： "如夢亦如幻， 如乾闥婆城，

དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཇི་བཞིན་དུ། །དེ་བཞིན་སྐྱེ་དང་དེ་བཞིན་གནས། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་འཇིག་པར་གསུངས། །ཞེས་སོ། །ད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་འདུས་པས། ཕྱི་ནང་སྣང་བཏགས་ཀྱི་རང་སྣང་ཤར་དུས་ཉིད་ནས། བྱར་མེད་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་ཕྱམ་གདལ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་སྣང་གྲགས་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ཆེན་འདིར། །ལྷུན་མཉམ་མི་གཡོ་ཆོས་སྐུ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ཡེ་བབས་རང་སྟོང་འཕོ་དང་འགྱུར་མེད་པས། །ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ངང༌། །བྱ་དང་རྩོལ་མེད་བདེ་ཀློང་གཅིག་ཏུ་འཁྱིལ། །གང་སྣང་བའི་དུས་ནས་རིག་པའི་ངང་ལས་གཞན་མེད་དེ། རྨི་ལམ་ཅི་«༼༡༽«སྣང་བའི་དུས་ནས་གཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་གཞན་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རིག་པ་ནི་ཡེ་སྟོང་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། དེའི་ངང་ལས་སྣང་བའང་མེད་སྣང་སྟོང་པའི་རོལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་མཚན་དུ་གྲུབ་པ་འགའ་ཡང་མེད་པས་སྤང་བླང་དང་རེ་དོགས་མི་དགོས་པའི་གནད་དུ་ཡེ་ནས་ཤར་ཟིན་ཏེ། ད་བསྐྱར་ནས་འབད་རྩོལ་དང་རེ་དོགས་མ་བྱེད་པར་རང་ཡལ་མཉམ་པའི་ངང་དེར་གདལ་བ་ཆེན་པོ་མ་བཅོས་རྣལ་གཞག་གཅིག་ཏུ་གདམས་པ་ནི། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། ཁྱབ་གདལ་འུབ་ཆུབ་སྙིང་པོའི་དོན་གྱི་མཆོག» «།ཆ་སྙོམས་ཡུལ་འཇུག་རང་བྱུང་ངང་དུ་ཐིམ། །མཐའ་ཡས་དོན་«༼༢༽«སྤྱོད་རང་རིག་བདེ་ཆེན་ས། །ངོ་བོ་སྣང་བ་སྐུ་ཡི་ཀློང་དུ་ཐིམ། །རང་བཞིན་ཀུན་ཁྱབ་དབྱིངས་ལ་སྣང་མཐའ་ཡས། །ཟག་མེད་རང་བྱུང་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ། །དབྱིངས་རིག་གསལ་བ་རང་བཞིན་ཁྱབ་གདལ་ལོ། །བྱ་དང་བྱེད་པའི་ཆོས་མིན་ཡུལ་ལས་འདས། །ལྷུན་གྲུབ་རང་སྣང་མཐར་ཐུག་ཀུན་ལ་རོལ། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སྟོན་པའི་སྟོན་པ་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ཡིས། །མ་བཅོས་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ལུང་བསྟན་པ། །མ་བཅོས་སྙིང་པོ་ཆོས་ཀུན་རྩ་བ་ལ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བས་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད། །སྙིང་པོ་རང་བཞིན་གཅིག་གི་དོན་རྟོགས་ན། །» «ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ཀུན་བྱེད་ཉིད་དུ་འདུས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བླང་དོར་མེད་པའི་ཆོས་སྐུ་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཡང༌། རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ།

這是完整的直譯： 如乾闥婆城， 如是生如是住， 如是亦說滅。" 今諸法攝於自生智慧，外內顯現分別自相顯時，無為大平等遍滿： 如是顯聞法界大性中， 任運不動法身菩提心， 本降自空無遷無變故， 諸現法性自生智慧性， 無作無勤樂界一中轉。 任何顯現之時，除覺性外別無他物，如夢中所現時除睡眠狀態外別無他物。如是覺性本空無遷無變如虛空，從其中顯現亦是無中顯空之遊舞，故無自相成立，無需取捨希懼，本已顯為要義。今不再勤勉希懼，于自消平等性中廣大無造自然安住一味，如是教示。 如《獅子圓滿力》云： "遍滿周遍精要義之最， 平等入境融自生性中。 無邊義行自覺大樂地， 本性顯現融身界中。 自性遍滿界中現無邊， 無漏自生離戲論邊際。 界覺明性自性遍滿也。 非作所作法超境界， 任運自現究竟遍游舞。" 又《遍作》云： "啊！諸師之師遍作王， 無造眷屬中作授記， 無造精要諸法根本， 隨其所現而作抉擇。 若悟精要自性一義， 一切自性攝遍作中。" 如是無取捨法身超越造作之義本體，即是覺性自生智慧。

རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ། དེའི་རང་བཞིན་རང་གསལ་དག་པ་ནི་ལོངས་སྐུ་བཅོས་བསླད་མེད་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། རང་གསལ་མི་གཡོ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ནི། །གང་སྣང་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །བཅོས་ཤིང་བསྒྱུར་མེད་ལྷུན་མཉམ་གདལ་བའོ། །རིག་པའི་རང་ངོ་རང་གསལ་དུ་གནས་པ་ནི་ལོངས་སྐུ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་རང་ཤར་བས། མ་བཅོས་མཉམ་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། སྟོང་གསལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རིག་པའི་འཆར་ཚུལ་མ་འགགས་པར་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་ཡེ་ནས་ཤར་ཏེ། སྣ་ཚོགས་མ་འདྲེས་རོལ་པའི་འཆར་ཚུལ་ལས། །སྤྲུལ་པ་རང་བྱུང་ཡ་མཚན་འཕྲུལ་གྱི་དོན། །བྱ་བྲལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་ལས་གཡོས་པ་མེད། །མེ་ལོང་གཡའ་དག་པའི་ངོས་ལ་འཆར་ཚུལ་མ་འགགས་པར་གསལ་ཡང༌། དེ་ལ་གོས་པ་མེད་པ་ལྟར་རིག་པའི་འཆར་ཚུལ་གང་ལྟར་ཤར་ཡང༌། ངོ་བོ་ལ་གོས་པ་མེད་པ་རྩལ་མ་འགགས་པར་འཆར་བ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ། སྐུ་གསུམ་རིག་པའི་ངང་ལ་རྫོགས་པ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀུན་བྱེད་བྱང་ཆུབ་ང་ཡི་རང་བཞིན་ལས། །» «མ་བཙལ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི། །«༼༡༽«རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་སྐུ་གསུམ་སྟེ། །ང་ཡི་རང་བཞིན་མ་བཅོས་ཆོས་སྐུར་གྲུབ། །ང་ཡི་ངོ་བོ་མ་བཅོས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། །ང་ཡི་ཐུགས་རྗེ་མངོན་བྱུང་སྤྲུལ་སྐུ་གསུམ། །བཙལ་ནས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་མིན། །སྐུ་གསུམ་ཀུན་བྱེད་ང་རུ་བསྡུས་པ་སྟེ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀུན། །རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཐུགས་རྗེ་མ་བཅོས་གསུམ། །སྐུ་གསུམ་ང་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བསྟན། །ཞེས་པ་དང༌། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ང་ལ་སྐུ་ལྔ་རང་སྣང་བས། །ཞིང་ཁམས་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །དེའང་དབྱིངས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་རྫོགས་པར་བཤད་དུས། རྨོངས་ལ་ཐོས་བསམ་མ་དག་པ་ཁ་ཅིག་ད་ལྟ་སེམས་ཅན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཡོད་ཅིང་རྫོགས་ན་དང་རེ་ལེགས་ཏེ། མི་སྲིད་དོ་ཞེས་རྔམས་པོ་ཆེར་སྨོད་པ་ནི། སྤྲིན་རུམ་གྱིས་བསྒྲིབས་དུས་ཉི་མ་མེད་པར་འཛིན་པ་དང་འདྲ་བས། རྨོངས་པ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་རྩོད་པར་མི་བྱའོ། །འོན་ཀྱང་ཁྱེད་དངངས་པར་མི་འོས་ཏེ།

這是完整的直譯： 覺性自生智慧之自性自明清凈即是無造作染污之報身，如是宣說： 自明不動圓滿受用身， 任何顯現自性本任運， 無造無轉任運平等遍。 覺性自相安住自明即報身任運自現，無造大平等，空明無變之自性。如是覺性顯現方式無礙而本顯為化身： 種種無雜游舞顯現中， 化身自生奇妙幻化義， 離作普賢無有動搖。 如潔凈鏡面上顯現方式無礙明現而無染著，如是覺性任何顯現方式，本體無染著，力用無礙顯現即化身。三身圓滿於覺性中，如《遍作》云： "遍作菩提我之自性中， 無尋自性任運成就者， 諸佛精要三身也， 我之自性無造成法身， 我之本體無造圓報身， 我之大悲顯現三化身。 非尋求成之果而宣說， 三身攝於遍作我， 一切所現諸法皆， 自性本體大悲無造三， 三身我之真如中宣說。" 又《無字》云： "我有五身自顯故， 剎土法性悉圓滿。" 又，當說界身及智慧等任運圓滿時，有些愚昧聞思不凈者說："若現在眾生有佛身智慧並圓滿，那倒好了，但這是不可能的。"如此大肆誹謗，如被云遮蔽時執無日光，不應與如此愚者爭論。然而你們也不必驚慌，

འོན་ཀྱང་ཁྱེད་དངངས་པར་མི་འོས་ཏེ། ཁམས་ལ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གསུངས་པ་དེ་དག་མེད་ན་སངས་རྒྱས་དུས་ཕྱོགས་གང་ཞིག་ནས་གསར་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། བྱམས་པས་ཀྱང༌། འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཅེས་བཤད་པ་དང༌། བརྟག་གཉིས་ལས་ཀྱང༌། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །འོན་ཀྱང་གློ་བུར་དྲི་མས་བསྒྲིབས། །དེ་བསལ་ན་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལུང་གིས་ཤེས་ལ། ད་ལྟ་གློ་བུར་རྣམ་དག་ཏུ་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཡོད་ཅེས་པ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་མི་འདོད་པས། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཡོན་ཏན་ལ་བློ་གྲོས་ཕྱོགས་གཅིག་པས་ཆོས་སུ་འདུན་པར་རིགས་སོ། །འདི་ལྟར་ཡངས་པ་ཅན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དག་ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་འདུན་པར་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ད་ནི་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། གཡང་ས་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཉིད་ལ། །རྩོལ་བ་མེད་པའི་སྐུ་གསུམ་ལྷུན་རྫོགས་ཀྱང༌། །དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་ལྷུན་གྲུབ་འདུས་མ་བྱས། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཕྲིན་ལས་ལྷུན་རྫོགས་ཀྱང༌། །ཚོགས་ཆེན་ཡེ་རྫོགས་ཡེ་ཤར་ཆེན་པོའི་ཀློང༌། །ཡེ་གདོད་མ་ཉིད་ནས་རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། ཉི་མ་དང་འོད་བཞིན་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མི་ཟད་པ་རྒྱན་གྱི་འཁོར་ལོའི་རང་བཞིན་དུ་རྫོགས་པ་ནི། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། རིག་པ་གཅིག་ལ་དོན་བརྗོད་པས། །སྐུ་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ངོ་བོར་སྣང༌། །སྐུ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཆོ་འཕྲུལ་འབྱུང༌། །སྣང་དང་མི་སྣང་ཆོས་མ་ཡིན། །» «རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་མཐའ་ལས་གྲོལ། །སྣང་བའི་«༼༡༽«ཡེ་ཤེས་ངོ་བོར་གནས། །» «འབྱུང་བ་»«རྐྱེན་གྱིས་མ་གོས་བདག» «།«༼༢༽«སྣང་བའི་»«ཡེ་ཤེས་«༼༣༽«ཀུན་ཏུ་» «རོལ། །མཐའ་ཡས་ལམ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ། །སྟོང་གསུམ་རབ་འབྱམས་འཇིག་རྟེན་ནས། །སྐུ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་སྙེད་པ། །ཐམས་ཅད་མ་ལུས་སྣང་བར་གསལ། །སྟོང་གསུམ་འཇིག་རྟེན་རབ་འབྱམས་ནས། །གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་སྙེད་པ། །ཐམས་ཅད་མ་ལུས་གྲགས་པར་སྟོན། །སྟོང་གསུམ་འཇིག་རྟེན་རབ་འབྱམས་ནས། །

這是完整的直譯： 然而你們不必驚慌，若界中無任運功德，成佛時從何處新生？彌勒亦說："無為而任運成就。"《二觀察》亦云："眾生即是佛，然為客塵所蔽，若除彼即是佛。"等經文可知。現今暫時清凈中有彼等功德，我等亦不承認，應以一分智慧對自性清凈功德生起法欲。如是世尊于廣嚴城中說比丘非法者亦應趨向法。 今示覺性菩提心中身智不離不合： 無有險處菩提心性中， 無勤三身任運圓滿雖， 不離法界任運無為成， 身智事業任運圓滿雖， 大資糧本圓本顯大界。 本初以來覺性本體中身智任運圓滿故，如日光般無遷無變，即自生智慧，身語意無盡莊嚴輪自性圓滿。如《獅子圓滿力》云： "一覺性中說義時， 三身現為佛本體， 身中生智神變用， 非顯非隱非法性， 解脫證未證邊際， 安住顯現智本體， 自性不染緣起因， 顯現智慧普游舞， 解脫無邊諸道路。 三千大千世界中， 所有身之壇城數， 一切無餘皆明現。 三千大千世界中， 所有語之壇城數， 一切無餘皆宣說。 三千大千世界中，

སྟོང་གསུམ་འཇིག་རྟེན་རབ་འབྱམས་ནས། །ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་སྙེད་པ། །ཐམས་ཅད་མ་ལུས་རྟོགས་པས་སངས། །སྐུ་དང་གསུང་དང་རྡོ་རྗེའི་ཐུགས། །སྣང་བ་མེད་ལས་ཐམས་ཅད་སྣང༌། །སངས་རྒྱས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འོད། །སྣང་བ་རང་སྣང་ཉིད་དུ་ཡོད། །» «༼༤༽«ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་རང་རིག་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་རིག་པའི་ངང་དུ་རྫོགས་པས། རིག་པ་ཀློང་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོའི་ཞིང་དང་མཁྱེན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀྱང་རིག་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ལོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ཞིང༌། །ཆོས་དབྱིངས་ངང་ལས་«༼༥༽«ཆོས་ཉིད་གཟིགས་པ་ཡང༌། །མཁྱེན་པ་མ་འགགས་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱན་དུ་ཤར། །བྱས་ཤིང་བསྒྲུབ་མེད་ཡེ་ནས་གནས་པ་ཉིད། །ཉི་མཁའ་བཞིན་ཏེ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །གང་གི་ཚེ་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་བྱང་ཆུབ་བརྙེས་པ་དེའི་ཚེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང༌། སྤྲུལ་པའི་«༼༡༽«སྐུའི་ཡེ་ཤེས་དང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང༌། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རིག་པ་ཀློང་དུ་ཕེབས་པའི་རང་སྣང་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་དག་རང་ལ་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཚོགས་གཉིས་ནི་ཡེ་ནས་སྣང་བ་དང༌། སྟོང་པའི་ཡོན་ཏན་དུ་རྫོགས་ཟིན་པ་ལ་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་བརྗོད་དེ། གློ་བུར་དུ་བསགས་པ་དེ་ནི་དྲི་མ་སེལ་བྱེད་ཀྱི་«༼༢༽«རྐྱེན་གྱི་ཆ་ཙམ་ལ་རྒྱུ་ཚོགས་གཉིས་ཞེས་བཏགས་པ་ཙམ་སྟེ། ནོར་བུ་དྲི་མས་གོས་པ་ཁྲུས་རས་དང་འདག་ཆལ་གྱིས་ཕྱི་བ་ལ། ནོར་བུ་མཐོང་བའི་རྒྱུར་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐུ་གསུམ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བར་འདུས་ལ། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སྐུ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འཆར་གཞིའམ་སྟོན་པར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀུན་གྱི་སྟོན་པར་གཅིག» «།ང་ཡི་རང་བཞིན་རྣམ་གསུམ་སྣང་བ་ལས། །སྟོན་པའི་གྲངས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བྱུང༌། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་རང་སྣང་རང་ཤར་དུ་འདུས་པས།

這是完整的直譯： 三千大千世界中， 所有意之壇城數， 一切無餘證悟凈。 身語金剛意， 無顯中一切顯， 佛身及智慧光， 顯現自顯而存在， 普賢自覺性。 如是身智圓滿於覺性中，故覺性成為大海般佛剎及智慧行境亦為覺性幻化，如是宣說： 本來任運無遷變剎土， 法界性中觀見法性亦， 智慧無礙現為界莊嚴。 無作無修本來安住性， 如日空般稀有妙法也。 當證得二清凈菩提時，法身、圓滿受用身、化身的智慧和顯現一切，唯是佛陀覺性界中的自顯，別無所立。因為彼時顯現身智時，僅是自有之顯現，別無他故。 問：非從福德智慧二資糧生耶？ 答：二資糧本為顯空功德圓滿，稱為任運。暫時積累者僅是除垢緣分，假名為因二資糧。如寶珠染污，以布及皁角擦拭，說為見珠之因。 是故三身攝於自生智慧顯現中，自生智慧安住為三身等諸法之顯基或能顯。如《遍作》云： "自生智慧為一切導師， 我之自性三種顯現中， 導師數量現為三種也。" 如是一切法攝於覺性菩提心之自顯自現中，

དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་རང་སྣང་རང་ཤར་དུ་འདུས་པས། གང་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་མེད་པས་སྒྱུ་མའི་ལྟད་མོ་ལྟར་བསྟན་པ་ནི། ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དབྱིངས་རུམ་འདིར། །འཁོར་བ་ཀུན་བཟང་མྱ་ངན་འདས་པ་བཟང༌། །ཀུན་བཟང་ཀློང་ན་འཁོར་འདས་ཡེ་ནས་མེད། །སྣང་བ་ཀུན་བཟང་སྟོང་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང༌། །ཀུན་བཟང་ཀློང་ན་སྣང་སྟོང་ཡེ་ནས་མེད། །སྐྱེ་ཤི་ཀུན་བཟང་བདེ་སྡུག་ཀུན་ཏུ་བཟང༌། །ཀུན་བཟང་ཀློང་ན་སྐྱེ་ཤི་བདེ་སྡུག་མེད། །བདག་གཞན་ཀུན་བཟང་རྟག་ཆད་ཀུན་ཏུ་བཟང༌། །ཀུན་བཟང་ཀློང་ན་བདག་གཞན་རྟག་ཆད་» «མེད། །རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ལ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས། འཁོར་འདས་དང༌། སྣང་སྟོང་དང༌། སྐྱེ་ཤི་དང༌། བདེ་སྡུག་དང༌། བདག་གཞན་གང་དུའང་སྣང་བ་དང་གྲུབ་པ་མེད་ལ། དེའི་ངང་ངམ་རྩལ་ལམ་རོལ་པ་ཙམ་དུ་དེ་དག་སྣང་བ་མ་འགགས་པར་རང་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་དང༌། རྨི་ལམ་དང༌། ཆུ་ཟླ་དང༌། མིག་ཡོར་དང༌། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང༌། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་སྣང་ས་«༼༡༽«ནས་ཡོད་མ་མྱོང་བ་གཞི་བྲལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་དགོངས་པ་ལས་མ་གཡོས་པ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལས། ང་ལས་མ་བྱུང་གཅིག་ཀྱང་མེད། །ང་ནི་འབྱུང་བ་ཀུན་ཏུ་བཟང༌། །ང་ཡིས་མི་སྟོན་གཅིག་ཀྱང་མེད། །ང་ནི་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང༌། །ང་ལས་རང་བཞིན་ཐ་དད་འབྱུང༌། །ང་ནི་རང་བཞིན་ཀུན་ཏུ་བཟང༌། །ང་ནི་ཐ་སྙད་ཆོས་དང་བྲལ། །ང་ནི་གཅིག་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང༌། །ང་ལ་འོད་ཆེན་རྣམ་ལྔ་རྫོགས། །ང་ནི་རྒྱན་ཆེན་ཀུན་ཏུ་བཟང༌། །ང་ཡིས་དག་པའི་ཞིང་དུ་སྒྲོལ། །ང་ནི་སྒྲོལ་བྱེད་ཀུན་ཏུ་བཟང༌། །ང་ཡི་སེམས་ལ་ཅིར་སྣང་» «རྫོགས། །ང་ནི་རྟོགས་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང༌། །ཞེས་པ་དང༌།«༼༢༽« ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་རྒྱ་ཆེན་ཀུན་ལ་རོལ། །ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་མེད་གཅིག་གི་ཚུལ། །ཡབ་ཡུམ་གཉིས་མེད་འགྲོ་བ་ཡོངས་ལ་ཁྱབ། །འཛིན་མེད་བགྲོད་མེད་ཀུན་བཟང་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ཀུན་བཟང་ཞལ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ཏུ་གཟིགས། །ཀུན་གཟིགས་ཀུན་བཟང་སྐུ་ལ་མདུན་རྒྱབ་མེད། །

這是完整的直譯： 如是一切法攝於覺性菩提心之自顯自現中，無論如何顯現皆無實有，故如幻化景象而示： 本來任運成就界域中， 輪迴普賢涅槃亦善妙， 普賢界中輪涅本無有。 顯現普賢空性亦普賢， 普賢界中顯空本無有。 生死普賢苦樂亦普賢， 普賢界中生死苦樂無。 自他普賢常斷亦普賢， 普賢界中自他常斷無。 覺性菩提心如虛空本體中無所立故，輪涅、顯空、生死、苦樂、自他等皆無顯現亦無成立。然其中顯現不滅，如幻、如夢、如水月、如陽焰、如干闥婆城、如化現般顯現而無自性。因此，輪迴涅槃一切諸法從顯處本無所有，不離離基普賢父母之密意。如《普賢心鏡》云： "無一非從我而生， 我乃普賢諸生源。 無一非我所顯示， 我乃普賢諸導師。 從我生出異自性， 我乃普賢諸自性。 我離名言諸法性， 我乃普賢一體性。 我具五大光圓滿， 我乃普賢大莊嚴。 我于凈土中度脫， 我乃普賢諸度者。 我心現一切圓滿， 我乃普賢諸證悟。" 又云： "普賢廣大遍遊戲， 普賢父母無二一， 父母無二遍眾生， 無執無行普賢菩提心。 普賢面向十方觀， 普觀普賢身無前後。

ཀུན་གཟིགས་ཀུན་བཟང་སྐུ་ལ་མདུན་རྒྱབ་མེད། །ཡུམ་གྱི་བྷ་ག་བདེ་ཀློང་གཅིག་ཏུ་འཁྱིལ། །གང་དུ་མི་གནས་ཚིག་གིས་མཚོན་དུ་མེད། །དོན་དམ་ངང་ལས་ཀུན་བཟང་ཆོ་འཕྲུལ་འབྱུང༌། །ཐམས་ཅད་ཡིད་བཞིན་འབྱུང་བའི་ཀུན་བཟང་གཏེར། །» «ཟད་མེད་ལོངས་སྤྱོད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་ཀློང༌། །དོན་དང་མཐུན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟགས་«༼༡༽« མཆོག་ལྡན། །མ་བྲིས་དཀྱིལ་འཁོར་འོད་གསལ་བདེ་བའི་ཀློང༌། །ཀུན་བཟང་དཀྱིལ་འཁོར་འགྲོ་བ་ཡོངས་ལ་ཁྱབ། །ཅེས་པ་དང༌། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་ཡུལ་ལ་སྣང༌། །རྣམ་དག་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡུལ་ལ་སྤྱོད། །ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་མཁའ་ལ་རོལ། །རིག་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དབྱིངས་ལ་འཇུག» «།རྟག་ཆད་མེད་པའི་ཡབ་ཡུམ་རྣམ་པར་དག།རང་སྣང་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་རྒྱ་མ་ཆད། །རྟོགས་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། །» «འབྱུང་བ་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་བདག་ཏུ་སྣང༌། །ཤེས་རབ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས་རང་སྣང་སྟོན། །མཁའ་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་མི་གཡོ་ཞིང༌། །མཉམ་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་རྟོག་པ་མེད། །འདུས་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་གཅིག་ཏུ་འཁྱིལ། །རིག་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དོན་ལ་འཇུག» «།ཤེས་རབ་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་སྣ་ཚོགས་སྡུད། །ཐབས་མཆོག་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་རིག་པར་སྣང༌། །གསལ་འཚེར་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་འཛིན་པ་མེད། །བཅོམ་ལྡན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཅིག་ཅར་འཆར། །འཛིན་མེད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་རང་སར་འདུག» «།ཐིག་ལེ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངོ་བོས་སྟོང༌། །ཆོས་འབྱུང་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་བྱེད་པ་མེད། །རྟོག་མེད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་«༼༢༽« གཡེང་བ་མེད། །» «ཀུན་རྫོབ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་«༼༣༽«ས་བོན་དངོས། །དོན་དམ་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོས་«༼༤༽«ཆོ་འཕྲུལ་སྟོན། །རྒྱན་མཛེས་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་ཡུལ་ལ་སྣང༌། །དབྱིངས་རིག་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཆོས་སྐུ་དངོས། །རང་བཞིན་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་འགག་པ་མེད། །» «ངོ་བོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་འགྱུར་བ་མེད། །ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་ཅིར་ཡང་» «སྣང༌། །སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཉོན་མོངས་འདུལ། །སྟོང་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་ཐ་སྙད་བྲལ། །གསལ་བ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངོས་གཟུང་བྲལ། །ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀ་ཀུན་བཟང་རིག་པའི་ཀློང༌། །ཞེས་གསུངས་སོ། །

這是完整的直譯： 普觀普賢身無前後。 母之秘處大樂界中旋， 無所住處言詞難形容。 勝義性中普賢幻化生， 一切如意生起普賢藏。 無盡受用普賢母之界， 具足契合智慧最勝相。 未畫壇城光明大樂界， 普賢壇城遍及諸眾生。 又《獅子圓滿游舞》云： 法界普賢母顯現於境， 清凈普賢父行於境中。 智慧普賢母遊戲虛空， 覺性普賢父入於法界。 離常斷父母二者清凈， 自顯普賢母無有邊際。 證悟普賢父攝為一體， 生起普賢母顯為自我。 智慧普賢父示現自相， 虛空普賢母不動如如。 平等普賢父無有分別， 融聚普賢母旋為一體。 覺性普賢父契入實義， 智慧普賢母攝諸種種。 勝方便普賢顯為覺性， 明朗普賢母無有執著。 世尊普賢父頓時顯現， 無執普賢母自然安住。 明點普賢父本體即空， 法源普賢母無有造作。 無念普賢母無有散亂， 世俗普賢父實為種子， 勝義普賢母示現幻化。 莊嚴普賢母顯現於境， 界覺普賢父即是法身。 自性普賢母無有阻礙， 本體普賢父無有改變。 大悲普賢母現為萬有， 導師普賢父調伏煩惱。 空性普賢母離諸名言， 明性普賢父離可執取。 父母二者皆為普賢覺性界。

ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀ་ཀུན་བཟང་རིག་པའི་ཀློང༌། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ངང་ལས་འཁྲུལ་སྣང་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བའི་སྣང་བ་རང་སྣང་དུ་འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་རང་ཤར་བར་བསྟན་པ་ནི། མེད་ལ་ཡོད་པར་འཛིན་པས་འཁྲུལ་པར་བཏགས། །རྟེན་མེད་རྨི་ལམ་འདྲ་བའི་རང་བཞིན་ལ། །འཁོར་འདས་རང་མཚན་ཞེན་པ་མཚར་རེ་ཆེ། །དེ་ཡང་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པ་ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་སྟོང་གསལ་ནམ་མཁའ་ལྟར་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་མེད་ཀྱང༌། རང་ངོ་མ་ཤེས་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་དང༌། དེ་མ་ཡིན་ལ་དེར་འཛིན་པ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་གཉིས་དུས་མཚུངས་པས། གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་པའི་ཆར་སོང་ནས། འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་ཏེ། རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་དང་སྣང་བ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལྟར། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་འདི་དག» «མེད་པ་གསལ་སྣང་གི་ཆོས་ལ་དོན་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། མཚར་ཆེའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། འདི་ལྟར་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་རྣམས། །ཐག་པ་ལ་ནི་སྦྲུལ་མཐོང་བཞིན། །དེ་མ་ཡིན་ལ་དེར་བཟུང་བས། །» «ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་གཉིས་སུ་ཆགས། །ཞེས་པ་དང༌། གསང་སྙིང་ལས། ཨེ་མ་ཧོ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ལས། །རང་གི་རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱིས་སྤྲུལ། །ཞེས་པ་དང༌། སྡུད་པ་ལས། སེམས་ཅན་ཐ་མ་འབྲིང་དང་མཆོག་གྱུར་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་ཀུན་མ་རིག་ལས་བྱུང་བདེ་བར་གཤེགས་པས་གསུངས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་འཁྲུལ་སྣང་འཁོར་བར་སྣང་དུས་ནས། དོན་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་མ་མྱོང་བ་རྨི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ཀུན་བཟང་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོ་ཡིན། །«༼༡༽«མ་འཁྲུལ་མི་འཁྲུལ་འཁྲུལ་པར་མི་འགྱུར་བས། །སྲིད་པ་མིང་ཙམ་ཡོད་མེད་མཐའ་ལས་འདས། །སུ་ཡང་གང་དུ་སྔར་ཡང་མ་འཁྲུལ་ལ། །ད་ལྟ་མི་འཁྲུལ་སླད་ཀྱིས་འཁྲུལ་མི་འགྱུར། །འདི་ནི་སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་དགོངས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་ཁ་«༼༢༽«ཅིག་གཉིད་དུ་སོང་བ་ལས་«༼༣༽«རྨི་ལམ་ན་འགྲོ་བ་དང་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྣང་བ་དུས་གཅིག་ལ་ཤར་བ་ཞིག་རྨིས་ན། རང་དུས་དེ་ཉིད་ན་«༼༤༽«སྣང་»«སེམས་ཀྱིས་འཛིན་པ་སེམས་ལ་«༼༥༽«ཞེན་ཡང༌།

這是完整的直譯： 父母二者皆為普賢覺性界。 如是所說。從如是狀態中，迷亂顯現如夢幻般的景象自顯於一切眾生中，如此宣說： 無中執有故名迷， 無依如夢之自性， 執著輪涅自相奇。 複次，各自覺性任運成就法身本體，雖如虛空空明無實無相，然因不識自性的俱生無明，以及執非為是的遍計所執無明二者同時存在，故墮入能取所取的迷亂中。輪迴種種迷亂顯現隨之生起，如同執著夢中境相為我，對器世間眾生的迷亂生起強烈執著。這些皆因執無實而明顯的法為實有，如執幻化顯現為真實一般，當知實為奇異。如《珍珠串》云： "如是種種顯現， 如見繩為蛇般， 執非為是之故， 內外情器二分。" 又《秘密心髓》云： "奇哉！從如來藏中， 自心分別業所化。" 又《般若攝頌》云： "眾生下中上，數量幾許有， 彼等皆從無明生，善逝如是說。" 如是迷亂顯現為輪迴時，實則從未有過迷亂，示為如夢之自性： 一切普賢大任運， 未迷不迷不成迷， 有寂唯名超有無。 誰亦何處昔未迷， 今不迷亂后不迷， 此乃三有本凈見。 若有人入睡后夢見眾生和三界顯現同時生起，當時雖有能取所取之執著，

རང་དུས་དེ་ཉིད་ན་«༼༤༽«སྣང་»«སེམས་ཀྱིས་འཛིན་པ་སེམས་ལ་«༼༥༽«ཞེན་ཡང༌། དོན་ལ་ཡོད་མ་མྱོང་སྟེ་རང་མལ་དུ་གཉིད་དུ་སོང་བ་ལས་མ་གཡོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་ཅི་སྣང་ཅི་ཤར་ཅི་འཛིན་ཡང་རང་དུས་དེ་ཉིད་ནས། རིག་པའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པས། གང་དུའང་མ་གྲུབ་ཅིང་སྣང་བ་ཙམ་དེ་ཡང༌། དང་པོ་ཡོད་མ་མྱོང་སྟེ་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། མེད་པ་ལ་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པས་དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང༌། དང་པོ་མ་འཁྲུལ་ན་ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་དང༌། ཕྱིས་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་མི་སྲིད་དེ། མོ་གཤམ་ལ་བུ་སྐྱེ་བས་སྟོང་པའི་ཕྱིར། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་པོ་སྐྱེ་མ་མྱོང་བས། ད་ལྟ་དར་ལ་བབ་པ་དང་གནས་པ་མི་སྲིད་ལ། མཐར་རྒས་པ་དང་འཆི་བ་གཏན་ནས་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སྣོད་བཅུད་དུ་སྣང་ཙམ་འདི་ཡང་ཡོད་མི་སྲིད་དེ། དཔེར་ན་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་དུས་འཇིགས་དངངས་སྐྱེད་པའི་ཐག་པ་དེ་ཡང་འཁྲུལ་ངོར་སྦྲུལ་དུ་བདེན་བདེན་ལྟར་མཐོང་བས་ཀུན་རྫོབ་བསླུ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད། ཁ་ཅིག་གིས་ཐག་པར་བསྟན་དུས་སྦྲུལ་འཛིན་ལོག་ནས། ཐག་པར་བདེན་པས་འདྲ་བ་དེ་ཡང༌། བརྟགས་ན་སྤུ་ཉག་མ་རེ་རེ་བ་དེ་ཡང་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་པས་སྟོང་པ་ལྟར། འཁྲུལ་སྣང་ལས་འཁྲུལ་འཛིན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བ་ལས།«༼༡༽« དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་པར་བསྟན་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་དུས་སྦྲུལ་འཛིན་ལོག་པ་ལྟར་བདེན་འཛིན་ལོག་ལ། »«ཟློག་བྱེད་«༼༢༽«དང་བཟློག་བྱ་དང་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་བརྟགས་ན་ཅི་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་ནི་ཐག་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐར་ཟད་མིང་མེད་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་བ་ནི། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཐག་པ་ལ་ནི་སྦྲུལ་མཐོང་བཞིན། །དེ་མ་ཡིན་ལ་དེར་བཟུང་བས། །» «ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་གཉིས་སུ་ཆགས། །དེ་ཡང་བརྟགས་ན་ཐག་པ་ཉིད། །སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད། །» «༼༣༽«དོན་དམ་ཀུན་རྫོབ་གཟུགས་ཅན་ནོ། །སྦྲུལ་མཐོང་«༼༤༽«དེ་ཉིད་མཐོང་བས་བདེན། །ཐག་མཐོང་ཡང་དག་ཉིད་དུ་བདེན། །དཔེར་ན་མཐོ་ལ་བྱ་གནས་» «བཞིན། །བདེན་པ་གཉིས་«༼༥༽«ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་» «སྟེ། །

這是完整的直譯： 當時雖有能取所取之執著，實則從未存在，因為未曾離開自己的床鋪入睡。同樣，輪迴的迷亂顯現無論如何顯現、生起、執取，當時即未曾離開覺性的狀態，因此無有任何成立。即便僅有顯現，也從未存在過，因為是無實而明顯的顯現。無實之物不可能迷亂，故從未曾迷亂過。若初始未迷，則現在不可能迷亂，將來也不可能迷亂。如石女之子不可能出生，因石女之子從未出生過，故現在不可能長大成人，將來也絕不可能衰老死亡。 同理，雖顯現為器世間，但實不可能存在。例如，當繩子被誤認為蛇時，雖在迷亂中似乎真實地看到了令人恐懼的蛇，但這只是世俗謬誤的本質。當有人指出那是繩子時，對蛇的執著消失了，似乎繩子成爲了真實。然而，若進一步觀察，每根纖維都由無法分割的微塵構成，因此也是空性的。 從迷亂顯現中生起迷亂執著的心，聖者們教導為空性。當了悟無自性時，如同認識到蛇是錯覺一樣，對真實存在的執著也會消失。若進一步觀察，能遣除的、所遣除的以及所謂的法，都無有任何成立，如同繩子本身也不存在一樣。一切法最終歸於無名大盡，這就是三有本凈的見解。如《珍珠串》所言： "如見繩為蛇， 執非為是故， 內外情器分。 若觀察繩本， 器情本來空。 勝義世俗相。 見蛇即真實， 見繩亦真實， 如鳥棲高處。 二諦之自性， 唯世間世俗。"

འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་» «སྟེ། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་འབྲེལ་བ་མེད། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ནི། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་ཐམས་ཅད་གྲོལ། །ཞེས་པ་དང༌། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་མ་རིག་རྩད། །མ་བརྟགས་ཡེ་ནས་ཆོད་ནས་འདུག» «།གོང་དུ་འདི་ཀུན་སུས་མ་ཚོར། །རགས་པའི་འབྱུང་བ་འདི་ཀུན་ཡང༌། །» «ཐོག་མ་ཉིད་ནས་རང་དེངས་པར། །འགྲོ་བའི་གནས་མེད་རང་སངས་«༼༦༽«པས། །རང་ལུས་ཡེ་ནས་མེད་པར་ནི། །སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདིར་ཡང་རིག» «།ཅེས་སོ། །སྤྱིར་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ལ་དབང་པོའི་རིམ་པས་འཛིན་སྟངས་དང་འཇལ་ལུགས་ཐ་དད་དེ། ཉན་ཐོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བས་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་གཟུགས་ལྟ་བུ་ལ། རགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཆ་མེད་དོན་དམ་དུ་འཛིན་ལ། སེམས་ཙམ་དྲི་བཅས་རྣམ་བདེན་པས་རང་གི་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་འདོད་ལ། དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྟེན་འབྲེལ་རྒྱུ་འབྲས་ཕྱི་རོལ་ན་སྣང་ཙམ་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བར་འདོད་ལ། ཐལ་འགྱུར་བས། མེད་པ་གསལ་སྣང་ཆུ་ཟླ་དང་སྐྲ་ཤད་ལྟར་འདོད་ལ། རྫོགས་ཆེན་སེམས་ཕྱོགས་པས། རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རོལ་པའི་རྩལ་ཤར་བ་ཙམ་དུ་འདོད་ལ། ཀློང་སྡེ་བས་རིག་པའི་ཀློང་ན་རང་སྣང་བའི་རྒྱན་བཀོད་པ་ལས་རིག་པ་ཉིད་ཤར་བར་མི་འདོད་པས་རང་སྣང་ཙམ་དུ་འདོད་ལ། མན་ངག་གི་སྡེས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་རང་སྣང་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ལས་རང་ཤར་བས། ཕྱི་ནང་བར་གསུམ་གང་ནའང་མེད་པའི་རང་སྣང་བ་འདིར་ཡེ་ཤར་དུ་སྣང་བ་ཙམ་དུ་འདོད་པས། སྣང་སྲིད་རིག་པའི་ངང་ན་རང་གསལ་མེད་སྣང་སྒྱུ་མ་སྟེ། སྟོང་གཟུགས་ཤར་བ་ཙམ་དུ་འཇོག་པས། སྣང་བ་འདི་དག་སེམས་དང་དོན་གཞན་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པ་རང་སྣང་འཁྲུལ་པ་ཙམ་དུ་འཇོག་པས། ཁམས་གསུམ་ཡོད་མ་མྱོང་«༼༡༽«གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བར་ཡེ་ནས་དག་པའི་རང་བཞིན། རང་སར་ཡེ་གྲོལ་དུ་གནས་པས། རང་བཞིན་རྟོགས་ནས་ངང་ལ་གོམས་དུས་ཡིན་ཐོག་ཏུ་གྲོལ་བས། འཁྲུལ་པ་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་སངས་«༼༢༽«ནས། རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཉག་གཅིག་རང་མལ་ཀ་དག་གི་ཆོས་སྐུར་བཞུགས་ཏེ། དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་པའི་ངང་ལས། གཟུགས་སྐུ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འཆར་བས་དོན་མཛད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །

這是完整的直譯： 唯世間世俗， 與真實無關。 于空性界中， 一切皆解脫。 又《寶積經》云： 未曾迷惑無明根， 未觀本來已斷盡。 此等一切誰未覺？ 即便粗大諸元素， 本初自然而消融， 眾生無處自消散。 自身本來無所有， 無前無後此亦知。 一般而言，對內外諸法，根據根器的不同，有不同的執著方式和衡量方法。如聲聞毗婆沙師認為器世間的色法等，粗大者為世俗，無分者為勝義。唯識有垢真實派認為是自心的顯現。中觀自續派認為世俗中緣起因果如外境幻影般顯現。應成派認為是無實而明顯的顯現，如水中月影和空中毛髮。大圓滿心部認為是覺性菩提心遊舞力的顯現。龍欽派認為是覺性界中自顯的莊嚴，而非覺性本身的顯現，故僅為自顯。竅訣部認為是自生智慧的遮蔽，從任運成就門中自顯，故於內外中三處皆無的自顯，僅為本初顯現。 因此，認為顯現有情世界在覺性中自明無實如幻，僅是空相顯現。這些顯現既非心，亦非他法，無有成立，僅是自顯迷亂。三界從未存在過，如影像般本來清凈，自然本解脫。了悟自性后，于本性中熟習時，當下解脫。迷亂無蹤影消失，唯一自生智慧安住于本然本凈法身中。不離法界之中，色身任運顯現，成辦利他事業。

གཟུགས་སྐུ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འཆར་བས་དོན་མཛད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འཁྲུལ་པ་མིང་མེད་པས་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་མ་འཁྲུལ་པ་ཙམ་དུའང་གྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། འཁྲུལ་པ་མེད་པས་མ་འཁྲུལ་ཆོས་མེད་དེ། །ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་རང་བྱུང་རིག་པ་ཆེ། །མ་གྲོལ་མི་གྲོལ་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་བས། །» «འདས་པ་མིང་ཙམ་སུ་ཡང་གྲོལ་མ་མྱོང༌། །གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་བཅིངས་པ་ཡེ་ནས་མེད། །མཁའ་བཞིན་རྣམ་དག་རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་བྲལ། །» «འདི་ནི་ཡོངས་གྲོལ་ཀ་དག་དགོངས་པའོ། །དེ་ལ་ལྟོས་གཞི་ལོག་པས་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཆོས་ལོག་པ་དང༌། ལྟོས་ཆོས་ཕན་ཚུན་པ་ལོག་པས་ཀྱང་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཆོས་ལྡོག་པ་ལས། འདིར་མ་འཁྲུལ་པའི་ལྟོས་ཆོས་འཁྲུལ་པ་ལོག་པས། མ་འཁྲུལ་«༼༡༽«ཉིད་དུའང་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་«༼༢༽«མིང་ཙམ་སྟེ། འཁོར་འདས་བཅིངས་གྲོལ་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། དོན་དམ་ཆོས་ཞེས་ལྷག་པའི་གནས་ཞེས་བཤད་པའང་མེད། །འཁྲུལ་དང་བྱང་ཆུབ་ལམ་དེ་རྟོགས་པས་ཐོབ་པའང་མེད། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱང་ཚིག་གི་མཐའ་དང་བྲལ། །» «ཞེས་པ་དང༌། ཁྱུང་ཆེན་ལས། སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སུ་ཡིས་བཅིངས་པའི་རྒྱ། །» «འཁྲུལ་དང་མ་རིག་སེམས་ཅན་»«སུ་ལ་«༼༣༽«སྲིད་མིང་མེད། །» «དེ་ཕྱིར་ཡེ་ནས་མ་བཀྲོལ་»«ཕྱིས་གྲོལ་མེད་སྣང་«༼༤༽«བའོ། །གཞི་མེད་ལམ་ཞེས་འབྲས་བུ་སུ་འདོད་པ། །འདོད་ཕྱིར་ཐར་པའི་གནས་ལ་འདི་ཡིས་སྒྲིབ། །སྟོང་མུ་གསལ་དང་ཡོད་དང་མེད་པ་ཉིད། །རྟག་ཆད་རྒྱུ་འབྲས་བཞི་སྟེ་བརྒྱད་རྣམས་ལ། །མཐའ་བྲལ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་དང་མཚུངས་པ་ཉིད། །ཅེས་པ་དང༌། གསང་སྙིང་ལས། སུས་ཀྱང་མ་བཅིངས་བཅིངས་མེད་» «དེ། །བཅིང་བར་བྱ་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །བཅིངས་མེད་རྣམ་པར་བཀྲོལ་མེད་པ། །ཡེ་ནས་ལྷུན་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཆོས། །བསྟན་ཕྱིར་སྤྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་མཛད། །ཅེས་» «སོ། །ད་ནི་འཁོར་འདས་ཡོད་མ་མྱོང་བས་དབྱིངས་ལྷུན་མཉམ་ཡངས་པ་ཆེན་པོར་དོན་བསྡུ་བ་ནི། མདོར་ན་ལྷུན་གྲུབ་ཡངས་པའི་དབྱིངས་རུམ་ནས། །རོལ་པའི་རྩལ་གྱྀ་འཁོར་འདས་ཅི་ཤར་ཡང༌། །ཤར་ཙམ་ཉིད་ནས་འཁོར་འདས་ཡོད་མ་མྱོང༌། །གཉིད་ཀྱི་རྩལ་ལས་རྨི་ལམ་ཅི་ཤར་ཡང༌། །

這是完整的直譯： 色身任運顯現，成辦利他事業。如此，迷亂無名，故依此而言的不迷亦無成立。如雲： 無迷故無不迷法， 本來任運自生大覺， 無解脫、不解脫、將解脫， 過去僅名誰亦未曾解脫。 不會解脫本無束縛， 如虛空清凈無邊無偏， 此乃普解脫本凈見。 所依基消失則依此的法消失，相互依存的法消失則依此的法也消失。此處，不迷的所依法迷亂消失，故不迷本身也無成立，因此涅槃僅是名稱。超越輪迴涅槃、束縛解脫，如《遍作續》所說： "勝義法即殊勝處亦無， 迷惑菩提道悟亦無得， 自生智慧離言語邊際。" 又《大鵬續》云： "無佛亦無誰束縛， 迷惑無明眾生名不存， 故本無解后亦無解脫顯， 無基說道誰欲求果， 因欲遮蔽解脫處， 空、明、有、無、 常斷因果八邊， 離邊同虛空界。" 《秘密心髓》云： "無人束縛無束縛， 無可束縛之事物， 無束縛故無解脫， 本來任運佛法性， 為示現故作種種。" 現總結輪迴涅槃從未存在，故法界任運平等廣大： 總之，從任運廣大法界中， 游舞力現輪涅諸相， 現即無有輪迴涅槃， 如睡力現種種夢境。

གཉིད་ཀྱི་རྩལ་ལས་རྨི་ལམ་ཅི་ཤར་ཡང༌། །དོན་ལ་མེད་དེ་རང་རིག་བདེ་བའི་མལ། །ལྷུན་མཉམ་ཡངས་པ་ཆེན་པོར་ཕྱམ་གདལ་ལོ། །ལེའུ་འདིའི་གནས་ནི་དབྱིངས་དང་དེའི་ངང་ནས་ཤར་བའི་འཁོར་འདས་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བས་གཞི་མེད་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་མཇལ་བ་ལས། དེ་དག་གི་དོན་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བ་སྟེ། རིག་པའི་ངང་ནས་འཁོར་འདས་སྣང་སྲིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅི་ཤར་ཡང༌། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ལ་རོལ་པའི་འཆར་ཚུལ་མ་འགགས་པར་རང་ཤར་བ་ཙམ་ལས། དོན་ལ་གང་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི་རྨི་ལམ་བཟང་ངན་ཅི་ཤར་ཡང་རང་གི་རིག་པ་མལ་ན་ཉལ་བ་ལས་གུད་དུ་སོང་བ་མེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའི་རང་སྣང་བདེན་མེད་དུ་རང་ཤར་བ་ནི། ཁྱུང་ཆེན་ལས། ཡེ་ནས་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་མེད་པའི་སེམས། །འཁོར་དང་ངན་སོང་སུ་ལ་གྲུབ་སྣང་བ། །»«མི་བདེན་«༼༡༽«རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་བཞིན། །རྫུན་སྣང་བདེན་པའི་ནུས་པ་»«འདི་ལ་«༼༢༽«མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། སངས་རྒྱས་མེད་པས་སེམས་ཅན་མིང་ཡང་མེད། །སྲིད་པ་མིང་ཙམ་བཏགས་པའི་ཆོས་ལས་འདས། །ཞེས་སོ། །ཆོས་དབྱིངས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། འཁོར་འདས་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་སྟེ། ལེའུ་དང་པོའི་འགྲེལ་པའོ།། » «།།དེ་ལྟར་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་འཆར་གཞིར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། ད་ནི་དབྱིངས་དང་དབྱིངས་སྣང་ཞིང་ཁམས་སུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་བའི་དོན་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ལས། ཐོག་མར་«༼༣༽«དལ་བ་ཆེན་པོའི་ཀློང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བརྗོད་པ་ནི། དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གདོད་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ལ། །ཕྱི་དང་ནང་མེད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་གདལ། །མཐའ་ཡི་མུ་མེད་སྟེང་འོག་ཕྱོགས་མཚམས་འདས། །ཡངས་དོག་གཉིས་མེད་རིག་པ་མཁའ་ལྟར་དག» «།དམིགས་བསམ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་ཀློང་ཉིད་དོ། །མཁའ་མཉམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ལ། ཕྱི་ནང་དང༌། ཕྱོགས་ཆ་དང༌། ཡངས་དོག་དང༌། ངོ་བོ་དང༌། ངོས་གཟུང་གི་ཆོས་སུ་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས། ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དང་ཕྱོགས་ཙམ་འདྲ་བའི་དཔེ་དོན་སྦྱར་བ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། སེམས་ནི་ཇི་བཞིན་པ་ཡི་ངོ་བོ་» «སྟེ། །

這是完整的直譯： 如睡力現種種夢境， 實則不存，自覺安樂床， 任運等同廣大遍佈。 本章要點是法界及其中顯現的輪迴涅槃如夢，見為無基大平等。總之，從覺性中現起輪迴涅槃、顯現有情等諸法，僅是從任運門中游舞力無礙自顯，實則無有成立。如夢中善惡任何顯現，自覺僅安臥于床，未曾離開。無邊無偏的自顯無實自現，如《大鵬續》所說： "本無偏向之心， 輪迴惡趣于誰成現， 不真如夢幻如干闥婆城， 虛妄顯現此中無真實力。" 《遍作續》云： "無佛故眾生名亦無， 有情僅名超言說法。" 《法界寶藏論》中，闡述輪迴涅槃不離法界自性，為第一章註釋。 如是確立法界自性為顯現基礎后，今廣說法界及其顯現國土本來自顯之義。首先，描述大寧靜界如虛空： 法界自性本來任運， 內外無別遍滿一切， 無邊無際超越方位， 廣狹無二覺性如空清凈， 離所緣思惟戲論之界。 等同虛空菩提心本來清凈之本質，無內外、方位、廣狹、本質、所取之法絲毫成立，故以虛空自性作為略似的比喻。如《遍作續》所說： "心乃如實之本質，

སེམས་ནི་ཇི་བཞིན་པ་ཡི་ངོ་བོ་» «སྟེ། །» «ཇི་བཞིན་གཉིས་མེད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ། །རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་རྣམ་པ་ཡོངས་ཀྱིས་མེད། །སྤྲོས་བྲལ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཡེ་གནས་ལ། །དམིགས་པའི་ཡུལ་མེད་གཅིག་ཅེས་བགྲང་དུ་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་རིག་པ་སྟོང་པའི་དབྱིངས་ནས། འཁོར་འདས་སྟོང་པའི་རང་གཟུགས་ཤར་བར་བསྟན་པ་ནི། སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་ལས་སྐྱེ་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམས། །ཅིར་ཡང་མ་ངེས་གར་ཡང་རྒྱ་ཆད་» «མེད། །འདི་ཞེས་མི་མཚོན་དངོས་པོའི་མཚན་མ་མེད། །ཕྱོགས་འབྱམས་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་རང་བཞིན་ལ། །སྐྱེ་མེད་ལྷུན་གྲུབ་སྔ་ཕྱི་ཐོག་མཐའ་བྲལ། །རིག་པ་གདོད་མ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངང་ལས། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅི་སྣང་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རོལ་པ་སྟེ། རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་ལས་འདས་པ་ནི། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། རྫོགས་ཆེན་ང་ཡི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །རིག་པའི་ངོ་བོ་རྟོག་མེད་» «ལ། །ཅི་ཡང་མེད་པས་«༼༡༽«ཅི་ཡང་འབྱུང༌། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དཔེ་ཡིས་མཚོན། །དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །དམིགས་སུ་མེད་པས་མཚོན་ཏེ་བསྟན། །ཚིག་ཏུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ། །བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཚིག་བརྗོད་དེ། །དམིགས་མེད་དོན་གྱི་ངོ་བོར་བསྟན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ལྷུན་གྲུབ་འགྲོ་འོང་ལས་འདས་པའི་དགོངས་པར་བསྟན་པ་ནི། འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །མ་བྱུང་མ་སྐྱེས་མ་ངེས་ལྷུན་གྲུབ་ནི། །གང་ནས་མ་འོངས་གར་ཡང་སོང་བ་མེད། །སྔ་ཕྱི་རིས་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཀློང༌། །འགྲོ་དང་འོང་མེད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པར་གདལ། །རིག་པའི་ངོ་བོ་ལྷུན་གྲུབ་བརྗོད་གཞི་ལས་འདས་པ་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བསྟན་པ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཆོས་ཀུན་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་གཅིག» «།སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཀུན། །ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལ། །གཅིག་ཏུ་མེད་ལ་བགྲངས་ན་བརྗོད་མི་ལང༌། །སངས་རྒྱས་སྐུ་གསུང་སེམས་ཅན་ལུས་ངག་ཀྱང༌། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡིན་ཡེ་ནས་གཟུང་འཛིན་བྲལ། །» «ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་མཁའ་མཉམ་ཀློང་གཟེར་ཆེན་པོར་བསྟན་པ་ནི།

這是完整的直譯： 心乃如實之本質， 如實無二大樂中， 具一切相亦無一切相， 離戲如空本住中， 無所緣境不可數為一。" 如是從覺性空界中，顯現輪迴涅槃空性自相： 無生界中生起神變， 無定無邊際， 不可指為此，無實相， 遍滿如虛空自性中， 無生任運離始終。 從本初無生的覺性中，雖現生等一切，皆為無生游舞，超越侷限偏向。如《獅子圓滿游舞續》云： "大圓滿我之菩提心， 覺性本質無分別， 因無一物故生一切。" 《遍作續》云： "如虛空之法性， 以虛空喻表示， 無所緣之法性， 以無所緣表示， 不可言說之義， 以不可言說詞表達， 顯示無緣之本質。" 如是闡明任運超越來去的見地： 輪涅一切本質菩提心， 未生未起不定任運性， 無所從來亦無所去， 前後無別菩提心界， 無來無去遍滿一切。 覺性本質任運超言說，顯為輪迴涅槃之界。如《遍作續》云： "諸法根本同一菩提心， 佛與眾生器情顯有一切， 皆從菩提心要中生， 非一若數說不盡， 佛身語眾生身語亦， 菩提心本離能所執。" 今顯示等同虛空大界：

དེ་ཉིད་མཁའ་མཉམ་ཀློང་གཟེར་ཆེན་པོར་བསྟན་པ་ནི། ཐོག་མཐའ་དབུས་མེད་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཕྱམ་གདལ་མཁའ་མཉམ་དག་པའི་རང་བཞིན་ལ། །ཐོག་མཐའ་མེད་དེ་སྔ་ཕྱི་ཡུལ་ལས་འདས། །སྐྱེ་འགག་མེད་དེ་དངོས་པོ་མཚན་མར་མེད། །འགྲོ་འོང་མེད་དེ་འདི་ཞེས་མཚོན་དང་བྲལ། །རྩོལ་«༼༡༽«ཞིང་བསྒྲུབ་མེད་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་སྟོང༌། །ཕྱོགས་ཆ་དབུས་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་» «གཞི། །དམིགས་མེད་རྒྱུན་ཆད་མེད་པས་«༼༢༽«མཉམ་པའི་ཀློང༌། །འདི་ལྟར་རིག་པ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་མཚོན་དཔེ་དང་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། ཐོག་མཐའ་མེད་པ། སྐྱེ་འགག་མེད་པ། འགྲོ་འོང་མེད་པ། རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པ། མཐའ་དབུས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། མཚོན་ཚིག་དུ་མའི་སྤྲོས་དང་བྲལ། །སྔགས་ལས་མ་སྐྱེས་ཡེ་རྫོགས་ཉིད། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཡོངས་སུ་བྲལ། །ལྟ་སྒོམ་དྲི་མ་ཀུན་དང་» «བྲལ། །མཐའ་མེད་དབུས་སུ་དམིགས་པ་མེད། །རྣམ་པ་མེད་ཅིང་ཡུལ་རྣམས་མེད། །ལྷ་མེད་སྔགས་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཆོས་མེད་བཏགས་པ་ཀུན་ལས་» «འདས། །དགྲ་མེད་བཤེས་ཀྱང་ཡོད་པ་མིན། །ལུས་མེད་དབང་པོར་སྣང་བ་» «མེད། །ཆོས་ནི་བསམ་པས་མི་སྣང་སྟེ། །གང་མེད་གང་དུ་འཛིན་པ་མེད། །ང་མེད་ང་ཡི་འཁོར་ཡང་མེད། །» «དབྱིངས་མེད་རིག་པའི་སྐུ་ཡང་མེད། །དགེ་མེད་སྡིག་པའི་རྣམ་སྨིན་མེད། །སྲོག་མེད་བཅད་པའི་དམིགས་ཡུལ་མེད། །ཚོགས་མེད་བསགས་པའི་ཡུལ་ཡང་མེད། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །གནས་མེད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །ཐབས་«༼༡༽«མེད་ཉན་པའི་འཁོར་ཡང་མེད། །ཡུལ་མེད་དུས་གསུམ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །དུས་གསུམ་འཚོགས་པའང་ཡོད་པ་མིན། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དབྱིངས་དག་མཉམ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པའི་རང་བཞིན་པས། །མཉམ་པའི་ཀློང་ན་མི་གནས་གཅིག་ཀྱང་མེད། །གཅིག་མཉམ་ཀུན་མཉམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངང༌། །མ་སྐྱེས་མཁའ་མཉམ་ཡངས་པར་ཕྱམ་གདལ་བས། །མཉམ་ཉིད་ངང་ལས་«༼༢༽«རྒྱུན་ཆད་མེད་པའི་ཕྱིར། །རིག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངང་ན་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་དང༌། མི་འགག་པ་དང༌།

這是完整的直譯： 今顯示等同虛空大界： 無始無終無中法性如是性， 遍佈等空清凈自性中， 無始無終超越前後境， 無生無滅無實相， 無來無去離此表示， 無勤無修空無作為法， 無方無中如是性之基， 無緣無間斷故平等界。 如是覺性無處成立，故超越一切指示、比喻和自性，因此以無始無終、無生無滅、無來無去、無勤無修、無邊無中等詞表述。如《六界續》云： "離諸多表詞戲論， 咒未生本圓滿性， 遠離一切因緣， 離見修諸垢染， 無邊無中無所緣， 無相亦無諸境， 無神無咒亦非有， 無法超越諸假立， 無敵無友亦非有， 無身無現諸根， 法不現於思維中， 無物何處無執取， 無我亦無我眷屬， 無界亦無覺性身， 無善無惡業果報， 無命無所斷對境， 無積無所積對境， 無佛亦無諸眾生， 無處空性亦非有， 無方無所聞眷屬， 無境三世亦非有， 三世聚合亦非有。" 如是自性即為法界清凈大平等之見地，今示此義： 一切法性平等自性故， 平等界中無一物安住， 一平等皆平等菩提心中， 無生等空廣大遍佈故， 平等性中無間斷。 覺性菩提心中一切無生、不滅、

རིག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངང་ན་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་དང༌། མི་འགག་པ་དང༌། མི་གནས་པར་མཉམ་པས། འགྲོ་འོང་མེད་པའི་དགོངས་པ་ལས་གཞན་དུ་གཡོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། ཀུན་བྱེད་ལས། མི་རྟོག་མཉམ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་འདི་ལ། །ཉིད་ལ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད། །ཅེས་པ་དང༌། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ང་ནི་མ་ཕྱེ་མི་འབྱེད་སྣང༌། །ང་ལས་འདས་པ་ང་ཡི་ཡུལ། །མཛད་དང་སྤྱོད་པར་«༼༣༽«མ་ཕྱེ་བས། །དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྟེ། །ང་ཡི་ཡུལ་མེད་གཞི་བསམ་བྲལ། །ཞེས་སོ། །ཚུལ་དེ་ཉིད་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་ལྷུན་གྲུབ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་སུ་ཆོས་ཉིད་འཕོ་འགྱུར་མེད་»«པར་ངང་«༼༡༽« གཅིག་པས། ཡེ་ནས་རིག་པ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་རྫོང་བཅས་པར་བསྟན་པ་ནི། ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་མེད་ཀུན་ཁྱབ་གདལ་བའི་རྫོང༌། །སྟེང་འོག་བར་མེད་ཡེ་ཀློང་ཡངས་པའི་རྫོང༌། །ཕྱོགས་མེད་ཀུན་ཤོང་སྐྱེ་མེད་ཆོས་སྐུའི་རྫོང༌། །» «མི་འགྱུར་ལྷུན་གྲུབ་རིན་ཆེན་གསང་བའི་རྫོང༌། །སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཡེ་རྫོང་«༼«༢«༽«ཕྱམ་གཅིག་རྫོགས། །«༼«༣«༽«ཐམས་ཅད་རིག་པ་རྣམ་དག་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཡེ་ནས་གནས་པས། གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་དེ། འཁྲུལ་པ་དང་བདེ་སྡུག་གི་རང་བཞིན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དགྲ་ལས་འདས་ཏེ། བདུད་དང་གོལ་སའི་ཡུལ་མེད་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ཚུལ་མཉམ་པ་ཆེན་པོ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་སུ་རྫོང་བཅས་པ་ནི། རྩལ་རྫོགས་ལས། ཡངས་པ་ཆེན་པོའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །མི་འགྱུར་བསམ་དང་བརྗོད་མེད་པས། །རྫོང་དུ་རྡོ་རྗེའི་མཁར་བརྩིགས་ཏེ། །ཅིས་ཀྱང་མི་ཤིགས་སྐྱོན་དང་བྲལ། །ཞེས་པ་དང༌། རང་རིག་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ཏུ་འབར། །མཚན་མེད་»«རྡོ་རྗེ་རང་སྣང་«༼༤༽«འབར། །འབར་བ་འཇིགས་«༼«༥«༽«བྲལ་རྡོ་རྗེ་སྟོང་པ་ཆེ། །» «ཕྲ་རགས་དྲི་མེད་རྡོ་རྗེ་རབ་ཏུ་འབར། །སྟོང་པ་ཀུན་ཁྱབ་རྡོ་རྗེ་ཅོད་པན་ཆེ། །» «མཐའ་ཡས་རྡོ་རྗེ་མ་བསྐུར་རང་བཞིན་རྫོགས། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། རྒྱུ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་རྐྱེན་དང་འདྲ། །མ་སྐྱེས་པས་ན་འཇིག་པ་མེད། །གདོད་ནས་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལ། །

這是完整的直譯： 覺性菩提心中一切無生、不滅、不住而平等，無來無去的見地中絲毫不動搖。如《遍作續》云： "無分別平等如是性中， 自身于自身無絲毫顯示。" 《六界續》云： "我非已分別非將分別顯， 超越我者是我境， 未分別事業與行為， 三世即為平等性， 我無境離思維基。" 此理即為大平等任運金剛界剎土中法性無變遷一味，本來覺性金剛精髓具城堡，今示此義： "任運無方遍滿廣大城， 上下無間本界廣大城， 無方容一切無生法身城， 不變任運珍寶秘密城， 顯有輪涅本城一切圓。" 一切本來安住于覺性清凈自生智慧中，無有絲毫他法，超越迷亂、苦樂自性一切煩惱、業及果報之敵，無魔羅及錯誤之境，一切法本來成佛之理即為大平等金剛界具城堡。如《圓滿游舞續》云： "廣大菩提心， 不變離思言， 城中建金剛宮， 不毀離諸過。" 又云： "自覺金剛遍燃燒， 無相金剛自顯燃， 燃燒離怖金剛大空， 細粗無垢金剛極燃燒， 空遍金剛大寶冠， 無邊金剛未加持自性圓。" 《遍作續》云： "因即金剛同緣起， 無生故無有壞滅， 本初精要菩提中，

མ་སྐྱེས་པས་ན་འཇིག་པ་མེད། །གདོད་ནས་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལ། །བཙལ་བའི་བསམ་པས་དབྱིངས་མི་བསྐྱོད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རིག་པ་ཉིད་རྒྱལ་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཡུལ་ཁམས་དང་ཆོས་མཐུན་པར་སྦྱར་བ་ལས། ཆོས་ཉིད་དབྱིངས་ཀྱི་ས་གཞི་ལ་རང་བྱུང་སྙིང་པོའི་ཕོ་བྲང་བཀོད་པ་ནི། ཕྱོགས་མེད་ཀུན་ཁྱབ་གདལ་བའི་ས་གཞི་ལ། །འཁོར་འདས་རིས་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་མཁར། །ཆོས་ཉིད་ཀློང་ཡངས་རྩེ་མོ་ལྷུན་མཐོ་ཞིང༌། །མ་བྱས་རང་བཞིན་ཕྱོགས་བཞི་ཡངས་པའི་དཀྱིལ། །རིམ་རྩོལ་བྲལ་བའི་འཇུག་སྒོ་ཤིན་ཏུ་ཡངས། །དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་ངོ་བོ་ལ་གྲུབ་བསལ་དང་བཅོས་བསླད་མེད་ཅིང་ཐམས་ཅད་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ས་གཞི་དང་ཆོས་མཐུན་ལ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་དུའང་རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པས་རང་བྱུང་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ཕོ་བྲང་དང་མཚུངས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་དཀྱིལ་ཡངས་ལ་ཚད་དང་ངོས་གཟུང་མེད་པས་ལྷུན་མཐོ་བ་ཙམ་དུ་བརྗོད་ཅིང༌། ཡེ་ནས་བྱ་རྩོལ་དང་རྟག་ཆད་ལ་སོགས་པ་མུ་བཞི་ལས་འདས་པ་ནི་ཕྱོགས་བཞི་ཡངས་པའི་ངོས་དང་ཆ་སྦྱར་བ་དེའི་རང་བཞིན་དུ། བློ་ཡང་རབ་རྣམས་འཇུག་པའི་སྒོ་ནི་རིམ་རྩོལ་རྒྱུ་འབྲས་ལས་འདས་པའི་སྒོ་འཕར་ཡེ་ནས་རང་བཙུགས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ནི་ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཡེ་ཤེས་མ་བཅོས་རྣམ་དག་པ། །ཁ་དོག་མ་བཅོས་མ་འདྲེས་གསལ། །གཉིས་མེད་མ་བཅོས་སྟོང་པའི་ངང༌། །རང་བྱུང་མ་བཅོས་རིག་པའི་ཀློང༌། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། སྒོ་ནི་བཙལ་དུ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག» «།ཅེས་སོ། །ཕོ་བྲང་དེའི་རྒྱན་དང་བཀོད་པ་ནི། ལྷུན་གྲུབ་འབྱོར་པའི་བཀོད་པས་བརྒྱན་པ་དེར། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་པོ་གདན་ལ་བཞུགས། །འདུ་འཕྲོར་སྣང་བ་ཡེ་ཤེས་རྩལ་རྣམས་ཀུན། །བློན་པོར་གྱུར་པས་ཡུལ་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཞིང༌། །རང་གནས་བསམ་གཏན་བཙུན་མོ་དམ་པ་དང༌། །དགོངས་པ་རང་ཤར་སྲས་དང་བྲན་གཡོག་» «བཅས། །བདེ་ཆེན་ཀློང་འཁྱིལ་རང་གསལ་རྟོག་པ་མེད། །དེ་ལ་རང་བྱུང་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རིག་པ་ནི་ཕོ་བྲང་གི་བཀོད་པ་སྟེ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་སྟེ།

這是完整的直譯： 無生故無有壞滅， 本初精要菩提中， 尋求之念不動界。" 如是覺性即與圓滿國王之國土相應，法性界地基上自生精髓宮殿之佈設為： "無方遍滿廣大地基上， 輪涅無別菩提心之城， 法性廣界頂峰任高聳， 無作自性四方廣大中， 離次第勤入門極寬廣。" 法界自性清凈本體上無成立遣除、修飾污染，一切依止故與地基相應。輪迴與涅槃皆無侷限偏執，故如自生無邊際宮殿。法性廣闊無量無邊故稱高聳，本來超越造作、常斷等四邊，故配四方廣大。最上根者入門即離次第勤作因果，本來自立，此即名為法性菩提心宮殿。 其自性如《六界續》云： "智慧無造清凈， 色彩無造不雜明， 無二無造空性中， 自生無造覺性界。" 《遍作續》云： "門即從無可尋之門而入。" 彼宮殿之莊嚴佈設為： "任運圓滿莊嚴裝飾中， 自生智慧王坐于寶座， 顯現聚散智慧諸力用， 化為大臣掌管諸境域， 自住禪定貞淑王妃及， 見地自顯王子與僕從， 大樂界旋自明無分別。" 其中，自生任運之覺性即為宮殿之佈設，身與智慧不可分離，一切法圓滿。

སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་སྟེ། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ང་ལ་ཕྱི་དང་ནང་མེད་པས། །» «གསལ་བའི་ཆོས་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །ང་ལ་སྟོང་དང་དངོས་མེད་པས། །སྣང་བའི་ཆོས་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྙིང་པོའི་ངོ་བོ་ནི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ལས་མི་གཡོ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ངོ་བོ་ལ་རང་གནས་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་གཏན་ནི་རིག་པ་དང་བྲལ་མ་མྱོང་བས་བཙུན་མོ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་དོན་རྟོགས་ནས་དགོངས་པའི་དྲོད་རང་ཆས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་སྲས་དང་བྲན་གཡོག་ལྟ་བུའོ། །རིག་པའི་ངང་ནས་རང་རྩལ་ཡུལ་ཐོག་ཏུ་འཕྲོ་བའི་ཤེས་པ་ནི་བློན་པོ་ཡུལ་འཁོར་ལ་དབང་བསྒྱུར་ནས་འདོད་པ་བསྒྲུབས་པ་ལྟ་བུའོ། །» «འདིའི་ཁྱད་པར་མ་ཕྱེད་ན་སྨྱོན་པ་རྡོལ་ཐབས་སུ་སྨྲ་བ་དང་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དུས་ཐམས་ཅད་པ་»«ན་རང་«༼༡༽«གནས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡུལ་ལ་མི་ལྟོས་པ་དང༌། རིག་བྱེད་རྩལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཡུལ་ཐོག་ཏུ་འཆར་བ་ཡུལ་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་ཏེ། གློད་མ་ཤེས་ན་རྐྱེན་རྟོག་པ་རང་ག་མ་གཉིས་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་ན། ནང་རང་བྱུང་ལ་ངོས་ཟིན་ནས་རྩལ་གཞི་ཐོག་ཏུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཀ་དག་ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་ལ་བཟླ་ལ། མ་ཟིན་ན་རང་བྱུང་གི་ཆ་དེ་ལུང་མ་བསྟན་ལས། རྩལ་རྟོག་པ་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དགོངས་པ་བར་མཚམས་མེད་པ་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་གཏན་དང་བཅས་པ་རང་ངོ་ཤེས་པ་གཅེས་སོ། །འདིའི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ནི་ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག» «ཡེ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ། །ཡེ་ཤེས་ཡེ་ནས་ཤེས་པ་ཡིན། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡེ་ནས་ཤེས། །ཡུལ་ལ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ། །ཡུལ་ལས་བྱུང་བའི་རང་བྱུང་མིན། །ཡུལ་མེད་ཙམ་ན་གསལ་མི་བྱེད། །དེས་ན་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དེས། །ཡེ་ནས་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །ཡེ་ཤེས་ཞེས་ནི་དེ་ལ་བྱ། །འཁོར་གྱི་སྟོན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཡུལ་ལ་བརྟགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས། །གང་དུ་ཡུལ་ལ་རྟོག་བྱེད་པ། །དེ་ནི་རིག་བྱེད་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །རིག་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དེ་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་» «ཕྱིར། །དེ་ནི་ཡུལ་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས། །

這是完整的直譯： 身與智慧不可分離，一切法圓滿。如《無字續》云： "我無內外故， 明法悉圓滿。 我無空實故， 顯法悉圓滿。" 如是任運成就之精髓本體即為自生智慧，如王不動于寶座。其本體中自住自性禪定，從未離覺性，如王妃。悟解其義后，見地之暖自然成就，如王子與僕從。從覺性中自力顯現於境之心，如大臣掌管疆域滿足所欲。 若不辨別此等差別，則與狂人胡言無異。因此，自生智慧恒常自住任運本體不依境，而覺知之力智慧顯現於境則依境。若不知放鬆，則緣起分別與自然二者差別極大。故於內自生認識后，力用當下解脫，融入本初清凈法盡之境。若未認識，則自生分仍為無記，而力用分別趨入境界。因此，重要的是認識無間斷見地、自性禪定。 此本體與差別，如《遍作續》云： "嗟大菩薩聽！ 所謂智慧者， 智慧本來知。 自生智本知， 緣境分別智， 非從境生自， 無境則不明。 故自生智慧， 本來所知智， 彼即名智慧。 眷屬師智慧， 緣境分別智， 于境所分別， 即為能知智。 所知境界者， 從菩提心生， 彼即無境菩提心。

།དེ་ནི་ཡུལ་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ཡེ་ཤེས་རང་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་མི་བྱེད། །ཏིང་འཛིན་སྒོམ་པ་མི་བྱེད་པས། །ཏིང་འཛིན་བག་ཆགས་སོག་མི་འགྱུར། །བག་ཆགས་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་དགོངས་པར་བཤད། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །དགོངས་པ་ཡུལ་ལ་མི་རྟོག་སྟེ། །མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཡེ་ནས་གནས། །ཞེས་སོ། །རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡུལ་ལ་མི་རྟོག་པ་དེ་ལ་རང་གནས་ཀྱི་བསམ་གཏན་མ་བྱས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པའི་བསམ་གཏན་ཡིན་ལ། ཡུལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཞི་ལྷག་འཇིག་རྟེན་བྱིས་པའི་བསམ་གཏན་ཡིན་པས། བག་ཆགས་སོག་མི་སོག་གི་ཁྱད་ཡོད་དོ། །» «རིག་པ་རང་གནས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན་ལ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡུལ་ལ་འཆར་བའི་ཤེས་པ་ནི་འཁོར་བའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བས། འཛིན་པ་དང་གཟུང་བའི་རྣམ་ལྡན་དུ་སྐྱེ་བའོ། །» «དེ་ཡང་ངོས་ཟིན་ནས་ངང་ལ་གློད་ཤེས་དུས་རང་བྱུང་གི་རྩལ་གཞི་ལ་ཐིམ་པས། དགོངས་པ་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར་བའོ། །དོན་འདི་གཉིས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་ཆེ་བས་ཡང་བཤད་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག» «དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཐུགས་དེ་ལ། །ཡེ་ནས་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་མི་མཛད་དེ། །རྟོག་པའི་ཡུལ་ནི་ཀུན་དང་བྲལ། །ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་གང་ཟག་གང༌། །སུ་ཡང་རུང་བ་དེ་ཡིས་ནི། །རྟོག་པ་མེད་ལ་གནས་གྱུར་ན། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་མཛད། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡུལ་ལ་མི་རྟོག་པས། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་གོས་མི་འགྱུར། །ཞེས་» «སོ། །དེ་ལྟར་དབྱིངས་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་དགོངས་པ་རིག་པའི་གཏན་ཡུལ་ངེས་པ་ནི། མི་གཡོ་བསམ་བརྗོད་འདས་པའི་ངང་ཉིད་ལས། །སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཀུན་ལ་མངའ་དབང་བསྒྱུར«༼༡༽«། །» «ཆོས་དབྱིངས་ཡངས་པའི་ཡུལ་ཁམས་རྒྱ་ཆེའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་བསྡུ་བ་སྟེ། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རང་གནས་ཀྱི་ངང་དང༌། ངང་ལས་ཤར་བའི་དབང་པོ་ལྔའི་ཤེས་པ་རང་སངས་རང་གྲོལ་ལ་སོང་བ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་པས། སྣང་སྲིད་ཆོས་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་སུ་ཤར་བ་སྟེ།

這是完整的直譯： 彼即無境菩提心。 從智慧自生故， 于彼不修定。 不修禪定故， 不積定習氣。 無習氣法性， 說為三世佛見地。 一切三世佛， 見地不緣境， 本來住平等。" 自生智慧不緣境，其中自住禪定無作任運，即為瑜伽士之禪定。而專注一境之止觀，乃世間凡夫之禪定。二者有積不積習氣之別。 覺性自住之本體即菩提心，稱為法性見地。顯現於境之心稱為輪迴心，生起能取所取之相。 認識此後能放鬆于本性時，自生之力融入基礎，見地顯為法性。此二者差別極大，故再解釋如下。同續又云： "嗟大菩薩聽！ 三世一切佛， 自生智慧心， 本無分別故， 諸佛不作意。 遠離一切境， 極瑜伽士眾， 若能住無念， 彼即佛作意。 自生智不緣境， 不染分別習。" 如是界無遷變之見地，覺性之確定境域為： "不動超思議之本性中， 統御器情世間一切境， 法界廣大國土極廣闊。" 此為總結。自生智慧自住之境及從中顯現五根識之自凈自解，皆未離法性，故現為法身剎土。

སྣང་སྲིད་ཆོས་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་སུ་ཤར་བ་སྟེ། འདས་རྗེས་ལས། ཡིན་པ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་རིག་པ་འདི། །རང་སྣང་འཆར་ཚུལ་ཅིར་ཡང་མ་འགགས་པས། །སྣང་སྲིད་ཀུན་ཀྱང་ཆོས་སྐུའི་ཞིང་དུ་ཤར། །ཤར་བ་དེ་ཉིད་རང་གི་ཐོག་ཏུ་གྲོལ། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། མི་རྟོག་པ་ཡི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལྔ། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དབང་པོ་སྒོ་ལྔར་བཤད། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་འགག་པ་མེད། །བྱུང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་མངོན་སྣང་ལ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་མི་འགག་སོ་སོར་གསལ། །ཞེས་སོ། །སྤྱིར་རིག་པའི་རང་ངོ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པ། གང་དུའང་མི་རྟོག་པ། གང་ལའང་མི་གནས་པ་སྟེ། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང༌། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང༌། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དང༌། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པར་མིང་མང་པོ་བཏགས་ཏེ། གསལ་བ་དང༌། སྟོང་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆའི་ལྡོག་པ་ཕྱོགས་རེ་ལ་ཕྱེ་བར་ཟད་དོ། །དོན་ལ་རིག་པ་གྲུབ་བསལ་མེད་པ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་རང་བཞིན་གཅིག་པུ་ལ། །འཁོར་གྱི་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མིང་བཏགས་པ། །ལ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་མིང་བཏགས་ལ། །ལ་ལས་ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་མིང་ཡང་བཏགས། །ལ་ལས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་མིང་ཡང་བཏགས། །ལ་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རུ་མིང་ཡང་བཏགས། །ལ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་མིང་ཡང་བཏགས། །ལ་ལས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རུ་མིང་ཡང་བཏགས། །ལ་ལས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་མིང་ཡང་བཏགས། །ལ་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མིང་ཡང་བཏགས། །ལ་ལས་ཡེ་ཤེས་བཞི་དང་གསུམ་དུ་བཏགས། །ལ་ལས་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རུ་མིང་ཡང་བཏགས། །ལ་ལས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་མིང་བཏགས་པ། །རང་བྱུང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་གཅིག་ལ་བཏགས། །རང་བྱུང་ང་ལ་མཐོང་ཚོད་«༼༡༽«སྨྲས་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དེ་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་བདེ་ཀློང་གཅིག་ཏུ་འཁྱིལ་བར་བསྟན་པ་ནི། ཡུལ་དེར་གནས་ན་ཀུན་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ལས་མ་གཡོས་» «པར། །མ་བྱས་ཡེ་ཟིན་རྩོལ་སྒྲུབ་འདས་པ་ཉིད། །གྲྭ་ཟུར་མེད་པའི་ཐིག་ལེ་ཟླུམ་པས་ན། །ཇི་བཞིན་དབྱེ་བསལ་མེད་པའི་ཀློང་དུ་འཁྱིལ། །རིག་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཆོས་སྐུ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཏུ་ཡེ་ནས་གནས་པ་སྟེ།

這是完整的直譯： 現為法身剎土。如《過去續》云： "此無所成立之覺性， 自顯無礙任何方式， 器情世間皆現法身土， 現即當下自解脫。" 《遍作續》云： "無念自生五智慧， 說為心性五根門。 自生智慧無阻礙， 菩提心體明顯時， 自生智慧明瞭別。" 總之，覺性自相無所成立，無所分別，無所住。此被冠以菩提心、勝義諦、自生智慧、法身等多種名稱，僅是就明空等某一方面而分別而已。實際上，覺性無有成立或遮遣。同續又云： "遍作我之唯一自性， 眷屬欲樂各立名稱。 或名菩提心， 或名虛空界， 或名自生智， 或名為法身， 或名圓滿報身， 或名化身， 或名一切智， 或名一切相， 或名四智三智， 或名五智慧， 或名界與智， 皆立於一自生菩提心。 于自生我所見而說。" 如是義理融匯為法性菩提心之一大樂界，如雲： "住彼境皆為法身， 不離自生一智慧。 本成無為超造作， 無角圓滿一明點。 如實無別融大界。" 覺性無垢本體即法身唯一明點本來安住。

རིག་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཆོས་སྐུ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཏུ་ཡེ་ནས་གནས་པ་སྟེ། བྱ་རྩོལ་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་བསྟན་པ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུར་རང་ཤར་བས། །བརྒྱུད་པའི་རྩ་«༼༢༽«བ་རྩད་ནས་» «བཅད། །ཡིད་བཞིན་དགོངས་པར་ཡེ་གནས་པས། །འགྱུ་བྱེད་རྣམས་ནི་རང་གཞག་ཡིན། །དབུགས་ནི་ཡེ་ནས་རྒྱུན་ཆད་པས། །སྐྱེ་ཤི་གདོད་ནས་ཡོད་པ་» «མིན། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཡེ་རྫོགས་པས། །ཞེན་པའི་མཐའ་ནི་སྒོམ་པ་» «ཉིད། །ཡན་ལག་མ་བསྐྱོད་ཡེ་ཕྱིན་པས། །» «འགྲོ་བའི་ལམ་ཉིད་ཡེ་ནས་» «བགྲོད། །སྨྲས་པའི་ངག་ནི་བརྗོད་མེད་པས། །ཡེ་ནས་སྨྲ་བསམ་ཡུལ་ལས་» «འདས། །བསམ་པའི་འཕྲོ་འདུ་ཡེ་སྟོང་པས། །ཡེ་ནས་བསམ་གཏན་ཆེན་པོར་གནས། །དྲི་མ་རྣམས་ནི་རང་དག་པས། །དྲི་མེད་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོར་གནས། །» «བྱས་པ་བྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཐོག་མ་ཉིད་ནས་བྱ་བྱེད་བྲལ། །གཞི་ནས་གཞན་བྱུང་ཆོས་མེད་པས། །གདོད་ནས་རང་བྱུང་ཉག་གཅིག་གོ» «།» «གཅིག་དང་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་ཟད་པས། །ཐིག་ལེ་ཟླ་དང་བྲལ་བ་ཉིད། །མུན་པ་གདོད་ནས་རྣམ་དག་པས། །རིག་པའི་སྣང་བ་འོད་གསལ་ཁྱབ། །འཁོར་བ་འགྱུར་མེད་འགགས་ཟིན་པས། །ཡེ་ནས་ལྷུན་རྫོགས་སངས་རྒྱས་པ། །མཚན་མའི་དངོས་པོ་སྟོང་སངས་པས། །བདག་འཛིན་བློ་ནི་ཡེ་ནས་ཟད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་རིག་པའི་ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པར་བསྟན་པ་ནི། འགྲོ་དྲུག་གནས་དང་སངས་རྒྱས་ཞིང་ཁམས་ཀྱང༌། །གཞན་ན་མེད་དེ་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའི་» «ངང༌། །རང་གསལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་རོ་གཅིག་པས། །» «རིག་པའི་ངང་དུ་འཁོར་འདས་འུབ་ཆུབ་བོ། །རྨི་ལམ་གཉིད་དུ་ངང་གཅིག་པ་ལྟར་ཆོས་སོ་ཅོག་རིག་པའི་ངང་དུ་རོ་གཅིག་པས། རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་འདུས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། ཆོས་ཀུན་རྩ་བ་ཀུན་བྱེད་བྱང་ཆུབ་སེམས། །» «ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ང་ཡི་ངོ་བོ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་ང་ཡི་ཆོ་འཕྲུལ་ཡིན། །སྒྲ་ཚིག་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན། །ང་ཡི་དོན་ཉིད་ཚིག་སྒྲར་ཕྱུང་«༼༡༽«བ་ཡིན། །» «སངས་རྒྱས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཡོན་ཏན་དང༌། །སེམས་ཅན་ལུས་དང་བག་ཆགས་ལ་སོགས་པ། །

這是完整的直譯： 覺性無垢本體即法身唯一明點本來安住。超越造作思維之法性自生智慧，如《珍珠串》所說： "基現為法身， 斷盡傳承根。 本住如意見， 動轉自安住。 氣息本斷絕， 生死本不存。 欲塵本圓滿， 執著邊即修。 肢體本不動， 已行本道路。 言語無可說， 本超言思境。 念頭本空寂， 本住大禪定。 諸垢自清凈， 住大無垢明。 無有所作生， 本離能所作。 基無他生法， 本來唯自生。 一二數已盡， 明點離偶對。 黑暗本清凈， 覺性光明遍。 輪迴無變滅， 本來佛圓滿。 相之實體空， 我執心本盡。" 如是顯示覺性本體菩提心中諸法一味： "六道處及佛剎土， 非他唯法性虛空。 自明菩提心一味， 覺性中攝輪涅。" 如夢中一味，諸法于覺性中一味，顯示根本歸於菩提心。如《遍作續》云： "諸法根本遍作菩提心， 所現皆是我之本體， 所生皆是我之幻化， 一切音聲言詞所響， 皆是我義出為語音。 佛身智慧功德及 有情身與習氣等，

སེམས་ཅན་ལུས་དང་བག་ཆགས་ལ་སོགས་པ། །སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡེ་ནས་ཡིན། །» «ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ངང་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མ་བཙལ་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོར་གནས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀུན་འབྱུང་ཆོས་དབྱིངས་མཛོད་འདི་ན། །འདས་པ་མ་བཙལ་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་པས། །ཆོས་སྐུ་མི་འགྱུར་ཡུལ་མེད་ཀུན་འབྱམས་ལ། །» «ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་སྣང་བ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། །གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་རང་ཤར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། །སྐུ་གསུམ་རྒྱན་དུ་མ་རྫོགས་ཆོས་མེད་པས། །ཐམས་ཅད་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར། །བདེ་གཤེགས་ཞིང་ཁམས་མ་ལུས་གྲངས་མེད་ཀྱང༌། །ཉིད་ལས་བྱུང་བས་སེམས་ཉིད་སྐུ་གསུམ་ཀློང༌། །འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡེ་ནས་སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང༌། རང་སྣང་བ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང༌། སྣ་ཚོགས་སུ་མ་འགགས་པར་ཤར་བ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དང༌། དག་པའི་ཞིང་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དེད་དཔོན་དམ་པར་བྱོན་པ་རྣམས་ཀྱང་སྐུ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཏེ། རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་རང་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ན། མ་བཙལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག» «ཀུན་བྱེད་བྱང་ཆུབ་ང་ཡི་རང་བཞིན་ལས། །མ་བཙལ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་» «ཡི། །རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་སྐུ་གསུམ་སྟེ། །ང་ཡི་རང་བཞིན་མ་བཅོས་ཆོས་སྐུར་གྲུབ། །ང་ཡི་ངོ་བོ་མ་བཅོས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། །ང་ཡི་ཐུགས་རྗེ་མངོན་ཕྱུང་སྤྲུལ་སྐུ་སྟེ། །བཙལ་ནས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་མིན། །སྐུ་གསུམ་ཀུན་བྱེད་ང་རུ་བསྡུས་པ་དེ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀུན། །རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཐུགས་རྗེ་མ་བཅོས་གསུམ། །སྐུ་གསུམ་ང་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་» «བསྟན། །ང་དང་ང་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་ནི། །སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའི་ཡོན་ཏན་སྒྲོས་ཀྱང་མེད། །སེམས་ཅན་ཞེས་བྱའི་སྐྱོན་གྱིས་སྐུར་བ་མེད། །མི་རྟོག་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་དེ་བཞིན་གནས། །འདི་ལས་མ་གཏོགས་པ་ནི་གཞན་མེད་པས། །» «སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལས་ལྷག་པ་ཡི། །

這是完整的直譯： 有情身與習氣等， 器情世間攝一切， 本為菩提心本體。" 如是境界中諸法圓滿，故涅槃諸法亦無需尋求而本然大圓滿安住。 "此一切生法界藏中， 涅槃無尋本圓成， 法身不變無境遍， 內外器情現報身， 如影自現化身相。 三身莊嚴無不圓， 一切現為身語意。 無量無盡佛剎土， 自生故心三身界。" 如是一切法本來為大空性法身、自顯圓滿報身、無礙顯現化身，以及從凈土來為眾生導師者亦為三身自性。因覺性菩提心自圓滿故，安住于無需尋求自然成就之本體。如《遍作續》云： "嗟大菩薩聽！ 遍作菩提我自性， 無尋自性本成就， 諸佛心要即三身。 我性無造成法身， 我體無造圓報身， 我悲顯現成化身。 非尋求成果所示， 三身攝歸遍作我。 一切所現諸法皆， 自性本體悲無造， 三身示為我真如。 我與我之真如中， 無有所謂佛功德， 亦無所謂眾生過， 無念平等如是住。 除此之外別無他， 諸佛於此更無上，

» «སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལས་ལྷག་པ་ཡི། །ཀུན་བྱེད་ང་ལ་དེས་«༼༡༽«ལུང་མནོས་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དབྱིངས་ན་འགྲོ་དྲུག་ཞིང་སྣང་དུ་ཤར་བ་སྤྲོས་བྲལ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཏུ་ཟླུམ་པ་ནི། འཁོར་བའི་རང་བཞིན་འགྲོ་དྲུག་གྲོང་ཁྱེར་ཀྱང༌། །ཆོས་དབྱིངས་ངང་ནས་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་ཙམ། །སྐྱེ་ཤི་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ཡང༌། །སེམས་ཉིད་ཀློང་འདིར་སྤྲུལ་པའི་ལྟད་མོ་བཞིན། །མེད་ལ་ཡོད་ལ་སྣང་ལ་གཞི་མེད་པས། །མཁའ་ལ་སྤྲིན་བཞིན་གློ་བུར་རྐྱེན་འབྱུང་ཙམ། །ཡོད་མིན་མེད་མིན་རང་བཞིན་མཐའ་འདས་པས། །སྤྲོས་བྲལ་ཐིག་ལེའི་ངང་དུ་འུབ་ཆུབ་བོ། །སྣང་ཞིང་སྲིད་པའི་ཆོས་དང༌། ཁྱད་པར་དུ་འཁྲུལ་སྣང་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་རང་བཞིན་འདི་དག་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྟོང་གཟུགས་རྨི་ལམ་གྱི་དུས་ན་སྒྱུ་མའི་ལྟད་མོ་མཐོང་བ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཉིང་འཁྲུལ་དུ་སྣང་བ། རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་ཤར་བ་སྟེ། མེད་པ་གསལ་སྣང་གློ་བུར་བའི་རང་བཞིན་འདི་མ་རྟོགས་པའི་རྐྱེན་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་ཤར་ཡང༌། ངོ་བོ་དང་རང་བཞིན་མེད་པ། མིག་སྔགས་ལས་མིག་འཕྲུལ་དུ་སྣང་བའི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་སྟེ། མ་བརྟགས་གཅིག་པུར་ཉམས་དགའ་བ་ཉིད། བརྟགས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པ་ནི། ཁྱུང་ཆེན་ལས། རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་དང་བྲལ་བའི་རང་སྣང་སྒྲིབ་མེད་ཉིད། །རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པའི། །ཡེ་རྫོགས་སྙིང་པོ་ལྷུན་གྲུབ་ཡུལ་ལ་རོལ། །སྒྱུ་མའི་ཆུ་སྟེ་གཟུགས་ལས་བྱུང་བ་» «ཡི། །སྙིང་པོ་བརྒྱ་དང་བརྟག་དཔྱད་ཡིད་ཟད་དོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། འགྲོ་བ་དྲུག་ཅེས་མིང་ཙམ་བཏགས་པས་སྟོང༌། །ཞེས་སོ། །སེམས་ཅན་དུ་འཇོག་པའང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དཔྱད་ན་གཞི་མེད་པས་གཅིག་དང་དུ་མའི་མཐའ་དང་བྲལ་ཞིང༌། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པ་སྟེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། གཞི་ནས་འདོད་པ་མི་སྲིད་སེམས་འདི་ལ། །རྣམ་སྨིན་བག་ཆགས་གཞི་མེད་སུ་ལ་བརྟེན། །ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་སྐྱེ་བའི་གནས་མེད་རྟེན་བྲལ་ལྟར། །ལུས་ལ་སེམས་ཀྱི་གནས་མེད་བག་ཆགས་རྟེན་མི་སྲིད། །ཅེས་པ་དང༌། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། སེམས་ཅན་ཉོན་མོངས་ལྔ་ཉིད་ནི། །

這是完整的直譯： 諸佛於此更無上， 遍作我無所受教。" 如是菩提心界中六道現為剎土，離戲唯一明點圓融： "輪迴自性六道城， 法界中現如影像。 生死苦樂諸顯現， 心性界中如幻戲。 非有非無現無基， 如空中雲緣起現。 非有非無超自性， 融入離戲明點中。" 所現所有之法，尤其迷亂顯現六道眾生之自性，皆無自性空相，如夢中見幻化戲，未悟凡夫現為二重迷亂，瑜伽士現為如幻。此無而明顯暫時自性，雖因少許未悟緣而顯現，然無本體自性，如咒術所現幻象。未觀察時唯一悅意，觀察則本性空寂。如《大鵬》云： "無因離緣自顯無礙性， 離勤唯一無人所作為， 本圓精華任運境中游。 幻化水中所生百種相， 觀察推究令心疲憊盡。" 又《遍作續》云： "所謂六道唯名假立空。" 立為眾生者乃業與煩惱。觀察亦無基礎，離一多邊際，本性空寂。如《大鵬》云： "本來此心不可能有欲， 異熟習氣無基依何處？ 如空中花無生處離依， 身中無心住處習氣不可能。" 又《珍珠串》云： "眾生五煩惱，

མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། སེམས་ཅན་ཉོན་མོངས་ལྔ་ཉིད་ནི། །དོན་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་སྤྲིན་བཞིན་དུ། །གློ་བུར་རྐྱེན་དང་བཅས་པ་ཉིད། །སྤྲིན་དེ་ནམ་མཁའ་ཉིད་ལས་བྱུང༌། །དེ་བཞིན་ནམ་མཁར་ཐིམ་ཤེས་ན། །དབྱེར་མེད་གཅིག་གི་ངང་ཞེས་བྱ། །དེ་བཞིན་ཉོན་མོངས་དྲི་མ་ཉིད། །རང་བྱུང་རང་ཞི་ཉིད་ཤེས་ན། །སེམས་ཅན་འཆིང་བར་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང༌། རྣམ་འགྲེལ་ལས་ཀྱང༌། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ། །དྲི་མ་རྣམས་ནི་གློ་བུར་བ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་» «བུའོ། །ད་ནི་དེ་དག་གི་དོན་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་སུ་བསྡུ་བ་ནི། སེམས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། །«༼༡༽«མཁའ་ལྟར་དག་པས་སྐྱེ་ཤི་བདེ་སྡུག་མེད། །དངོས་པོ་རིས་མེད་འཁོར་འདས་ཆོས་ལས་གྲོལ། །འདི་ཞེས་མི་མཚོན་མཁའ་ཀློང་རབ་ཡངས་པས། །མི་འགྱུར་མི་འཕོ་ལྷུན་གྲུབ་འདུས་མ་» «བྱས། །འོད་གསལ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོར་སངས་རྒྱས་པས། །ཐམས་ཅད་ཀུན་ཀྱང་རང་བྱུང་བདེ་བའི་ཞིང༌། །ལྷུན་མཉམ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ངང་ཉིད་དོ། །རིག་པའི་ངོ་བོ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ནི་ཇི་བཞིན་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། དེའི་ངང་དུ་འཁོར་འདས་ཡེ་ནས་གྲོལ་ཟིན་པས། རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོར་སངས་རྒྱས་ཏེ། ལྷུན་མཉམ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གཅིག» «།འདི་ལ་སུ་ཡང་འཆོས་པར་མ་བྱེད་» «ཅིག» «།མ་བཅོས་མཉམ་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་ནི། །མི་རྟོག་ཆོས་སྐུའི་དགོངས་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཅེས་པ་དང༌། སེམས་ནི་ཇི་བཞིན་པ་ཡི་ངོ་བོ་སྟེ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གྲུབ། །ཇི་བཞིན་པ་ལ་འཆོས་པར་མ་བྱེད་ཅིག» «།ངོ་བོ་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་མ་སྒྲུབས་ཤིག» «།བཙལ་ན་རྒྱལ་བས་དབྱིངས་ནས་རྙེད་མི་འགྱུར། །སྔར་བྱས་ཟིན་པས་ད་ནི་བྱེད་མི་དགོས། །སྔར་གྲུབ་ཟིན་པས་ད་སྒྲུབ་མ་བྱེད་པར། །མི་རྟོག་ཅིར་མི་དགོངས་ལ་མཉམ་པར་ཞོག» «།ཅེས་སོ། །རྒྱུད་འདིར་ནི་སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཟེར་ལ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བསྡེབས་པའི་ངོར་སེམས་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དེ།

這是完整的直譯： 《珍珠串》云： "眾生五煩惱， 實際並不存， 如同空中雲， 暫時伴隨緣。 云從虛空生， 知其融空中， 稱為無別一。 如是煩惱垢， 知自生自息， 眾生豈能縛？" 《釋量論》亦云： "心之自性光明， 諸垢唯是暫時。" 如是等。 今將彼等義歸攝於大平等方式金剛界： "心性即是菩提心自性， 如空清凈無生死苦樂。 無實體相超輪涅諸法， 不可言說虛空極廣大。 不變不遷任運無為法， 光明金剛心性成佛故， 一切皆為自生樂土界， 任運平等最勝菩提境。" 覺性本體如虛空般自性無遷變，即如實本體。于其中輪迴涅槃本來解脫，故成金剛心性佛，示為任運平等最勝菩提自性。如《遍作續》云： "如是顯現真如一， 於此任誰勿造作。 未造平等之王者， 無念法身意自成。" 又云： "心乃如實之本體， 諸法皆成真如性。 于如實性勿造作， 本體之外勿成立。 尋求佛亦界中不得， 先已作故今不須作。 先已成故今勿覆成， 無念無思安住平等。" 此續中，心性自生智慧離戲邊際稱為菩提心。為順偈頌亦說為心。

ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བསྡེབས་པའི་ངོར་སེམས་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དེ། སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པ་ཡི་སངས་རྒྱས་ནི། །ཀུན་བྱེད་ང་ཡིས་བསྟན་པར་གྱུར་པ་མེད། །ཅེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡུལ་ལ་འཕྲོ་བའི་སེམས་ནི་རིག་བྱེད་རྩལ་ལམ་རོལ་«༼༡༽«པའི་སེམས་ཞེས་བྱའི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དངོས་མ་ཡིན་པས། འདི་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པ་གལ་ཆེའོ། །ཆོས་དབྱིངས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། སྣང་སྲིད་ཞིང་ཁམས་སུ་ཤར་བ་སྟེ། ལེའུ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ།།» « །།» «དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་ནས། ད་ནི་དེའི་ངང་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་འདུས་པའི་རང་བཞིན་བཤད་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ཀུན་འདུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་འདུས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་ཆོས་མེད་པས། །ཆོས་ཀུན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངང་ལས་བྱུང་ཞིང་ངང་དུ་ཤར་བས། ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སྣོད་བཅུད་ཀུན་འདུས་པ་ལྟ་བུ་དང༌། བུ་རམ་གཅིག་གི་རོར་བུ་རམ་ཀུན་གྱི་རོ་འདུས་པ་ལྟར་འཁོར་འདས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པའི་འདུས་ལུགས་བསྟན་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ང་ལ་ནི། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །དགོངས་པའི་དོན་ནི་ང་ལ་འདུས། །ང་ཡི་རང་བཞིན་འདི་ལ་ནི། །སྐུ་འདུས་གསུང་འདུས་དགོངས་པ་འདུས། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོའི་རང་བཞིན་ལས༌། །«༼༡༽«སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྟན་པ་བཞིན། །སངས་རྒྱས་ཀུན་ལ་སྐྱེ་མེད་པས། །སྐྱེ་མེད་ཆོས་ཉིད་འདུས་པར་» «བསྟན། །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོའི་རང་བཞིན་ལ། །ཆོས་ཉིད་འགག་པ་མེད་པ་» «བཞིན། །གོང་བཤད་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་འགག་པ་» «མེད། །དེས་ན་ཆོས་ཉིད་འདུས་པར་བསྟན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་དཔེ་དོན་རྟགས་གསུམ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལས། དང་པོ་དཔེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་མཚོན་དཔེ་ནམ་མཁའ་འདྲ། །སེམས་ལ་རྒྱུ་མེད་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་མེད་པས། །མི་གནས་བརྗོད་མེད་བསམ་ཡུལ་འདས་པ་ཉིད། །ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཞེས་དཔེ་རུ་མཚོན་པ་ཙམ། །མཚོན་དཔེ་ཉིད་ཀྱང་འདི་ཞེས་བྱར་མེད་» «ན། །མཚོན་དཔེའི་དོན་ལ་བསམ་བརྗོད་ག་ལ་སྲིད། །

這是完整的直譯： 為順偈頌亦說為心。如雲： "除心之外的佛陀， 遍作我未曾宣說。" 緣境流轉之心稱為能知之力或遊戲心，非真正菩提心，了知此二者之差別極為重要。 以上為《法界寶藏》中"顯現為剎土"一章之釋。 如是宣說菩提心自性后，今說其中一切法歸攝大圓滿之自性： "一切皆攝菩提心中攝， 除菩提心外別無他法， 諸法皆是菩提心自性。" 一切法從菩提心中生起，顯現於其中，如同器世界攝於虛空中，或如一塊糖中攝一切糖之味，示現輪涅本性及諸佛意趣之歸攝方式。如《遍作續》云： "於我遍作王， 三世諸佛之， 意趣義歸我。 於我此自性， 身集語集意集。" 又云： "如同遍作王自性， 無生示現一般， 諸佛皆無生故， 示無生法性集。 遍作王之自性， 法性無滅一般， 上說諸佛一切， 法性亦無滅盡。 是故示法性集。" 如是菩提心應以喻義相三者了知。首先譬喻： "菩提心之喻如虛空， 心無因無生處所故， 無住不可說超思議， 虛空界僅作譬喻耳。 喻亦不可說為此彼， 喻義豈能思議言說？"

མཚོན་དཔེའི་དོན་ལ་བསམ་བརྗོད་ག་ལ་སྲིད། །འདི་ནི་རང་བཞིན་དག་པའི་དཔེར་ཤེས་བྱ། །སེམས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་མེད་པ། སྟོང་གསལ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས། «༼༢༽«འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་དམིགས་སུ་མེད་པ་ནི། དཔེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཞེས་མཚོན་ཡང༌། དཔྱད་ན་མཚོན་དཔེ་ནམ་མཁའ་དེ་ཡང་ཁ་དོག་དང༌། དབྱིབས་དང༌། ངོས་གཟུང་དུ་མེད་པས་དཔེར་གཞག་པའི་ཆོས་སུ་མེད་ན། དཔེ་དེས་མཚོན་པའི་དོན་སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་ཉིད་གང་དུའང་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་རེ་ཞིག་དམིགས་སུ་མཚོན་དུ་མེད་པ་ཙམ་ཞིག་མཚོན་པའི་དཔེར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། མཉམ་ཉིད་དངོས་བྲལ་སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་ནི། །ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་ཆོས་སྐུ་མཁའ་ལྟར་དག» «།སྤྲོས་བྲལ་རིག་པ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །སྤྱོད་པ་སྟོང་ཡུལ་འཛིན་མེད་རང་སར་གྲོལ། །དགོངས་པ་རང་གནས་ཏིང་འཛིན་ཅོག་གཞག་ངང༌། །དངོས་མེད་རང་སྣང་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་གྱི་» «དངོས། །འགྱུར་མེད་རང་སངས་ཆོས་ཉིད་ཀུན་གྱི་ཡུལ། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། ཆོས་ཀུན་«༼༡༽«ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཏེ། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་རང་བཞིན་མེད། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་དཔེ་ཡང་མེད། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ཚད་ཀྱང་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པའི། །དོན་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་དཔེས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི། དོན་ནི་རང་རིག་མཁའ་མཉམ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །བསམ་པའི་ཡུལ་མིན་མཚོན་བརྗོད་འདས་པ་སྟེ། །རང་གསལ་མི་གཡོ་འོད་གསལ་ཡངས་པའི་ཀློང༌། །མ་བྱས་ལྷུན་གྲུབ་ཡངས་དོག་མཐོ་དམན་མེད། །ཆོས་སྐུ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་དཀྱིལ་ཡངས་» «སོ། །རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆོས་སྐུའི་སྙིང་པོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་བསམ་བརྗོད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། བསམ་མེད་ཆོས་སྐུ་སྤྲོས་བྲལ་ནི། །» «སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཉིད་ལ། །རྟོག་མེད་སངས་རྒྱས་ངོ་བོ་གསལ། །འཛིན་མེད་རང་དག་ཆེན་པོ་ལ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རིག་པ་གསལ། །གསལ་དག་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ། །མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་གསལ། །ཞེས་པ་དང༌། སྒྲ་ཐལ་འགྱུར་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས། བྱ་བ་བྲལ་བས་རྫོགས་»«པས་རྫོགས། །

這是完整的直譯： "喻義豈能思議言說？ 此應知為自性清凈喻。" 心性自生智慧無實無相，空明離戲，故無可緣此彼，雖以虛空為喻，細究之，虛空亦無色相形狀可指，故無法作為喻體。由此喻所表之義，心性自性清凈亦不成立任何，故暫時僅可知為無可緣喻。如《獅子圓滿力》云： "平等離實佛意趣， 智慧自顯法身如空凈， 離戲覺性等虛空邊際， 行境空無執自處解脫。 意趣自住三昧任運境， 無實自顯壇城一切體， 不變自凈法性一切境。" 《遍作續》云： "嗟大菩薩！ 諸法虛空自性， 虛空無有自性， 虛空亦無譬喻， 虛空亦無度量。 一切諸法無餘， 義應如是了知。" 如是以喻所表之義： "自明等空菩提心， 非思議境超言說， 自明不動光明界， 無作任運無廣狹高低， 法身菩提心要廣大界。" 自生智慧任運成就為法身心要，故離思議戲論。如《自現續》云： "無思法身離戲者， 佛智法性中， 無念佛性明， 無執自凈大， 金剛薩埵覺明顯， 明凈空性智慧中， 無相法性明。" 《聲續根本續》云： "離作故圓滿，

བྱ་བ་བྲལ་བས་རྫོགས་»«པས་རྫོགས། །«༼༢༽«མཐའ་དང་བྲལ་བས་དབུས་མི་གནས། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་བསྔོ་དང་བྲལ། །ལྷག་མ་མེད་པས་ཆ་ཤས་མིན། །གཅིག་ཏུ་མ་ཡིན་གཉིས་མཐའ་ཟད། །དུ་མར་མི་སྣང་གཅིག་ལས་འདས། །བརྗོད་དུ་མེད་པས་ཚིག་གི་གཞི། །དངོས་བྲལ་སྟོང་པའི་«༼༡༽«སྙིང་པོའི་དོན། །ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ལྟ་བའི་དོན། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་སྤྱོད་འདི། །རྒྱུ་འབྲས་སྒྲུབ་དང་མི་འདྲ་སྟེ། །ལྟ་སྤྱོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་འདི་ནི། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཏེ། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་རྟོག་དཔྱོད་འདས། །གང་ཞིག་རྟོག་དཔྱོད་བྱེད་པ་དེས། །བྱང་ཆུབ་ནམ་མཁའ་བཞིན་མི་འགྲུབ། །ལྟ་སྤྱོད་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ལ། །གང་ཞིག་གཟུང་དང་འཛིན་བྱེད་པ། །ནམ་མཁའ་བྱང་ཆུབ་དེ་མི་འགྲུབ། །གཟུང་འཛིན་གཉིས་བྱུང་གོལ་སྒྲིབ་བོ། །ནམ་མཁའ་གཉིས་སུ་མེད་པ་བཞིན། །བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་གཉིས་སུ་མེད། །གང་ཞིག་གཉིས་སུ་བྱེད་པ་དེས། །བྱང་ཆུབ་ནམ་མཁའ་དེ་མི་འགྲུབ། །ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་བྱུང་གོལ་སྒྲིབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཏེ། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་བླང་དོར་མེད། །གང་ཞིག་བླང་དོར་བྱེད་པ་དེས། །བྱང་ཆུབ་ནམ་མཁའ་དེ་མི་འགྲུབ། །བླང་ཞིང་དོར་བ་གོལ་སྒྲིབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཏེ། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད། །གང་ཞིག་རྩོལ་སྒྲུབ་བྱེད་པ་» «དེས། །བྱང་ཆུབ་ནམ་མཁའ་དེ་མི་འགྲུབ། །རྩོལ་ཞིང་སྒྲུབ་པ་གོལ་སྒྲིབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཏེ། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་མེད། །གང་ཞིག་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ལྟ་བས། །བྱང་ཆུབ་ནམ་མཁའ་དེ་མི་འགྲུབ། །རྒྱུ་འབྲས་ལྟ་བ་གོལ་སྒྲིབ་བོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་མཁའ་ལྟར་རྣམ་དག་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ངེས་པ་ནི། རྟགས་ནི་རྩལ་ལས་ཅིར་ཡང་འཆར་བ་སྟེ། །ཤར་བའི་དུས་ན་ཤར་ས་ཤར་མཁན་མེད། །ཤར་ཞེས་མིང་ཙམ་དཔྱད་ན་ནམ་མཁའ་འདྲ། །རིས་མེད་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་འུབ་ཆུབ་བོ། །ཕྱམ་གདལ་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་ཀློང་ཉིད་དོ། །རིག་པའི་ངང་ལས་འཆར་ཚུལ་མ་འགགས་པ་རྒྱ་མཚོ་དངས་པའི་»«ནམ་མཁའི་«༼༡༽«གཟུགས་བརྙན་ལྟར།

這是完整的直譯： "離作故圓滿， 離邊故不住中， 圓滿故離迴向， 無餘故非支分， 非一非二邊盡， 不現多超一， 不可說故詞基， 離實空性要義， 不墮方故見義。" 《遍作續》云： "大圓滿見行此， 不同因果修， 見行菩提心， 如虛空自性， 虛空超思察。 若有思察者， 菩提如空不成就。 見行虛空自性中， 若有能所執， 虛空菩提彼不成。 能所二生迷障也。 如虛空無二， 菩提亦無二。 若有二分別， 菩提如空不成就。 見行二生迷障也。 菩提虛空自性， 虛空無取捨。 若有取捨者， 菩提如空不成就。 取捨即迷障。 菩提虛空自性， 虛空無勤修。 若有勤修者， 菩提如空不成就。 勤修即迷障。 菩提虛空自性， 虛空無因果。 若有因果二見者， 菩提如空不成就。 因果見即迷障。" 如是覺性菩提心自性如虛空般清凈無限無偏之理由確定： "相為力現任何相， 現時無現處現者， 現名僅名究如空， 無偏大平等圓滿。 周遍無能所之界。" 從覺性中顯現方式無礙，如澄凈海中虛空影像，

རིག་པའི་ངང་ལས་འཆར་ཚུལ་མ་འགགས་པ་རྒྱ་མཚོ་དངས་པའི་»«ནམ་མཁའི་«༼༡༽«གཟུགས་བརྙན་ལྟར། སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་ཤར་འདྲ་ཡང༌། དོན་ལ་ཤར་ས་དང་ཤར་མཁན་མེད་པས་སྟོང་ཡལ་རིས་མེད་ཀྱི་ཆོས་སྐུར་ལ་བཟླ་སྟེ་རིས་མེད་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་སྒྲུབ་ནུས་ཏེ། རིག་པའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཅན། སྐྱེ་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟར་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་དུ་རུང་སྟེ། ཁྱོད་དང་ངོ་བོ་གཅིག་གི་ངང་ནས་རྩལ་དུ་«༼༢༽«ཤར་བའི་སེམས་ལ་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་གང་ཡང་མེད་པར་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཡེ་སྟོང་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། རང་ཤར་ལས། འཛིན་མེད་ཆོས་ཉིད་རང་གསལ་བདེ་བའི་ཀློང༌། །«༼༣༽«རྟོག་མེད་»«མཁའ་ཁྱབ་ཆོས་ཉིད་«༼༤༽«ཀུན་ལ་རོལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་རང་སར་དག» «།རྟོག་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ་བདེ་བའི་ཤུགས། །ཡེངས་པ་མེད་པའི་རང་སྣང་ཀུན་ལ་ཁྱབ། །ཡང་དག་ཆོས་ཉིད་བདེ་ཆེན་ས་ལ་གཤེགས། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། རྟགས་ནི་ཀུན་བརྟགས་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་ཡུལ་ཐོག་ནས་ཤར་གྲོལ་རིས་མེད་དུ་སངས་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་དང་རྒྱ་མཚོའི་ངང་དུ་འུབ་ཆུབ་པར་བསྟན་ཏེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། ཆོས་ཉིད་མིང་དང་བྲལ་བའི་ནམ་མཁའ་ལ། །མཚན་མའི་ཡུལ་མེད་རང་སྣང་བྱ་ཁྱུང་ལྡིང༌། །བཅོས་པ་མ་ཡིན་རང་རིག་བདེ་བར་གཟུང༌། །རང་བྱུང་སྤྲོས་བྲལ་ཆོས་ཉིད་རྒྱ་མཚོ་ན། །མཚན་མའི་དངོས་མེད་གསེར་གྱི་ཉ་མོ་འགྱུ། །རང་སྣང་ཆོས་སྐུ་རོ་གཅིག་ངང་དུ་འུབ། །རྣམ་དག་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་ནམ་མཁའ་ལ། །ཆོས་སྐུ་སྤྲོས་བྲལ་གསེར་གྱི་བྱ་ཁྱུང་ལྡིང༌། །རྩོལ་སེམས་«༼༡༽«མ་ཡིན་སྒྲོན་མའི་ངང་དུ་འུབ། །ཆོས་ཉིད་མཐའ་ཡས་རང་བྱུང་རྒྱ་མཚོ་ན། །རང་རིག་རྟོག་བྲལ་གསེར་གྱི་ཉ་མོ་འགྱུ། །སྟོང་གསལ་འཁོར་འདས་བྲལ་བའི་ངང་དུ་འུབ། །གསལ་ལ་འཛིན་ཆགས་བྲལ་བའི་ནམ་མཁའ་ལ། །དགོངས་པ་རང་གནས་གསེར་གྱི་བྱ་ཁྱུང་ལྡིང༌། །ཆོས་ཉིད་ཡངས་པ་ཀུན་ཁྱབ་ངང་དུ་འུབ། །སྤྲོས་པ་རང་སར་དངས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རང་སྣང་བྱ་ཁྱུང་ལྡིང༌། །རྩོལ་སྒྲུབ་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ངང་དུ་འུབ། །

這是完整的直譯： 從覺性中顯現方式無礙，如澄凈海中虛空影像，雖現種種，實無現處與現者，空消無相融入法身，以無偏大平等理由可證心性如虛空。覺性本體為所詮，可說為無生如虛空超思議之名言，因你與本體一體中力現之心無可指認本體，如虛空本空離戲故。《自現續》云： "無執法性自明樂界， 無念遍空法性普游， 無執法性自處凈， 無念自解脫樂勢， 無散自現遍一切， 正法性大樂地行。" 《遍作續》云："相為遍計菩提心。" 彼等亦示覺性于境上顯解無偏清凈，融入法性虛空與大海中。《獅子圓滿力》云： "法性離名虛空中， 無相境自現金翅飛， 非造自明樂執持， 自生離戲法性海， 無相實金魚遊動， 自現法身一味融。 清凈離戲虛空中， 法身離戲金翅飛， 非勤心光明中融。 法性無邊自生海， 自明離念金魚游， 空明離輪迴涅槃融。 明而離執著虛空， 意趣自住金翅飛， 法性廣遍一切融。 戲論自凈虛空中， 離作為自現金翅飛， 離勤修法性中融。

རྩོལ་སྒྲུབ་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ངང་དུ་འུབ། །མ་བསླད་«༼༢༽«ལྷུན་རྫོགས་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ན། །རིག་པ་གསལ་དག་གསེར་གྱི་ཉ་མོ་འགྱུ། །རྐྱེན་གཞི་བྲལ་བའི་རང་བྱུང་ངང་དུ་འུབ། །ཅེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་ཆོས་ཉིད་མཐའ་དབུས་མེད་པའི་ངང་དུ་བསྡུ་བ་ནི། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཉིད་ཕྱོགས་ཡན་ལ། །དཔེ་དོན་རྟགས་ཀྱིས་ངེས་པའི་མཚོན་དཔེ་བསྟན། །མཁའ་མཉམ་གཟེར་ཆེན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དུ། །ཐམས་ཅད་ཀུན་འདུས་རང་བཞིན་དབྱེ་བསལ་མེད། །ཕྱམ་མཉམ་«༼༣༽«ཡངས་པ་ཆེན་པོའི་དབྱིངས་རུམ་འདིར། །ཐམས་ཅད་ཡེ་མཉམ་སྔ་ཕྱི་བཟང་ངན་མེད། །ཀུན་བཟང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དགོངས་པའོ། །རིག་པ་མཐའ་བྲལ་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་ཉིད་དཔེ་དོན་རྟགས་གསུམ་ངེས་པའི་གཟེར་གསུམ་གྱིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་མི་འཆུགས་པར་བསྟན་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། དོན་འདི་ངེས་པར་རྟོགས་འདོད་ན། །དཔེ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བརྟག» «།དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་བ་མེད། །རྟགས་ནི་སེམས་ཉིད་འགག་པ་མེད། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དཔེ་ཡིས་མཚོན། །དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །དམིགས་སུ་མེད་པར་མཚོན་ཏེ་བསྟན། །ཚིག་ཏུ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ། །བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཚིག་བརྗོད་དེ། །» «དམིགས་མེད་དོན་གྱི་ངོ་བོར་བསྟན། །བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་དོན་འདི་ནི། །དོན་གྱི་ངོ་བོ་འགྲེལ་པ་སྟེ། །འདི་ཡིས་ང་དོན་རྟོགས་པར་གྱིས། །འདི་ཡིས་ང་དོན་མ་རྟོགས་ན། །དོན་གྱི་སྒྲ་ཚིག་ཅི་བསྟན་ཡང༌། །ང་དང་འཕྲད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ང་ལས་གོལ་ཞིང་ང་བསྒྲིབས་པས། །ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་མཐོང་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །» «དེ་ལྟར་ནམ་མཁའི་དཔེས་མཚོན་པའི་རིག་པ་སྤྲོས་བྲལ་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་དགོངས་པ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཀུན་བཟང་དགོངས་པ་འདུས་པ་ནི། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན། །བཟང་ངན་བླང་དོར་མེད་པ་རུ། །ཀུན་བྱེད་མངོན་དུ་ཕྱུང་བར་འདུས། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དགོངས་འདུས་པ་ནི། །མི་སྐྱེས་མི་འགག་དགོངས་པ་འདུས། །རབས་བདུན་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དང༌། །སྟོང་རྩ་གཉིས་དང་རྡུལ་སྙེད་དང༌། །

這是完整的直譯： "融入離勤修法性中。 未染任運圓滿智慧海， 覺性明凈金魚游， 融入離緣自生中。" 此等義歸攝於無邊中法性中： "自生智慧法性任運中， 以喻義相確定示例， 如空三大釘本性中， 一切總集自性無分別。 平等廣大界域中， 一切本等無前後善惡， 普賢金剛薩埵意。" 覺性離邊超思議，以喻義相三確定釘，示於法性中不錯。《遍作續》云： "欲定解此義， 喻如虛空觀， 義為法性無生， 相為心性無滅。 如虛空法性， 以如空喻示。 無緣法性中， 無緣而示現。 不可言說中， 說不可言說， 示無緣義體。 略示此義為， 義體之解釋， 以此悟我義。 若此不悟我義， 縱說義之詞， 不能與我遇。 離我且蔽我， 不見法之要。" 如是以虛空喻所示覺性離戲超思議之本體，即普賢與金剛薩埵等之密意。同續又云： "普賢密意總集者， 一切所現皆， 無善惡取捨， 遍作顯現總集。 金剛心密總集者， 無生無滅密意集。 七代釋迦牟尼及， 一千零二與微塵數，

སྟོང་རྩ་གཉིས་དང་རྡུལ་སྙེད་དང༌། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱིས་དོན་མཛད་པའི། །བྱུང་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལས་བྱུང༌། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱིས་དོན་མཛད་ཚུལ། །དེ་ཡང་ཀུན་བྱེད་ཉིད་དུ་འདུས། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་ན། །ང་རུ་མ་འདུས་གཅིག་ཀྱང་མེད། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་གཞལ་ཡས་ན། །ང་རུ་མ་འདུས་གཅིག་ཀྱང་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རིག་པ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལྟར་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་འདྲ། །ངང་གིས་འོད་གསལ་ཡེ་ནས་འདུས་མ་བྱས། །སྒྲིབ་པའི་ཆོས་མེད་ཟང་ཐལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །སྤྲོས་པའི་ཆོས་མེད་མི་རྟོག་ཆོས་ཉིད་ངང༌། །ཞེས་མདོར་བསྟན་ཏེ། ངང་གིས་འོད་གསལ་ལ་འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཆོས་སྐུ་རིག་པ་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། མཐའ་བཞི་བྲལ་བའི་ཆོས་སྐུ་ཆེན་པོ་ནི། །དྲི་མེད་འོད་གསལ་མན་ཤེལ་དག་པ་འདྲ། །མཐའ་བྲལ་ཆོས་སྐུ་མུན་པ་སངས་པའི་སྐུ། །དྲི་མེད་མུན་སེལ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟར། །མཐའ་བཞིའི་མུན་སེལ་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཅེས་» «སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། སྟོང་པས་ཆོས་སྐུ་གསལ་བས་ལོངས་སྤྱོད་» «རྫོགས། །ཟེར་ལྡན་སྤྲུལ་པ་སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད། །ཡེ་ནས་ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཟིན་པས། །སྐྱོན་དང་ཉེས་ཆའི་མུན་པས་བསྒྲིབས་པ་མེད། །སྔ་ཕྱི་དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པར་གཅིག» «།སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་གཅིག» «།འདི་ནི་རང་བྱུང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་བྱ། །སེམས་ཉིད་སྟོང་པའི་ཆ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང༌། གསལ་བའི་ཆ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང༌། འཆར་བའི་ཆ་ནས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཞེས་མིང་དུ་བརྗོད་ཀྱང༌། ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་གི་ཆོས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ། དགོངས་པ་དེ་ཉིད་དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་སྟེ། འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་སྙིང་པོའི་ཚུལ་དུ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོས་འགྲོ་ཀུན་ཡོངས་ལ་ཁྱབ། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་སྟོང་གསལ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་བསྟན་པ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀུན་བྱེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ང་ནི། །རང་བཞིན་མ་བཅོས་རྣམ་གསུམ་ལས། །

這是完整的直譯： "一千零二與微塵數， 以身語意作利益， 雖生亦從身語意生， 于身語意法性中， 以身語意作利益方式， 彼亦攝於遍作中。 法界宮殿中， 無一不攝我。 虛空界宮殿中， 無一不攝我。" 如是示現如日精華之覺性： "菩提心如日精華， 自性光明本無為， 無遮障法任運成， 無戲論法無念法性中。" 此為略說。自性光明無為且任運成就之法身覺性大通透，《自現續》云： "離四邊大法身， 無垢光明如凈水晶。 離邊法身除暗身， 無垢除暗如日輪， 本來任運成就除四邊暗。" 廣說為： "空即法身明即報身， 具光化身三身無離合。 本來功德任運成就， 無過失黑暗所障蔽。 三時前後無變遷一， 遍及諸佛眾生一， 此名自生菩提心。" 心性空分名法身，明分名報身，現分名化身，雖如是名說，實無少許可認定本體之法。彼密意三時無變遷任運成就，以遍及輪涅一切如精華故。如雲："如來藏遍及一切眾生。" 彼等亦示為空明自生智慧，《遍作續》云： "我遍作菩提心， 自性未造三種中，

།རང་བཞིན་མ་བཅོས་རྣམ་གསུམ་ལས། །མིང་ཙམ་སྐུ་གསུམ་བྱུང་ཚུལ་བསྟན། །ངེས་པར་སྐུ་གསུམ་རང་བཞིན་ཀྱང༌། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གཡོས་པ་མེད། །ཀུན་བྱེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ང་ནི། །མ་སྐྱེས་གཟུང་འཛིན་བྲལ་བ་ལས། །ཆོས་སྐུ་སྐྱེ་མེད་མིང་ཙམ་བྱུང༌། །ངེས་པར་ཆོས་སྐུ་མིང་ཙམ་» «སྟེ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གཡོས་པ་མེད། །ཀུན་བྱེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ང་ཡི། །ངོ་བོ་མིང་ཙམ་མངོན་བྱུང་བ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་མིང་ཙམ་ཚུལ། །ངེས་པར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་དེ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གཡོས་པ་མེད། །ཀུན་བྱེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ང་ཡི། །ཐུགས་རྗེ་སྤྲུལ་སྐུ་མངོན་ཕྱུང་བ། །ཐུགས་རྗེ་མ་བཅོས་རང་བཞིན་ལས། །མིང་ཙམ་སྤྲུལ་སྐུའི་ཚུལ་བྱུང་བ། །ངེས་པར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དེ་» «ཡང༌། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གཡོས་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ངང་ལས་སྣང་སྲིད་ཤར་བར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཡི་རྩལ་ནི་ཅིར་ཡང་འཆར་བ་སྟེ། །རྟོགས་དང་མི་རྟོགས་སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་དང༌། །སྐྱེ་འགྲོའི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ཇི་སྙེད་དོ། །རིག་པའི་རང་བཞིན་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ངང་ན་རང་རྩལ་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བ་ཐམས་ཅད་འཆར་བའི་གཞིར་གནས་པས། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་ཡང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་གོས་པ་དང་འཕོ་འགྱུར་མེད་དེ། གཟུགས་བརྙན་གྱིས་མེ་ལོང་ལ་མ་གོས་ཤིང་འཕོ་འགྱུར་གང་ཡང་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །རང་ཤར་ལས། དུས་མེད་སྣང་བའི་རང་བྱུང་ཆེན་པོ་ནི། །ནམ་མཁའི་ངང་ནས་ཉི་ཟླའི་ཆོ་འཕྲུལ་འབྱུང་བ་ལྟར། །སྐྱེ་མེད་ངང་ལས་འགག་མེད་ཆོ་འཕྲུལ་འབྱུང༌། །དེ་བཞིན་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དཀའ་བ་མིན། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། ཡང་དག་ཀུན་གྱི་ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་ང༌། །སྤྲོས་མེད་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ང་ཡིན་ལ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་ཆེན་ང་ཡིན་པས། །རོལ་པ་ཁམས་གསུམ་འགྲོ་དྲུག་ང་ལས་» «ཤར། །ཞེས་སོ། །ཤར་བ་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། འདི་ཀུན་ཤར་ཡང་རང་བཞིན་འགའ་མེད་དེ། །སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་དང་རྨི་ལམ་སྒྲ་བརྙན་བཞིན། །སྤྲུལ་པ་གཟུགས་བརྙན་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང༌། །མིག་ཡོར་ཇི་བཞིན་མེད་པ་གསལ་སྣང་དུ། །གཞི་མེད་རྟེན་མེད་གློ་བུར་སྣང་བ་ཙམ། །

這是完整的直譯： "自性未造三種中， 示現僅名三身方式。 決定三身自性亦， 不離如是性。 我遍作菩提心， 從無生離能所中， 法身無生僅名生。 決定法身僅名稱， 不離如是性。 我遍作菩提心， 本體僅名顯現， 報身僅名方式。 決定報身彼， 不離如是性。 我遍作菩提心， 大悲化身顯現， 從大悲未造自性中， 僅名化身方式生。 決定化身彼亦， 不離如是性。" 從如是境界中示現顯有： "彼之遊舞任何顯， 悟與未悟顯有器情及， 眾生顯現種種盡。" 覺性自性如鏡般境中，自游舞如影像般一切顯現之基而住，故顯有器情種種顯現，然覺性本體無染無變遷，如影像不染鏡且無任何變遷。《自現續》云： "無時顯現大自生， 如從虛空中生日月神變， 從無生境生無滅神變。 如是大神變非難。" 《遍作續》云： "一切真實本體菩提我， 無戲界之本體即我， 諸佛大密即我故， 游舞三界六道從我現。" 示現即無自性： "此等雖現無任何自性， 如陽焰水夢境回聲， 化現影像乾闥婆城， 眼翳如是無而明顯， 無基無依忽然顯現而已。

གཞི་མེད་རྟེན་མེད་གློ་བུར་སྣང་བ་ཙམ། །བར་སྐབས་རེ་འགའི་ཆོས་སུ་རྟོགས་པར་བྱ། །རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ནི་གཉིད་དུ་མ་སོང་བ་དང་སད་པའི་དུས་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀར་མེད་ཀྱང༌། གཉིད་ཁུང་ན་བར་དེར་སྣང་བ་ལྟར། འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་ཡང་ཐོག་མ་ཆོས་ཉིད་གཞིའི་དུས་དང༌། ཐ་མ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འབྲས་བུའི་དུས་གཉིས་ཀར་མེད་ལ། ད་ལྟ་བར་འདིར་བློ་འཁྲུལ་པ་ལ་སྣང་ཡང་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་མེད་པ་གསལ་སྣང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་གཟུགས་སྣང་བ་ཙམ་ལས་གང་དུའང་གྲུབ་པ་མེད་དེ། ཆོས་»«ཐམས་ཅད་«༼༡༽«རང་བཞིན་མེད་པས་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། རྨི་ལམ་ཇི་བཞིན་སྒྱུ་མ་བཞིན། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཇི་བཞིན་དུ། །དེ་བཞིན་སྐྱེ་དང་དེ་བཞིན་གནས། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་འཇིག་པར་གསུངས། །ཞེས་པ་དང༌། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང༌། སྲིད་པའི་འགྲོ་བ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ། །འདི་ན་སུ་ཡང་མི་སྐྱེ་འཆི་བ་མེད། །སེམས་ཅན་མིང་«༼༢༽«དང་སྲོག་ཀྱང་མི་རྙེད་དེ། །ལས་བྱས་བསགས་པ་ནམ་ཡང་མེད་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ཆོས་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་པར་བསྟན་པ་ནི། ལྷུན་གྲུབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས། །རོལ་པ་མ་འགགས་འཁོར་འདས་ཆོ་འཕྲུལ་འབྱུང༌། །ཆོ་འཕྲུལ་དེ་ཀུན་དབྱིངས་སུ་འུབ་ཆུབ་པས། །གདོད་མའི་ངང་ལས་གཡོས་པ་མེད་ཤེས་བྱ། །འཁོར་འདས་ཇི་སྙེད་«༼༣༽«སྣང་ཡང་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཆོས་ཀུན་རྩ་བ་ཀུན་བྱེད་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ང་ཡི་ངོ་བོ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་ང་ཡི་ཆོ་འཕྲུལ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ཐམས་ཅད་དབྱིངས་སུ་རྫོགས་པས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་བསྟན་པ་ནི། འདིར་ནི་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངང༌། །གཅིག་རྫོགས་ཀུན་རྫོགས་མ་བྱས་དོན་ཀུན་རྫོགས། །རང་བཞིན་ལྷུན་རྫོགས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སོ། །རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས་ཏེ། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ང་ལ་སྐྱེ་དང་འཆི་མེད་པས། །འགག་པའི་ཆོས་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །ང་ལ་ཕྱི་དང་ནང་མེད་པས། །གསལ་བའི་ཆོས་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །

這是完整的直譯： "無基無依忽然顯現而已。 應了知為間或之法。 如夢境顯現，未入睡時與醒時前後皆無， 然于睡眠期間顯現。 輪迴迷亂顯現亦然，最初法性基時， 最後涅槃果時二者皆無， 今於此處雖現於迷亂心， 然顯時即空，明顯本體空相僅現而已， 無有任何成立。 一切法無自性故， 無有生住滅三者成立。" 《中論》云： "如夢亦如幻， 如干闥婆城， 如是說生住， 如是說滅亦。" 《聖三摩地王經》亦云： "有情眾生如夢幻， 此中無有生與死， 眾生名與命不得， 所作所集業不失。" 示現彼等不離法性： "從任成菩提心自性中， 游舞不滅輪涅神變生。 彼等神變攝入界中故， 應知不離本初境界。" 輪涅盡現亦于顯時不離菩提心本體境界。《遍作續》云： "諸法根本遍作菩提心， 如何顯現即我本體， 如何生起即我神變。" 示現一切界中圓滿故為大圓滿： "此中一切菩提心境界， 一圓滿即一切圓滿，無作一切義圓滿。 自性任運圓滿自生智慧。" 于覺性本體中，顯有輪涅諸法皆任運圓滿。《無字續》云： "我無生死故， 滅法悉圓滿。 我無內外故， 明法悉圓滿。

གསལ་བའི་ཆོས་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །ང་ལ་སྟོང་དང་དངོས་མེད་པས། །སྣང་བའི་ཆོས་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །ང་ལ་དམིགས་པའི་ཡུལ་མེད་པས། །མཐོང་བའི་ཆོས་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །ང་ལ་ལུས་དང་སེམས་མེད་པས། །རང་སྣང་ཆོས་ནི་ཡོངས་སུ་» «རྫོགས། །ང་ལ་བདག་དང་གཞན་མེད་པས། །རིག་པའི་ཆོས་ནི་ཡོངས་སུ་» «རྫོགས། །ང་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མེད་པས། །བསམ་གཏན་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་» «རྫོགས། །ང་ལ་ཕྱིན་པའི་ཡུལ་མེད་པས། །རང་སྣང་ཡུལ་ནི་ཡོངས་སུ་» «རྫོགས། །ང་ལ་ཕྱོགས་དང་རིས་མེད་པས། །གསང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །ང་ལ་སྣང་བ་འགག་མེད་པས། །དབྱིངས་ཀྱི་ཆོས་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །ང་ལ་གཅིག་དང་གཉིས་མེད་པས། །ཐིག་ལེའི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །ང་ལ་མུན་དང་སྣང་མེད་པས། །མངོན་པར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་རྫོགས། །ང་ལ་བདག་རྟོག་གཉིས་མེད་པས། །སྟོང་པའི་ཆོས་ནི་ཡོངས་སུ་» «རྫོགས། །ང་ལ་དྲི་མ་གཉིས་མེད་པས། །གསལ་བའི་ཆོས་ལྔ་ཡོངས་སུ་» «རྫོགས། །ང་ལ་སྤྲོ་ཞིང་བསྡུ་མེད་པས། །ཡི་གེའི་དོན་རྣམས་ཡོངས་སུ་» «རྫོགས། །ཞེས་སོ། །དེའང་སྣང་ཚོད་མ་འགག་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་ཁ་ལ་ཡོད་སྣང་ཙམ་དུ་རྫོགས་ཚུལ་བསྟན་ན། ཀློང་དྲུག་པ་ལས་ཀྱང༌། སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འགྲོ་དྲུག་སྣང་བ་རང་ཤར་བས། །ཐ་དད་གཟུགས་རྣམས་འཛིན་པར་ནི། །སྣང་བ་གཟུགས་སུ་སྨིན་པར་རྫོགས། །འགག་པ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མི་རྟག་རྒྱུ་རུ་རང་ཤར་བས། །རང་བཞིན་མེད་པའི་སྣང་བར་» «ནི། །དཔེར་ན་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་རྫོགས། །སྤྲོས་པ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་རང་ཤར་བས། །སྒོ་ལྔ་སོ་སོའི་སྣང་བར་ནི། །རང་ས་གཟུང་བའི་ཆ་ནས་རྫོགས། །བསྟན་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒྲ་ཚིག་མིང་རྣམས་རང་ཤར་བས། །ཐ་སྙད་བློ་རྣམས་རང་དག་པར། །བླ་མའི་མན་ངག་གསང་བ་» «རྫོགས། །མཐོང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བྱུང་རྐྱེན་དུ་མ་རང་ཤར་བས། །» «སྣང་བའི་ཡུལ་ལ་མངོན་པར་སྣང༌། །མ་འདྲེས་རང་གསལ་ཉིད་དུ་རྫོགས། །རྒྱུན་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བའི་ཕུང་པོ་སོ་སོར་ཤར། །ཟུང་འཇུག་ཆེན་པོར་རང་འབྲེལ་བར། །མི་བརྗེད་གཟུངས་དང་ལྡན་པར་རྫོགས། །

這是完整的直譯： "我無空與實故， 顯現法悉圓滿。 我無所緣境故， 見法悉圓滿。 我無身與心故， 自顯法悉圓滿。 我無自與他故， 覺性法悉圓滿。 我無作因故， 大禪定悉圓滿。 我無所至境故， 自顯境悉圓滿。 我無方與偏故， 密智悉圓滿。 我無顯現滅故， 界三法悉圓滿。 我無一與二故， 明點諸法悉圓滿。 我無暗與明故， 現前顯現諸法圓滿。 我無我執二故， 空性法悉圓滿。 我無二垢故， 明法五悉圓滿。 我無舒與收故， 文字義悉圓滿。" 又，若示現顯相不滅而於菩提心面上僅有顯現圓滿之理，《六空間續》亦云： "有生之心性中， 六道顯現自現故， 執取種種形相， 顯現成熟為色相圓滿。 有滅之心性中， 無常因自現故， 無自性顯現， 如夢幻般圓滿。 有戲論心性中， 種種顯現自現故， 五門各別顯現， 從自處所執持圓滿。 可示之心性中， 聲詞名自現故， 言說心自凈， 上師密要圓滿。 可見之心性中， 種種緣起自現故， 顯現於境明顯， 無雜自明中圓滿。 恒有之心性中， 顯現蘊各別現， 大雙運自相連， 具不忘總持圓滿。

མི་བརྗེད་གཟུངས་དང་ལྡན་པར་རྫོགས། །ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་ཤར་བས། །བདག་འཛིན་གཉིས་པོ་རང་དག་པར། །ཡུལ་དྲུག་རྣམས་ནི་སོ་སོར་རྫོགས། །བརྗོད་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་རང་ཤར་བས། །མཉམ་པར་གཞག་དང་རྗེས་སུ་ནི། །མི་གཡོ་བསམ་གཏན་ཉིད་དུ་རྫོགས། །བལྟ་རུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་» «ལ། །སྣང་སྲིད་གཅིག་པར་རང་ཤར་བས། །ཁམས་གསུམ་རང་སར་གྲོལ་བ་» «ནི། །ཨ་ཏི་རང་གཞག་ཆེན་པོར་རྫོགས། །ཐོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་བ་ཉིད་ནི་རང་དག་པས། །རྩོལ་སྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་ནི། །སྐུ་གསུམ་རང་ལ་ལེགས་པར་རྫོགས། །བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཐེག་པ་སོ་སོ་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །དམིགས་སུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རང་ཤར་» «ཏེ། །མིང་དང་ཁ་དོག་སོ་སོར་ནི། །གཟུགས་སུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྫོགས། །» «དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བའི་ཡུལ་ལ་བདེན་ཤར་ཏེ། །» «༼༡༽«གཏད་པའི་ས་ཉིད་རང་ཤར་དུ། །དམིགས་པའི་རྟེན་དང་བཅས་ཏེ་རྫོགས། །» «བསྒྲག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངོ་མཚར་ཚིག་ཀུན་རང་ཤར་བས། །བརྗོད་བྱ་ཀུན་གྱི་གཞི་མར་ནི། །སྟོན་པའི་ཚིག་དང་བཅས་པར་རྫོགས། །གཞག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་རང་གཞག་གཞིར་ཤར་བས། །ཅོག་གཞག་ཆེན་པོའི་ལྟ་བར་ནི། །བཙལ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་རྫོགས། །བསྒྱུར་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ནི་རང་ཤར་བས། །དུག་ལས་སྨན་དུ་བསྒྱུར་བ་བཞིན། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དུ་རྫོགས། །དག་ཏུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་རྣམས་རང་དག་པར། །«༼༢༽«མ་རྙོག་ཆུ་ནི་རང་དངས་བཞིན། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །གྲོལ་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འདི་ལྟར་སྣང་བའི་ཡུལ་འདི་དག» «།སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་རང་གྲོལ་བཞིན། །རང་གི་འདུག་སར་གྲོལ་ཏེ་རྫོགས། །གཞལ་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་སྣང་དག་པའི་ཚད་རྣམས་རྫོགས། །བྲེ་སྲང་ཚད་ལ་ཕབ་པ་བཞིན། །ཉམས་མྱོང་གོང་ནས་གོང་དུ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །

這是完整的直譯： "境中有之心性中， 諸顯現自現故， 二我執自凈， 六境各別圓滿。 可說之心性中， 止觀自現故， 等持與后得， 不動禪定中圓滿。 可見之心性中， 顯有一體自現故， 三界自處解脫， 阿底大安住中圓滿。 可得之心性中， 希求自凈故， 離諸勤修， 三身於自善圓滿。 可數之心性中， 各乘自現故， 非隨意臆測， 大秘密精華圓滿。 可緣之心性中， 種種顯現自現， 名色各別， 二種色相中圓滿。 可度之心性中， 顯境真實現， 所依處自現， 具所緣依圓滿。 可宣之心性中， 奇妙語自現故， 一切所詮基， 具能詮語圓滿。 可安之心性中， 顯現自安基現故， 大任運見中， 無尋求方式圓滿。 可轉之心性中， 諸煩惱自現故， 如毒轉為藥， 身智中圓滿。 可凈之心性中， 五門境自凈， 如無垢水自清， 諸顯現自處圓滿。 可解之心性中， 如是顯現諸境， 如蛇結自解， 自處解脫圓滿。 可量之心性中， 自顯清凈量圓滿， 如置於斗秤， 證悟漸次圓滿。"

ཉམས་མྱོང་གོང་ནས་གོང་དུ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །དེའང་རིག་པ་ལ་མེད་མེད་པོ་སྟོང་ཆ་ལྟ་བུ་གཅིག་མ་ཡིན་པར་ཆོས་ཉིད་དང་ཆོས་ཅན་བདེན་པ་གཉིས་དང་དག་པ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོར་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་གསང་སྙིང་ལས། རྒྱུ་གཅིག་པ་དང་ཡིག་འབྲུའི་ཚུལ། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་དང་མངོན་སུམ་པ། །རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་རྣམ་བཞི་ཡིས། །ཐམས་ཅད་མངོན་རྫོགས་རྒྱལ་པོ་ཆེ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ངོ་བོ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ་རྣམ་པ་ཅིར་ཡང་འཆར་བས་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་ངང་ལས་འགག་མེད་འཆར་བར་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་སྣང་དང་མི་སྣང་ལ། །«༼༡༽«འཁོར་འདས་ཕྱི་ནང་ཆོས་སུ་མེད་ན་ཡང༌། །དེ་ཡི་རྩལ་ལས་གཡོས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས། །སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་སྣ་ཚོགས་རོལ་པར་ཤར། །ཤེལ་གོང་གཅིག་ཉིད་ཟང་ཐལ་དྲི་མ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་དུ་མེད་ཀྱང༌། རྐྱེན་ཉི་ཞུར་དང་འཕྲད་པ་ལས་འོད་ལྔ་ལྷུག་པར་འཆར་བ་ལྟར། རིག་པའི་ངོ་བོ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས་སྟོང་གསལ་ཆོས་སྐུ་དག་པར་གནས་ཀྱང༌། རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩལ་ལས་སྣང་སྲིད་ཀྱི་རོལ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་ཏེ། སེམས་ཉིད་ཇི་བཞིན་རྣམ་དག་ཆེན་པོ་རྣམ་མེད་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ལ། སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཀུན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་རྫོགས་པ་ནི། རྣམ་ཀུན་མཆོག་ལྡན་གྱི་སྟོང་ཆེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིའི་ཡུལ་དྲུག་སྣང་ལ་བདག་གིར་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱི་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ལས་དང་བག་ཆགས་དང་སྣོད་བཅུད་བྱས་ཏེ། རང་ངོར་རྫོགས་པ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། སེམས་ནི་ཇི་བཞིན་པ་ཡི་ངོ་བོ་སྟེ། །ཇི་བཞིན་གཉིས་མེད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ། །རྣམ་པ་ཀུན་ལྡན་རྣམ་པ་ཡོངས་ཀྱིས་མེད། །སྤྲོས་བྲལ་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཡེ་གནས་ལ། ། དམིགས་པའི་ཡུལ་འདས་གཅིག་ཅེས་བགྲང་དུ་མེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་བགྲང་ཞིང་མཚོན་མེད་ན། །སེམས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་རྣམ་གྲངས་བྱུང༌། །སེམས་ཀྱིས་བྱས་པ་གང་དང་གང་ཞེ་ན། །སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་རྣམས། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་དེ་ལས་བྱས། །བྱས་ནས་མངོན་དུ་ཕྱུང་སྟེ་བསྟན་པ་ནི། །

這是完整的直譯： "證悟漸次圓滿。" 又，覺性非如空無之空分，而是以法性與有法二諦及三清凈之體性圓滿，故稱大圓滿。如《幻化密藏》云： "一因及字相， 加持與現前， 四種殊勝悟， 一切現圓滿大王。" 示無生性中無礙顯現： "菩提心於顯與不顯， 雖無輪涅內外法， 由其力用自性動， 顯有輪涅種種游舞現。 如一水晶本體透明無垢，別無他物，遇日月等緣而五色光明涌現。覺性本體無所立，雖住空明法身清凈，然由證悟未證之緣，從輪涅力用中顯現種種顯有游舞。心性如實大清凈無相虛空自性中，種種顯相圓滿任運成就，稱為具一切相之大空性。此中六境顯現，心之苦樂等種種業及習氣、器情世間于自面圓滿。" 如《遍作續》云： "嗟大菩薩！心乃如實本體， 如實無二大樂中， 具一切相而遍無相， 離戲如空本住， 超所緣境不可數為一。 菩提心無可數示， 心所造法有諸數。 心所造者為何？ 顯有器情諸佛有情， 由心自性本體所造。 造已顯現而示：

བྱས་ནས་མངོན་དུ་ཕྱུང་སྟེ་བསྟན་པ་ནི། །ཆེན་པོ་ལྔ་དང་རིགས་དྲུག་སྣང་བ་དང༌། །དེ་ཡི་དོན་མཛད་གཟུགས་སྐུ་རྣམ་གཉིས་ནི། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དག་ནི་ཕྱུང་ནས་བགྲང༌། ། ཞེས་སོ། །རིག་པའི་རང་ངོ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས་སྣང་སྟོང་ལས་འདས་ཏེ་མཚོན་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་གནད་ལས། དེའི་ངང་དུ་ཤར་བ་རྫུན་སྣང་ཡོད་མ་མྱོང་དུ་བསྟན་པ་ནི། ཤར་ཙམ་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་སྟོང་པའི་གཟུགས། ། སྐྱེ་བ་མེད་ལས་སྐྱེ་བར་སྣང་བ་སྟེ། །སྣང་དུས་ཉིད་ནས་སྐྱེས་པ་འགའ་ཡང་ མེད། །འགག་པ་མེད་ལས་འགག་པར་སྣང་ན་ཡང༌། །འགག་པ་མེད་དེ་སྒྱུ་མ་སྟོང་པའི་གཟུགས། །གནས་པ་ཉིད་ནས་གནས་པའི་ཆོས་མེད་དེ། །» «གནས་མཁན་གཞི་མེད་འགྲོ་འོང་མེད་པའི་ངང༌། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་ པས། །རང་བཞིན་མེད་ཅེས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད། །སྣང་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་དེ་སྒྱུ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བར་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང༌། གནས་པར་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་གནས་པ་མེད་པ་དང༌། འགག་པར་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་འགག་པ་མེད་པ་དང༌། འགྲོ་འོང་དུ་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་འགྲོ་འོང་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་ར་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པ་འདུས་པའི་མདོ་ལུང་ལས། ཨེ་མའོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང༌། །སྐྱེ་བ་མེད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེས། །སྐྱེས་པ་ཉིད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད། །ཨེ་མའོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང༌། །འགག་པ་མེད་ལས་ཐམས་ཅད་འགག» «།» «འགག་པ་ཉིད་ནས་འགག་པ་མེད། །ཨེ་མའོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང༌། །གནས་པ་མེད་ལས་ཐམས་ཅད་གནས། །གནས་པ་ཉིད་ནས་གནས་པ་མེད། །ཨེ་མའོ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང༌། །འགྲོ་འོང་མེད་ལས་འགྲོ་དང་འོང༌། །འགྲོ་འོང་ཉིད་ནས་འགྲོ་འོང་མེད། །ཅེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། སྐད་ཅིག་ངང་ལས་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་འབྱུང༌། །ཨེ་མའོ་རིན་ཆེན་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ཀུན་ལ་ཡོད་དེ་ཀུན་གྱིས་མཐོང་བ་མེད། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པ་འདི། །

這是完整的直譯： "造已顯現而示： 五大及六道顯現， 及彼義行二色身， 由心自性而顯數。" 示覺性自面無所立故超顯空，非詮說境界之要義中，于其中顯現虛妄顯有未曾有： "顯即自性空之相， 無生中現生， 顯時本無生。 無滅中現滅， 然無滅，幻化空相。 住時本無住法， 無住基無來去中。 如何顯現即不成， 僅假立為無自性。 因顯現故無自性如幻"，以法性之理而抉擇故。 應知顯生時即無生，顯住時即無住，顯滅時即無滅，顯來去時即無來去之自性。 如《諸佛意趣集經》云： "奇哉稀有法， 圓滿諸佛密， 無生中生一切， 生已即無生。 奇哉稀有法， 圓滿諸佛密， 無滅中滅一切， 滅已即無滅。 奇哉稀有法， 圓滿諸佛密， 無住中住一切， 住已即無住。 奇哉稀有法， 圓滿諸佛密， 無來去中來去， 來去即無來去。" 《自現續》云： "剎那中生諸法， 奇哉珍貴菩提心， 遍有而眾不見， 自生智慧甘露滴，

རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པ་འདི། །བརྩལ་«༼༡༽«བྱ་རྩོལ་བྱེད་མེད་པར་རང་བྱུང་རང་ལས་ཤར། །སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་རང་བྱུང་སྐྱེ་བ་མེད། །གནས་དང་འོང་བ་མེད་པའི་རང་བྱུང་ཆེན་པོ་ཡིན། །འཛིན་ཆགས་མེད་པའི་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ནི། །སེམས་མེད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཤེས་པར་» «བྱ། །ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། སྣང་བ་དེ་ཡང་རྩལ་ལས་རང་ཤར་བས། །རྟེན་འབྲེལ་ཉིད་ཅེས་རང་བཞིན་བརྡ་ཙམ་བརྗོད། །རྩལ་ལས་ཤར་བར་སྣང་བའི་རང་དུས་ནས། །ཤར་དང་མ་ཤར་ཕྱོགས་དང་རིས་མེད་པས། །རྩལ་ཡང་བརྡ་ཙམ་ངོ་བོ་འགའ་མེད་པས། །ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ངང༌། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་གཡོས་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད། །རིག་པའི་རྩལ་ལས་འཁོར་འདས་སུ་ཤར་བ་དེ་ཡང་ཐ་སྙད་ཙམ་ལས། ངོ་བོ་ལ་འཁོར་འདས་སུ་ཤར་བ་དང་ཤར་མཁན་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས། ཆོས་ཉིད་མཉམ་པའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པ་ནི། རྒྱ་མཚོ་དངས་པའི་ནང་ན་གཟའ་སྐར་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བར་སྣང་ཡང༌། དོན་ལ་ཤར་བ་མེད་དེ་ཤར་ས་རྒྱ་མཚོའི་དབྱིངས་ཉིད་ཆུ་དངས་པ་ཙམ་དང༌། ཤར་མཁན་གཟའ་སྐར་ཉིད་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལས་གཡོས་པ་མེད་པ་དང༌། ཚོགས་པ་ལྷན་ཅིག་པའི་ཆོས་སུ་མེད་པས་སྣང་ལ་སྟོང་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་སྟེ། དོན་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགག་པ་མེད་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང༌། འོང་བ་མེད་པ་དང༌། འགྲོ་བ་མེད་པ་དང༌། ཆད་པ་མེད་པ་དང༌། རྟག་པ་མེད་པ་དང༌། དོན་ཐ་དད་པ་དང༌། དོན་གཅིག་ཏུ་མ་གྲུབ་«༼༡༽«ལ་སྣང་བ། རྟེན་འབྲེལ་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང༌། །འགག་པ་མེད་པ་སྐྱེ་མེད་པ། །ཆད་པ་མེད་པ་རྟག་མེད་པ། །འོང་བ་མེད་པ་འགྲོ་མེད་པ། །ཐ་དད་དོན་མིན་དོན་གཅིག་མིན། །སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི་ཞིར་བསྟན་པ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྨྲ་རྣམས་ཀྱི། །དམ་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་» «ལོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་ཀུན་གཞི་མེད་རྩ་བ་མེད། །སྲིད་«༼༢༽«བྲལ་འདོད་པ་མེད་པའི་སེམས། །རང་བཞིན་མ་བཅོས་བརྗོད་ལས་འདས།། བྱ་བྱེད་འཁྲུལ་པའི་རྟོག་པ་ཟད། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་མེད། །

這是完整的直譯： "自生智慧甘露滴， 無勤作而自生自現。 佛陀意趣自生無生， 無住無來大自生。 無執著大自解脫， 應知無心覺性中。" 總結一切顯現即無自性之本體： "彼顯亦由力用自現， 緣起即說自性僅名。 力用顯現自時起， 無顯不顯方分別， 力用亦僅名無體， 一切恒時無遷變， 菩提心中無絲毫動。 覺性力用現輪涅，亦僅名言，本體中無絲毫輪涅顯現及能顯之別，故未離法性平等性。如澄清海中現星宿影像，實無顯現，顯處即海界清澈，能顯星宿未離空中，非聚合法，僅空顯影像。 如是諸法無滅、無生、無來、無去、無斷、無常、非異體、非一體而顯現，應知唯緣起如幻。如《中論》云： "能說緣起法， 無滅亦無生， 無斷亦無常， 不來亦不去， 非一義非異， 寂滅諸戲論， 圓滿諸佛中， 最勝我敬禮。" 《超勝續》云： "諸法無基無根本， 離有無慾之心， 自性無作超言說， 作為迷亂念已盡。 無法無佛無眾生，

ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་མེད། །ང་མེད་བདག་མེད་གཟུང་འཛིན་མེད། །ཅེས་སོ། །ཆོས་དབྱིངས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་མཚོན་དཔེ་བསྟན་པ་སྟེ། ལེའུ་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། » «།།དེ་ལྟར་དཔེས་ཉེ་བར་བསྟན་པས་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ན། རིག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ངེས་པ་ནི། ཀུན་འདུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། །སྣང་བ་མ་ཡིན་སྣང་བའི་ཆོས་ལས་འདས། །སྟོང་པ་མ་ཡིན་སྟོང་པའི་ཆོས་ལས་འདས། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་དངོས་པོ་མཚན་མ་མེད། །མེད་པ་མ་ཡིན་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཁྱབ། །ཡོད་མེད་མ་ཡིན་ལྷུན་མཉམ་གདོད་མའི་དབྱིངས། །» «ཕྱོགས་དང་རིས་མེད་གཞི་རྩ་དངོས་པོ་མེད། །རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་བསམ་བརྗོད་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བས་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཡེ་ནས་ཁྱབ་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། སྐྱེ་བ་མེད་པས་འགག་པ་མེད། །» «འཛིན་པ་མེད་པས་རང་སར་གྲོལ། །དམིགས་པ་མེད་པས་སྤྲོས་པ་མེད། །བྱས་པས་མ་བྱུང་ཀུན་ལ་ཡོད། །འདུས་མ་བྱས་པས་རྣམ་དག་དབྱིངས། །འཛིན་པའི་ཐ་སྙད་ཆོས་དང་བྲལ། །རང་བཞིན་མེད་པས་བརྗོད་དང་བྲལ། །ཡང་དག་ཆོས་ཉིད་རིག་པའི་ཀློང༌། །ཀུན་ལ་ཁྱབ་པས་ཡབ་ཀྱི་ངང༌། །ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པས་ཡུམ་གྱི་དབྱིངས། །བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ལ། །བསྟན་དུ་མེད་པའི་ལུང་ཆེན་གནས།» «།བཏང་གཞག་བྲལ་བའི་ཆོས་སྐུ་ལ། །དམིགས་པ་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་གསལ། །འདུས་མ་བྱས་པའི་ཀློང་དཀྱིལ་ནས། །རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་ཡེ་ཤེས་འཕྲོ། །སྐྱེ་འགག་མེད་པའི་ཀློང་དཀྱིལ་ནས། །རང་བྱུང་ཤེས་རབ་མིག་«༼༡༽«གསལ་བ། །ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་ཉག་གཅིག་ཡིན། །ཞེས་སོ། །རང་བཞིན་»«གྱིས་དག་«༼༢༽«ལ་གདལ་བ་ཆོས་ཉིད་དུ་རྫོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི། རྒྱུན་ཆད་མེད་པས་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀློང༌། །འཕོ་དང་འགྱུར་མེད་མཁའ་དབྱིངས་ཡེ་ནས་གདལ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དཔེ་«༼༣༽«ཟླ་མེད་པའི་དོན། །མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཐིག་ལེ་གཅིག་ཏུ་འདུས། །མ་ངེས་ཀུན་ཁྱབ་ཕྱོགས་མཐའ་ཡོངས་ཀྱི་མེད། །དབྱིངས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ནི་ལྷུན་གྲུབ་གདལ་ཁྱབ་ཆེན་པོ། ཀུན་འདུས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པའི་ངོ་བོ་སྟེ།

這是完整的直譯： "無法無佛無眾生， 無我無我所無能所執。" 《法界寶藏論》中，示現菩提心之譬喻，為第三品之釋。 如是以喻近示，為令通達義故，決定覺性菩提心之自性： "總集菩提心自性， 非顯超越顯現法， 非空超越空性法， 非有無實相標誌， 非無遍及輪涅一切， 非有非無本初等運界， 無方分無基根實體。 覺性本體離思議戲論邊際，故非有無之境，然本來遍及輪涅一切。如《自現續》云： "無生故無滅， 無執故自解， 無緣故無戲， 非作遍一切， 無為故清凈界， 離執著名言法， 無自性故離言， 真實法性覺性界， 遍一切故父性， 生一切故母界， 不可說智慧中， 安住不可示大教， 離取捨法身中， 明無緣三摩地， 無為界中央， 覺性王智慧放光， 無生滅界中央， 自生智慧眼明， 遍一切唯一。" 自性清凈廣大法性圓滿之本體： "無間斷故覺性菩提界， 無遷變故虛空界本來廣， 自生智慧無比喻之義， 不生不滅攝於一明點， 無定遍一切無方所邊際。 法界自生智慧乃任運廣大，總集無間斷之本體。

ཀུན་འདུས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་ཡིད་བཞིན་གཏེར་གྱི་འབྱུང་གནས་སུ་ཡེ་ནས་གནས་པ་ནི། ནོར་བུ་ཕྲ་བཀོད་ལས། སྐུ་གཅིག་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་སྣང༌། །སྐུ་གཅིག་འགྲོ་དོན་མཐར་ཕྱིན་པ། །སྐུ་གཅིག་སྣང་བ་ཀུན་ཏུ་སྟོན། །སྐུ་གཅིག་མཐའ་ལ་མི་གནས་པ། །རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ཡེ་ཤེས་སྐུ། །བསམ་གཏན་སྙིང་པོ་ཚིག་ལས་» «འདས། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་སྐུ་ཉིད་གསལ། །ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཆོད་གཉིས་སྣང་བྲལ། །རྡོ་རྗེ་འཛིན་སྐུ་དོན་མི་འགྲུབ«༼༤༽«། །མཐའ་གཉིས་མི་གནས་རང་གསལ་ཆེ། །ཕྱག་རྒྱའི་རྡོ་རྗེ་འགྱུར་བ་མེད། །མི་བསྐྱོད་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་བྱུང་» «བའི། །ཡང་དག་གཞུང་ཉིད་རབ་བརྟན་སྐུ། །ཐིག་ལེ་སྣ་ཚོགས་སྐུ་ཡི་དབྱིག» «༼༡༽«།མཚོན་ལྡན་དཀྱིལ་འཁོར་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །བྱ་བྱེད་མེད་པས་དབྱིངས་དང་ལྡན། །གཅིག་ལས་མི་གཡོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །གཉིས་སུ་མ་ཡིན་རང་སྣང་ཡུལ། །དོན་དམ་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་ལས་འདས། །འཛིན་པའི་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་ སྤངས། །དཀྱིལ་འཁོར་རྡོ་རྗེ་ཡིད་བཞིན་གཏེར། །མཐའ་ལ་མི་གཡོ་མཉམ་པའི་ངང༌། །གོལ་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་རྟོག་པ་སངས། །བྱས་པས་མ་བྱུང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །» «བཟུང་བས་མི་ཟིན་ཆུ་ཟླ་འདྲ། །ཐུགས་རྗེ་ཐབས་ལ་རང་སྣང་བས། །ཉི་མ་དང་ནི་ཟེར་བཞིན་དུ། །ཤེས་རབ་རྩལ་གྱིས་རབ་གནས་པས། །དོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣང་མཐའ་ཡས། །སྐུ་ཡི་སེམས་ཉིད་སྟོང་བདག་མེད། །ཡེ་ཤེས་ཕུང་པོ་སྐྱེ་འཇིག་བྲལ། །བསམ་འདས་ཆོས་ཉིད་ཞི་བ་སྟཻ། །སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཞིང་དུ་གྲོལ། །རང་བྱུང་སྐུ་ཉིད་རྣམ་པར་དག» «།སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དམ་ཚིག་ལས། །རིག་པའི་ཡུལ་དུ་རྣམ་པར་སྣང༌། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དབྱིངས་ཀུན་ལ་ཡོད་ཀྱང་སྐལ་བ་ཅན་འགའི་ཡུལ་དུ་བསྟན་པ་ནི། ལྷུན་མཉམ་མི་གཡོ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་གདུང༌། །འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དབྱིངས་མཆོག་རབ་འབྱམས་འདི། །ཚིག་གིས་མཚོན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཤེས་རབ་ཀློང་རྡོལ་སོ་སོ་རང་རིག་ཡུལ། །བསམ་བརྗོད་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །མཚོན་དང་མི་མཚོན་མེད་པར་ཐག་བཅད་དེ། །» «སྒོམ་དང་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་མ་རྙེད་པས། །བྱིང་རྒོད་རྣམ་རྟོག་དགྲ་བོ་བསད་མ་དགོས། །

這是完整的直譯： "總集無間斷之本體，本來安住于壇城如意寶藏之源。如《寶嚴續》云： 一身現於一切眾生， 一身圓滿利益眾生， 一身示現一切顯相， 一身不住于邊際， 金剛精華智慧身， 禪定精華超言語， 現前菩提身明顯， 智慧一決離二現， 金剛持身義不成， 不住二邊大自明， 印契金剛無變異， 從不動壇城而生， 真實宗義極堅身， 種種明點身之財， 具相壇城三身圓， 無作為故具法界， 不動於一法身， 非二自現境， 超越勝義世俗二， 遠離能執二邊， 壇城金剛如意寶， 不動于邊平等性， 離迷障二分別， 非作而生法身， 不可執持如水月， 大悲方便自顯故， 如同日光， 以智慧力而安住， 義之壇城現無邊， 身之心性空無我， 智慧蘊離生滅， 超思法性寂靜， 解脫于無量光剎， 自生身性極清凈， 從空性誓言中， 顯現於覺性境。" 如是法界雖遍一切，然示現於少數有緣者之境： "等運不動金剛精華種， 無聚散最勝廣大法界， 非言語所能表示境， 智慧涌現各自證知境。 離思議戲論瑜伽士， 決定無可表不可表， 未得所修與能修， 無需殺滅昏沉掉舉分別敵。

བྱིང་རྒོད་རྣམ་རྟོག་དགྲ་བོ་བསད་མ་དགོས། །རིག་པའི་རང་ངོ་ལྟ་སྒོམ་རྩོལ་སྒྲུབ་ལས་འདས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་གདུང་སྟེ། འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དབྱིངས་མཚོན་བརྗོད་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ནི། སོ་སོ་རང་རིག་«༼༢༽«ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ལས་བསམ་བརྗོད་སྤྲོས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། རྨད་བྱུང་རྒྱལ་པོ་ལས། བསམ་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་» «སེམས། །བསམ་དང་བརྗོད་པས་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་མེད། །ཅེས་པ་དང༌། རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ལས། ཆོས་ཉིད་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་ཤེས་པར་ནུས་མ་ཡིན། །» «ཞེས་སོ། །སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །མ་སྐྱེས་མི་འགག་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད། །སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་བ། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་བཞིན་» «ནོ། །སློབ་དཔོན་གཞན་དག་ཆོས་ཉིད་དེ་ཡོངས་གཅོ༷ད་ལ་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གཅད་ལ་ཤེས་བྱ་ཡིན་ཏེ་བདེན་པ་གཟིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བྱར་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའང་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་འཆད་པ་ཙམ་ལས་འཐད་པར་མ་མཐོང་སྟེ། དོན་རང་ཐོག་ཏུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཚིག་གོ» «།འདིར་ནི་བློས་བསམས་ན་སྤྲོས་པ་ཡིན་པས་དྲན་བསམ་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་དང་རྫས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བློས་བསམ་བརྗོད་མེད་པར་གནས་དུས་དོན་རང་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པས་རང་རིག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། རིག་པའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་དུ་གནས་པ་ཉིད་དུས་དེར་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དེ་ཉིད་རང་བབས་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོར་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ནི་ཡང་རབ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་གདུང་འཛིན་པ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་པར་«༼༡༽«གང་ཟག་དེ་ཡང་བྱ་བྲལ་འབད་རྩོལ་ཞིག་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། རང་བཞིན་ཡོད་མེད་བརྟག་དཀའི་སེམས་ལ་རེག་ནུས་ཤིང༌། །མ་བསམས་འཁྲུལ་པ་ཞིག་«༼༢༽«པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད། །བྱ་བྲལ་གླེན་པའི་ཤུགས་འཆང་བློ་བདེ་བ། །སྤྲོས་མེད་ནམ་མཁའི་ཡིད་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བྱོས། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཡང་ན་ངང་རིང་ཤུགས་དལ་བ། །ལྷུག་པ་གླེན་པའི་ལྷོད་ཡོད་པ། །རྟོག་པ་ཆུང་ཞིང་རང་བཞིན་དལ། །» «ལུས་ངག་བྱ་བ་བྲལ་བ་དང༌། །

這是完整的直譯： "無需殺滅昏沉掉舉分別敵。覺性自面超越見修勤修，此即金剛精華種。無聚散法界超越表示言說之自性，乃各自證知智慧之境，非思議戲論之境。如《稀有王經》云： '不可思議法性菩提心， 思維言說無法決定。' 又《金剛經》云： '法性非所知， 不能被了知。' 乃各自證知之境。如雲： '離言說思維般若波羅蜜， 不生不滅虛空之本性， 各自證知智慧之行境， 頂禮三世佛母。' 其他論師說法性于遮遣方面非所知，因超越思維言說；于表詮方面是所知，因可作為見真諦者之境。此僅是向外說法而已，未見合理，因無自身體驗之言。 此處若以意識思維即是戲論，故非憶念思維之境，因與分別相違故。意識無思無言時，義理自然顯現，故為自證之境，因覺性本體法性勝義此時顯現故。了悟此義為任運大圓滿之人即是持金剛精華種者。 與法性相應之補特伽羅亦是離作為勤勉之相。如《大鵬續》云： '能觸難測有無自性心， 未思惑亂息滅之智慧， 離作愚鈍力持心安樂， 無戲虛空意者當如是。' 又《超越續》云： '或者性情緩慢， 輕鬆愚鈍有閑暇， 分別少而自性緩， 身語離諸作為，

རྟོག་པ་ཆུང་ཞིང་རང་བཞིན་དལ། །» «ལུས་ངག་བྱ་བ་བྲལ་བ་དང༌། །ཤེས་རབ་ལྡན་པས་འཛིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་» «སོ། །རིག་པའི་ངོ་བོ་ཤེས་ནས་རིག་པ་ཉིད་རང་སོར་གནས་སམ། འཆར་རམ། བྱིང་རྒོད་ལ་སོགས་པ་ཅི་བྱུང་ཡང་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་རོལ་པ་ཙམ་ལས། གོལ་སྒྲིབ་ལོགས་སུ་བསལ་དུ་མེད་དེ། གོལ་སྒྲིབ་དེ་ཉིད་རིག་པ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་གཅིག་བྱུང་བ་མེད་ལ། རིག་པ་ཡེ་ནས་ཆོས་སྐུ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོར་གནས་པས། རིན་པོ་ཆེ་གསེར་གླིང་དུ་ཕྱིན་དུས་གསེར་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ས་རྡོ་ངན་པ་བཙལ་ཡང་མི་རྙེད་པ་བཞིན་ནོ། །ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཉོན་ཅིག» «སྔ་རབས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང༌། །རང་གི་སེམས་ལས་གཞན་དུ་ཆོས་བཙལ་མེད། །ཇི་བཞིན་པ་ལ་འཆོས་པར་བྱེད་མ་མྱོང༌། །ཏིང་འཛིན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྒོམ་མ་མྱོང༌། །རང་སེམས་མི་རྟོག་པ་ཡིས་གྲུབ་པ་ཡིན། །ད་ལྟར་བཞུགས་དང་སླད་ཀྱིས་འབྱོན་པ་ཡང༌། །རྟོག་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང༌། བདེ་ཆེན་གདལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀློང་དཀྱིལ་ན། །མི་རྟོག་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་གནས། །ཆོས་ཉིད་སྣང་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ། །རིག་པས་མི་རྟོག་ཏིང་འཛིན་མ་བྱེད་» «ཅིག» «།ངང་ལ་གནས་པས་གཡོ་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །རང་བཞིན་གནས་པས་སུས་ཀྱང་བཅོས་སུ་མེད། །མ་བཙལ་ཇི་བཞིན་པ་རུ་གནས་པ་དེ། །བྱ་བ་མེད་པ་ལས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟེན། །«༼༡༽«ཞེས་སོ། །རང་གནས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་བྱིང་རྒོད་མི་སྲིད་དེ། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། རང་བཞིན་བསམ་གཏན་བར་མེད་ལ། །བྱིང་རྒོད་མེད་པ་ཡ་རེ་མཚན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རང་བབས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་བསམ་གཏན་མ་བསྒོམས་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་དུ་ཤེས་པ་དེ་ལ་གང་ཡང་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར་བས་གོལ་སྒྲིབ་དང་བྱིང་རྒོད་དང་ཡེང་དང་མ་ཡེངས་མེད་དེ་ཡེང་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་སྒོམ་ཆེན་གྱི་རིག་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མ་ཡེངས་བའི་ངང་བསྒོམས་ཀྱང༌། བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་དུ་འཁོར་བའི་བརྟོད་ཕུར་ལས། སངས་རྒྱ་བ་ལ་སྔ་འདྲེས་གཅིག་གིས་ཉེར་མ་སོང་སྟེ། དཔེར་ན་དེང་སང་གི་ཞི་བྱེད་པ་ཁ་ཅིག་བཞིན་ནོ། །

這是完整的直譯： "分別少而自性緩， 身語離諸作為， 具慧者當能持。" 了知覺性本體后，覺性自然安住或顯現，無論生起昏沉掉舉等任何狀況，皆為自生智慧之本體與游舞而已。迷障無法另外遣除，因為迷障本身除覺性外別無他物，而覺性本來安住為離作為任運大圓滿法身。如同到達黃金島時，除黃金外尋找不到劣質土石一樣。 《遍作續》云："大士當聽！往昔諸佛亦未曾於自心外尋求法，未曾修正如所是，未曾修習有分別三摩地。以無分別自心而成就。現在安住及未來降臨者，亦將以無分別平等性而成就。" 又云："于大樂遍滿法性中央，安住無分別大平等自性。于無顯現法性自性中，勿以覺性作無分別禪定。安住于本性則無動任運成就。自性安住故誰亦無法改造。不尋求如實安住，無作為即是最勝事業。" 自然安住之禪定中不可能有昏沉掉舉。如《寶聚續》云："自性禪定無間斷，無昏沉掉舉真稀有。" 了知任運成就之禪定如水流般未修，於此一切皆顯為法性，故無迷障、昏沉掉舉、散亂不散亂，因散亂境顯為法性之遊舞故。 除此之外，大修行者雖修持覺性專注不散之狀態，也只是輪迴于禪定無色界的木樁而已，從未接近成佛。例如現今某些寂滅派一樣。

དཔེར་ན་དེང་སང་གི་ཞི་བྱེད་པ་ཁ་ཅིག་བཞིན་ནོ། །ཀུན་བྱེད་ལས། རང་གམ་བཞག་ནས་གཞན་མ་རྒྱང་དུ་ཚོལ། །བྱར་མེད་བདེ་བོར་རྩོལ་བ་དང་དུ་» «ལེན། །ཚི་ཆད་ནད་དུ་དེ་ལས་ཆེ་བ་མེད། །མ་ཡེངས་ཏིང་འཛིན་འཛིན་པའི་«༼༡༽«བརྟོད་ཕུར་ཡིན། །ཡེ་ནས་ཡིན་ལ་ཡེང་མེད་ཤོར་བ་མེད། །མ་ཡེངས་ཏིང་འཛིན་རེ་བའི་བསླུ་མཁན་དེས། །རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་ཆེན་དྲང་བའི་ལུང་བསྟན་ཡིན། །ཡེ་ནས་ཡིན་པས་ཡེང་མེད་ཤོར་མེད་དེ། །བྱར་མེད་རྩོལ་སྒྲུབ་ཀུན་ལས་འདས་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ད་ནི་སྣང་སྲིད་ཞིང་ཁམས་སུ་གནས་པས་བླང་དོར་བཟང་ངན་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། ཡེ་ནས་སྤྱི་བླུགས་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །བདག་དང་གཞན་དུ་རྟོག་པ་མི་མངའ་བས། །ཁམས་གསུམ་འདི་ཉིད་རང་བཞིན་མཉམ་པའི་ཞིང༌། །རིག་པ་དག་མཉམ་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པའི་ཞིང༌། །ཁམས་གསུམ་རིགས་དྲུག་ཏུ་སྣང་ཡང་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་སུ་ཡེ་ནས་རང་ཤར་བས། ཆོས་ཉིད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་རྡོ་རྗེའི་དབྱིངས་སུ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། གཞན་ཡང་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས། ། སངས་མ་རྒྱས་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད། །རང་སྣང་ཡེ་ཤེས་ཆོས་མཐུན་ཕྱིར། །འཁོར་བ་ཡེ་ནས་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་རང་རང་སངས་རྒྱས་སོ། །«༼༢༽«སྐྱེ་བ་ཉིད་ནི་རྟོགས་པ་ལ། །མངལ་དུ་གནས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །ལུས་སེམས་འདུས་པས་དབྱིངས་རིག་འབྲེལ། །ལུས་སུ་གནས་པས་སྐུ་གསུམ་སྟེ། །རྒས་པས་ཆོས་ཟད་འཁྲུལ་སྣང་འགག» «།ན་བས་ཆོས་རྣམས་ཉམས་སུ་མྱོང༌། །ཤི་བས་སྟོང་པ་ངོས་གཟུང་མེད། །དེས་ན་སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་དངོས། །ཞེས་པ་དང༌། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྦྱོར་བ་ལས། །ཕ་དང་མ་ཡི་རྒྱུ་ཉིད་དག» «།འཕེན་པའི་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པས་ནི། །བྱང་ཆུབ་རང་རིག་བདེ་ཆེན་པོ། །» «འབྱུང་ལྔའི་རྒྱུ་ལས་ས་བོན་ནི། །སྟོང་ཉིད་ཡུལ་ལ་སྣང་བར་ཤར། །གཉིས་ཀྱི་བདེ་བའི་སྙོམས་འཇུག་ནི། །ཐབས་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཉིད། །མངལ་གྱི་ལྷུམས་སུ་ཚུད་པ་ ནི། །རང་རིག་གཞི་ནས་སྣང་བར་ཤར། །བདུན་ཚན་བདུན་ནི་རྟོགས་ཚད་ དོ། །ཟླ་བཅུས་ས་རྣམས་བགྲོད་པ་ཉིད། །བཙས་པ་ཉིད་ནི་སྐུར་བཞེངས་ ཏེ། །

這是完整的直譯： "例如現今某些寂滅派一樣。《遍作續》云： '捨近求遠， 無作安樂反勤勉， 無病勝此， 不散定執是木樁。 本來如是無散失， 不散定期望欺誑者， 是因果大乘權教。 本來如是無散失， 超越一切無作勤修。' 現在講顯現存在為剎土，無取捨好壞： '本來普遍安住之法性， 無有自他分別， 三界即是自性平等剎， 覺性清凈平等大任運遍滿剎。' 雖顯現為三界六道，卻本自顯為自生智慧剎土，故於法性大圓滿金剛界中本來成佛。如《超越續》云： '複次因緣眾生， 無一未成佛。 自顯智慧法相故， 輪迴本來不存在。 是故各各成佛。 出生即是證悟， 住胎即是法界， 身心和合故界覺相連， 住于身故三身， 老則法盡幻相滅， 病則諸法親證， 死則空性無所執。 是故眾生即真佛。' 又《珍珠串》云： '方便智慧雙運， 父母因， 業風推動， 菩提自證大樂， 五大種因種子， 空性境中顯現。 二者樂之等持， 方便所生智慧。 入于母胎， 自覺根本顯現。 七七四十九為證量， 十月經歷諸地， 出生即是身現，

།བཙས་པ་ཉིད་ནི་སྐུར་བཞེངས་ ཏེ། །ལུས་བསྐྱེད་པ་ནི་གཞི་སྣང་ཡུལ། །ལུས་སུ་གནས་པ་གཞི་ཡིན་ཏེ། །རྒས་པ་དག་གིས་འཁྲུལ་པ་སངས། །ན་བ་ཉིད་ནས་རྟོགས་པའི་གདེང༌། །ཤི་བས་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པར་གྲོལ། །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཅན་ཀུན། །འབད་མེད་ཡེ་ནས་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་མཐུན་ཡོད་པས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་དེ། ཆོས་མཐུན་སྦྱོར་མི་ཤེས་པར་གད་མཆོངས་གཡང་མཆོངས་ལ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཡིན་རང་སྣང་ཡིན་ཟེར་བ་ནི་རྨོངས་པ་རྡོལ་ཐབས་སུ་སྨྲ་བ་སྟེ། གཉིད་ཁུང་དུ་ཁ་ཅིག་ལབ་རྡོལ་ལ་དེ་སྐད་ཟེར་བ་དང་ཁྱད་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་མཐུན་དང་དག་པ་སྦྱར་བས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་སྣོད་བཅུད་དུ་སྣང་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། གསང་སྙིང་ལས། རྡོ་རྗེ་ཕུང་པོའི་ཡན་ལག་ནི། ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལྔ་རུ་གྲགས། །སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་མང་པོ་ ཀུན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བདག་ཉིད་དོ། །ས་ཆུ་སྤྱན་དང་མཱ་མ་ཀཱི། །མེ་རླུང་གོས་དཀར་སྒྲོལ་མའོ། །ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ། །སྲིད་གསུམ་མ་ལུས་ཆོས་སོ་ཅོག» «།ཐམས་ཅད་མ་ལུས་སངས་རྒྱས་ཞིང༌། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཆོས། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་མི་བརྙེས་སོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྣང་བ་འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་ནི། །ཡེ་ཤེས་ཡིན་པ་སྔར་མ་ མཐོང༌། །རྟོག་བཅས་འཁྲུལ་པ་གཞི་མེད་པས། །ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུ་ཆེན་པོར་རྟོགས། །འཁྲུལ་པའི་རང་རྟོག་རྒྱུན་ཆད་དོ། །དེ་ལྟར་འཁྲུལ་མེད་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་ནས་གྲོལ་བའི་གནད་ལས་བྱུང༌། །འགྲོ་བའི་ཕུང་པོ་སངས་རྒྱས་སྐུ། །ཡེ་ནས་ཡིན་པ་སུས་མ་རིག» «།ཅེས་པ་དང༌། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། བདག་དང་འཛིན་པའི་ཞེན་ཡུལ་ནི། །དང་པོ་ཉིད་ནས་ཆོས་ཉིད་ལ། །འདི་ཀུན་རང་གིས་རང་སྣང་བར། །ཡེ་ནས་སྣང་བ་སྔར་མ་རིག» «།བདག་རྟོག་བཅིངས་པའི་ཉོན་མོངས་ ལྔ། །ཡེ་ནས་རིག་པར་རང་ཤར་བས། །ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཞལ་མ་འཚོ། །ཞེས་ སོ། །དེ་ལྟར་འཁོར་བ་ཡེ་སངས་རྒྱས་པ་ཡང་རིག་པའི་རང་སྣང་དུ་ཤར་བ་ལྟར།

這是完整的直譯： "出生即是身現， 身體生長為基顯境， 住于身為基， 老則除幻， 病則證悟自信， 死則解脫于空性法性。 一切顯為色相眾生， 無勤本來圓滿佛。" 如是一切眾生皆有成佛之法相，故稱為佛。不懂法相對應而妄言一切本來是佛、是自顯，這是愚癡之人胡言亂語，如同有人在睡夢中說夢話無異。 此外，通過對應法相和清凈，應了知眾生界和器世間顯現為佛壇城。如《秘密心髓》云： "金剛蘊之支分， 稱為五圓滿佛。 諸多處界， 皆是菩薩本體。 地水為眼母和摩摩基， 火風為白衣度母。 虛空為空行自在母。 三有一切諸法， 悉皆無餘佛剎， 除佛性外別無他法， 佛性之外不可得。" 《超越續》云： "顯現迷亂之自性， 本為智慧前未見。 有念迷亂無基故， 了知阿賴耶為大法身。 迷亂自念已斷。 如是無迷顯現， 從本解脫要訣生。 眾生蘊為佛身， 本來如是誰不知？" 《寶聚續》云： "我與所執對境， 從始即為法性。 此等皆為自顯， 本來顯現前未知。 我執束縛五煩惱， 本來顯為覺性， 共住未曾相見。" 如是輪迴本來成佛，亦如覺性自顯，

དེ་ལྟར་འཁོར་བ་ཡེ་སངས་རྒྱས་པ་ཡང་རིག་པའི་རང་སྣང་དུ་ཤར་བ་ལྟར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རང་སྣང་དག་པ་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་རང་སྣང་དག་པ་སྟེ། །སྤང་བླང་མེད་པར་ཐམས་ཅད་ཕྱམ་གཅིག་པས། །གཞན་ནས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་རྡུལ་ཙམ་མེད། །ཆོས་ཀུན་སེམས་ཉིད་ཀློང་ཆེན་དེར་གསལ་ལ། །མཉམ་པའི་དོན་ལས་གཡོས་པ་ཅུང་ཟད་མེད། །རིག་པ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ལས་དག་ཙམ་ལས། རྒྱུ་རྐྱེན་དང་རྩོལ་སྒྲུབ་ཀྱི་སེམས་ཉིད་ལས་གཞན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་བཙལ་དུ་མེད་དེ། རིག་པ་དག་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་པ་ལས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་ཡང་རིག་པའི་སྣང་ཚུལ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་སངས་རྒྱས་པ་དེ་ཡང་གཞན་ནས་རྙེད་པའི་གནས་མེད་དེ། གསང་སྙིང་ལས། ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞི་གང་ནས་ཀྱང༌། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྙེད་མི་འགྱུར། །སེམས་ཉིད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པས། །སངས་རྒྱས་གཞན་དུ་མ་ཚོལ་ཅིག» «།བཙལ་ཡང་རྒྱལ་བས་མི་རྙེད་དོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། སྣང་སྲིད་ཆོས་དང་སྣང་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས། །སེམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་འབྱུང་དེ་བཞིན་ཉིད། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་སོ་སོར་» «མཐོང༌། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དབྱིངས་ནས་ཚོལ་བྱེད་པ། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བས་བཙལ་ཀྱང་མི་རྙེད་དོ། །ཞེས་པ་དང༌། སྔ་རབས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་» «ཀྱང༌། །རང་སེམས་མ་བཅོས་སྔར་མཐོང་རྟོགས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རིག་པ་རང་ངོ་རྟོགས་ན་གོལ་སྒྲིབ་ཤུགས་ཀྱིས་ཆོད་པ་སྟེ། ཕྱི་དང་ནང་མེད་འཆར་ནུབ་རྙོག་པ་མེད། །མཐའ་ཡི་མུན་སེལ་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །གང་ཡང་མ་སྤངས་གོལ་ས་ཤུགས་ལ་ཆོད། །རིག་པའི་ངོ་བོ་སྤང་བླང་བྱ་བརྩལ་«༼༡༽«ལས་འདས་པས་གཞན་དུ་བགྲོད་པ་དང་བལྟར་མེད་པའི་ཕྱིར་གོལ་ས་དང་སྒྲིབ་པ་མེད་ལ། རིག་པའི་ངོ་བོ་རང་ལ་བཞག་ནས། དེ་ནས་ལོགས་སུ་འབད་རྩོལ་དང་ལྟ་སྒོམ་བྱས་པས་གོལ་སྒྲིབ་ཏུ་བྱུང་བ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། བྱུང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འདི་ཉིད་ནི། །ཆོས་ཀུན་མ་ལུས་པ་ཡི་སྙིང་པོ་སྟེ། །མ་སྐྱེས་རྣམ་པར་དག་པས་སྒྲིབ་པ་མེད། །

這是完整的直譯： 如是輪迴本來成佛，亦如覺性自顯，涅槃也只是佛性自顯清凈而已，無有他法。如雲： "三世佛為自顯清凈， 無取捨一切平等， 別處無絲毫可得。 諸法明現於心性大界中， 平等義中毫無動搖。" 覺性僅是暫時垢染清凈而已，除因緣和勤修的心性外，別處無法尋得佛之本質。因為除了稱清凈覺性為佛之外別無他義。 佛的顯現也不外乎覺性的顯現方式，故於菩提心界中成佛也無他處可尋。如《秘密心髓》云： "十方四時何處， 皆不得圓滿佛。 心性即是圓滿佛， 莫向他處尋佛。 縱尋佛亦不得。" 《遍作續》云： "顯有諸法與無顯菩提心， 心之真如生起真如， 未證真如各別見， 于界中尋求真如者， 三世諸佛尋亦不得。 過去諸佛亦， 見證自心無造作。" 如是證悟覺性自面，則自然斷除迷誤障礙： "內外無別生滅無擾， 邊際暗除根本菩提心， 無所不捨迷處自斷。" 覺性本體超越取捨造作，故無他處可趣可見，因此無迷處和障礙。若安住覺性本體，另外勤修見修，則成迷誤障礙。《遍作續》云： "此菩提心自性， 即是一切法之精華， 無生清凈故無障，

མ་སྐྱེས་རྣམ་པར་དག་པས་སྒྲིབ་པ་མེད། །བགྲོད་པའི་ལམ་དང་བྲལ་བས་གོལ་ས་མེད། །ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་བཙལ་དུ་མེད། །ཆོས་ཀུན་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་གཅིག་ལ། །གཅིག་ལ་རྣམ་པར་བགྲངས་པས་གོལ་སྒྲིབ་བྱུང༌། །བགྲོད་དུ་མེད་ལ་བགྲོད་པས་གོལ་ས་བྱུང༌། །དམིགས་མེད་བལྟས་པས་མ་མཐོང་སྒྲིབ་པ་བྱུང༌། །ཞེས་སོ། །རིག་པའི་ངང་ལ་ཅི་སྣང་ཡང་དབྱིངས་ལས་གཡོས་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། འགྲོ་བའི་སྣང་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་འཇིག་རྟེན་དང༌། །དག་པའི་སངས་རྒྱས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱང༌། །» «རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་རྩལ་ལས་ཤར་བ་ཡི། །རོལ་པ་མ་འགགས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཁྱབ་ཀུན«༼༡༽«། །ཆོས་དབྱིངས་ངང་ལ་རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་ཙམ།» «། རྟོགས་པས་བདེ་གཤེགས་དག་པའི་སྣང་བ་དང༌། །མ་རྟོགས་མ་རིག་གཟུང་འཛིན་བག་ཆགས་ལས། །སྣ་ཚོགས་སྣང་ཡང་དབྱིངས་ལས་གཡོས་པ་མེད། །» «དབྱིངས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རང་ངོ་ཤེས་པས་སངས་རྒྱས་དང་མ་ཤེས་པས་སེམས་ཅན་ལྟར་སྣང་ཡང༌། གཉིས་ཀ་རིག་པའི་ངང་དུ་རོ་གཅིག་པས་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་དང༌། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་»«བསྡུས་པ་«༼༢༽«ཐམས་ཅད་ཀུན། །ཀུན་བྱེད་བྱང་ཆུབ་ང་ཡིས་བྱས་པའི་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ཡེ་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཀུན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རིག་པ་སྟོང་གསལ་འགག་མེད་ཆེན་པོར་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཀུན་གྱི་དངོས་གཞི་«༼༣༽«སྟེ། །མཚན་ཉིད་མ་འགགས་སྣ་ཚོགས་ཅི་ཤར་ཡང༌། །རང་གསལ་«༼༤༽«ཆོས་ཉིད་དག་པའི་དབྱིངས་གསལ་བས། །དབྱེ་བསལ་མེད་དོ་རྒྱ་ཡན་རིག་པའི་འགྲོས། །ཤེལ་གོང་དྲི་མ་མེད་པ་ལྟར་ངོ་བོ་སྟོང་གསལ་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་ངང་ལས། འགག་མེད་ཀྱི་རོལ་པ་ཅིར་ཡང་འཆར་བ་སྟེ། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་རྒྱ་མ་ཆད། །ཕྱི་དང་ནང་མེད་ཡངས་པ་ཆེ། །དག་པ་དྲི་མེད་ཤེལ་གོང་བཞིན། །» «སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་གསུངས། །«༼༡༽«ཞེས་སོ། །དེའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཟང་ཐལ་ཡེ་ཤེས་རང་བྱུང་ཀློང་ཡངས་ཤིང༌། །

這是完整的直譯： "無生清凈故無障， 離趣入道故無迷處， 本來任運故不可尋， 一切法精華唯一菩提心， 於一中分別則生迷障， 無可趣而趣則生迷處， 無所緣而觀則生未見障。" 為顯示覺性中任何顯現都不離法界，云： "眾生種種顯現世間， 及清凈佛身智慧， 皆從證悟未證之力顯現， 游舞不滅遍滿虛空界。 法界中唯證與未證， 證則現清凈善逝相， 未證無明能所習氣， 雖現種種不離法界。" 由了知法界自生智慧自面而成佛，不了知則現為眾生，然二者于覺性中一味，故無偏頗侷限。《遍作續》云： "器情世間一切攝， 諸佛眾生一切攝， 皆由遍作菩提我所作， 故一切除菩提心外， 本無所謂他法， 是故一切皆說為菩提心。" 如是顯示覺性為大空明無礙： "菩提心是一切之正行， 相不滅種種任顯現， 自明法性清凈界明顯， 無分別自在覺性之行相。" 如無垢水晶，本體空明無所成立，從無生之中，無礙游舞任運顯現。《覺性自顯續》云： "不偏不侷限， 內外無別廣大， 如清凈無垢水晶， 說為顯而無自性。" 廣說其自性： "通透智慧自生廣闊，

ཟང་ཐལ་ཡེ་ཤེས་རང་བྱུང་ཀློང་ཡངས་ཤིང༌། །མ་བསྒྲིབས་ཕྱི་ནང་མེད་པར་འོད་གསལ་བས། །རང་རིག་སེམས་ཀྱི་མེ་ལོང་འོད་པོ་ཆེ། །འདོད་འབྱུང་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །» «བཙལ་བ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་རང་འབྱུང་བས། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་འདོད་དགུར་འབྱུང་བའི་དཔལ། །དབྱིངས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྲུབ་ནོར་བུའི་རྩེ་མོ་ནི་ངང་གིས་འོད་གསལ་ལ་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ཟེར་འཁོར་འདས་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པར་འཕྲོ་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་མེ་ལོང་འོད་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡངས་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཉིད། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། རྫོགས་ཆེན་ང་ཡི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །རིག་པའི་ངོ་བོ་རྟོག་མེད་ལ། །ཅི་«༼༢༽«ཡང་མེད་པས་ཅི་«༼༣༽«ཡང་འབྱུང༌། །ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། མི་འགག་རོལ་པའི་ཆོས་ཉིད་ལས། །ཀུན་བཟང་ཡངས་པའི་དབྱིངས་ཉིད་ཤར། །དགོངས་པ་ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་དབྱིངས། །འཛིན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཆགས་པ་མེད། །རྟོག་མེད་སྨྲ་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་ཆོ་འཕྲུལ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཀློང་ཡངས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་གྲངས་ཇི་སྙེད་པ། །» «དབྱིངས་ལས་དབྱིངས་བྱུང་ཐབས་མཆོག་མ་འགགས་ཤར། །ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་དབྱིངས་སུ་ལྷུན་རྫོགས་པས། །དངོས་པོ་ཟིལ་གནོན་སྟོང་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀློང༌། །སྟོང་པ་ཟིལ་གནོན་རང་རིག་བྱང་ཆུབ་ཀློང༌། །མཐའ་བཞི་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རིག་པ་ནམ་མཁའི་ངང་དང༌། དེ་ལས་ཤར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ཆུ་ཟླ་ལྟར་ཡོད་མེད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཉིད་ཀློང་ཆེན་དག་པའི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏེ། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། སྒྱུ་མ་ཆུ་ཟླ་སྨིག་རྒྱུ་བཞིན། །མེད་པ་ཟང་མ་མ་ཡིན་ལ། །ཡོད་པ་ཡང་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་མེད་གཉིས་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། །» «རིག་པའི་ངོ་བོ་སྐྱེ་བ་མེད། །སྣང་བའི་རང་བཞིན་འགག་པ་མེད། །རིག་པའི་མཚན་ཉིད་དངོས་པོ་མེད། །རིག་པའི་འབྲས་བུ་མ་བཅོས་པ། །རིག་པ་སྐུ་གསུམ་ངོ་བོར་གསུངས། །» «༼༡༽«ཞེས་སོ། །ད་ནི་དེ་དག་གི་དོན་མཁའ་ཀློང་ཡངས་པ་ཆེན་པོར་བསྡུ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་སྣང་སྟོང་ཡེ་ནས་མེད། །གཉིས་མེད་མ་ཞེན་བསམ་ཡས་ཆོ་འཕྲུལ་འབྱུང༌། །

這是完整的直譯： "通透智慧自生廣闊， 無遮內外無別光明， 自覺心之明鏡大光明， 如意寶珠珍貴法界， 無需尋求一切自生， 自生智慧隨欲生起之榮耀。" 法界自生智慧任運寶頂自然光明無垢，光芒遍及輪涅，故稱菩提心明鏡大光明。廣大法性本體超越思維，如《獅子圓滿力續》云： "大圓滿我之菩提心， 覺性本體無分別， 無有一物故一切生。" 《自顯續》云： "不滅游舞法性中， 普賢廣大界自顯， 證悟大智慧界中， 無執著法性無貪， 無分別超言思， 如虛空幻化然。" 為顯示覺性為菩提廣闊界，云： "大之功德無量數， 界中生界勝方便無礙顯， 一切無生界中任運圓， 勝伏實有空性菩提界， 勝伏空性自覺菩提界。" 覺性超越四邊，如虛空般，從中顯現一切法如幻如水月，超越有無，故顯為法性廣大界清凈自性。《覺性自顯續》云： "如幻水月蜃景， 非無非實有， 亦非是有， 超越有無故， 覺性本體無生， 顯現自性無滅， 覺性相無實， 覺性果無造作， 說覺性為三身本體。" 今將彼等義攝於虛空廣大界： "菩提心中顯空本無， 無二無執生無量幻化，

གཉིས་མེད་མ་ཞེན་བསམ་ཡས་ཆོ་འཕྲུལ་འབྱུང༌། །དུས་གསུམ་དུས་མེད་སྐྱེ་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །མི་འགྱུར་མི་ཕྱེད་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཀློང༌། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་» «དབྱིངས། །གཟུང་འཛིན་ཟིལ་གནོན་རང་རིག་བྱང་ཆུབ་ཀློང༌། །ཕྱི་དང་ནང་མེད་ཆོས་ཉིད་ལྷུན་ཡངས་སོ། །རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་སྣང་སྟོང་ལ་སོགས་པར་མ་གྲུབ་ཅིང་དུས་གསུམ་མཉམ་པའི་དབྱིངས་འདུས་མ་བྱས་པ་ནི། རིག་པ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་སུ་ཡེ་ནས་ཤར་བས་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་ཆོས་སྐུ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་འགྱུར་མེད་ཡིན། །ཐ་དད་མ་ཡིན་གཅིག་པུ་ཉིད། །» «སངས་རྒྱས་བས་ཀྱང་ང་སྔར་བྱུང༌། །གཟུང་འཛིན་བསླད་པའི་ཆོས་མེད་པའོ། །» «ཞེས་པ་དང༌། རྩལ་རྫོགས་ལས། གཉིས་མེད་རིག་པའི་རང་སྣང་ཅིར་ཡང་» «འཆར། །ཆོས་སྐུ་དངོས་བྲལ་ཡེ་ཤེས་གསང་བ་ཉིད། །སྣང་བ་རང་ལུགས་ཡེ་འབྱམས་ཐུགས་ལ་གནས། །ཟད་མེད་རིག་པའི་སྣང་བ་ཅིར་ཡང་སྣང༌། །འགག་མེད་»«རོལ་པའི་རིག་པ་«༼༢༽«ཅིར་ཡང་འཆར། །རྟོག་མེད་ཐུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཉམ་པ་ཉིད། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་རིག་པ་གཟུང་འཛིན་བྲལ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་དབྱིངས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་སྟེ། ལེའུ་བཞི་པའི་འགྲེལ་པའོ།། » «།།དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཉིད་བྱ་བཙལ་རྒྱུ་འབྲས་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ་ནི། སེམས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ། །ལྟ་བ་བསྒོམ་མེད་སྤྱོད་པ་སྤྱད་དུ་མེད། །འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་མེད་ས་ལམ་བགྲོད་དུ་མེད། །དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་མེད་བཟླས་བརྗོད་རྫོགས་རིམ་མེད། །དབང་ལ་བསྐུར་མེད་དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད། » «ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །གློ་བུར་རིམ་རྩོལ་རྒྱུ་འབྲས་ཆོས་ལས་འདས། །འདིར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རིག་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངོར་བྱས་ན་གང་དུའང་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་དང༌། དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་རྫོགས་དང༌། དམ་ཚིག་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པའི་རིག་པ་མཚོན་བརྗོད་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་བྱེད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། །

這是完整的直譯： "無二無執生無量幻化， 三時無時無生法界， 不變不分無為之界， 三世諸佛覺性智慧界， 勝伏能所自覺菩提界， 內外無別法性任運廣大。" 覺性本體中顯空等不成立，三時平等界無為，覺性本為三世諸佛故無能所法身。《自顯續》云： "其相無變異， 非異唯一體， 我先於佛出， 無能所染法。" 《圓滿力續》云： "無二覺性自顯任運現， 法身離實智慧秘密性， 顯現自然遍滿住於心， 無盡覺性顯現任運顯， 無礙游舞覺性任運現， 無念心之證悟平等性， 三世諸佛覺性離能所。" 此為《法界寶藏》中顯示菩提心自性之第四品釋。 如是顯示自性超越造作尋求因果： "心性菩提心之本體中， 無見無修無行可行， 無果可證無道可趣， 無壇城可生無誦咒無圓滿次第， 無灌頂可授無誓戒可守， 本來任運清凈法性中， 超越頓漸因果諸法。" 此中就勝義諦覺性如虛空而言，因無所成立，故無見修行果、壇城生圓、誓戒等成立。因空無我之覺性超越一切表詮之本體故。《遍作續》云： "菩提心如虛空，

བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཉིད་ཆོས་ཉིད་ལ། །ལྟ་བ་བསྒོམ་མེད་དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་» «མེད། །འཕྲིན་ལས་བརྩལ་«༼༡༽«མེད་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་པ་མེད། །ས་ལ་«༼༢༽«སྦྱང་མེད་བགྲོད་པའི་ལམ་ཡང་མེད། །ཕྲ་བའི་ཆོས་མེད་གཉིས་མེད་འབྲེལ་པ་མེད། །» «སེམས་ལས་ངེས་ལུང་གཏན་ལ་འབེབས་པ་མེད། །སྒྲོ་སྐུར་འདས་པས་མན་ངག་ལ་བཟླར་མེད། །རྫོགས་ཆེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། དོན་ནི་སྐྱེ་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས། །དེ་ལ་གཉེན་པོས་གཞིག་ཏུ་མེད། །» «དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་རིས་སུ་མེད། །ང་དང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད། །བཟང་དང་ངན་པའི་རྣམ་རྟོག་མེད། །ཡིན་དང་མིན་པའི་མཐའ་ལས་འདས། །རྟོགས་དང་མི་རྟོགས་ཆོས་ལས་འདས། །རྟག་དང་ཆད་པ་གཉིས་དང་བྲལ། །གོལ་དང་སྒྲིབ་པའི་ཆོས་ལས་འདས། །རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་གཉིས་སུ་མེད། །དག་དང་མ་དག་མཐའ་ལས་འདས། །སེམས་དང་ཡིད་དང་ཆོས་ལས་འདས། །ཤེས་དང་མ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད། །མ་རིག་འཁྲུལ་པའི་སེམས་ལས་འདས། །སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་ཚིག་དང་བྲལ། །གཟུང་འཛིན་སེམས་ཀྱི་དྲི་མ་མེད། །རྟོག་པ་ལམ་གྱི་དྲི་མ་བསལ། །» «བསམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱ་བྱེད་འདས། །དངོས་པོར་འཛིན་པའི་ཆོས་དང་བྲལ། །ས་དང་ལམ་ལ་སྦྱང་དུ་མེད། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་འབུལ་མི་དགོས། །དགེ་བ་བཅུ་ཡིས་བསྐྱབ་ཏུ་མེད། །སྡིག་པས་དེ་ལ་གོས་མི་འགྱུར། །འཁོར་བ་ངན་སོང་ག་ལ་» «ཡོད། །མྱ་ངན་འདས་པའི་ཆོས་མེད་ཅིང༌། །བདག་དང་གཞན་དུ་ལྟ་བ་མེད། །» «ལོག་དང་མ་ལོག་ག་ལ་ཡོད། །ཡོད་དང་མེད་པའི་མཐའ་ལས་འདས། །ཁ་དོག་མེད་ཅིང་དབྱིབས་མེད་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། འདི་ལ་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་མེད། །དཀྱིལ་འཁོར་ལྷ་དང་མཆོད་པ་ཡང༌། །འདི་ལ་དགོས་དོན་གང་ཡང་མེད། །རྫས་དང་ཆོ་ག་བཤམ་མི་དགོས། །འཇུག་དང་ཡེ་ཤེས་དབབ་ཏུ་མེད། །ཅེས་པ་དང༌། རྩལ་རྫོགས་ལས། རྫོགས་ཆེན་རིག་པའི་རང་སྐད་ནི། །སྣང་དང་སྟོང་པའི་ཡུལ་ལས་འདས། །སེམས་དང་ཡིད་དང་ཆོས་ལས་འདས། །ཡིན་དང་མིན་པ་གཉིས་ལས་འདས། །བཟང་དང་ངན་པའི་ལྟ་བ་» «མེད། །སྒོམ་དང་མི་སྒོམ་གཉིས་སུ་མེད། །ཅེས་པ་དང༌། རིག་པའི་སྐུ་དང་«༼༡༽«དམ་ཚིག་མེད། །

這是完整的直譯： "菩提心如虛空， 如虛空心性法性中， 無見無修無誓可守， 無需勤修事業無智慧障， 無需凈化地道亦無道可行， 無細微法無二無關聯， 心中無定論可下， 超離增損故無口訣可誦， 此乃大圓滿菩提心見。" 《自顯續》云： "義即無生菩提心， 彼中對治不可壞， 彼中無有方與類， 無有我與我執著， 無有善惡分別念， 超越是與非之邊， 超越證悟未證法， 遠離常斷二邊際， 超越解脫障礙法， 證悟未證無二相， 超越清凈未凈邊， 超越心意及諸法， 了知未知無二相， 超越無明迷亂心， 遠離聲音名言詞， 無有能所心垢染， 已除分別道垢染， 超越種種思所作， 遠離執實諸法相， 地道無需修凈化， 無需供養諸天神， 十善不能救護彼， 罪業亦不能染彼， 何有輪迴惡趣處？ 無有涅槃之法相， 無有自他見執著， 何有顛倒未顛倒？ 超越有無二邊際， 無有色相亦無形。" 《寶積續》云： "此中無咒無手印， 壇城本尊及供養， 此中無有任何需， 無需陳設物儀軌， 無有入定降智慧。" 《圓滿力續》云： "大圓滿覺性自語者， 超越顯空境界中， 超越心意及諸法， 超越是與非二者， 無有善惡之見解， 修與不修無二相。" "無有覺性身誓戒，

རིག་པའི་སྐུ་དང་«༼༡༽«དམ་ཚིག་མེད། །སྲུང་དང་བསྲུང་བར་བྱ་བ་མེད། །སྣང་དང་མི་སྣང་»«དམ་ཚིག་«༼༢༽«མེད། །རང་རིག་རྫོགས་ཆེན་ངོ་བོ་ལ། །དམ་ཚིག་ལུང་དུ་བསྟན་དུ་» «མེད། །ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། །མེད་པ་ཉིད་ལ་མེད་པ་སྤྱོད། །གཅིག་པུ་ཉིད་ལ་གཅིག་པུ་སྤྱོད། །ཕྱལ་པ་ཉིད་ལ་ཕྱལ་པ་ཡིས། །ལྷུན་གྲུབ་ཉིད་ལ་ལྷུན་གྲུབ་སྟེར། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་གང་དུའང་བྱ་རྩོལ་དང་སྤང་བླང་མེད་པའི་དཔེ་ངེས་པ་ནི། འདི་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ། །ཉི་མ་སྤྲིན་དང་མུན་པས་མ་བསྒྲིབས་ལ། །གློ་བུར་མ་བྱས་དབྱིངས་ན་ངང་གིས་གསལ། །ཉི་མའི་ངོ་བོ་ནི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་སྟེ། དེའི་ངོ་བོ་ལ་སྤྲིན་གྱིས་སྒྲིབ་ཏུ་ཡང་མེད་དེ། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱིས་གློ་བུར་དུ་འོད་གསལ་བར་ཡང་བྱར་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རིག་པའི་རང་ངོ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་དང་སྒྲིབ་པ་ཡོད་མི་སྲིད་» «པའོ། །གླིང་བཞིའི་མིས་བལྟས་དུས་རེས་འགའ་བསྒྲིབས་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ནི། ཉི་མ་བསྒྲིབས་པ་མ་ཡིན་གྱིས། རང་གི་མིག་སྔར་སྤྲིན་གྱིས་བསྒྲིབ་པར་སྣང་བ་ལ། ཉི་མ་བསྒྲིབས་སོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གློ་བུར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པས་རིག་པ་ལ་གོལ་བ་དང་བསྒྲིབས་པ་མེད་ཀྱིས། འཁྲུལ་རྟོག་གི་ངོ་ཁ་ལ་བསྒྲིབས་པར་སྣང་བ་ལ། རིག་པ་བསྒྲིབ་པ་དང་ལྡན་ནོ་དག་པར་བྱའོ་ཡོན་ཏན་བསྐྱེད་དོ་སྙམ་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཟང་མ་ཞེས་བྱའོ། །ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས་ཀྱང༌། སེམས་ལ་སེམས་མ་མཆིས་ཏེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འོད་གསལ་བ་ལགས་སོ་ཞེས་པ་དང༌། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས་ཀྱང༌། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །གཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཅེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ནི། །རྟག་ཆད་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས། །བརྗོད་མེད་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས། །ཡིན་དང་མིན་པའི་མཐའ་ལས་འདས། །དགག་དང་སྒྲུབ་པ་མེད་པ་ཉིད། །འཛིན་དང་ཆགས་པའི་མཐའ་ལས་འདས། །དྲི་མེད་འོད་གསལ་ལྷུན་གྲུབ་ཉིད། །ཅེས་པ་ལྟ་བུའོ། །རིག་པའི་ངོ་བོ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་དབང་པོ་དམན་པའི་ངོར་རང་བཞིན་བཅུའི་ཆོས་བསྟན་པ་ཉིད།

這是完整的直譯： "無有覺性身誓戒， 無有守護所守護， 無有顯現不顯誓， 自覺大圓滿本體， 誓戒不可言說示。 大智慧之行境者， 于無性中行無性， 於一性中行一性， 于散漫中以散漫， 于任運中施任運。" 如是無有任何造作勤勉取捨之確定比喻是： "此等即是菩提心本體， 如日不為云暗所遮蔽， 非為暫時而自然明朗。" 日之本體自然光明于虛空界中，其本體不被云遮蔽，亦非因緣暫時使之光明。同樣，覺性自面不可能有因果和遮蔽。四大洲人所見有時被遮蔽等顯現，並非日被遮蔽，而是自己眼前云遮蔽顯現，認為日被遮蔽，此稱為迷亂。同樣，暫時煩惱等不能使覺性迷失或遮蔽，而是迷亂分別面上顯現遮蔽，認為覺性被遮蔽需要清凈、生起功德，此稱為徹底迷亂。 《般若經》亦云："心中無心，心之自性即光明。"《現觀莊嚴論》亦云："此中無所斷，亦無少可立。"《自顯續》云："覺性之顯現，超越常斷二邊際，不可言說清凈法，超越是非二邊際，無有遮遣與成立，超越執著貪著邊，無垢光明任運成。"等等。 雖覺性本體如是，但為根器低劣者示現十種自性法：

རིག་པའི་ངོ་བོ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་དབང་པོ་དམན་པའི་ངོར་རང་བཞིན་བཅུའི་ཆོས་བསྟན་པ་ཉིད། ཨ་ཏིའི་རྣལ་འབྱོར་པས་གོལ་སྒྲིབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། རྩོལ་ཞིང་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་བཅུ་གང་བསྟན་པ། །རྩལ་ལས་གློ་བུར་འཁྲུལ་ངོར་གསུངས་པ་ཉིད། །རིམ་རྩོལ་དབང་པོའི་རིམ་པས་འཇུག་པའི་ཐབས། །ཨ་ཏི་ཡོ་ག་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་» «དོན། །ཇི་བཞིན་རྣལ་དུ་འབྱོར་ལ་བསྟན་པ་མིན། །ཇི་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ལས། ཡོངས་སུ་རྣལ་འབྱོར་ལ་སོགས་གསུམ་པོ་» «ལ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཆེ་དང་མི་ལྡན་པས། །ལམ་ལ་བགྲོད་ཅིང་ས་ལ་སྦྱོང་བར་བྱེད། །དམ་ཚིག་བསྲུང་ཚུལ་ལྟ་བ་སྒོམ་བྱེད་པ། །«༼༡༽«གོམས་པ་དྲག་དལ་ལྟ་སྤྱོད་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་བས་ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་ལྟ་སྤྱོད་ནི། །ཡེ་ནས་ཀུན་བྱེད་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའི་ཕྱིར། །ལམ་ལ་མི་བགྲོད་ས་ལམ་སྦྱོང་མི་བྱེད། །དམ་ཚིག་མི་སྲུང་ལྟ་བ་སྒོམ་མི་བྱེད། །བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ལམ་ནས་ཀུན་འབྱུང་ཕྱིར། །བྱང་ཆུབ་ཉིད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཉིད་མི་བགྲོད། །བགྲོད་པ་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ལས་མེད་པའི་» «ཕྱིར། །བྱང་ཆུབ་ཉིད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཉིད་མི་སྤྱོད། །«༼༢༽«དམ་ཚིག་རང་བཞིན་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ཡིན་པས། །བྱང་ཆུབ་ཉིད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཉིད་མི་བསྲུང༌། །སྒོམ་པའི་རང་བཞིན་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ཡིན་པས། །བྱང་ཆུབ་ཉིད་ཀྱིས་ཉིད་ལ་སྒོམ་དུ་མེད། །ལྟ་བའི་རང་བཞིན་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ཡིན་པས། །བྱང་ཆུབ་ཉིད་ཀྱིས་ཉིད་ལ་བལྟར་མེད་ཕྱིར། །ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་ལྟ་སྤྱོད་བྱར་མེད་འདི། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་གོམས་པ་དྲག་དལ་ཅན། །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ང་ཡི་གོམས་པ་ཡིན། །རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་པ་ཅན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཞེས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་བཞི་ནི། སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་སྔགས་ཕྱི་པ་གསུམ། རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་མ་ཧཱ་ཡོ་ག །ཡོངས་སུ་རྣལ་འབྱོར་ལུང་ཨ་ནུ་ཡོ་ག །ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་མན་ངག་ཨ་ཏི་ཡོ་གའོ། །དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་ཀྱང་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་ཡོངས་སུ་རྣལ་འབྱོར་» «དང༌། །རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་བཞི། །སྙིང་པོ་དོན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་བྱར་མེད་ལ། །བལྟས་པས་མཐོང་བའི་ཡུལ་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །

這是完整的直譯： 雖覺性本體如是，但為根器低劣者示現十種自性法。阿底瑜伽行者應知為迷失障礙的是： "所示十種勤修法， 乃從力用暫時迷面而宣說， 次第勤修根器次第入之方便， 阿底瑜伽金剛精華義， 非如實示現於瑜伽。" 如《菩提心遍作王》云： "于遍瑜伽等三者， 不具自生大智慧， 故行道路凈諸地， 守護誓戒修見解， 非有猛緩見行習。 故極瑜伽見行者， 本來遍作自為故， 不行道路不凈地， 不守誓戒不修見。 從大菩提道生故， 菩提自身不趨菩提， 無有趨行離菩提， 菩提自身不行菩提。 誓戒自性即菩提， 菩提自身不守菩提， 禪修自性即菩提， 菩提自身無可修， 見解自性即菩提， 菩提自身無可見。 極瑜伽見行無作此， 自生智慧猛緩習， 遍作王我之習氣， 非因果乘者行境。" 四種瑜伽是：菩薩瑜伽為外三續，大瑜伽為生起次第摩訶瑜伽，遍瑜伽為教授阿努瑜伽，極瑜伽為口訣阿底瑜伽。 其差別亦如該續所言： "極瑜伽與遍瑜伽， 大瑜伽及菩薩瑜伽四， 精華義瑜伽無作中， 觀察所見境有四。"

བལྟས་པས་མཐོང་བའི་ཡུལ་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་ཡུལ་དང་དབང་པོར་མཐོང༌། །བྱང་ཆུབ་ལྔ་དང་ཆོ་འཕྲུལ་རྣམ་པ་བཞིས། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་སེམས་དཔའི་ལྷ་གཉིས་ལྟ། །སྙིང་པོ་དོན་གྱི་རྣལ་མ་མཐོང་བ་མེད། །མ་བཅོས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སེམས་དཔའ་ཞོག» «།དོན་གྱི་སྙིང་པོ་རྣལ་མ་བྱར་མེད་ལ། །རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ནི། །ཡེ་ནས་རང་རྒྱུད་དག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། །རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་ལྷ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ། །བསྙེན་སྒྲུབ་བཞི་ཡི་ཡན་ལག་རྫོགས་བྱས་ནས། །འཕྲོ་འདུས་བདག་ཉིད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ལྟ། །དོན་གྱི་སྙིང་པོ་རྣལ་མ་མཐོང་བ་མེད། །མ་བཅོས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཆེན་པོར་ཞོག» «།དོན་གྱི་སྙིང་པོ་རྣལ་མ་བྱར་མེད་ལ། །ཡོངས་སུ་རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ནི། །དབྱིངས་ཀྱི་སྙིང་པོ་རྣལ་མའི་རྒྱུར་མཐོང་ལ། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་རྣལ་མའི་འབྲས་བུར་མཐོང༌། །སྙིང་པོ་གཅིག་ལ་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་མཐོང་བས། །རྒྱུ་འབྲས་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་མཐོང་བ་མིན། །མ་བཅོས་དེ་བཞིན་ཡོངས་སུ་རྣལ་འབྱོར་ཞོག» «།དོན་གྱི་སྙིང་པོ་རྣལ་མ་བྱར་མེད་ལ། །ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་རྫོགས་ཆེན་ལྟ་མཐོང་བས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོར་མཐོང༌། །དེ་ཉིད་མ་བཅོས་དོན་གྱི་རྣལ་མ་མཐོང༌། །ལྟ་བ་ཡེ་ནས་བསྒོམ་དུ་མེད་པར་ཞོག» «།དམ་ཚིག་ཡེ་ནས་སྲུང་«༼༡༽«དུ་མེད་པར་བཞག» «།འཕྲིན་ལས་ཡེ་ནས་བཙལ་དུ་མེད་པར་བཞག» «།བཞག་པས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རྣལ་དུ་འབྱོར། །ཞེས་སོ། །ད་ནི་ཐེག་པ་དགུའི་དབྱེ་བ་དགོངས་ཚུལ་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་ལས། ཐེག་པ་དང་པོ་དྲུག་ནི། རིམ་འཇུག་རྩོལ་བ་ཅན་གྱི་གང་ཟག་རྣམས། །ཆོས་ཉིད་གདོད་མའི་དབྱིངས་སུ་དྲང་བའི་ཕྱིར། །ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག» «།ཆུང་ངུ་གསུམ་ལ་བསྟན་པའི་རིམ་པ་སྟེ། །ཀྲཱི་ཡ་ཨུ་པ་ཡོ་ག་རྣམ་པ་གསུམ། །འབྲིང་པོ་གསུམ་ལ་རང་བཞིན་བབས་ཀྱིས་གྲུབ། །བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པར་འཇུག་པའི་ཐབས་སམ་རྒྱུའི་རིམ་པས། དབང་པོ་ཐ་དད་ཀྱི་ཐེག་པ་བསྟན་པ་ལས། ཚེ་འདི་ཉིད་དུ་སངས་རྒྱ་བའི་ཉེ་ལམ་ཡིན་མ་ཡིན་ལ་ལྟོས་ནས།

這是完整的直譯： "觀察所見境有四。 菩薩瑜伽見境與根， 以五菩提四神變， 加持后見二菩薩尊， 未見精華義真實， 無造如是安菩薩。 精華義真實無作中， 大瑜伽者所見者， 本來自續凈壇城， 因生果德尊壇城， 圓滿四種近修支， 見自性任運成就， 未見精華義真實， 無造如是安大乘。 精華義真實無作中， 遍瑜伽者所見者， 見界精華真實因， 見大智慧真實果， 一精華中見因果， 非見超越因果瑜伽， 無造如是安遍瑜伽。 精華義真實無作中， 極瑜伽大圓滿見者， 見菩提心為諸精華， 見彼無造義真實， 見解本來無修安， 誓戒本來無守安， 事業本來無求安， 安住如是即瑜伽。" 現在講解九乘差別及其密意： "前六乘為次第入勤修者， 為引導至法性本初界， 聲聞緣覺菩薩乘， 小乘三者教法次第， 事業、瑜伽、禪定三， 中

ཚེ་འདི་ཉིད་དུ་སངས་རྒྱ་བའི་ཉེ་ལམ་ཡིན་མ་ཡིན་ལ་ལྟོས་ནས། ཕྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་ཉན་རང་སེམས་དཔའ་གསུམ་ཆུང་ངུར་བཞག་ལ། སྔགས་ཆེན་པོར་བཤད་ཅིང༌། སྔགས་ལའང་ལམ་ཉེ་རིང་གིས་ཕྱི་པ་གསུམ་ཆུང་ངུར་བཞག་སྟེ། དེ་དག་གི་ལྟ་སྒོམ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་ཆེན་»«པོས་ཡས་བལྟས་ནས།«༼༡༽«རིག་པའི་ངོ་བོ་མ་མཐོང་བར་ཅི་བྱ་སྟོར་བ་བྱིས་པའི་ཐེག་པར་མཐོང་བས། གོལ་སྒྲིབ་ཏུ་བཤད་དེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་གཅིག་ངོ་བོ་ལ། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་རྣམ་པ་བཞིས། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་ངན་སོང་རྒྱུ་ཟེར་ནས། །ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་སྤོང་བར་བྱེད། །དེ་ཡིས་ཆོས་ཉིད་མི་མཐོང་ཡངས་«༼༢༽«པ་ཡིན། །ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ། །དོན་དམ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས། །སྦྱིན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་བཅུས། །ས་བཅུ་ལམ་ལ་སྦྱངས་ཏེ་བགྲོད་པ་ཡིས། །ཆོས་ཉིད་མ་མཐོང་སྦྱོང་བའི་ས་ལ་གནས། །ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ། །གཟའ་དང་རྒྱུ་སྐར་དུས་ཚིགས་བཟང་སྒོ་ནས། །བྱང་ཆུབ་ལྔ་དང་ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་བཞིས། །» «འདི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་ལྷ་ཡི་སྐུར་བསྒོམས་པ། །དེ་ཡིས་རང་སེམས་སྒོམ་མེད་མཐོང་བ་མིན། །ཞེས་སོ། །» «སྔགས་ནང་པ་གསུམ་གྱི་རིམ་པ་ནི། མ་ཧཱ་ཨ་ནུ་ཨ་ཏི་རྣམ་པ་གསུམ། །ཆེན་པོ་གསུམ་ལ་གདོད་ནས་སྣང་བ་སྟེ། །རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་དབྱེ་བས། །» «སྐལ་ལྡན་འགྲོ་བ་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་འདྲེན། །འདི་དག་ཀྱང་ཨ་ཏི་ཉག་གཅིག་ལས་གཞན་གཉིས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པས་མཐར་ཐུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་བློ་རིམ་འཁྲིད་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་བྱེད་ལས། ཆོས་གཅིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ། །ཏིང་འཛིན་གསུམ་དང་ཆོ་ག་རྣམ་པ་ལྔས། །རང་རྒྱུད་དག་པའི་རྡོ་རྗེ་ཕུང་པོ་ལ། །བསྙེན་སྒྲུབ་རྣམ་པ་བཞི་ཡིས་ལྷ་བསྒོམས་ནས། །སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་བྱེད་པ་ནི། །བཙལ་ཞིང་བསྒྲུབས་ནས་རང་སེམས་ལྷར་བཅོས་པས། །དེས་ཀྱང་རང་སེམས་བྱར་མེད་མཐོང་བ་མེད། །རང་གི་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་ནི། །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་སྟོན་པའི་སྟོན་པས་ཀྱང༌། །

這是完整的直譯： "基於是否為今產生佛的近道，將外顯宗的聲聞、緣覺、菩薩三乘安立為小乘，而將密咒說為大乘。在密咒中，又根據道路的遠近，將外三部安立為小乘。大圓滿從上而觀這些見解和修行，認為未見覺性本體而做種種迷失之事，是幼稚的乘，故說為迷失障礙。如《遍作王》云： '法性菩提心一體性中， 以四諦苦集之理， 說苦集為惡趣因， 而捨棄法性菩提心， 彼不見法性甚廣大。 法性菩提心體性中， 以勝義世俗二諦理， 以佈施持戒十度， 修習十地道而行， 不見法性住修地。 法性菩提心體性中， 以星宿時節吉祥門， 以五菩提四神變， 于如是顯現諸法， 加持后修天尊身， 彼不見自心無修。' 內密三乘次第是： '摩訶、阿努、阿底三， 大乘三者本來顯， 開啟因果乘法門， 引導有緣眾生至三菩提。' 這些中除阿底瑜伽外，其他二者並不圓滿，故非究竟，僅是漸次引導眾生心識而已。《遍作王》云： '一法菩提心體性中， 以三三昧五儀軌， 于自續清凈金剛蘊， 以四近修修天尊， 令顯現無自性， 尋求修習心造天， 彼亦不見自心無作。 于自法性菩提心， 遍作王我能仁師，

ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་སྟོན་པའི་སྟོན་པས་ཀྱང༌། །རང་སེམས་ཡེ་ནས་ཆོས་ཉིད་གྲོལ་བ་ལས། །«༼༡༽«སྟོན་པ་གསུམ་ལ་སྒོམ་པའི་ལུང་མ་» «བསྟན། །སྒོམ་སྒྲུབ་བཙལ་ན་རང་སེམས་སྤང་བ་སེམས། །«༼༢༽«ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རང་སེམས་གྲུབ་འདོད་ན། །འདོད་པ་མེད་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་» «ཕྱིར། །རྟོག་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས་མི་བྱེད། །བླང་དོར་མེད་པའི་ཡུལ་ལ་རང་བཞིན་གནས། །གཡོས་པ་མེད་པའི་ངང་ལ་ངང་གིས་གནས། །སེམས་ནི་ཇི་བཞིན་པ་ཡི་ངོ་བོ་སྟེ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གྲུབ། །ཇི་བཞིན་པ་ལ་འཆོས་པར་མ་བྱེད་ཅིག» «།ངོ་བོ་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་མ་སྒྲུབས་ཤིག» «།» «བཙལ་ན་རྒྱལ་བས་དབྱིངས་ནས་རྙེད་མི་འགྱུར། །སྔར་བྱས་ཟིན་པས་ད་ནི་བྱེད་མི་དགོས། །སྔར་གྲུབ་ཟིན་པས་ད་ནི་བསྒྲུབ་མི་དགོས། །ཞེས་སོ། །ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་འཇུག་སྒོར་བསྟན་པ་ནི། ཀུན་ཀྱང་མཐར་ཐུག་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་» «དོན། །གསང་ཆེན་རྨད་དུ་བྱུང་འདིར་འཇུག་དགོས་པས། །ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་འོད་གསལ་མཆོག་མི་འགྱུར། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་ཐེག་པར་གྲགས། །» «ཐེག་པ་དེ་དག་ཀྱང་མཐར་ཐུག་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་ཐེག་པ་འདིར་འཇུག་དགོས་ཏེ། སྒོ་འདི་མ་མཐོང་ན་སངས་རྒྱས་ཐོབ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསང་བ་སྤྱོད་པ་ས་བོན་གྱི་རྒྱུད་ལས། སངས་རྒྱས་འབྲས་བུ་སུས་ཐོབ་པ། །འདི་ཉིད་དེ་ལ་སྣང་བ་ཡིན། །འདི་མ་མཐོང་བའི་སངས་རྒྱས་ནི། །གཅིག་ཀྱང་བྱུང་«༼༡༽«བ་སྔ་ཕྱིར་» «མེད། །ཅེས་པ་དང༌། གྲངས་མེད་རྡོ་རྗེ་འཆང་རྣམས་ཀྱིས། །ཐུགས་རྡོལ་ཉག་གཅིག་དགོངས་དོན་གཅིག» «།ཅེས་སོ། །དེའང་རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་བློ་ཆུང་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་བསྟན་ལ། ཨ་ཏི་«༼༢༽«ཡང་རབ་སྐལ་བ་ཅན་ལ་སྣང་བའོ། །དེའང་རིག་པའི་རང་ངོ་ལ་ཐེག་པ་གང་དུའང་མེད་ཀྱང༌། དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ཙམ་དུ་སོ་སོར་ཤར་ཏེ། རིག་པ་ཐད་དྲང་དུ་སྟོན་པ་ཨ་ཏི་ཡངས་པ་ཆེན་པོ་ལས་གཞན་མེད་དེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། ཡངས་སོ་ཆེའོ་ཆོས་ཆེན་པོ། །ཆུང་ངུ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན། །ཆུང་དང་ཆེ་བའི་རིམ་པ་རྣམས། །ཡང་དག་ས་ལ་མེད་མོད་ཀྱང༌། །སེམས་ཅན་བློ་ལ་གཉིས་སུ་བྱུང༌། །ཞེས་སོ། །

這是完整的直譯： "遍作王能仁師尊， 自心本來法性解脫中， 未授三師修行教， 若求修證舍自心。 嗟大菩薩欲成就自心， 因無慾故即成就， 不住無念平等性， 自性安住無取捨境， 自然安住無動狀， 心即如是之本體， 諸法皆成如是性， 如是莫加造作， 本體之外莫修證。 尋求佛陀界中不可得， 先已作故今不須作， 先已成故今不須證。" 一切皆示為金剛精要入門： "一切究竟金剛精要義， 須入此大秘密稀有法， 一切頂峰光明無變勝， 現證菩提精要乘聞名。" 這些乘最終也須入此金剛精要乘，因為若未見此門，不可能獲得佛果。《秘密行為種子續》云： "誰得佛果者， 此即彼顯現， 未見此佛陀， 前後皆未有。" 又云： "無量金剛持， 心要唯一義。" 此八次第為小根者對治而說，阿底瑜伽則為上根者顯現。雖然在覺性自面中無任何乘，但作爲了悟之門而各別顯現。直接指示覺性唯有阿底廣大瑜伽，除此之外別無他法。《獅子游舞圓滿》云： "廣大殊勝大法， 是小乘之對治， 大小諸次第， 真實地中無， 然于眾生心， 顯現為二種。"

སེམས་ཅན་བློ་ལ་གཉིས་སུ་བྱུང༌། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་གཉིས་ལས་རྩོལ་སྒྲུབ་ཀྱི་རིམ་པ་ནི། ཆོས་ཀྱང་གཉིས་ལས་བླང་དོར་བྱ་བཙལ་«༼༣༽«ཅན། །རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཤར་བའི་རང་བཞིན་གྱིས། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་བག་ཆགས་སྦྱང་ཕྱིར་བསྟན། །དེ་དག་སེམས་ལས་ཡེ་ཤེས་དག་པར་འདོད། །རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་ནི་སེམས་ལམ་དུ་བྱེད་པས་བླང་དོར་བྱ་བཙལ་«༼༤༽«དང་བཅས་པར་ལམ་དུ་བྱེད་ཅིང༌། སེམས་དྲི་མ་དང་བྲལ་ན་ཡེ་ཤེས་སུ་འདོད་པ་བཞིན་དུ། ཨ་ཏིའི་ཡང་སྙིང་སྙིང་ཐིག་མ་རྟོགས་པ་མཚུངས་པར་དེའི་ཕྱོགས་སུ་བསླན་ཏེ། སེམས་འབའ་ཞིག་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གཞི་ལམ་འབྲས་བུར་སྟེགས་འཆའོ། །འདིའི་ཁྱད་པར་ནི་ཁོ་བོས་བྱས་པའི་བསྟན་བཅོས། གྲུབ་པའི་མཐའ་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་དང༌། ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་དང༌། འོད་གསལ་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྩལ་རྫོགས་ལས་ཀྱང༌། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་བག་ཆགས་དངོས་མ་ཡིན། །ཡེ་ཤེས་བག་ཆགས་ཀུན་དང་བྲལ་གྱུར་ཀྱང༌། །སེམས་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་བག་ཆགས་སྡུད་པར་བྱེད། །སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མ་ཕྱེ་ན། །སྣང་བ་ཡུལ་གྱི་རྩ་བ་མི་ཆོད་པས། །རྐྱེན་བྲལ་ཆོས་ཉིད་དག་ཀྱང་རྟོགས་པར་དཀའ། །» «ཞེས་པས། འདིར་ཉུང་ངུར་བསྡུས་ན། ཡེ་ཤེས་ནི་རིག་པའི་རང་ངོ་དུས་ཐམས་ཅད་པ་ཡུལ་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་སྟེ། བསམ་བརྗོད་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ། །སེམས་ནི་ཡུལ་ལ་འཛིན་པའི་ཤེས་པའོ། །སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐུག་ཅིང༌། གསེབ་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདངས་སམ་རྩལ་ལྟར་ཡོད་པས་རང་ངོ་ཡེ་ཤེས་སུ«-«་«༼༡༽«དུས་ལ་ལྟོས་ནས་ངོས་ཟིན་པར་བྱེད་དགོས་ཏེ། མ་ཟིན་ན་དྲི་མ་ཞེས་བྱའོ། །རིག་པའི་ངོ་བོ་དང༌། རྩལ་གྱི་ཁྱད་ཡོད་པས་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཕྱེད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་དེ་དང༌། ཀྲཱི་ཡ། ཨུ་པ། ཡོ་ག་གསུམ་སྟེ་བཞི། མ་ཧཱ་ཨ་ནུ་གཉིས་ཏེ་དྲུག་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གོལ་སར་བསྟན་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ངེས་པ་ཐོབ་པའི་ཐེག་པ་དྲུག» «།རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གོལ་སར་བསྟན། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མདོ་སྡེ་ནི། །ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་ས་འདོད་པ། །

這是完整的直譯： "如是。" 如是二者中，勤修次第是： "法亦二種取捨尋求， 由力遊戲顯現自性， 為凈心心所習氣而說， 彼等欲從心凈為智慧。" 八種次第以心為道，故以取捨尋求為道，認為心離垢染即為智慧。同樣，未悟阿底精要心滴者，傾向於此方向，唯以心立基道果。此差別應知我所造論《殊勝宗義寶藏》、《勝乘寶藏》、《光明寶藏》。《圓滿游舞》亦云： "心與智慧非習氣實， 智慧雖離一切習氣， 心則積聚種種習氣， 若不分別心與智慧， 則不能斷顯現境根， 離緣法性亦難證悟。" 此處略說：智慧是覺性自面一切時離境的證悟，遠離一切思議戲論。心是緣境的意識。心之根源歸於智慧，其中有智慧之光芒或力用，故應依時認識自面即是智慧。若未認識，則稱為垢染。因覺性本體與力用有別，應分辨心與智慧。 將因乘三種合為一，加上事部、行部、瑜伽部三種為四，再加大瑜伽、無上瑜伽二種為六，示為大圓滿之迷失處。《遍作》云： "已得定解六乘， 示為大圓滿迷失處。 云何如是？ 菩薩經續， 欲得遍光地，

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མདོ་སྡེ་ནི། །ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་ས་འདོད་པ། །བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི། ། ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ནམ་མཁར་འདོད། །ཨ་ཏི་ཡོ་གའི་བདེ་ཆེན་ནི། །རྟོག་དཔྱོད་འདས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །རྟོག་དཔྱོད་འདས་ལ་མདོ་སྡེས་བསྒྲིབས། །རྫོགས་ཆེན་རྟོག་དང་དཔྱོད་པ་ནི། །མདོ་སྡེ་དག་ཏུ་གོལ་བར་བཤད། །ཀྲཱི་ཡ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་འདོད་པ། །དག་པ་རྣམ་གསུམ་སྒོར་ཞུགས་ནས། །གཟུང་འཛིན་དག་པའི་ཡུལ་ལ་གནས། །ཨ་ཏི་ཡོ་གའི་བདེ་ཆེན་ནི། །གཟུང་འཛིན་འདས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །གཟུང་འཛིན་འདས་ལ་ཀྲཱི་ཡས་བསྒྲིབས། །རྫོགས་ཆེན་གཟུང་དང་འཛིན་བྱེད་པ། །ཀྲཱི་ཡ་དག་ཏུ་གོལ་བར་བཤད། །ཨུ་པ་ཡ་ཡི་ལྟ་སྤྱོད་ནི། །ཀྲཱི་ཡ་སྤྱོད་ཅིང་ཡོ་ག་སྒྲུབ། །ལྟ་སྤྱོད་འབྲེལ་བའི་དོན་མེད་པས། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་མ་རྟོགས། །ཨ་ཏི་ཡོ་གའི་བདེ་ཆེན་ནི། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས«། «།གཉིས་སུ་མེད་ལ་ཨུ་པས་བསྒྲིབས། །རྫོགས་ཆེན་གཉིས་སུ་བྱེད་པ་» «ནི«། «།ཨུ་པ་ཡ་རུ་གོལ་བར་བཤད། །ཡོ་ག་སྟུག་པོ་བཀོད་འདོད་པས། །མཚན་མ་ཡོད་མེད་སྒོར་ཞུགས་ནས། །ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ལ་གཙོར་བྱེད་པ། །བླང་དོར་མེད་ལ་འཇུག་མ་ནུས། །ཨ་ཏི་ཡོ་གའི་བདེ་ཆེན་ནི། །བླང་དོར་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་» «སེམས། །བླང་དོར་མེད་ལ་ཡོ་གས་བསྒྲིབས། །རྫོགས་ཆེན་བླང་དང་དོར་བྱེད་» «པ། །ཡོ་ག་དག་ཏུ་གོལ་བར་བཤད། །མ་ཧཱ་རྡོ་རྗེ་འཆང་འདོད་པ། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྒོར་ཞུགས་ནས། །རང་རྒྱུད་དག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། །བསྙེན་སྒྲུབ་རྣམ་བཞིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཨ་ཏི་ཡོ་གའི་བདེ་ཆེན་ནི། །རྩོལ་སྒྲུབ་འདས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །རྩོལ་སྒྲུབ་འདས་ལ་མ་ཧཱས་བསྒྲིབས། །རྫོགས་ཆེན་རྩོལ་སྒྲུབ་བྱེད་པ་ནི། །མ་ཧཱ་ཡོ་གར་གོལ་བར་བཤད། །ཨ་ནུ་དབྱེར་མེད་ས་འདོད་» «པ། །དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་སྒོར་ཞུགས་ནས། །འདི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་» «ལ། །རྒྱུ་ནི་དག་པའི་དབྱིངས་ལྟ་བ། །འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ། །ཨ་ཏི་ཡོ་གའི་བདེ་ཆེན་ནི། །རྒྱུ་འབྲས་འདས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །རྒྱུ་འབྲས་འདས་ལ་ཨ་ནུས་བསྒྲིབས། །རྫོགས་ཆེན་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ལྟ་ན། །ཨ་ནུ་ཡོ་གར་གོལ་བར་བཤད།

這是完整的直譯： "菩薩經續， 欲得遍光地， 二諦思察中， 法性空如虛空。 阿底瑜伽大樂， 超越思察菩提心， 超思察為經續所障。 大圓滿思察， 說為經續迷失。 事續欲持金剛， 入三種清凈門， 安住能所清凈境。 阿底瑜伽大樂， 超能所菩提心， 超能所為事續所障。 大圓滿能所執， 說為事續迷失。 行部見行， 行事續修瑜伽， 無見行相連義， 未悟不二義。 阿底瑜伽大樂， 不二菩提心， 不二為行部所障。 大圓滿二分， 說為行部迷失。 瑜伽欲密嚴， 入有無相門， 主修四印， 未能入無取捨。 阿底瑜伽大樂， 無取捨菩提心， 無取捨為瑜伽所障。 大圓滿取捨， 說為瑜伽迷失。 大瑜伽欲金剛持， 入方便智慧門， 于自續清凈壇城， 以四近修而修。 阿底瑜伽大樂， 超勤修菩提心， 超勤修為大瑜伽所障。 大圓滿勤修， 說為大瑜伽迷失。 無上瑜伽欲不二地， 入基智慧門， 于如是顯現諸法， 因視為清凈界， 果視為智慧壇城。 阿底瑜伽大樂， 超因果菩提心， 超因果為無上瑜伽所障。 大圓滿視因果二， 說為無上瑜伽迷失。"

རྫོགས་ཆེན་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ལྟ་ན། །ཨ་ནུ་ཡོ་གར་གོལ་བར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །རང་ངོ་ཨ་ཏིའི་དགོངས་པ་ནི། བླང་དོར་བྱ་བརྩལ་«༼༡༽«མེད་པའི་ཆོས་ཆེན་«༼༢༽«ནི། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་བྱུང་ཆུབ་སེམས་ཉིད་» «ཀྱི། །ངོ་བོ་ཐད་དྲང་ངང་ལས་མ་གཡོས་པར། །མངོན་དུ་བྱེད་པས་གཞན་དུ་རྩོལ་མི་དགོས། །རང་ལ་བཞག་ནས་གཞན་དུ་འཚོལ་མི་བྱེད། །རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་འདིའི་རང་གཞུང་ནི་རིག་པ་བཅོས་བསླད་མེད་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པ་ཆོས་སྐུ་གཞིའི་སངས་རྒྱས་སུ་འདོད་པས། དེ་ལས་གཞན་དུ་བཙལ་ཡང་སངས་རྒྱས་མི་རྙེད་ལ། སངས་རྒྱས་མིང་ཙམ་ལས་དོན་ལ་རིག་པ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཀློང་དུ་ཕེབས་པ་ཙམ་དུ་འདོད་དེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་དང་བྲལ་བའི་རང་སྣང་སྒྲིབ་མེད་ཉིད། །རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པའི། །ཡེ་རྫོགས་སྙིང་པོ་ལྷུན་གྲུབ་ཡུལ་ལ་རོལ། །ཞེས་པ་དང༌། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། རྫོགས་སངས་རྒྱས་ནི་རང་རིག་ཉིད། །ཅེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། སངས་རྒྱས་མ་བལྟ་རང་སེམས་བྱར་མེད་རྟོགས། །བརྟགས་ན་མེད་དེ་རང་རིག་ཡེ་ནས་གསལ། །འདི་མིན་སྙམ་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་ཆེན་ལ། །སྤོང་འགེགས་སྦྱངས་པ་བྱིན་རླབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །རང་སེམས་ཆོས་ཉིད་བྱར་མེད་དེ་ལས་གོལ། །རང་གམ་བཞག་ནས་གཞན་མ་རྒྱང་དུ་འཚོལ། །བྱར་མེད་བདེ་བོར་རྩོལ་བ་དང་དུ་ལེན། །ཚི་ཆད་ནད་དུ་དེ་ལས་ཆེ་བ་མེད། །ཅེས་སོ། །ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ནི། འདི་ནི་ཉི་མའི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་དོན། །རང་གཞག་འོད་གསལ་མི་གཡོ་གནས་པར་འདོད། །གཞན་ནི་སྤྲིན་དང་མུན་སེལ་རྩོལ་སྒྲུབ་» «ཀྱིས། །ཉི་མ་གདོད་གྲུབ་བྱེད་དང་མཚུངས་པར་བསྟན། །དེས་ན་འདི་གཉིས་ཁྱད་པར་གནམ་ས་བཞིན། །ལྷུན་གྲུབ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་འདི་ནི་རིག་པའི་ངོ་བོ་འདི་ཉིད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་ཟིན་པ་ཉི་མ་དངོས་སུ་ལྟར་ཡོད་པ་དང་འདྲ་ལ། གཞན་རྣམས་སྤྲིན་དང་མུན་པ་བསལ་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་གདོད་ཉི་མ་མཐོང་བར་འདོད་པ་ལྟར། རྒྱུ་རྐྱེན་རྩོལ་སྒྲུབ་བྱས་པའི་མཐར་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་འདོད་པ་སྟེ།

這是完整的直譯： "大圓滿若視因果二， 說為無上瑜伽迷失。" 如是所說。自面阿底見解是： "無取捨勤修大法， 自生智慧菩提心， 本體直觀性不動， 現前故不需他勤， 安住自中不他尋。" 此金剛精髓任運成就之自宗，認為覺性無造作污染、不離法性之中即是法身本基佛。故除此外尋求亦不得佛，佛僅是名稱，實際上認為只是覺性不變本體之境界。如《大鵬》云： "無因離緣自顯無障， 離勤唯一無人所作， 本圓精髓任運境中游。" 《珍珠串》云： "圓滿佛即自覺性。" 《遍作》云： "不觀佛而悟自心無為， 觀察則無，自覺本來明， 非此之因果大乘， 斷障凈化加持種種， 自心法性無為由此迷， 置於自前遠尋他處， 無為安樂勤勉接受， 無有比此更大疾病。" 顯示二乘差別： "此乃日之本體義， 自住光明不動欲， 他如雲暗除勤修， 示如造作本成日， 故此二者別如天地。" 任運金剛精髓此覺性本體，如同本來成佛之實際日輪，其他諸乘如除云暗之因緣，終見本有日輪，認為由因緣勤修而成佛。

རྒྱུ་རྐྱེན་རྩོལ་སྒྲུབ་བྱས་པའི་མཐར་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་འདོད་པ་སྟེ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་འགལ་བར་ཞུགས་པས་ཐེག་པ་དེ་དག་སོ་སོའི་གཞུང་ནང་འགལ་བ་སྟེ། དེས་ན་རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ད་ལྟ་ནས་སངས་རྒྱས་རང་བབས་སུ་ཡོད་པ་དང༌། མེད་པའི་ཁྱད་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་སྟེ། འོག་མ་དེ་དག་གིས་དོན་རྣལ་མ་མ་རྟོགས་པར་བསྟན་པ་ནི། རྩལ་རྫོགས་ལས། དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་ལ་དོན་བརྗོད་པ། །གསང་སྔགས་གཅིག་ལ་འཁྱེར་སོ་དགུ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཙམ་དུ་སྣང༌། །རིམ་པ་དགུ་ཡིས་ངོ་བོ་ཡི། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དོན་མ་རྟོགས། །སྣང་བའི་རང་བཞིན་»«སྣང་བ་«༼༡༽«ལ། །དོན་དམ་དང་ནི་ཀུན་རྫོབ་གཉིས། །ཐ་དད་མ་ཡིན་གཅིག་གི་ངང༌། །ཡེ་ནས་རྟོགས་པའི་ངོ་གང་ལ། །མཚན་མའི་རྣམ་རྟོག་ཅི་བྱུང་བ། །ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་རོལ་པ་ཙམ། །རིག་པ་གཅིག་ལ་དོན་བརྗོད་པ། །སྐུ་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ངོ་བོར་སྣང༌། །སྐུ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཆོ་འཕྲུལ་འབྱུང༌། །སྣང་དང་མི་སྣང་ཆོས་མ་ཡིན། །རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་མཐའ་ལས་» «གྲོལ། །སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་ངོ་བོར་གནས། །འབྱུང་བ་རྡོ་རྗེ་རྐྱེན་གྱི་བདག» «།ཅེས་སོ། །ད་ནི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དང་གཞན་བྱུང་གི་རྟོག་ཚོགས་གཉིས་མ་ཕྱེད་པའི་རྨོངས་པ་བཟློག་པ་ནི། དེང་སང་ཨ་ཏིར་རློམ་པའི་གླང་ཆེན་དག» «།འགྱུ་འཕྲོའི་རྟོག་ཚོགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡིན་ལོ། །རྨོངས་པ་འདི་ཀུན་མུན་པའི་ཀློང་ཉིད་དང༌། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ལ་རིང༌། །རྩལ་དང་རྩལ་ལས་ཤར་བའང་མི་ཤེས་ན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཐེག་པ་འདིར་མོས་པ་ཙམ་དང་ལྡན་ཡང་ལེགས་པར་མཐོང་བའི་སྐལ་བ་ནི་སྐྲའི་ཉག་མ་ལ་བརྒྱར་བགོས་པའི་ཆ་ཙམ་ཡང་མེད་ལ། ཀུན་ཏུ་མ་བརྟགས་པའི་གཏི་མུག་གིས་ལུས་བསྒྱིངས་ཤིང༌། ཕྲག་དོག་དང་ལོག་པར་རྟོག་པའི་གསེར་གྱི་དྲ་བས་གདོང་བརྒྱན་པ། གླང་པོའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པར་རློམ་ལ་ཁ་གསག་དང་ལྡན་པ་ཁ་ཅིག་དག་རང་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་དང་གཏི་མུག་དང་ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པར་མ་ཟད། ཐར་པར་ཕྱོགས་པའི་སྐྱེ་བོ་བསོད་ནམས་ཆུང་ངུ་འཕྲད་པར་ཉེས་པ་དག་དང་འཕྲད་པ་ཀུན་ལ་འདི་སྐད་དུ་འདོམས་ཏེ། གང་ཤར་ཆོས་སྐུའི་རང་བཞིན།

這是完整的直譯： 認為由因緣勤修最終成就佛果，與任運成就相違，故這些乘各自宗義內部矛盾。因此，以覺性自生智慧即今已自然成佛與否的差別而區分。下乘未悟真實義，如《圓滿力》所說： "一罈城中說義理， 一密咒有九種解， 彼亦僅現為形相， 九次第未悟本體， 自生智慧之實義。 顯現自性之顯中， 勝義與俗諦二者， 非異一味之狀態， 本來證悟之面前， 任何相生分別念， 一切唯智慧游舞。 一覺性中說義理， 現為三身佛本性， 身中生智慧神變， 非顯非不顯之法， 超越證悟未證邊， 安住顯智慧本性， 大種金剛緣之主。" 今遮除未辨自生智慧與他生分別二者之愚癡： "今日自詡阿底大象眾， 謂動搖分別即菩提心， 此等愚癡皆是暗之境， 遠離自性大圓滿之義。 若連力及力所生不知， 何須言說菩提心本體？" 僅對此乘稍有信心者，亦無如髮絲百分之一見其善妙之福分。為遍未察之愚癡所束縛，以嫉妒邪見金網飾面，具象性情之慢知浮誇者，不僅自陷煩惱愚癡邪道，且遇微福趨解脫者皆如遇過患，如是教誡： "任何顯現即法身自性。"

ཐར་པར་ཕྱོགས་པའི་སྐྱེ་བོ་བསོད་ནམས་ཆུང་ངུ་འཕྲད་པར་ཉེས་པ་དག་དང་འཕྲད་པ་ཀུན་ལ་འདི་སྐད་དུ་འདོམས་ཏེ། གང་ཤར་ཆོས་སྐུའི་རང་བཞིན། རྟོག་པ་ཟང་མ་འདི་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སོ་ཞེས་པ་དང༌། ཏིང་འཛིན་ཡིན་བཞིན་མ་རིག་ཡིད། །«༼༡༽«ཅེས་པ་ལ་སོགས་པས་འགྲོ་བ་བསླུ་བའི་བཅོས་མ་ཉེ་བར་སྟོན་པས། གཞན་ལ་མེད་པའི་ཟབ་ཆོས་སུ་འཆད་པ་དག་མཐོང་སྟེ། འདི་ནི་ཐེག་པ་འདིའི་ཆོམ་རྐུན་པ་ཞིག་དེང་སང་བྱུང་བར་ཟད་མོད། འདི་ལྟར་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཐུགས་རྗེའི་རྩལ་གཡོས་ཏེ། ཡུལ་ལ་ཤར་བའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལ་རྩལ་ལས་ཤར་བའི་རོལ་པ་ཞེས་བཤད་ཀྱི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཐབས་ཀྱིས་མ་ཟིན་ན་སྲིད་པར་འཇུག་པའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པའི་རང་བཞིན་འཁོར་བའི་རང་ངོ་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་བྱེད་ལས་ཀྱང༌། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡེ་ནས་ཤེས། །ཡུལ་ལ་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ། །ཡུལ་ལས་བྱུང་བས་རང་བྱུང་མིན། །ཞེས་སོ། །ཐུན་མོང་གི་ཐེག་པ་ལས་ཀྱང༌། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཁམས་གསུམ་པའི། །སྒྲོ་བཏགས་རྣམ་པ་ཅན་རྟོག་ཡིན། །ཞེས་བདེན་གཉིས་ལས་བཤད་པ་དང༌། ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་ཀྱང༌། རྣམ་རྟོག་མ་རིག་ཆེན་པོ་སྟེ། །འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་ལྷུང་«༼༡༽«བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་དང་འགལ་བ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ལོག་པར་རྟོག་པ་རྔམས་ཆེ་བ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟ་བུའི་འདོད་པ་ཐོས་པར་ཡང་མི་བྱ་ན། རྗེས་སུ་ཕྱོགས་པ་ལྟ་ཅི་སྨཽས་སོ། །འདིར་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན་ལེགས་པར་བཤད་པ་ནི། འདིར་ནི་གདོད་ནས་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །དོན་དམ་དབྱིངས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བདེན་པ་ནི། །སྨྲ་བསམ་འདས་པས་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །ངང་གིས་མི་གཡོ་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཞིང༌། །འགྱུ་འཕྲོའི་སྤྲོས་དང་ཡེ་ནས་བྲལ་བ་ལ། །ངོ་བོ་ཞེས་བརྗོད་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་འདྲ། །དེ་ཡི་རྩལ་ནི་འཆར་ཚུལ་མ་འགགས་པའི། །རིག་པ་ཟང་ཐལ་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་དང་བྲལ། །སལ་གྱིས་གསལ་ཡང་གཟུང་འཛིན་མེད་པ་» «ཡིན། །

這是完整的直譯： 對遇到的所有趨向解脫的微福眾生，如遇過患般教誡道："任何顯現即法身自性。這些紛亂思緒即是自生智慧。"又說："正定本是無明意。"等等，以此虛偽近教欺騙眾生，向他人宣說為獨特甚深法。這不過是今日出現的此乘盜賊罷了。 實際上，從自生智慧中悲心力動，于境顯現的意識稱為力所生游舞，並非自生智慧。因為隨境有無而起，若無方便攝持則成輪迴業惑，具有分別思維本性未超輪迴自相。《遍作》中亦云： "自生智慧本來知， 緣境分別之智慧， 從境而生非自生。" 共乘中亦說："心與心所三界中，增益相為分別。"如《二諦論》所說。法稱亦云："分別大無明，令墮輪迴海。"與此相違，故為大邪見。如是主張不應聞聽，更何況隨從。 此處若問何為自生智慧，善說如下： "此乃本來清凈菩提心， 勝義界性真實法性諦， 超言思故般若波羅蜜， 自性不動本然光明中， 本離動搖戲論稱本體， 猶如日輪之精華。 其力顯現方式無礙， 覺性明瞭離思察二， 明朗顯現而無能所取。"

སལ་གྱིས་གསལ་ཡང་གཟུང་འཛིན་མེད་པ་» «ཡིན། །རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ནི་རིག་པ་སྟོང་གསལ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཤེལ་གོང་དག་པ་ལྟ་བུ་ཡུལ་ལ་མི་དཔྱོད་པའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པ་དེ་ཡིན་ལ། འཆར་གཞིའི་ཆར་གནས་ཀྱང༌། རང་ངོ་ལ་ཤར་དང་མ་ཤར་མེད་པས་རང་གསལ་དུ་ལྷག་གེ སྟོང་པར་ཟང་ངེ༌། ཀ་དག་ཏུ་སངས་སེ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །དེའི་ངང་ལས་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བའི་ཆ་དེ་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་སྟེ། ཤར་བ་དེའི་རང་ངོ་རྗེན་སངས་སེ་བ་དེ་རིག་ཆ་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་པས། ཡུལ་ལ་རྟོག་པ་མ་ཡིན་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་ངོ་སྤྲད་ལ་མ་འཕྲོད་པ་ཀུན་ཤར་ཐོག་དེར་གློད་པ་ལ་ལྟ་བར་ངོས་འཛིན་ཏེ། རྟོག་པ་ཉིང་འཁྲུལ་ཞེས་བྱ་བའི་གནད་མ་གོ་བ་ཡིན་ནོ། །» «ཤར་དུས་ནས་ཤར་ས་ཤར་མཁན་མེད་པའི་རིག་པ་རྗེན་སངས་སེ་བ་དེ་ཐུགས་རྗེ་འཆར་ཚུལ་མ་འགགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་པ་དེ་ངོས་བཟུང་བས། རྩ་བ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སུ་རང་ས་ན་རྗེན་པར་གནས་པ་དེ་ཞར་ལ་ངོས་ཟིན་ནས། ངོ་བོ་དང་རང་རྩལ་གཉིས་སུ་མེད་པས་གཉིས་མེད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སྤྲོས་བྲལ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཅེས་བྱ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། རིག་པ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་ལ། །འཁྲུལ་དང་མ་རིག་ག་ལ་ཡོད། །ཡེ་ཤེས་སེམས་དང་བྲལ་བ་ལ། །བག་ཆགས་དྲི་མ་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །» «རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང༌། །ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། རྩལ་རྫོགས་ལས། ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་ངོ་བོ་ནི། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་སྟེ། །འདས་པའི་ཡུལ་དང་མ་འོངས་ཡུལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་བཅད་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་སྤྲུལ་«༼༡༽«སྣང་བས། །གཉིས་མེད་སྣང་བ་ཡེ་འབྲེལ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །མཚན་མ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆོས་རྣམས་གྲངས་སུ་སྣང་བ་ནི། །རང་གྲོལ་གཉིས་མེད་ཅེས་བྱ་» «བར། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བརྗོད་དུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །» «གླེང་གཞི་བྲལ་བའི་ཚིག་སྣང་བ། །སྨྲ་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །

這是完整的直譯： 明朗顯現而無能所取。自生智慧是覺性空明離戲，如凈水晶，不緣境生起的本體。雖住為顯現基，但自相無顯不顯，故自明朗然，空性澄然，本凈清澈。從其中顯現種種相，是能所戲論。其顯現自相赤裸清澈，安住為覺分智慧，不緣境分別，故稱自生智慧。 此處未領會指示者，皆認為放鬆于顯現處即為見地，未懂"思維迷亂"之要義。顯現時無顯現處、顯現者的赤裸覺性，安住為悲心顯現方式無礙的智慧，認定此點，則根本自生智慧自然赤裸安住也隨之認識。本體與自力無二，故稱無二自生智慧離戲唯一明點。 如《自顯》云： "覺性離戲論， 豈有迷無明？ 智慧離心識， 豈有習氣垢？" 《通明論》云： "空明覺性相， 自性不雜染， 能所邊際盡， 法性自相凈。" 《圓滿力》云： "智慧自顯本體， 無有意識分別， 過去未來之境， 顯現當下截斷。" 《六界》云： "大平等心性中， 大遍滿幻化顯， 無二顯現本連， 我普賢如是說。 無相之心性中， 諸法顯現為數， 稱為自解無二， 我普賢如是說。 不可言心性中， 離議題語顯現， 超越言思境界， 我普賢如是說。"

སྨྲ་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བཙལ་དུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་བྱུང་ཆེན་པོ་རང་སྣང་བ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་» «བསྟན། །དྲི་མ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཡུལ་རྐྱེན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་དག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་བས། །རང་རིག་གསལ་བའི་ཡུལ་ལོ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བསམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་གནས་ལྷུན་འབྱམས་སྣང་བ་ནི། །སྒྲ་གཞི་རང་ལོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །དྲན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འགྱུ་བྱེད་རང་དག་སྣང་བ་ནི། །འཛིན་པ་རང་གྲོལ་བསམ་གཏན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་བ་འདི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །གཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། །རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །» «འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་ཤར་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་» «ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །» «ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བྱིང་རྒོད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོའི་རིག་པ་ནི། །ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཡ་ང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་» «ནི། །ཡེ་གཞག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་» «བསྟན། །སྣང་ཆ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ་ནི། །

這是完整的直譯： 超越言思境界， 我普賢如是說。 不可尋心性中， 大自生自顯現， 稱大自生智慧， 我普賢如是說。 無垢染心性中， 離境緣之顯現， 名大自凈密意， 我普賢如是說。 無分別心性中， 不執無礙自顯， 稱自明覺境界， 我普賢如是說。 無思維心性中， 自住遍滿顯現， 名音基自返密， 我普賢如是說。 無憶念心性中， 動作自凈顯現， 稱執著自解禪， 我普賢如是說。 無感受心性中， 不思勝觀顯現， 名來去盡密意， 我普賢如是說。 無所取心性中， 無礙清凈顯現， 稱大游舞三昧， 我普賢如是說。 無能執心性中， 大自顯之顯現， 名無礙無念密， 我普賢如是說。 無刺痛心性中， 離我執之顯現， 名大自住密意， 我普賢如是說。 無常斷心性中， 離善惡之顯現， 名離取捨密意， 我普賢如是說。 無取捨心性中， 無偏自解顯現， 名大遍滿密意， 我普賢如是說。 無昏掉心性中， 大平等之覺性， 名六識鬆解密， 我普賢如是說。 無畏懼心性中， 離希懼之顯現， 名本住具信密， 我普賢如是說。 無顯相心性中， 唯一細微顯現，

སྣང་ཆ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྣང་བ་ནི། །སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རང་ངོ་སྤྲོས་བྲལ་དང༌། དེའི་རྩལ་ལས་ཤར་དུས་ཕྱིར་མ་དཔྱད། ནང་དུ་མ་བརྟགས། བར་དུ་མ་བཞག་པའི་རིག་པ་རྗེན་པ་སང་ངེ་བ་འཛིན་རྟོག་མེད་པ་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་ཙམ་གྱིས། རང་ངོ་སྤྲོས་བྲལ་དེ་ཀ་དེར་རྗེན་ནེ་བ་ལས་གཞན་མེད་པར་རྟོགས་པས། གཉིས་མེད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ངོ་བོ་དང༌། དེའི་རྩལ་ཞེས་བརྗོད་པས་ཤེས་པ་གནས་པ་དང༌། འཆར་བ་གཉིས་ཡིན་སྙམ་ནས། ངོ་བོ་མི་རྟོག་པར་འཇོག །རྩལ་ཤར་གྲོལ་དུ་སྐྱོང་ཟེར་ནས། ཉམས་ལེན་ཆ་གཉིས་སུ་སོང་བ་ནི་གནད་མ་གོ །ངོ་མ་འཕྲོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཡིན་པས། འདིར་རང་ངོ་དང་རྩལ་ཐ་དད་པར་བརྗོད་ཀྱང༌། རང་ངོ་ལ་ཡུལ་སྣང་བ་མེ་ལོང་དུ་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་འདྲ་བས། རྫས་གཅིག་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་རིག་པ་རྗེན་པ་དེ་ཀ་ལས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར། འཆར་བ་ལ་བསྐྱངས་དུས་རང་ངོ་རྗེན་པའི་གཞི་ལ་རང་གནས། གནས་པ་འདྲ་བ་དེ་ལ་བསྐྱངས་ཀྱང་རིག་གདངས་མ་འགགས་པའི་འཆར་ཚུལ་རང་གསལ་ཏེ། གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བས་འཆར་བའི་ཤེས་པ་རྗེན་པ་དང༌། མེ་ལོང་གི་ངོས་དང་འདྲ་བ་རང་མལ་གྱི་ཤེས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། སོ་སོ་མ་ཡིན་ཐ་མི་དད་པར་རྗེན་སངས་སྤྲོས་བྲལ་ཀ་དག་གི་རང་ངོ་ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་ངོ་བོ་ལ། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་མིང་དུ་བརྗོད་པ་སྟེ། འོད་གསལ་གྱི་ཡེ་ཤེས། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ། ཡེ་གྲོལ་གྱི་ཆོས་སྐུ། རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཅིར་མིང་བཏགས་ཀྱང༌། ངོ་བོ་ཟང་མ་རྗེན་པ་ཀ་ནས་དག་པའི་རང་གསལ་འདི་ངོ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་བརྗོད་བྱའི་ངོ་ཏི་ཟང་མ་ནི་གནས་ལུགས་དེ་ཡིན་པས། ཁྲེགས་ཆོད་ཅེས་བྱ། རྗེན་པ་ཞེས་བྱ། ཟང་ཐལ་ཞེས་བྱ། ཡེ་གྲོལ་ཞེས་བྱ། ཀ་དག་ཅེས་བྱ། ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་བྱ་ཡང༌། མིང་སོ་སོ་ལས་དོན་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཟང་མ་རྗེན་པ་འདི་ཀ་ཡིན་པས། གནད་འདི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བཤད་དེ། སྙིང་ཐིག་གི་དགོངས་པའི་མཐར་ཐུག་ནི་འདི་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་པས། གནད་འདི་རྟོགས་དུས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང་རྩོལ་བ་མེད་པས།

這是完整的直譯： 無顯相心性中， 唯一細微顯現， 名大離戲密意， 我普賢如是說。 這些也是自相離戲，從其力顯現時，外不觀察，內不尋思，中不安置，赤裸覺性朗然，無執無念，僅僅認識這點，即了知自相離戲就是那赤裸之外別無他物。故為無二自生智慧。說為本體及其力時，以為是安住的知與顯現的知兩者，遂安置本體為無念，修持顯現為顯解，修行成為兩個部分，這是未懂要義，是未領會的表現。 此處雖說自相與力不同，但自相中現境如鏡中現影，故唯一實體、唯一本性的赤裸覺性之外別無他物。修持顯現時，自相赤裸的基自住；似乎安住時，覺性光芒無礙的顯現方式自明。如影像般顯現的赤裸知，如鏡面般自處的自生智慧，二者非各別而無別，赤裸離戲本凈的自相法性盡的本體，稱為自生智慧。 光明智慧、勝義諦、本解脫法身、覺性菩提心等，無論如何命名，都應認識這本體澄明赤裸本來清凈的自明。大圓滿所詮之精要即是此實相，稱為頓斷、赤裸、透徹、本解脫、本凈、任運成就等。雖名各異，義卻是唯一明點、澄明赤裸這一個。因此非常清楚地解釋了這一要點。心要見地的究竟即是此義，了悟此要義時無需刻意造作與勤勉。

གནད་འདི་རྟོགས་དུས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང་རྩོལ་བ་མེད་པས། དབང་པོ་ཡང་རབ་མ་བསྒོམས་པར་སངས་རྒྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། བསྒོམ་བྱ་དང་སྒོམ་བྱེད། བསྐྱང་བྱ་དང་སྐྱོང་བྱེད་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དོན་འདི་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ནང་གནས་དང༌། ཕྱིར་འཕྲོ་ལ་རྩལ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་ལྟ་སྒོམ་གཟུང་འཛིན་ལས་མ་གྲོལ་བ་ཀུན་ལས་འཕགས་པའི་ཕྱིར། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། ཆོས་ཀུན་སྤྲོས་དང་བྲལ་ཞིང་རྙོག་མེད་པས། །བྱས་མེད་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་འདི་རབ་ཏུ་ཆེ། །ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུས་«༼༡༽«གཅིག་པ་ལས་ཀྱང༌། །» «སྣ་ཚོགས་རང་བཞིན་མི་གཉིས་ཀྱང༌། །ཆ་ཤས་ཉིད་དུ་སྤྲོས་དང་བྲལ། །ཇི་བཞིན་པ་ཞེས་མི་རྟོག་ཀྱང༌། །རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀུན་ཏུ་བཟང༌། །ཟིན་པས་རྩོལ་བའི་ནད་སྤངས་ཏེ། །ལྷུན་གྱིས་གནས་པས་བཞག་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གཅིག» «།འདི་ལ་སུ་ཡང་འཆོས་པར་མ་བྱེད་ཅིག» «།མ་བཅོས་མཉམ་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་ལ་ནི། །མི་རྟོག་ཆོས་སྐུའི་དགོངས་པ་དེ་ལ་གནས། །ཞེས་དང༌། ཐུགས་རྗེའི་རྩལ་དང༌། གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པའི་བྱེ་བྲག་དབྱེ་བ་ནི། རྩལ་ལས་ཤར་བའི་རིག་པ་སྤྲོས་པའི་བློ། །དེས་བསྐྱེད་གཟུང་འཛིན་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ཅན། །ཡུལ་མེད་ཡུལ་དུ་བཟུང་བས་ཡུལ་ལྔ་» «དང༌། །བདག་མེད་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཉོན་མོངས་ལྔ། །ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་འཁྲུལ་སྣང་ཇི་སྙེད་དེ། །འཁོར་བར་སྣང་བ་རྩལ་ལས་ཡང་ཤར་བ། །མ་རྟོགས་ལོག་པར་བཟུང་བས་སྣང་བ་ཉིད། །རིག་པ་ཐུགས་རྗེའི་ངོ་བོ་ཟང་ཐལ་རྗེན་གྱིས་«༼༡༽«རང་གསལ་བ་མེ་ལོང་གཡའ་དག་པ་འདྲ་བ་དེ་དང༌། འཆར་གཞི་ལས་ཐུགས་རྗེའི་རྩལ་ཟང་མ་དེ་མ་རྟོགས་པས། རྩལ་ལས་ཡུལ་ཐོག་ཏུ་ཤ་ར་ར་ཤར་ཟིན་ཤར་བདོའི་རྟོག་པ་གཉིས། གསལ་བ་དང༌། མི་འགག་པའི་ཆ་ཕྲ་བ་ལས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་ཏེ་རིག་པ་འཆར་བ་ལ་མ་བཟུང་ན་ཡེ་ཤེས། བཟུང་ན་རྟོག་པ་ཟེར་ནས། ཤར་བ་དེ་ལ་གློད་པའམ་«༼༢༽«ལྟ་བ་ནི་ཕྱོགས་མ་མཐོང་བའི་སྟོང་ལྡན་«༼༣༽«ཆེན་པོ་གླང་ཆེན་བསྒྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་དེ་གཉིས་སོ་སོར་འབྱེད་པ་ནི།

這是完整的直譯： 了悟此要義時無需刻意造作與勤勉，因此對於上等根器者稱為不修而成佛之法。無有所修能修、所護能護等任何事物。此義超勝於一切未解脫能所執著的內住一心、外散修習之見修，故為離戲自生智慧。如《大鵬》所說："諸法離戲無雜染，無作自處解脫要義極殊勝。" 同樣，《一次第》中說："種種自性雖不二，分別即是離戲相。如是雖無分別念，普賢遍照皆顯現。既已領悟離勤勉，任運安住即安置。" 《遍作》中說："如何顯現即一如，於此任誰莫修整。未整平等大王尊，安住無念法身見。" 關於悲心之力與能取所取分別的差別： "從力顯現覺性分別心， 由此生起種種能所習氣， 無境執為境故有五境， 無我執為我故有五煩惱， 內外器情幻相諸所有， 輪迴顯現亦從力而生， 不解顛倒執著故顯現。" 覺性悲心本體透徹赤裸自明如潔凈明鏡，與顯現基悲心之力澄明，因不了知，從力上境猛然顯現的念頭二者，從明晰與不滅的細微處混為一體。覺性顯現若不執著即為智慧，若執著則稱為分別。對此顯現放鬆或觀察，稱為未見方向的大空性"大象昂首"。此處分辨這兩者：

འདིར་དེ་གཉིས་སོ་སོར་འབྱེད་པ་ནི། མེ་ལོང་དུ་གཟུགས་བརྙན་ཚུར་སྣང་བ་ལྟར། ཡུལ་སྣང་རིག་པ་ལ་སྣང་དུས་ཤེས་པ་རྗེན་སང་ངེ་བ་རྟོག་པར་མ་འཕྲོས་པ་དེ་ཐུགས་རྗེའི་འཆར་གཞི་རྩལ་ཞེས་» «བྱའོ། །དེ་ངོ་མ་ཤེས་པ་ལས། ཡུལ་ཐོག་ཏུ་ཤེས་པ་ཕར་འཕྲོ་བ་ནི་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཡུལ་དུ་འཛིན་པ་ལ་གོམས་པས་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་འཁྲུལ་སྣང་མཐུ་བརྟས་ཏེ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་སྟེ། ནང་སེམས་སུ་འཛིན་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་དུག་ལྔར་ཤར་ཏེ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་འཁྲུལ་སྣང་གི་འཁོར་བ་སོ་སོར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རིག་པ་རང་གསལ་«༼༤༽«མལ་ལས་མ་གཡོས་པ་དང༌། ཡུལ་ཐོག་ཏུ་ཤོར་བའི་ཁྱད་ཡོད་པས་ན། འདྲ་གཞི་གཅིག་ལ་གོལ་ས་ཆེ་སྟེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། རང་སྣང་ཐབས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ། །» «སྟོབས་ཀྱི་རིག་པ་མ་འགགས་པས། །རང་གི་«༼༥༽«ཤེས་རབ་ཉིད་ལ་དྲིས། །» «དམིགས་པ་མེད་པའི་ཏིང་འཛིན་ནི། །བྱ་བརྩལ་«༼༦༽«བྲལ་བའི་ངང་དུ་དྲིས། །ཡུལ་གསལ་ཐོག་མ་མེད་པའི་སེམས། །རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས་ལ་དྲིས། །དེ་ནི་དགོངས་པའི་དོན་དུ་» «བསྟན། །ཀུན་གཞི་སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་དང༌། །རང་རིག་ཡུལ་གྱི་རྩ་བ་གཉིས། །འདྲ་བའི་གཞི་ལ་གོལ་ས་ཆེ། །མ་རིག་སེམས་སུ་སྣང་བ་དང༌། །རིག་པ་རྟོག་མེད་སྣང་བ་གཉིས། །འདྲ་གཞི་གཅིག་ལ་གོལ་ས་ཆེ། །ཞེས་པ་དང༌། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རང་རིག་བསམ་པ་བྲལ་བ་དང༌། །སེམས་ཀྱི་བྱུང་ཚོར་སྣ་ཚོགས་གཉིས། །འདྲའོ་འདྲའོ་ནོར་ར་རེ། །ཤེས་རབ་རང་རྩལ་རྫོགས་པ་དང༌། །» «ཡིད་ཀྱི་དྲན་པ་ཕྱིར་ཤོར་གཉིས། །འདྲའོ་འདྲའོ་ནོར་ར་རེ། །ཞེས་སོ། །གནད་འདི་ནི་གལ་པོ་ཆེ་སྟེ། ཁྱད་པར་ཕྱེད་པ་ནི་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་དང་ལྡན་པ་འགའ་དང་འགའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཚུལ་འདི་ལྟ་བུའི་གསལ་བར་བཀོད་ཀྱང༌། མ་གོ་བ་དག་གམ་«༼༡༽«ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པར་བྱེད་ན། དཔལ་ས་ར་ཧས། བྱོལ་སོང་འཇིག་རྟེན་མི་གོ་ཇི་ལྟར་བྱ། །ཞེས་གང་གསུངས་པའི་ཐོག་ཏུ་བབས་པར་ངེས་སོ། །ད་ནི་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་འགྱུ་འཕྲོར་སྣང་བ་དང་ཡུལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་རྩེད་མོ་ཙམ་ལས་གོས་པ་མེད་པའི་གནད་ནི། གང་ནས་མ་འོངས་གང་དུ་མ་སོང་ལ། །

這是完整的直譯： 此處區分這兩者：如鏡中現影，境相顯現於覺性時，赤裸朗然的知未散為分別，這稱為悲心顯現基之力。由於不認識它，意識向外投射到對境上，稱為能取所取分別。由於習慣於執著為對境，外境幻相增強而顯現種種；由於執著為內心，顯現為五毒煩惱，由業和煩惱而形成各種幻相輪迴。 如此，覺性自明不離自處，與流散於對境上有差別，故在相似基礎上有大偏差。如《獅子圓滿力》所說： "于自顯方便王， 力之覺性無礙， 當問自己智慧。 無緣三摩地者， 當問離造作中。 境明無始之心， 當問清凈法界。 此乃密意所示。 一切基心根本， 自覺境之根本， 相似基大偏差。 無明顯為心識， 覺性無念顯現， 相似一大偏差。" 《六虛空》中說： "自覺離思維， 與心種種覺， 相似易錯認。 智慧自力圓， 與意念外散， 相似易錯認。" 此要點極為重要，能辨別差異者唯有具慧眼者方能領域。雖如此清楚闡述，若有不解或依止顛倒之處，則如聖薩拉哈所說："畜生世間不解如何為？"必定落入此境地。 現在，對於已證悟的瑜伽士來說，顯現為游舞和境相如幻戲論而無染著的要點是：無所從來亦無所去。

ད་ནི་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་འགྱུ་འཕྲོར་སྣང་བ་དང་ཡུལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་རྩེད་མོ་ཙམ་ལས་གོས་པ་མེད་པའི་གནད་ནི། གང་ནས་མ་འོངས་གང་དུ་མ་སོང་ལ། །གར་ཡང་མི་གནས་ཆོས་ཉིད་ཀློང་ཆེན་དུ། །» «རྟོགས་པས་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་དགོངས་པ་ཞེས། །ཨ་ཏི་ལྷུན་གྲུབ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་ལུང༌། །ཀུན་བཟང་ཡངས་པ་ཆེན་པོའི་ཀློང་ནས་ཤར། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་དོན་རྗེན་པར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ། རིག་པ་ཟང་མ་རྗེན་པར་སོང་བས། ཡུལ་སྣང་རིག་པའི་ངོ་ལ་ཚུར་སྣང་ཡང༌། རིག་པ་སྣང་བའི་ཡུལ་ཐོག་ཏུ་ཕར་མི་འཆོར་བས། གཟུང་འཛིན་འཁོར་བའི་རྩ་བ་སྟོངས་ཏེ། རིག་པ་ཟང་ཀ་རྗེན་ལ་སངས་ཏེ། ཡུལ་ཐོག་ཏུ་མ་ཤོར་བའི་རྟགས་སུ་སྣང་བ་ལ་ཆགས་ཞེན་དང་དགག་སྒྲུབ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བ་མྱང་འདས་སུ་གྲོལ་བས་ཆོས་སྐུ་ཟང་ཐལ་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུ་སྟོང་ཉིད་ལ། །དངོས་པོ་ཟད་པ་ཡ་མཚན་ཆེ། །དངོས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་» «ལ། །གཟུང་བ་མེད་པ་ཡ་མཚན་ཆེ། །ཞེས་སོ། །འདིའི་དུས་སུ་སྣང་སྲིད་རྒྱ་གྲོལ་ལ་སོང་བས་གང་སྣང་རྟོགས་པར་གྲོལ་ཏེ། ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་གྱི་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ། འཁོར་བ་ཡོད་མ་མྱོང་དུ་རྟོགས་པས། སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ། སྣང་བརྟགས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་ཤིག་ཤིག་རྟོགས་པས་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། སྣོད་བཅུད་ཡོད་ཐོས་སྣང་བ་འདི། །བརྟགས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡང༌། །གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ལྟ་བར་ནི། །ཡེ་ནས་འདུག་པ་མ་མཐོང་བ། །དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་འགགས་སམ། །ཞེས་པ་ལེགས་པར་མཐོང་ཞིང་རྟོགས་པའོ། །རིག་པའི་ངོ་བོ་ཡུལ་འདས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་ནི། རྣམ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ། །ལྟ་བའི་ཡུལ་མེད་ལྟ་བའི་ཆོས་སུ་མེད། །བལྟ་བར་བྱ་དང་བྱེད་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད། །སྒོམ་པའི་བློ་མེད་བསྒོམ་བྱའི་ཆོས་ཀྱང་མེད། །སྤྱད་དང་སྤྱོད་པ་གཉིས་མེད་ལྷུན་གྲུབ་པས། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་རྡུལ་ཙམ་མེད། །ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་ནི་རིག་པའི་སྟེང་དུ་བྱེད་ན།

這是完整的直譯： 現在，對於已證悟的瑜伽士來說，顯現為游舞和境相如幻戲論而無染著的要點是： 無所從來亦無所去， 不住任何處，於法性大虛空中， 證悟三界全解脫見， 阿提任運金剛心要教， 從普賢廣大境界中顯現。 對於直接領悟此大圓滿義的瑜伽士而言，由於覺性變得赤裸透明，雖然境相顯現於覺性之面，但覺性不會投射到顯現的境上。因此，能取所取輪迴的根本已空，覺性赤裸透明而凈化。未散於境上的標誌是對顯現既無貪著也無取捨。 輪迴解脫為涅槃，稱為法身通透顯現。如《寶積經》所說： "果法身空性中， 事物窮盡甚稀有。 無實智慧通透中， 無所執著甚稀有。" 此時，顯現和存在廣解脫，故任何顯現皆證悟而解脫，稱為三界全解脫見。證悟輪迴從未存在，稱為三有本凈見。證悟一切顯現和概念皆無實有而瓦解，稱為斷絕城市之見。如同本續所說： "器情聞有此顯現， 觀察無有自性故， 斷絕城市之見中， 本來存在未見否？ 諸根門戶已阻塞？" 這是善見並證悟。 關於覺性本體超越對境如虛空的教示： "于清凈菩提心本體， 無有見地對境亦無見法， 能見所見皆無絲毫， 無有修心亦無所修法， 行與所行無二任運故， 所證果位無有絲毫。" 若在覺性上進行見修行果：

ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་ནི་རིག་པའི་སྟེང་དུ་བྱེད་ན། བྱེད་དུས་ཀྱི་རིག་པ་དེ་ཉིད་ངོ་བོ་མེད་པས་ཀྱང་དེ་དག་ཏུ་བྱར་མེད་པ་ཉིད་དང༌། ཕན་ཚུན་རྫས་འགལ་བས་ཀྱང༌། སྐད་ཅིག་ལ་བྱ་བྱེད་དུ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དང༌། རང་རིག་ཆོས་སྐུ་གྲུབ་ཟིན་པས་ཀྱང་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་ལ་དོན་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་གསུམ་གྱིས། རིག་པ་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་ལས་འདས་པར་བསྟན་ཏེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། རིག་པ་མ་བསྒོམས་ལྷུན་གྲུབ་ལ། །སྒོམ་པ་བྱས་པས་ང་མི་རྙེད། །རང་བྱུང་ཡེ་ནས་བཅོས་མེད་ལ། །སྤྱོད་པ་སྤྱད་པས་ང་མི་མཐོང༌། །ཆོས་སྐུ་ཡེ་ནས་མཐའ་བྲལ་ལ། །ལྟ་བ་བལྟས་པས་ང་མི་མཐོང༌། །ཞེས་པ་དང༌། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཀུན་བཟང་ང་ལ་ལྟ་བ་མེད། །ལྟ་བ་མེད་ཕྱིར་སྣང་བ་ཟད། །དེ་བཞིན་སྒོམ་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །» «སྒོམ་པ་མེད་ཕྱིར་དྲན་པ་འགགས། །སྤྱོད་པ་ཞེས་ནི་བརྗོད་དུ་མེད། །སྤྱོད་པ་མེད་ཕྱིར་ལུས་འབྱུང་ཟད། །» «ཅེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། །ལྟ་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད་པ་མེད། །ལེགས་པར་བསྟན་གྱིས་ཡིད་ལ་ཟུངས། །» «བསྒྲུབ་མེད་རྩལ་སྤྲུགས་སྨོན་པ་མེད་པ་ཡི། །བྱར་མེད་ལྷུན་རྫོགས་སྔ་མ་དེ་ཉིད་དོན། །བྱ་བ་དང་ནི་བྱེད་པ་ག་ལ་ཡོད། །སྤྱོད་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་རང་བྱུང་» «འདི། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ནམ་མཁའ་བཞིན། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་སྟོང་པ་གཅིག་པུ་ཉིད། །མེད་པ་མ་ཡིན་ཡང་དག་བདེ་བའི་སྐུ། །བྱས་པ་མ་ཡིན་རང་བྱུང་རྟོག་མེད་ཉིད། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། །སྒོམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ག་ལ་ཡོད། །» «བཏང་དང་བཞག་པ་མེད་པའི་ཆོས། །སྒོམ་དང་མ་བསྒོམས་མཐའ་ལས་» «གྲོལ། །འཛིན་མེད་སེམས་ཀྱི་དྲི་མ་ཅི། །» «ཡང་དག་རིག་པ་དྲི་མ་མེད། །དྲི་མེད་དག་པའི་ཆོས་སྐུ་ལ། །སྒོམ་དང་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་མེད། །བསྒོམས་པས་ཡང་དག་ཉིད་མི་རྙེད། །རྙེད་ན་རང་རིག་མེད་པར་འགྱུར། །ཅི་ཕྱིར་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་» «ལ། །ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པའི་ཕྱིར། །གང་ལ་འཛིན་པ་ཡོད་པ་ལ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཉིད། །སྒོམ་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། །ཡེ་ཤེས་དམ་བཅའ་འགལ་བར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །

這是完整的直譯： 若在覺性上進行見修行果：由於行時的覺性本身無有實體，故不可成為那些；由於彼此實質相違，故剎那間不能成為能作所作；由於自覺法身已成就，故見修行果無意義。以此三因，說明覺性超越見修行果。如《獅子圓滿力》所說： "覺性未修任運中， 修習亦不得見我。 自生本來無造作， 行持亦不得見我。 法身本來離邊際， 觀見亦不得見我。" 《六虛空》中說： "普賢我無有見地， 無見故顯現已盡。 如是修習亦無有， 無修故憶念已滅。 行為不可言說矣， 無行故身生已盡。" 《自顯》中說： "大圓滿阿底瑜伽， 無有見修及行持， 善為宣說當受持。 無修煉力無希求， 無為任運前說義。 何有作業與作者？ 無行法性自生此， 不墮任何方如空。 非有唯一空性也， 非無真實樂之身。 非造自生無分別。 大圓滿阿底瑜伽， 何有修習之法性？ 無舍無住之法性， 解脫修與未修邊。 無執心有何垢染？ 真實覺性無垢染。 無垢清凈法身中， 無有能修所修法。 修習不得真實性， 若得則無自覺慧。 何故自覺智慧中， 無有散亂未散亂。 若有執著之對象， 則無自生本智慧。 若自生本智慧性， 成為修習所控制， 智慧誓言成相違。 是故大圓滿阿底，

ཡེ་ཤེས་དམ་བཅའ་འགལ་བར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །བསྒོམས་པས་དོན་མི་མཐོང་བར་བཤད། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་» «ལ། །ལྟ་བ་ཉིད་ལ་བལྟ་རུ་མེད། །བལྟ་བ་སེམས་ཀྱི་དྲི་མ་ཡིན། །དྲི་མེད་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །བལྟ་བྱ་ལྟ་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ། །ལྟ་བ་ཉིད་ལ་བལྟ་རུ་» «མེད། །ཅི་ཕྱིར་བལྟ་བ་ཡོད་གྱུར་ན། །རིག་པའི་སྒྲོན་མ་མེད་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ལ། །ལྟ་བ་འཛིན་པའི་ཆོས་ཉིད་མེད། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ལ། །འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་གསུངས། །འབྲས་བུ་བྱས་མེད་རང་བྱུང་» «ཉིད། །རྟོག་མེད་ས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཡེ་ཤེས་དག་སྣང་ཆེན་པོ་ལ། །» «འཛིན་མེད་རང་གདངས་གསལ་བའི་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ན། །» «སངས་རྒྱས་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །རང་བྱུང་རྩོལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །འབྲས་བུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ། །བྱས་པ་གང་དང་གང་ཡོད་པ། །འཇིག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ས་ལ་སྦྱང་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། མེད་པའི་ཆོས་ལ་བགྲོད་པའི་ས་མེད་པས། །ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་ལམ་ཡང་ཡེ་ནས་མེད། །འོད་གསལ་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོར་གྲུབ་ཟིན་པས། །རྣམ་རྟོག་འཕྲོ་འདུས་བསྐྱེད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང༌། །» «སྔགས་དང་ཁ་ཏོན་དབང་དང་དམ་ཚིག་མེད། །རིམ་སྡུད་ལ་སོགས་མི་དམིགས་རྫོགས་རིམ་མེད། །ཡེ་ནས་གྲུབ་ཟིན་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། །འདུས་བྱས་གློ་བུར་རྐྱེན་བྱུང་རྒྱུ་འབྲས་མེད། །འདི་དག་ཡོད་ན་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་མིན། །འདུས་བྱས་ཉིད་ཕྱིར་འཇིག་པ་ཉིད་དང་ནི། །ལྷུན་གྲུབ་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་གང་སླད་» «མཚོན། །རིག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། དེ་ཉིད་ལ་བྱ་བྱེད་རྫས་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ན། ས་སྦྱང་བ་དང༌། ལམ་བགྲོད་པ་དང༌། དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱེད་པ་དང༌། དབང་བསྐུར་བ་དང༌། ལམ་བསྒོམ་པ་དང༌། དམ་ཚིག་བསྲུང་བ་དང༌། ཕྲིན་ལས་བསྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱར་མེད་དེ། ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ལ་བསྐྱར་ནས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགོས་ན་ལྷུན་གྲུབ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་མི་རུང་བ་དང༌།

這是完整的直譯： 智慧誓言成相違。 是故大圓滿阿底， 說修不見義理也。 大圓滿阿底瑜伽， 見地本身不可見。 見是心識之垢染， 無垢清凈法性中， 離能所見二取相。 見地本身不可見， 何故若有所見時， 則無覺性之明燈。 是故大圓滿阿底， 無有執著見之法。 大圓滿阿底瑜伽， 說無所證之果位。 果位無造自生性， 無念之地如來住。 智慧清凈大顯現， 無執自明光明故。 若有果位存在時， 則成無有佛陀矣。 自生無有勤作故， 果位造作之法性， 凡是有所造作者， 皆是壞滅之法性。 是故果位不可證。 同樣，也應了知無有地道可修等。如說： "無法中無可行之地， 本來亦無可行之道。 光明大明點已成就， 無有念想生起壇城， 無咒無誦無灌頂戒， 無有次第收攝等修。 本成身智無為法， 無有緣起因果法。 若有此等非自生智， 有為法故必壞滅， 何以稱為任運無為？" 由於覺性無有自性，且其中能作所作實質相違，又本來任運成就，故無需凈化地道、趨入道路、生起壇城、灌頂、修道、守護誓言、成就事業等。因為本來任運成就無需再次成辦。若需要，則不應稱為任運無為。

དགོས་ན་ལྷུན་གྲུབ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་མི་རུང་བ་དང༌། ཆོས་སྐུ་འཇིག་པར་ཐལ་ཏེ་འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །» «སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སྐྱེ་མེད་དོན་ལས་འདའ་མེད་ལ། །དམ་ཚིག་བསྲུངས་པས་སངས་མི་རྒྱ། །དཀྱིལ་འཁོར་ཡེ་ནས་རང་གནས་ལ། །དཀྱིལ་འཁོར་བྲིས་པས་ལྷ་མི་མཐོང༌། །ཕྱག་རྒྱ་མ་བསྒྱུར་ཡེ་རྫོགས་ལ། །རྩོལ་བའི་ཕྱག་རྒྱས་དངོས་གྲུབ་ཡལ། །སྙིང་པོ་ཡེ་ནས་རང་གསལ་ལ། །སྙིང་པོ་བཟླས་པས་ས་བོན་» «རུལ། །གཞལ་ཡས་ཡེ་ནས་རང་རྫོགས་ལ། །གཞལ་ཡས་བསྐྱེད་པས་རང་སྣང་སྟོར། །ཐུགས་རྗེའི་འོད་ཟེར་རང་ཤར་ལ། །ཆ་ལུགས་བསྒོམས་པས་རང་དོན་ཡལ། །མ་བསྐྱེད་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས་པ་ལ། །བསྐྱེད་རིམ་སྤྱན་འདྲེན་བྱ་མི་» «དགོས། །རྩོལ་བའི་མཆོད་བསྟོད་ལྷ་མི་དགྱེས། །ཆོས་སྐུ་འཛིན་མེད་ཟང་ཐལ་» «ལ། །མཚན་མའི་སྒོམ་པས་དོན་མི་རྙེད། །ཅེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། ལྟ་བ་བསྒོམ་དུ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པར་བསྟན་པ་» «ཡིན། །འཕྲིན་ལས་བརྩལ་«༼༡༽«དུ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །ལམ་ལ་བགྲོད་དུ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །གནས་ས་དཔྱད་«༼༢༽«དུ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །ཡེ་ཤེས་མི་རྟོག་སྤྱོད་«༼༣༽«པ་མེད་པ་ཡིན། །ཆོས་ཉིད་ཇི་བཞིན་བཅོས་སུ་མེད་པ་» «ཡིན། །ཞེས་སོ། །ད་ནི་དེ་དག་གི་དོན་རྒྱུ་འབྲས་རྩོལ་སྒྲུབ་ལས་འདས་པར་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ཕྱིར་དོན་དམ་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ། །རྒྱུ་འབྲས་ལས་འདས་རང་བཞིན་རྣམ་བཅུ་མེད། །རྩོལ་དང་བསྒྲུབ་མེད་སེམས་ཉིད་རྣལ་མའི་དོན། །ཡོད་མེད་སྤྲོས་ཀུན་ཞི་བར་མཁྱེན་འཚལ་ལོ། །གཤིས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་བཅུའི་རྒྱུ་འབྲས་རྩོལ་སྒྲུབ་ཀྱིས་བཟང་དུ་བྱར་མེད། འཁོར་བའི་ཆོས་ཀྱིས་ངན་པར་བྱར་མེད་པས། ནམ་མཁའ་ལྟར་ཡོད་མེད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་དེ་དབང་པོ་ཡང་རབ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྔོན་རོལ་ནས། །ཀུན་བྱེད་བྱང་ཆུབ་ང་ལ་དད་པ་ཡིས། །ལས་དང་སྐལ་ལྡན་ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་པ། །

這是完整的直譯： 若需要，則不應稱為任運無為，且法身應成壞滅，因為是有為法，是由因緣所造。 《獅子圓滿力》中說： "無生義中無出離， 守護誓言不成佛。 壇城本來自安住， 繪製壇城不見尊。 手印未轉本圓滿， 勤作手印失悉地。 心要本來自明朗， 誦唸心要種子朽。 宮殿本來自圓滿， 生起宮殿失自顯。 大悲光明自顯現， 修習形相失自利。 未生任運圓滿中， 生起次第無需請。 勤作供贊尊不喜。 法身無執通徹中， 有相修習不得義。" 《遍作》中說： "教示見地不可修， 教示誓言不可守， 教示事業不可行， 教示道路不可行， 教示地位不可察， 智慧無念無行持， 法性如是不可改。" 現在總結這些意義超越因果勤作： "是故勝義界體性， 超越因果自性十， 無勤無修心性義， 請知寂滅有無戲。" 本性自生智慧不成立於任何處，故十種自性的因果勤作不能使之變好，輪迴法也不能使之變壞。如虛空般離有無戲論的本性，安住于唯一明點中。利根者應當了知此義。 《遍作》中說： "無量劫前我普賢， 信解遍作菩提者， 具業福德瑜伽士，

ལས་དང་སྐལ་ལྡན་ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་པ། །ལྟ་བ་བསྒོམ་མེད་དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད། །འཕྲིན་ལས་བརྩལ་«༼༡༽«མེད་ལམ་ལ་བགྲོད་དུ་མེད། །ས་ལ་སྦྱང་མེད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད། །དོན་དམ་དང་ནི་ཀུན་རྫོབ་རྣམ་གཉིས་མེད། །བསྒོམ་ཞིང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་མཐོང་བ་དང༌། །སེམས་བསྐྱེད་མེད་ཅིང་གཉེན་པོ་»«མི་མཐོང་བ། །«༼༢༽«ཀུན་བྱེད་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ཡིས། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་དགོས་ཆེད་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། ང་ཡི་སྐུ་ལ་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །ང་ཡི་གསུང་ལ་ཐམས་ཅད་རོལ། །ང་ཡི་ཐུགས་ལ་ཐམས་ཅད་རྟོགས། །ང་ཡི་ཡོན་ཏན་ཅིར་ཡང་» «སྣང༌། །ང་ཡི་ཕྲིན་ལས་མ་བཙལ་རྙེད། །ང་ཡི་ལྟ་བ་ཐིག་ལེའི་སྐུ། །ང་ཡི་སྒོམ་པ་བློ་ལས་གྲོལ། །ང་ཡི་སྤྱོད་པ་ཡུལ་ལས་འདས། །ང་ཡི་འབྲས་བུ་གཅིག་པའི་» «ས། །ང་ཡི་དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད། །ང་ཡི་དབང་ལ་བསྐུར་ཐོབ་མེད། །ང་ནི་དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དུར། །ང་ཡི་བྱིན་རླབས་ཆེན་པོ་ལས། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་འབྱུང༌། །ཞེས་སོ། །ཆོས་དབྱིངས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། རྩོལ་སྒྲུབ་རྒྱུ་འབྲས་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། ལེའུ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། » «།།དེ་ལྟར་རིག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དག་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདུས་པར་བསྟན་པ་ལས། རེ་ཞིག་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རིས་མཐུན་པས་མ་སྐྱེས་པའི་ངང་དུ་ཐམས་ཅད་འདུས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཉི་མའི་སྙིང་པོར་འོད་རྣམས་འདུས་པ་» «ལྟར། །ཆོས་ཀུན་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་འདུས། །སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་མ་དག་འཁྲུལ་པ་ཡང༌། །གང་བྱུང་རྟེན་དང་གནས་པའི་དབྱིངས་བརྟགས་པས། །གཞི་མེད་ཡེ་གྲོལ་སེམས་ཀྱི་ངང་དུ་འདུས། །ཆོས་ཉིད་ཡེ་ཀློང་ཡངས་པ་ཆེན་པོའི་» «ངང༌། །འཁྲུལ་དང་མ་འཁྲུལ་མིང་དོན་འདས་པར་འདུས། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འོད་ཟེར་འདུས་པ་ལྟར་སྣང་སྲིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་འདུས་པ་དེ་ཡང༌། དཔྱད་ན་འཁོར་འདས་རྨི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འདིའི་བྱུང་ས་དང་གནས་ས་དང་འགྲོ་ས་བརྟགས་པས། འཁོར་འདས་མ་གྲུབ་པས་ཀྱང་བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ།

這是完整的直譯： 具業福德瑜伽士， 見地無修戒無守， 事業無行道無行， 地道無凈無因果， 無有勝義與世俗， 見無可修無可證， 無發心亦不見對治， 見遍作心之自性， 為此等義而教示。 《自現》中說： "我身一切皆圓滿， 我語一切皆遊戲， 我意一切皆了知， 我功德現為一切， 我事業不尋自得， 我見解是明點身， 我禪修超越心識， 我行為超越境界， 我果位是一體地， 我誓言無可守護， 我灌頂無授無得， 我是廣大之尸林， 諸佛眾生之墓地， 從我大加持中生， 三世一切諸佛陀。" 以上出自《法界寶藏》中超越勤作、成就、因果的教法，為第五章的註釋。 如是已說覺性自性清凈中攝一切法。現在說明諸法同類未生狀態中攝一切： 如日輪中攝諸光， 諸法根本攝菩提， 現有器情不凈迷， 觀察所生依處界， 無基本脫攝心中。 法性廣大原始界， 迷悟名義皆攝入。 如日輪中攝光芒，現有諸法根本攝於菩提心中。若觀察，輪迴涅槃如夢之本性，其生處、住處、去處，則輪迴涅槃不成立，故生住去三者亦不成立。

འཁོར་འདས་མ་གྲུབ་པས་ཀྱང་བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་དུ་མ་གྲུབ་ལ། བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་མ་གྲུབ་པས་ཀྱང་འཁོར་འདས་མ་གྲུབ་ལ། རྟེན་གཞིའམ་དབྱིངས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་དུ་མ་གྲུབ་པས་ན། ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལས་གཞན་མེད་པ་དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་དུ་འདུས་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་བཏགས་ཀྱང༌། འདུས་པ་དང་འདུས་ཆོས་གཞི་མེད། རྟེན་ས་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །འདུས་པའི་ཕྱིར་ན་སྙིང་པོར་» «བཤད། །ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ན་ས་བོན་ཡིན། །ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་ཡང་ཡིན། །ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །ཡན་ལག་འབྱུང་བས་སྡོང་པོ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །ངང་ལ་གནས་པས་གཞི་མ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །ང་ཡིན་པས་ན་རྩ་བར་བཤད། །ཅེས་པ་དང༌། དགོངས་པ་དོན་གྱི་འདུས་པ་ནི། །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོའི་རང་བཞིན་ལས། །སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྟན་པ་» «བཞིན། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ལ་སྐྱེ་མེད་པས། །སྐྱེ་མེད་ཆོས་ཉིད་འདུས་པར་» «བསྟན། །ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། དམིགས་པའི་ཡུལ་བྲལ་རང་བཞིན་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །བཙལ་བའི་སེམས་མེད་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་སུ་འདུས། །ཞེས་» «སོ། །ཆོས་ཅན་ཇི་ལྟར་སྣང་བའང་རྨི་ལམ་གཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་འདུས་པ་ལྟར་རིག་པའི་ངང་དུ་འདུས་པར་བསྟན་པ་ནི། དག་པའི་རང་སྣང་སྐུ་དང་ཞིང་ཁམས་» «དང༌། །ཡེ་ཤེས་ཕྲིན་ལས་ངོ་མཚར་རོལ་པ་ཡང༌། །རང་བྱུང་ངང་ལ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་འདུས། །སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀུན་འདུས་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ཉི་མཁའ་བཞིན་དུ་སྟོང་གསལ་འདུས་མ་བྱས། །གདོད་ནས་རང་བྱུང་ཡེ་ཀློང་ཡངས་པ་ཡིན། །དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྣང་བ་དང༌། མ་དག་པ་སེམས་ཅན་གྱི་འཁྲུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་རང་གི་རིག་པའི་ངང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར། རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་མ་འདུས་པའི་ཆོས་མེད་ལ། རིག་པ་དེ་«༼༡༽«ནི་ཉི་མ་ལྟར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ལ་ངང་གིས་འོད་གསལ་ཞིང༌། ནམ་མཁའ་ལྟར་སྟོང་ལ་བདག་མེད་པ་སྟེ།

這是完整的直譯： 輪迴涅槃不成立，故生住去三者亦不成立。生住去三者不成立，故輪迴涅槃亦不成立。所謂依處或界、菩提心，其本質亦不可確定。因此，一切唯如虛空般的法性，除此之外別無他物。雖然假名為攝於法性，但所攝和能攝之法皆無根基，應知無有依處。 《遍作》中說： "一切所現諸法， 因攝故說為心要。 一切所現諸法， 因生故為種子。 一切所現諸法， 因起故亦為因。 一切所現諸法， 支分生故為樹幹。 一切所現諸法， 安住性故為基礎。 一切所現諸法， 因我故說為根本。" 又說： "密意義之攝集， 如遍作王自性中， 已說無生之理， 諸法皆無生故， 教示攝於無生法性。" 《自現》中說： "離所緣境自性諸法， 無尋覓心攝智慧界。" 現在說明有法如何攝於覺性中，如夢境攝於睡眠中： "清凈自現身剎土， 智慧事業妙游舞， 無聚散攝自生性。 現有輪涅攝菩提， 如日空明無為攝， 本來自生廣原始。" 清凈佛之顯現和不清凈眾生之迷亂顯現，皆攝於各自的覺性中。因此，無有不攝於覺性菩提心的法。此覺性如日輪般任運而成，自然光明；如虛空般空無自性。

ནམ་མཁའ་ལྟར་སྟོང་ལ་བདག་མེད་པ་སྟེ། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གདོད་མའི་ཆོས་སྐུ་ཇི་བཞིན་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་» «བྱའོ། །ཀུན་བྱེད་ལས། ཀུན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཆོས་ཀུན་སྙིང་པོ་ཡིན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཆོས་ཀུན་རྩ་བ་» «ཡིན། །རྩ་བ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་དོན་ཡང་འདུས། །» «ཞེས་པ་དང༌། ང་ནི་ཆོས་ཀུན་རང་བཞིན་ཡིན་པ་སྟེ། །ང་ཡི་རང་བཞིན་ལས་ནི་ཆོས་གཞན་མེད། །སྟོན་པ་སྐུ་གསུམ་ང་ཡི་རང་བཞིན་ཡིན། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ང་ཡི་རང་བཞིན་» «ཡིན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ང་ཡི་རང་བཞིན་ཡིན། །» «རྣལ་འབྱོར་རྣམ་བཞི་ང་ཡི་རང་བཞིན་ཡིན། །འདོད་ཁམས་གཟུགས་ཁམས་གཟུགས་མེད་ཁམས་གསུམ་ཡང༌། །ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་ཡིན། །འབྱུང་ཆེན་ལྔ་ཡང་ང་ཡི་རང་བཞིན་ཡིན། །རྒྱུད་དྲུག་སེམས་ཅན་ང་ཡི་རང་བཞིན་ཡིན། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ང་ཡི་རང་བཞིན་ཡིན། །སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་ང་ཡི་རང་བཞིན་ཡིན། །སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ང་ཡི་རང་བཞིན་ཡིན། །ང་ཡི་རང་བཞིན་ལས་ནི་གཞན་མེད་» «པས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ང་ལ་འདུས། །ཞེས་སོ། །ཀློང་ཆེན་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་ནི། སེམས་ཉིད་ཀློང་ཆེན་འགྱུར་མེད་ནམ་མཁའི་» «ངང༌། །རོལ་པ་ངེས་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རྩལ། །འཁོར་འདས་ཐེག་པ་ཀུན་ལ་དབང་བསྒྱུར་བས། །བྱར་མེད་གཅིག་གིས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན། །མཐའ་རུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་གཞན་ལོགས་ན་མེད། །ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་གར་མ་གཡོས། །ནམ་མཁའི་ཀློང་ནི་སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཀུན་གྱི་རྟེན་དང་དབྱིངས་ཡིན་པས་ཀུན་ལ་གོ་འབྱེད་པར་མངའ་དབང་བསྒྱུར་བ་ལྟར། ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་དབྱིངས་རུམ་ཡིན་པས་མངའ་དབང་བསྒྱུར་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་གདལ་བ་ཆེན་པོའི་ཀློང་ལས་གང་དུའང་གཡོས་པ་མེད་པ་ཉིད། ཀུན་གྱི་སྔོན་ནས་ཡངས་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་དུ་ཡེ་ནས་གནས་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། ནམ་མཁའ་མེད་པའི་སྔོན་རོལ་ན། །ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཡེ་ནས་» «མེད། །ཆོས་ཉིད་མེད་པའི་སྔོན་རོལ་ན། །ཆོས་ཅན་མཚན་མའི་མིང་ཡང་» «མེད། །སངས་རྒྱས་མེད་པའི་སྔོན་རོལ་ན། །སེམས་ཅན་»«མཚན་མ་ཡེ་ནས་«༼༡༽«མེད། །

這是完整的直譯： 如虛空般空無自性。稱為本自生智慧、本初法身、如實佛陀。 《遍作》中說： "超越一切法性菩提心， 菩提心是諸法之心要， 菩提心是諸法之根本， 因為根本故攝一切義。" 又說： "我是諸法之自性， 我的自性外無他法， 三身佛陀是我自性， 三世諸佛是我自性， 諸菩薩眾是我自性， 四種瑜伽是我自性， 欲界色界無色界三， 皆是遍作我之自性。 五大元素是我自性， 六道眾生是我自性， 一切顯現是我自性， 一切有為是我自性， 器世間是我自性， 除我自性外別無他， 諸法根本攝於我中。" 現在闡述廣大基心的自性： "心性廣大不變虛空界， 游舞無定菩提心之力， 統攝輪涅一切諸乘故， 無為一法勝伏一切法。 無有他處成為邊際處， 法性菩提心中未曾動。" 如虛空界是現有器情一切依處，故統攝一切；法性菩提心亦是輪迴涅槃一切之界，故統攝一切。一切未曾動搖于廣大基中。一切本來安住于廣闊法性界中。 《自現》中說： "虛空不存在之前， 虛空特徵本不存。 法性不存在之前， 有法相之名亦無。 佛陀不存在之前， 眾生相亦本不存。"

སེམས་ཅན་»«མཚན་མ་ཡེ་ནས་«༼༡༽«མེད། །མྱ་ངན་འདས་པའི་སྔོན་རོལ་ན། །འཁོར་བ་བྱ་བ་ཡེ་ནས་མེད། །དེ་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རྗེ་བཙུན་དམ་པ་ང་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བ་ལྔ་བས་ང་ཉིད་ཆེ། །འབྱུང་བ་བས་ཀྱང་ང་སྔར་བྱུང༌། །སངས་རྒྱས་བས་ཀྱང་ང་སྔར་» «རྒྱས། །ང་ནི་ཡང་དག་བདེ་བའི་སྐུ། །ང་ཡི་ངང་འདིར་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་ཉིད་ཡངས་པའི་སྙིང་པོ་ནི། །མ་གཡོས་མི་གཡོ་གཡོ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཀུན་འདུས་ཆོས་ཉིད་» «ཀློང༌། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་བྱ་བྱེད་ཀུན་དང་བྲལ། །ཞེས་སོ། །ཐམས་ཅད་འདུས་ལ་མ་གཡོས་པའི་དཔེ་ཉེ་བར་དགོད་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ཀུན་བཟང་ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་ཤར་བས། །མ་ལུས་ཀུན་འདུས་འགྲན་ཟླ་བྲལ་བའི་མཆོག» «།ཆེ་བའི་ཆེ་བ་ཀུན་བཟང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུར་ཐམས་ཅད་ཀུན་འདུས་པས། །» «འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་དབང་བསྒྱུར་གར་མ་གཡོས། །རྒྱལ་པོ་རང་གི་ཕོ་བྲང་ལས་མ་གཡོས་པའི་«༼༡༽«མངའ་འོག་ཏུ་ཡུལ་འབངས་ཀུན་འདུས་པ་ལྟར། རིག་པ་ཆོས་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་པའི་ངང་འདིར་འཁོར་འདས་ཀུན་འདུས་པ་སྟེ། རྫོགས་པ་སྤྱི་ཆིངས་ལས། མཁའ་མཉམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཀློང་ཆེན་དུ། །» «མ་ལུས་ཆོས་ཀུན་འདུས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་འདྲ། །ཀུན་ལ་དབང་བསྒྱུར་མི་གཡོ་མཉམ་པའི་ཀློང༌། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡེ་ནས་འཕོ་འགྱུར་མེད། །ཅེས་སོ། །ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་བྱས་ཤིང་སེམས་ལས་ཤར་ཡང༌། སེམས་ཉིད་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་ཏེ་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པས་བྱ་«༼༢༽«མི་དགོས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་བྱས་གཅིག་མ་བྱས། །ཀུན་བྱས་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་བྱས། །གཅིག་མ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་བྱ་མི་དགོས། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་པས་བཟང་ངན་དང་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ཀུན་བཟང་མི་བཟང་གཅིག་མེད་པས། །བཟང་ངན་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོར་གཅིག» «།གྲུབ་དང་མ་གྲུབ་ཐམས་ཅད་དབྱིངས་གཅིག་» «པས། །ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྲུབ་མི་གཡོ་མཉམ་པར་གཅིག» «།

這是完整的直譯： 眾生相亦本不存。 涅槃之前， 輪迴之事本不存。 因此，我是 一切諸佛之 至尊聖者。 我大於五大元素， 我先於元素而生， 我先於佛陀而覺。 我是真實安樂身， 我之本性中一切圓滿。 《遍作》中說： "任運法性廣大心要， 不動未動不會動搖， 現有器情攝法性界， 任運成就離諸作為。" 現在以比喻說明一切攝於其中而不動： "一切普賢任運顯現， 無餘攝集無與倫比， 大中之大普賢法界， 如同國王攝集一切， 統攝輪涅而不動搖。" 如國王不離自宮而統攝國土臣民，覺性不離法性而攝輪涅一切。 《圓滿總結》中說： "等同虛空菩提心廣界， 無餘諸法攝集如國王， 統攝一切不動平等界， 自生智慧本來無遷變。" 一切由菩提心所作，從心顯現，然心性非任何所作，超越一切作為，故無需造作。《遍作》中說： "菩提心造一切，唯一未造， 一切所造即菩提自性所造， 唯一未造者無需造作。" 現在說明一切法自性平等，無有好壞及勤作： "一切普賢無不善， 無善惡唯一普賢， 成未成一切同一界， 一切任運不動等一。"

ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྲུབ་མི་གཡོ་མཉམ་པར་གཅིག» «།ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་མཉམ་རང་བཞིན་སྟོང་གཟུགས་ཀྱི་རོལ་པ་ཡིན་པས་ཀྱང་བཟང་ངན་དང་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པར་གཅིག་ལ། སྟོང་མཉམ་གཞི་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟར་དག་པས་ཀྱང་བཟང་ངན་དང་བླང་དོར་མེད་པར་གཅིག་ཅིང༌། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངང་ན་མཉམ་པས་ཀྱང་བཟང་ངན་དང་ཕྱོགས་རིས་མེད་པར་གཅིག་པ་སྟེ། ཡུམ་ཆེན་མོ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། ཆོས་ཀུན་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་» «དེ། །ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད། །སྐུ་གསུམ་མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་གནས། །ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གནས། །ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་ཀུན་ནི། །» «ཇི་བཞིན་པ་ལས་བཅོས་སུ་མེད། །བཟང་ངན་བླང་དོར་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །» «དབྱིངས་ལས་ཤར་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྩོལ་སྒྲུབ་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ་ནི། གཅིག་ལས་ཀུན་ཤར་མ་ལུས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །བྱར་མེད་ངང་ལ་བསྒྲུབ་མེད་བརྩལ་«༼༡༽«དུ་མེད། །རྩོལ་སྒྲུབ་རང་གི་དབྱིངས་ལས་གཞན་མེད་པས། །གང་ནས་རྩོལ་ཞིང་གང་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་ན་རྩོལ་སྒྲུབ་བྱེད་པ་དག་ཨ་ཐང་ཡང་དོན་མེད་ལ་མལ་གཅིག་ལས་མ་གཡོས་ཤིང་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱས་པ་དང་ཟིན་པ་མེད་པ་ལྟར། ད་ལྟར་སྤང་གཉེན་གྱི་རྩོལ་སྒྲུབ་བྱེད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རིག་པའི་ངང་ཙམ་ལས་གཞན་མེད་ལ། བྱས་པ་དང་ཟིན་པའང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ཙམ་ལས་མ་གཡོས་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཟླ་བ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་བློ་རྒྱ་ལྟར་མེད་པ་གསལ་སྣང་ལ་དོན་དུ་ཞེན་པས་འཁྲུལ་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་པ། ཆོས་ཉིད་ལ་རྡུལ་ཆ་ཙམ་ཡང་རེག་པ་དང་ཉེ་བ་མེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་རྩོལ་སྒྲུབ་བྱར་མེད་དེ། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱིས་བསྒྱུར་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་གྱི་གཞིར་གནས་པས། ཆོས་ཀུན་དེ་ལས་ཤར་ཡང༌། དེ་ཉིད་དགེ་སྡིག་གི་མཐའ་ལས་འདས་པ་ཉིད། ཐལ་འགྱུར་ལས། གནས་ལུགས་འདུག་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ། །བཤད་ན་ཉན་ཐོས་རང་སངས་རྒྱས། །» «རབ་ཏུ་སྐྲག་སྟེ་བརྒྱལ་བར་འགྱུར། །དེས་ན་མཆོག་ཏུ་གསང་བར་བྱ། །བཏགས་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི། །

這是完整的直譯： 一切任運不動等一。一切法顯現平等、自性空相的游舞，故無善惡及勤作而為一。空性平等、無基如虛空清凈，故無善惡及取捨而為一。自生智慧之中平等，故無善惡及偏袒而為一。 《般若波羅蜜多經》中說："一切法平等故，般若波羅蜜多平等。" 《遍作》中說： "諸法虛空之特徵， 虛空特徵即如是， 三身特徵如是住， 一切安住如是性。 如所顯現諸法， 如實無可改造， 無有善惡取捨。" 現在說明從界中顯現故超越勤作： "一中顯現無餘法界， 無為本性中無修無勤， 勤修不離自界之外， 從何處勤於何處修？" 如夢中勤作雖疲憊卻無意義，未離一床亦無所作所成；現在斷惡修善之勤作亦復如是。除覺性本性外別無他，毫無所作所成，因未離覺性本性故。如水月幻影般無實而現，執為實有故迷亂而已，於法性絲毫未觸及。 因此，心性如虛空，無可勤作，因不為因果所改變故。自生智慧為一切之基，諸法從中顯現，然其本身超越善惡之邊。 《穿越》中說： "如是實相安住方式， 若說聲聞緣覺眾， 極為驚恐而昏厥， 是故應當極秘密。 無有安立諸法，

།བཏགས་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི། །བྱུང་ས་མེད་པས་གཞི་ཞེས་བྱ། །དེ་ལ་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དངོས་དང་སྟོང་པ་གང་མི་གནས། །གསལ་དང་མུན་པ་སྲིད་འབྱུང་མིན། །འགྲོ་འོང་སྲིད་མཐའ་མེད་ཕྱིར་རོ། །འབད་ཅིང་རྩོལ་བས་མ་བཅིངས་པས། །ཟང་མ་ཉིད་དང་ཐལ་བྱུང་ངོ༌། །རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའི་ཕྱིར། །དགེ་དང་སྡིག་པའང་གྲུབ་པ་མེད། །དགེ་སྡིག་གཉིས་ཀ་སེལ་ཕྱིར་རོ། །» «འཁོར་དང་འདས་པར་མི་གནས་པས། །ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཀུན་ཁྱབ་ཕྱིར། །ཡེ་ཤེས་རང་ངོར་གནས་པ་ལ། །གསུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་དབྱེར་མེད་དོ། །ཞེས་པ་དང༌། རྩལ་རྫོགས་ལས། རང་རིག་ཡེ་ནས་འགྱུར་མེད་པས། །དགེ་སྡིག་གཉིས་ཀྱིས་ང་མི་སྒྲིབ། །རང་བྱུང་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པ་ལ། །འདུས་བྱས་ཆོས་སྤྱོད་བྱ་མི་དགོས། །» «ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་འབྲས་རྩོལ་སྒྲུབ་ལས་འདས་པ་ནི། བཙལ་བའི་ཡུལ་མེད་བསྒོམས་པས་མཐོང་བ་མེད། །བསྒྲུབ་པའི་གནས་མེད་གཞན་ནས་འོང་བ་མེད། །» «འགྲོ་འོང་མེད་པས་མཉམ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ལྷུན་རྫོགས་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོའི་དབྱིངས་སུ་འདུས། །སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ནི་དབྱིངས་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་སྟེ། དེའི་ངང་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདུས་པས་རང་བཞིན་བཅུ་ལ་སོགས་པས་བཙལ་དུ་མེད་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་འདི་ནི། །ཡེ་ནས་རང་གི་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་པས། །རང་བཞིན་བཅུ་ཡིས་བརྩལ་«༼༡༽«ཞིང་བསྒྲུབ་མི་དགོས། །» «ང་ཡི་རང་བཞིན་ཀུན་དཔེ་ནམ་མཁའ་འདྲ། །ནམ་མཁའ་དག་ལས་ཀུན་ཀྱང་རྩོལ་མི་བྱེད། །ནམ་མཁའ་དག་ལ་ཀུན་གྱིས་བརྩལ་«༼༢༽«བྱ་རུ། །ནམ་མཁའ་ཀུན་ཀྱང་རྩོལ་སྒྲུབ་ཀུན་ལས་འདས། །དེ་བཞིན་ཀུན་བྱེད་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །» «ང་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། །ང་ལ་བལྟར་མེད་ཡེ་ནས་བསྒོམ་དུ་མེད། །དེ་བཞིན་རང་བཞིན་བཅུ་པོ་དེས་ཀྱང་ནི། །འདས་པ་ང་ལ་བྱ་རུ་ཡོད་མ་ཡིན། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས། །རང་བཞིན་བཅུ་ཡིས་ང་ལ་བཙལ་བྱས་ན། །ང་དང་ང་ཡི་རང་བཞིན་མཐོང་འདོད་པ། །མཁའ་ལ་གོམ་བོར་ས་ལ་ལྷུང་བ་བཞིན། །རང་བཞིན་བཅུ་པོས་བགྲོད་པས་ལྟུང་བར་འགྱུར།

這是完整的直譯：

無有安立諸法， 無有生處故稱基。 于彼無有安住， 實有空性皆不住。 明與暗非有生， 無來去邊際故。 不為勤作所束， 故為開放及穿越。 無侷限偏袒故， 善惡亦無成立。 善惡二者皆除。 不住輪迴涅槃， 法性空性遍及， 智慧安住自性， 三者方式無別。

《圓滿力用》中說： 自覺本來無變故， 善惡二者不能障。 自生無因緣之中， 有為法行無需作。

因此，超越因果勤作：

無有所尋對境，修亦無所見， 無有所成處所，他處亦不來。 無來去故等性法身， 任運圓滿大明點界中攝。

心性如虛空之本體即是界明點唯一。一切法攝於其中，故以十種自性等無可尋求，即法界離邊際。《遍作》中說：

一切心要菩提心， 本來自性任運成， 十種自性無需求。 我之自性如虛空， 虛空中一切不勤， 虛空中一切若勤， 虛空超越一切勤。 如是遍作心要菩提心， 我超越一切行境故， 我無可見本無可修。 如是十種自性亦， 于超越我無可作。 因果乘派諸修行， 以十自性尋我時， 欲見我及我自性， 如空中行墜地般。 以十自性行將墮。

།རང་བཞིན་བཅུ་པོས་བགྲོད་པས་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ང་ཡི་རང་བཞིན་ངེས་པར་ཁུངས་བསྟན་པ། །ང་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། །ལྟ་བ་བསྒོམ་དུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། །རང་བཞིན་བཅུ་ལ་དེ་བཞིན་དོན་མེད་ཀྱིས། །རང་བཞིན་བཅུ་ལ་དོན་ཡོད་མ་རྟོགས་ཤིག» «།ང་ནི་བལྟས་པས་མཐོང་བའི་ཡུལ་མེད་པས། །ལྟ་བར་མ་བྱེད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཞོག» «།ཅེས་སོ། །» «ད་ནི་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་ཐེག་པ་ཀུན་འདུས་པར་བསྟན་པ་ལས། ཆུང་ངུ་གསུམ་གྱི་འདུས་ཚུལ་ནི། ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུང༌། །» «བདག་དང་བདག་གི་མེད་པར་ཐག་བཅད་ནས། །སྤྲོས་བྲལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་དགོངས་དོན་གཅིག» «།ཨ་ཏི་མཆོག་གསང་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་ལུང༌། །བདག་གཞན་དབྱེར་མེད་ཡངས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཇི་བཞིན་རྣལ་འཇོག་པས། །དགོངས་དོན་དེ་ཀུན་སྙིང་པོའི་མཆོག་འདིར་འདུས། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟར་འདོད་པ་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་ནི་དེའི་སྟེང་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱེད་གཟུང་བ་མེད་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ནི་འཛིན་པ་དང་གཟུང་བ་སྟེ་ཆོས་དང༌། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་དེ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་འཁོར་ལོའི་མདོ་ལས། མ་རིག་ནམ་མཁའ་ཇི་བཞིན་དུ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་ཡང༌། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་སྟོང་གསལ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདུས་པས་ཆོས་ཀུན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་«༼༡༽«འདུས་པའི་ཕྱིར་དགོངས་པ་འདིར་འདུས་པ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀུན་བྱེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ། །མ་ལུས་ཀུན་འདུས་མཁའ་ལྟར་སྤྲོས་དང་བྲལ། །ཞེས་སོ། །འབྲིང་པོ་གསུམ་འདུས་པ་ཡང༌། ཀྲཱི་ཡ་ཨུ་པ་ཡོ་ག་རིགས་གསུམ་ཡང༌། །བདག་དང་ལྷ་དང་ཏིང་འཛིན་མཆོད་སྤྲིན་» «ལས། །སྒོ་གསུམ་རྣམ་དག་དངོས་གྲུབ་འདོད་པར་གཅིག» «།རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལུང་རྒྱལ་གསང་བ་ཡང༌། །སྣང་གྲགས་རིག་པ་རྣམ་དག་ཡེ་ནས་ལྷ། །སྒོ་གསུམ་རྣམ་དག་དངོས་གྲུབ་མངོན་གྱུར་པས། །དགོངས་པ་དེ་ཀུན་སྙིང་པོའི་མཆོག་འདིར་» «འདུས། །

這是對原文的完整直譯： 通過十種自性的行進而會墮落。我的自性確實已經顯示了根據。因為我超越了一切行境，所以如同見解不可修習一樣，對於十種自性也同樣無意義。不要理解十種自性有意義。因為我沒有可見的對境，所以不要觀看，安住于如是性中。 現在講解智慧菩提心中包含一切乘的教法，其中小乘三者的彙集方式是：聲聞、緣覺、菩薩的教法，確定無我和我所后，離戲論如虛空，意趣是一致的。 阿底最勝秘密大瑜伽的教法，在自他無別廣大如虛空中，如實安住自生本智，所有這些意趣都彙集於此最勝精華中。 聲聞的見解認為內外一切法如虛空般無有補特伽羅我。緣覺在此基礎上加上法的一半無所執取。菩薩則認為能取所取即法與補特伽羅無我，本性如虛空。如《不退轉法輪經》所說："無明如虛空，諸法皆無相。" 如是了悟也融入大圓滿自生智慧中,空明自生智慧本性即虛空,因為包含一切法的如是性,所以意趣彙集於此。如《遍作》所說："遍作菩提心的自性中,無餘悉集如空離戲論。" 中等三者的彙集也是：事部、行部、瑜伽部三種,從自身、本尊、三昧耶、供雲中,三門清凈、成就所欲是一致的。 金剛頂續王秘密也是：顯、聲、覺本來清凈即是本尊,三門清凈、現前成就,所有這些意趣都彙集於此最勝精華中。

དགོངས་པ་དེ་ཀུན་སྙིང་པོའི་མཆོག་འདིར་» «འདུས། །ཀྲཱི་ཡ་ཏན་ཏྲ་སྟེ་བྱ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས། བདག་བྲན་དང་ལྷ་རྗེའི་ཚུལ་དུ་བསམས་ཏེ། མཆོད་པ་དང་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པས་དངོས་གྲུབ་འདོད་ལ། ཨུ་པ་ཡ་ཏན་ཏྲ་སྟེ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་དུ་བདག་དམ་ཚིག་པའི་མདུན་དུ་ལྷ་ཡེ་ཤེས་པ་བསྐྱེད་ནས་དངོས་གྲུབ་འདོད་པ་དང༌། ཡོ་ག་ཏན་ཏྲ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་དུ་དམ་ཚིག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ལྷ་ཡེ་ཤེས་པ་བསྟིམས་ནས་མཆོད་པ་དང་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པས་དངོས་གྲུབ་འདོད་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་སྒོ་གསུམ་གྱི་དྲི་མ་དག་པ་དང༌། དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པར་གཅིག་པ་ལ། འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སངས་རྒྱས་པའི་ངང་ནས་དག་མཉམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་ཤེས་པ་དེར་དེ་དག་གི་དགོངས་པ་འདུ་བ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། རང་བྱུང་སྙིང་པོ་མཆོག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས། །«༼༡༽«སྒོ་གསུམ་ལྷུག་པ་ཇི་བཞིན་ངང་བཞག་ན། །ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་དགོངས་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཅེས་སོ། །ཆེན་པོ་གསུམ་ཡང་རྫོགས་ཏེ། མ་ཧཱ་ཨ་ནུ་ཨ་ཏི་རིམ་གསུམ་ཡང༌། །སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ལྷ་དང་ལྷ་མོའི་ཞིང༌། །དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་རྣམ་དག་པས། །ཆོས་ཉིད་མི་གཡོ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་འདོད། །མཆོག་གསང་རབ་འདིར་ཐམས་ཅད་རྣམ་དག་པས། །མ་བྱས་གཞལ་ཡས་ཡེ་ཀློང་བདེ་བའི་ཞིང༌། །ཕྱི་དང་ནང་མེད་ཀུན་ཁྱབ་གདལ་བ་ལས། །བླང་དོར་བྱ་བརྩལ་«༼༢༽«མཚན་མའི་ཆོས་མེད་པར། །ཐམས་ཅད་ཡེ་འབྱམས་ཆོས་སྐུའི་ཀློང་ཡངས་པས། །དགོངས་པ་དེ་ཀུན་གསང་ཆེན་སྙིང་པོར་འདུས། །མ་ཧཱ་ཡོ་ག་ཏན་ཏྲ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་ཕའི་རྒྱུད་དང་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཏན་ཏྲ་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་རྒྱུད་གཉིས་ནི། གཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་རིག་པ་དང༌། ལམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣོད་བཅུད་ལྷ་དང་གཞལ་ཡས་ཁང་དུ་གསལ་བས། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་ཉམས་སུ་བླངས་པས། འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐོབ་པར་འདོད་ལ། ཨ་ཏི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་ཡང་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཤེས་པས། བླང་དོར་བཅོས་བསླད་མེད་པའི་དགོངས་པ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་གཡོ་བས།

這是對原文的完整直譯： 所有這些意趣都彙集於此最勝精華中。 事續的傳統認為自己是僕人而本尊是主人，通過供養、讚頌等來希求成就。行續中在自身三昧耶尊前生起智慧尊來希求成就。瑜伽續則在三昧耶壇城中融入智慧尊，通過供養、讚頌等來希求成就。這些都是一致的，即清凈三門的污垢和追求成就。在此，了知一切法都是壇城中成佛的狀態中清凈平等的菩提心，這些意趣都彙集於此。如《遍作》所說："從自生精華最勝壇城中，三門自在如實安住時，遍作我的意趣自然成就。" 大乘三者也圓滿：大瑜伽、無上瑜伽、極無上瑜伽三者也是，器世間和有情世間是本尊和佛母剎土，基和智慧不二清凈，認為是不動法性自生智慧。在此最勝秘密中一切清凈，無為無量本初廣大安樂剎土，內外無別遍滿廣大，無有取捨造作相的法，一切本來廣大法身廣闊，所有這些意趣都彙集于大秘密精華中。 大瑜伽續即父續和無上瑜伽續即母續二者，基壇城是覺性，道壇城是器世間和有情世間明顯為本尊和宮殿，通過修習基和智慧、方便和智慧不可分離，認為獲得果位最勝菩提壇城。 在極無上大圓滿中，了知一切本來是成佛的壇城，無有取捨造作的意趣不離法性，

བླང་དོར་བཅོས་བསླད་མེད་པའི་དགོངས་པ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་གཡོ་བས། རིག་པ་གཞི་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པར་འདོད་པ་དེར་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་འདུ་བའི་ཕྱིར་གསང་ཆེན་དོན་གྱི་ཐེག་པ་སྟེ། རྩལ་རྫོགས་ལས། སྐུ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་སྙེད་པ། །ཐམས་ཅད་མ་ལུས་སྣང་བར་གསལ། །གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་སྙེད་པ། །ཐམས་ཅད་མ་ལུས་གྲག་པར་སྟོན། །ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་སྙེད་པ། །ཐམས་ཅད་མ་ལུས་རྟོག་པ་» «སངས། །སྐུ་དང་གསུང་དང་རྡོ་རྗེའི་ཐུགས། །སྣང་བ་མེད་ལས་ཐམས་ཅད་» «སྣང༌། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། མ་བཅོས་རྣལ་དུ་གཞག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ། །མ་བཀོད་དུས་གཅིག་རྫོགས་པའི་དོན་རྟོགས་པས། །ལྷུན་གྲུབ་སྙིང་པོའི་དོན་ལ་འཇུག་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །ད་ནི་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་འདུས་ཤིང་རྫོགས་པར་དོན་བསྡུ་བ་ནི། གཅིག་རྫོགས་ཀུན་རྫོགས་ཆོས་ཀུན་འདུས་པའི་ཀློང༌། །ཡེ་བབས་རང་གསལ་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོར་» «འདུས། །ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་ཡང་གཅིག་རྫོགས་རིག་པའི་ངང་དུ་རྫོགས་པ། གཉིས་རྫོགས་སེམས་ཀྱི་བྱས་པར་རྫོགས་པ། ཀུན་རྫོགས་གང་ཡང་སྣང་བས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་རྫོགས་པ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། འདི་ལ་མ་རྫོགས་གང་ཡང་མེད། །གཅིག་རྫོགས་གཉིས་རྫོགས་ཀུན་རྫོགས་» «པས། །བྱ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད། །གཅིག་རྫོགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་རྫོགས། །གཉིས་རྫོགས་སེམས་ཀྱི་བྱས་པར་རྫོགས། །ཀུན་རྫོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་རྫོགས། །གཅིག་ལ་རྫོགས་པའི་ལུང་འདི་ཡིས། །སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་འདི་ལ་གནས། །ཀུན་རྫོགས་པ་ཡི་དོན་འདི་ཡིས། །ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་བསྔགས་པ་ནི། རྩལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་བདེན་པ་མཐོང་ན་རྒྱལ་བའི་སྲས། །རྟོགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་ནམ་ཡང་བདེ། །ཞེས་པ་དང༌། སྔ་མ་ལས། བྱར་མེད་འདི་ལ་གང་གནས་པ། །ལུས་འདི་གང་ཟག་ལྷ་མི་ཡང༌། །དགོངས་པ་ཆོས་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཡིན། །ཞེས་སོ། །» «ཆོས་དབྱིངས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་འདུས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། ལེའུ་དྲུག་པའི་འགྲེལ་པའོ།། » «།།

這是對原文的完整直譯： 無有取捨造作的意趣不離法性，認為覺性安住于本基之上，因為意義的精華彙集於此，所以是大秘密意義乘。如《力圓滿》所說："所有身壇城，無餘皆明現。所有語壇城，無餘皆顯聲。所有意壇城，無餘皆離念。身語金剛意，無現中現一切。" 《遍作》中說："無造作自然安住的三壇城，未設定一時圓滿的義理了悟，即入于任運成就精華之義。" 現在總結一切都融入並圓滿於菩提心：一圓滿即一切圓滿，一切法彙集的廣大境界，本來安住、自明、大任運成就中彙集。 一切圓滿於菩提心也分為：一圓滿即在覺性中圓滿，二圓滿即在心的造作中圓滿，全圓滿即在任何顯現中圓滿具足。如《遍作》所說："此中無有不圓滿，一圓滿二圓滿全圓滿，成辦圓滿具足事。一圓滿於菩提心圓滿，二圓滿於心造作圓滿，全圓滿於圓滿具足。以此一中圓滿教法，佛陀意趣安住於此。以此全圓滿之義，一切成就圓滿具足。" 對如是了悟的瑜伽士的讚歎：《力圓滿》說："見到佛陀真諦即佛子，通達證悟則永遠安樂。" 前文說："安住於此無作中，此身雖是凡夫人天，意趣法性即是佛。" 《法界寶藏》中，宣說一切融入菩提心，這是第六品的註釋。

ལེའུ་དྲུག་པའི་འགྲེལ་པའོ།། » «།།» «དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་འདུས་པ་དེ་ཡང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་» «ལུང༌། །མ་བྱས་དོན་གྲུབ་རི་རྒྱལ་རྩེ་མོ་ནི། །ཀུན་ལས་འཕགས་སོ་ཐེག་མཆོག་རྒྱལ་པོ་ཆེ། །རིའི་རྒྱལ་པོ་ནི་གླིང་བཞི་པའི་དབུས་ན་མཆོག་ཏུ་འཕགས་པ་ལྟར། ཨ་ཏི་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་ཐེག་པ་ཡང་ཀུན་ལས་འཕགས་པའི་ཡང་རྩེར་བཤད་དེ། རང་ཤར་ལས། ལྟ་བ་ཀུན་གྱི་ཡང་རྩེ་ནི། །ཨ་ཏི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་» «བཤད། །ཅེས་སོ། །ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་བསྟན་པའི་དཔེ་ནི། ཇི་ལྟར་རི་རྒྱལ་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པ་ན། །དམའ་བའི་ལུང་རྣམས་དུས་གཅིག་མཐོང་བ་སྟེ། །ལུང་གི་རྩེ་མོའི་རང་བཞིན་མཐོང་དང་བྲལ། །དེ་བཞིན་ཨ་ཏི་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ནི། །ཐེག་པའི་ཡང་རྩེ་དོན་ཀུན་གསལ་བར་མཐོང༌། །འོག་མའི་ཐེག་པས་འདི་དོན་མཐོང་བ་མེད། །དེ་ཕྱིར་ལྷུན་གྲུབ་རྩེ་མོར་གྱུར་པའི་ཚེ། །རིའི་རྩེ་མོ་ནས་དམའ་བའི་ལུང་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཡང༌། ལུང་«༼༡༽«ནས་རི་རྩེའི་སྤྱི་བོ་རང་ས་ན་«༼༢༽«གསལ་བར་མི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། ཐེག་པ་འོག་མའི་དོན་རྣམས་འདི་ནས་དུས་མཉམ་དུ་མཐོང་ལ། འདིའི་དོན་འོག་མས་མཐོང་བ་མེད་དེ་མཐོ་དམན་འཛོལ་བའི་ཕྱིར་» «རོ། །གསང་འདུས་སུ། དེ་ཕྱིར་རྩེ་མོར་གྱུར་པའི་རྩེ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་» «བུའོ། །གོང་འོག་གི་ཁྱད་དང་ཆེ་བ་གཞན་ཡང་བཤད་པ། ཇི་ལྟར་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཆེན་པོ་ལ། །གསོལ་བ་བཏབ་ན་འདོད་དགུ་ངང་གིས་འབྱུང༌། །ཕལ་པའི་དངོས་ལ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ། །«༼༡༽«རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྲུབ་པས། །རང་གཞག་དབྱིངས་ལས་སངས་རྒྱས་རང་ལ་འགྲུབ། །རྩོལ་ཞིང་བསྒྲུབ་མེད་ཆེ་བ་དེ་ཉིད་དོ། །འོག་མའི་ཐེག་པས་བླང་དོར་འབད་བྱས་ཀྱང༌། །བསྐལ་པར་མི་འགྲུབ་ཚི་ཆད་ནད་དུ་ཆེ། །ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ན་འདོད་དགུ་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་སྐལ་པ་ཅན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པ་ལྟར། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་རྟོགས་ནས་རྩོལ་མེད་ལྷུག་པར་འཇོག་པའང་ཡང་རབ་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །

這是對原文的完整直譯： 這是第六品的註釋。 如是一切法融入菩提心，也是任運成就的，這樣宣說： 自性任運成就菩提心的教法，無為成就的須彌山頂，超勝一切的最勝大乘王。 如同須彌山王在四大洲中最為高聳，極無上金剛精華乘也被說為超勝一切的頂峰。如《自現》所說："一切見解的頂峰，即是極無上大圓滿。" 示現為一切頂峰的比喻是：如同到達山王頂峰時，一時看見所有低處山谷，山谷頂端的自性不可見。同樣，極無上金剛精華是乘之頂峰，明見一切義理。下乘不能見此義理。因此，當成為任運成就的頂峰時，從山頂可以同時看到低處的山谷，但從山谷中不能清楚看到山頂自身，同樣，從這裡可以同時看到下乘的義理，但下乘不能見到這裡的義理，因為高低錯亂的緣故。如《密集》所說："因此成為頂峰之頂"。 進一步解釋上下的差別和殊勝性：如同如意大寶珠，祈願則自然出現所欲。凡俗之物則不如是。金剛精華三身任運成就，從自住界中自己成就佛果。無需勤作修證，這就是其殊勝性。下乘雖勤于取捨，經劫也不能成就，徒勞成病。 如同祈願如意寶珠則生起所欲，那也是有緣者的境界。同樣，了悟自生智慧功德任運成就，無勤安住也是最上根者的境界。

རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་རྟོགས་ནས་རྩོལ་མེད་ལྷུག་པར་འཇོག་པའང་ཡང་རབ་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །ནོར་བུ་ལ་དོན་ཀུན་འབྱུང་བ་དེ་ལ་སྨོན་པས་ཁ་ཅིག་ཤིང་གི་ནོར་བུའི་གཟུགས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་ན་དོན་མི་འགྲུབ་པ་ལྟར་ཐེག་པ་འོག་མའི་རྩོལ་སྒྲུབ་ལས་སངས་རྒྱས་འདོད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཚི་ཆད་ཅིང་ངལ་བ་ལས་གཞན་མེད་པར་བསྟན་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། དགོས་ནི་ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀུན། །རང་སེམས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མཐོང་གྱུར་ན། །སངས་རྒྱས་ཚིག་གི་ས་ལ་མི་གནས་པས། །ད་ལྟ་ཉིད་ནས་ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་ཐོབ། །ལས་མེད་སྐལ་པ་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་ནི། །མ་གབ་མངོན་དུ་བསྟན་ཀྱང་མི་རྟོགས་» «ཏེ། །གང་ཞིག་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་འདོད་པ་དེ། །ཤིང་ལ་བྱི་དོར་བྱས་པས་མི་འགྱུར་བཞིན། །ལས་བཟང་སྐལ་ལྡན་ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་ལ། །ལྟ་བ་དམ་ཚིག་ཕྲིན་ལས་ས་ལམ་དང༌། །སེམས་བསྐྱེད་རྒྱུ་འབྲས་སྒོམ་སྒྲུབ་གཉེན་པོ་མེད། །ཅེས་པ་དང༌། བྱར་མེད་བདེ་བོར་རྩོལ་བ་དང་དུ་ལེན། །ཚི་ཆད་པ་ཡི་ནད་དུ་དེ་ལས་མེད། །» «ཅེས་སོ། །ད་ནི་བྱ་རྩོལ་མེད་པའི་རིག་པ་སྐུ་གསུམ་དུ་བསྟན་པ་ལས། ཆོས་སྐུ་རང་བབས་ཀྱི་དགོངས་པ་ནི། ཡེ་ནས་ལྷུན་མཉམ་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ཇི་བཞིན་རང་བབས་ཆོས་ཉིད་ཡངས་པ་ནི། །རང་བཞིན་ཆོས་སྐུ་མཉམ་ཉིད་གདོད་མའི་ཀློང༌། །ཀུན་ལ་ཡོད་དེ་སྐལ་ལྡན་འགའ་ཡི་ཡུལ། །ཇི་བཞིན་བཞག་ན་ངང་དེར་བབས་ཀྱིས་འགྲུབ། །རིག་པའི་ངོ་བོ་སྟོང་གསལ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ཆོས་སྐུའི་དོན་ཏེ། སེམས་ཉིད་རང་བབས་སུ་རྟོགས་པ་འགའི་ཡུལ་དུ་མཐོང་བ་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐའ་བྲལ་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། ཆོས་སྐུ་རྟོག་མེད་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་«༼༡༽«ངས། །རིག་གསལ་ཆོས་ཉིད་ཡུལ་ལ་ཕར་བལྟས་པས། །སྣ་ཚོགས་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནང་དུ་མཐོང༌། །རང་རིག་དུ་མའི་ཡུལ་ལ་ཕར་བལྟས་པས། །ཆོས་སྐུ་རྟོག་མེད་ཆེན་པོ་ནང་དུ་རྙེད། །ཅེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། སྟོང་གསལ་རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། །ཆོས་སྐུ་རྟོག་མེད་ཟང་ཐལ་ཉིད། །འཛིན་པ་བཅོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ། །

這是對原文的完整直譯： 了悟自生智慧功德任運成就，無勤安住也是最上根者的境界。如同寶珠能生一切所欲，有些人因此祈願木製寶珠形象也不會成就，同樣，下乘通過勤修而欲求成佛也是如此，只會徒勞無益。如《遍作》所說："若三界一切眾生，見自心即是如來，不住于佛語之地，當下即得殊勝瑜伽。無緣福薄者，雖明示亦不了悟。如有人慾求寶珠，擦拭木頭也不會成。善緣具福殊勝瑜伽，無有見解誓言事業地道，發心因果修證對治。"又說："無為安樂中勤作，徒勞成病別無他。" 現在宣說無作為的覺性即三身。首先是法身自然安住的意趣：本來等同的覺性菩提心，如實自然安住廣大法性，自性法身平等本初境界，一切皆有而僅少數有緣者能證。如實安住則自然成就彼境界。 覺性的本質是空明離戲，這就是法身的意義。了悟心性自然安住是少數人的境界，並非所有人的行境，因為是離邊平等大的方式，是金剛界的本質。 《獅子力圓滿》說："法身無念普賢母，明覺法性境向外觀，見內離戲種種覺性。自覺種種境向外觀，內證法身大無念。" 《自現》說："空明金剛壇城，即是法身無念通透，離執著造作之邊。"

།འཛིན་པ་བཅོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ། །མཐའ་བྲལ་ཆོས་ལ་ཞེ་འདོད་མེད། །ཅེས་» «སོ། །ལོངས་སྐུ་རང་བབས་ཀྱི་དགོངས་པ་ནི། ཁྱབ་གདལ་རང་གསལ་ལྷུན་གྲུབ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། །ཀུན་ལ་ཡོད་ཀྱང་མཐོང་བ་འགའ་ཡི་ཡུལ། །གང་སྣང་རང་གཞག་བྱ་བཙལ་བྲལ་ན་མངོན། །རིག་པ་རང་གསལ་ལོངས་སྐུའི་རང་བཞིན་དེ་སྣང་ཡུལ་མ་འགགས་པར་ཤར་དུས་འཛིན་པ་མ་ཞུགས་པར་སལ་ལེ་བའི་དུས་ན་ལེགས་པར་གསལ་ཏེ། རྩལ་རྫོགས་ལས། ལོངས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་ཆེ་རྣམ་པར་རོལ། །རང་གསལ་བྱ་བྱེད་མེད་པ་ལྷུན་གྲུབ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །སྤྲུལ་སྐུའི་དགོངས་པ་ནི། མ་འགགས་རོལ་པ་སྤྲུལ་སྐུ་གདལ་བའི་ཀློང༌། །ཀུན་ལ་ཡོད་དེ་འཆར་བའི་དུས་ན་གསལ། །ཡིད་བཞིན་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ཆོ་འཕྲུལ་ཡང༌། །གཞན་ན་མེད་དེ་རང་རིག་དག་པའི་ཀློང༌། །ཆུ་དང་རྙོག་བཞིན་རང་སངས་བཞག་ན་གསལ། །རིག་པ་རང་གནས་ཀྱི་ངང་ལས་འཆར་འཆར་འདྲ་བའི་ཆ་ཟང་མ་རྗེན་པ་དེ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ། ཡོན་ཏན་དང་ཕྲིན་ལས་སུ་ཡེ་ནས་ཤར་བས། སྤང་བླང་དང་བྱ་བརྩལ་«༼༡༽«མེད་པའི་ངང་འདིར་སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་འཆར་བ་ནི་ཆུ་རྙོག་སངས་པ་ལས། དངས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གསལ་བ་བཞིན་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། རྒྱ་མཚོ་བཞིན་དུ་ཡེ་གནས་ལ། །ཆོས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བར་བྱེད། །ཡོན་ཏན་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །» «བསྡུ་བའི་གནས་སུ་ངེས་པ་མེད། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་དེ་མ་ཐག» «།ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འབྱུང༌། །སྣང་བ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བཞིན། །མི་རྟོག་ནམ་མཁའི་མཐའ་ལྟར་ཡངས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སྐུ་གསུམ་གྱི་དགོངས་པ་བྱ་བརྩལ་«༼༢༽«ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། བཙལ་བས་མི་རྙེད་གདོད་ནས་དག་པའི་ཆོས། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་རང་བྱུང་ཀློང་ན་གསལ། །སྔར་གྲུབ་ཟིན་པས་ད་གཟོད་བསྒྲུབ་མི་དགོས། །ཆེ་བ་རང་གནས་དགོངས་པ་ཆོས་ཉིད་ཀློང༌། །མི་འགྱུར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ལ་རྩོལ་མ་བྱེད། །སེམས་ཉིད་ཇི་བཞིན་པ་«༼༣༽«ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་རང་ཆས་སུ་གྲུབ་ཟིན་པས་རྩོལ་བསྒྲུབ་བྱ་མི་དགོས་པར་གདམས་པ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡིན་ཡིད་ཀྱང་» «ཆེས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡིན་ཡེ་ནས་ཡིད་ཆེས་པས། །

這是對原文的完整直譯： 離執著造作之邊。離邊法中無有希求。" 報身自然安住的意趣是：遍滿自明任運圓滿受用，雖一切皆有但僅少數人能見。若離作為尋求，一切顯現自然安住則顯現。覺性自明是報身自性，當顯現境不阻礙而生起時，無執著明朗時則清晰顯現。《力圓滿》說："報身智慧廣大任運遊戲，自明無作為即是任運成就。" 化身的意趣是：不阻礙游舞化身廣大境界，雖一切皆有，顯現時則明顯。如意功德事業神變，他處無有，唯在自覺清凈境中。如水與濁，自凈安住則明顯。 從覺性自住狀態中顯現的種種方面即是化身。功德和事業本來顯現，故無取捨和作為的狀態中，眼通等影像顯現，如同渾濁的水澄清后顯現清晰影像。《遍作》說："如大海本來安住，生起種種諸法。功德等同虛空邊際，無有確定歸攝處。剎那成就菩提心，生起大三昧王。顯現如大海，無念如虛空邊際廣闊。" 如是宣說三身的意趣超越作為的單一境界：尋求不得本來清凈法，佛菩提自生境中明顯。先已成就故不需再修。殊勝自住意趣法性境，不變任運成就勿勤作。 心性如實即法身本質本自成就，故勸誡不需勤作修證。《遍作》說："一切是菩提心亦當確信。既然確信本來是菩提心，

བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡིན་ཡེ་ནས་ཡིད་ཆེས་པས། །སེམས་ལ་བཙལ་མེད་ཆོས་སྐུར་ཡིད་ཆེས་ཀྱང༌། །རྩོལ་མེད་ཆོས་སྐུར་ཡེ་ནས་ཡིད་ཆེས་པས། །མི་རྩོལ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ངང་ལ་གནས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རིག་པ་རང་གནས་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། ཡེ་གཞི་བབས་གཞི་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་གཞི། །རང་བཞིན་ངང་ལས་གཡོས་པ་འགའ་མེད་པས། །ཀློང་གསལ་རིག་པའི་དོན་ལས་མ་གཡོ་ཞིག།» «རིག་པའི་རང་ངོ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེའི་དོན་རྟོགས་པ་དང་མངོན་དུ་བྱ་བར་འདོད་ན་ཤེས་པ་རང་བབས་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང༌། ཟང་ཐལ་རྗེན་པའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པ་གལ་ཆེ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་གཡོ་བྱེད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས། ཡུལ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་གཡོ་བ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྩལ་རྫོགས་ལས། ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་ཆོས་སྐུ་ལ། །ཀློང་ཡངས་ཡུལ་མེད་ངོ་བོར་བཤད«༼༡༽«། །བཏང་གཞག་མེད་ན་ཏིང་འཛིན་མཆོག» «།ཅེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། ངང་ལ་གནས་ན་གཡོ་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཅེས་སོ། །ཐམས་ཅད་བཞག་པས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང༌། །མི་འགྱུར་ཀུན་འགྲོ་ཁྱབ་བདག་ཡེ་ཤེས་ལྔ། །» «སྐུ་ལྔ་གསུང་ལྔ་ཐུགས་ལྔ་ཡོན་ཏན་ལྔ། །ཕྲིན་ལས་ལྔ་སྟེ་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང༌། །ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་ཀློང་འདིར་ལྷུན་གྲུབ་པས། །གཞན་དུ་མ་འཚོལ་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་གྲུབ། །རིག་པའི་ངོ་བོ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང༌། རིག་པའི་ངོ་བོ་བརྗོད་དུ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གསུང་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང༌། རིག་པའི་ངོ་བོ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང༌། རིག་པའི་ངོ་བོ་འདོད་དགུ་རང་རྫོགས་སུ་གྲུབ་པས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་གཞི་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་ལྔ་དང༌། རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་ཕྲིན་ལས་བཞི་དང་དག་མཉམ་ཡེ་ཤེས་སུ་གྲུབ་པས་ཆོས་ཉིད་རྣམ་དག་གི་ཕྲིན་ལས་ལ་སོགས་པ་ལྔ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་«༼༢༽«རྫོགས་པ་ནི་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་ཡེ་ནས་གྲུབ་ཟིན་པས་གཞན་ནས་བཙལ་མི་དགོས་ཏེ། གསང་སྙིང་ལས། ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞི་གང་ནས་ཀྱང༌། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྙེད་མི་འགྱུར། །

這是對原文的完整直譯： 既然確信本來是菩提心，雖確信心中無需尋求即是法身，既然確信本來是無勤法身，則安住于無勤大樂的狀態中。" 如是宣說覺性自住唯一：本基、安住基、菩提心之基，自性狀態中毫無動搖，故勿動搖于明朗境界覺性之義。 由於覺性自相無所成立且無增減，若欲了悟其義並現前，則至關重要的是不離心性自然安住的禪定和通透赤裸的狀態。因為法性離動搖因，故與緣境遍計的動搖相違。《力圓滿》說："一切所生法身中，廣大境無對境性中說。無舍無取即最勝定。"《遍作》說："安住自性中則無動任運成就。" 一切安住而成就的原因是：不變遍行主尊五智，五身五語五意五功德，五事業即本初佛陀，無始無終此境中任運成就，勿他處尋求本性本已成就。 覺性本質無遷變故有不變金剛身等五種；覺性本質不可言說故有法性菩提語等五種；覺性本質離戲故有自生智慧意等五種；覺性本質任運圓滿一切所欲故有圓滿一切之基等五種功德；覺性本質成就四事業和清凈平等智慧故有法性清凈事業等五種。 如是圓滿二十五種法數即是本初佛普賢菩提，覺性本質中本已成就故無需他處尋求。《秘密心髓》說："十方四時何處，亦不得圓滿佛。

རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྙེད་མི་འགྱུར། །སེམས་ཉིད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པས། །སངས་རྒྱས་གཞན་དུ་མ་ཚོལ་ཅིག» «།བཙལ་ཀྱང་རྒྱལ་བས་མི་རྙེད་དོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀུན་བྱེད་བྱང་ཆུབ་ང་ཡི་རང་བཞིན་ལས། །མ་བཙལ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡི། །རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་སྐུ་གསུམ་སྟེ། །ང་ཡི་རང་བཞིན་མ་བཅོས་ཆོས་སྐུར་གྲུབ། །ང་ཡི་ངོ་བོ་མ་བཅོས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། །ང་ཡི་ཐུགས་རྗེ་མངོན་ཕྱུང་སྤྲུལ་སྐུ་གསུམ། །བཙལ་ནས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་མིན། །མ་བཙལ་བདེ་བ་ཆེ་ལ་ལྷུན་གྱིས་» «གྲུབ། །ཅེས་པ་དང༌། རྩལ་རྫོགས་ལས། རྫོགས་ཆེན་རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་མ་བཙལ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །འཁོར་འདས་རིག་པར་གྲུབ་པ་ལས། ཆོས་སྐུ་སེམས་ཉིད་ལས་གཞན་ན་མེད་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཆོས་སྐུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱང༌། །མི་འགྱུར་མཉམ་པའི་དོན་ལས་གཞན་ན་མེད། །དེ་ཡང་རང་བྱུང་ངང་འདིར་ལྷུན་གྲུབ་པས། །མ་ཚོལ་མ་སྒྲུབས་རེ་དོགས་ལྷུན་གྱིས་ཞོག» «།» «སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བརྙེས་པ་དེ་ཡང་རིག་པའི་ངོ་བོ་བཅོས་བསླད་མེད་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལས་གཞན་མེད་ལ་རིག་པ་ནི་འཕོ་འགྱུར་མེད་པར་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རང་གི་རིག་པ་མ་བཅོས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་གཞག་པར་གདམས་ཏེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། རྫོགས་སངས་རྒྱས་ནི་རང་རིག་ཉིད། །ཅེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀུན་བྱེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ང་ནི། །མ་སྐྱེས་གཟུང་འཛིན་བྲལ་བ་» «ལས། །ཆོས་སྐུ་སྐྱེ་མེད་མིང་ཙམ་བྱུང༌། །ཞེས་སོ། །འཁོར་བའི་སེམས་ཉིད་ཆོས་སྐུར་གྲུབ་པས་སྤང་མི་དགོས་པར་བསྟན་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱང༌། །མ་བྱས་མ་བཙལ་ཆོས་སྐུར་ལྷུན་གྲུབ་པས། །སྤང་བླང་མ་འཛིན་ཆོས་དབྱིངས་ངང་འདིར་ཞོག» «།སེམས་ཅན་ཞེས་པའང་རིག་པའི་ངང་ལས་གཞན་མེད་ལ«༼༡༽«། རིག་པ་དེ་ཉིད་འཁོར་འདས་ལ་དབྱེར་མེད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཞན་ནས་རྩོལ་སྒྲུབ་བྱེད་མི་དགོས་ཏེ། རྩལ་རྫོགས་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་དང་སངས་རྒྱས་གཉིས། །རིག་པ་སོ་སོ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། སེམས་ཅན་རིག་པ་སངས་རྒྱས་དངོས། །ཞེས་སོ། །རིག་པ་གཡོ་རྩོལ་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ་ནི།

這是對原文的完整直譯： 心性即是圓滿佛，故勿他處尋求佛。縱尋亦不得勝者。"《遍作》說："遍作菩提我自性中，不尋自性任運成就，一切佛之心要三身，我之自性無造作成法身。我之本質無造作成報身。我之大悲顯現成三化身。非尋求而成就之果所說，無需尋求大樂中任運成就。"《力圓滿》說："大圓滿覺性本質中，諸佛法無需尋求圓滿。" 從輪迴涅槃成就為覺性中，法身除心性外別無他處：一切佛之法身菩提，不離不變平等義外別無他處。此亦于自生狀態中任運成就，故勿尋求修證，自然放下希望恐懼。 證得佛陀法身也不過是覺性本質無造作現前而已。由於覺性無遷變遍一切故，教誡安住自心覺性無造作任運成就。《珍珠串》說："圓滿佛即自覺性。"《遍作》說："遍作菩提心我，從無生離能所中，法身無生僅名生。" 宣說輪迴心性成就法身故無需斷除：一切有情自生智慧，無作無尋任運成就法身，故勿執取捨，安住法界性中。 所謂有情也不離覺性狀態，由於此覺性于輪涅中無別存在，故無需從他處勤作修證。《力圓滿》說："有情與佛二者，覺性並非各別。"《自現》說："有情覺性即真佛。" 宣說覺性超越動搖勤作：

རིག་པ་གཡོ་རྩོལ་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ་ནི། མི་གཡོ་མི་བསམ་ལྷུན་མཉམ་ངོ་བོ་ལ། །མ་བྱས་དོན་གྲུབ་གཞི་ཀློང་ཡངས་པ་ཡིན། །རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་ཆོས་སྐུ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པས་མ་བྱས་དོན་གྲུབ་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་པ་ནི་ངོ་མཚར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་མཐའ་བྲལ་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་གཞི་མར་བསྟན་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ནི། །སྔོན་མེད་ཕྱིས་མེད་གདོད་ནས་མེད། །ད་ལྟ་རྣམ་རྟོག་ཡུལ་ལས་འདས། །མཐའ་བྲལ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ཉིད། །ཚིག་འདས་བློ་བྲལ་ངོ་བོས་སྟོང༌། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་ཕྱེ་བས། །ཐུགས་རྗེ་མཛད་པ་མི་སྣང་ངོ༌། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་གསུམ་པོ་ལས། །»«ཡིད་འབྱུང་ཤེས་རབ་འཁྲུལ་ཆར་བཟུང་» «༼༢༽«། །འདི་ལ་རྣམ་པར་དམིགས་མཐའ་མེད། །མེད་པ་རྨད་བྱུང་རོལ་བ་ལས། །» «སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྙེད། །ཕྱི་དང་ནང་ཀུན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །འདི་ལ་གང་ཡང་མི་སྣང་ངོ༌། །ཞེས་སོ། །ལྷུན་གྲུབ་དབང་གི་ཆུ་བོ་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་ནི། མི་འགྱུར་ཀུན་འགྲོ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་བདག» «།རྒྱལ་ཐབས་སྤྱི་བླུགས་རང་བྱུང་ཆེན་པོའི་དབང༌། །སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་པས། །བྱ་བཙལ་མི་དགོས་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཐམས་ཅད་ཀུན་འགྲུབ་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོར་རྒྱས། །ཡེ་ནས་རིག་པ་སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ངོ་བོར་རྫོགས་པས་དབང་རྫོགས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་གྲུབ་ཟིན་པས། ད་འབད་རྩོལ་དང་རྫས་ཀྱི་དབང་ལ་རག་མི་ལས་ཏེ། རྩལ་རྫོགས་ལས། ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་ཆེན་པོའི་དབང༌། །གཞི་ལ་དེ་བཞིན་གནས་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་བར་དབང་བསྒྱུར་བས། །མཚན་མ་བདེ་བའི་དབང་ལ་རག་མི་ལས། །རྟོགས་ནས་མི་རྟོག་དོན་ལ་ཇི་བཞིན་ཞོག» «།ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོའི་དབང་ཐོབ་རིག་པ་ན། །དངོས་པོ་མ་བཅོས་ཇི་བཞིན་རྟག་ཏུ་ཤར། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མེད་ཞི་བ་མཆོག་གི་ལམ། །གཞི་གཞག་གང་ལྟར་བཞག་ཀྱང་དེ་ཉིད་ངང༌། །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོའི་ཐབས་ཆེན་རྟོགས་པའི་དབང༌། །ཀུན་ཀྱང་ཇི་བཞིན་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ན། །སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་གཉིས་ཀ་མཉམ་ཤེས་པས། །འཇུག་དང་མི་འཇུག་དོན་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས།

這是對原文的完整直譯： 宣說覺性超越動搖勤作：于不動不思任運平等本質中，無作而成就，是廣大基境。覺性本質中法身任運成就，故安住于無作成就之本質，是稀有殊勝智慧。宣說此為離邊法界之基母，《勝義》說： "稀有殊勝智慧，無前無後本無有，現今超越分別境，離邊空性自性中。超言離心本質空，自性無有任何分，大悲事業不顯現。從三種智慧光明中，厭離智慧執為迷亂。此中無有所緣邊，無有稀有游舞中，諸佛獲得果位。內外一切法界中，此中任何皆不現。" 宣說任運成就自在之流於覺性中本來圓滿：不變遍行身智自性，王法總灌大自生灌頂，顯有器情本來任運故，無需作為尋求自性任運成。一切皆成任運大圓滿。由於本來覺性三身任運成就之本質圓滿，故已成就圓滿灌頂自生智慧，今不依賴勤作及物質灌頂。《力圓滿》說："智慧自現大灌頂，如是安住于基中。"《遍作》說： "覺性王明顯主宰故，不依相好樂灌頂。了悟后安住無念義。獲得遍作王灌頂覺性時，無造諸法如實恒顯現。無因無緣寂靜最勝道。無論如何安立基皆是彼性。遍作王大方便了悟灌頂，一切如實趨入境時，了知過失功德二者平等，超越趨入不趨入之義。"

འཇུག་དང་མི་འཇུག་དོན་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས། །ཀུན་བྱེད་རིག་པས་དབང་བསྒྱུར་«༼༡༽«དགོངས་པ་འདི། །ངག་གིས་སྨྲར་མེད་དམིགས་པའི་ཡུལ་ལས་འདས། །དྲན་པ་ཞི་ཞིང་སྤྲོས་པ་མེད་པ་སྟེ། །མཁའ་ལྟར་ཁྱབ་ཅིང་»«ཕྱོགས་ཆ་«༼༢༽«ཡོངས་ཀྱིས་» «མེད། །དབང་ནི་རྟོགས་པས་རེ་དོགས་བཅད་པ་ཡིན། །འདི་ལ་ངེས་པར་འཇུག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །ཤིན་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུ་འབྲས་འདས་པའི་ལུང༌། །མ་བཅོས་ཡེ་ཤེས་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ལས། །གང་ལྟར་འདི་ལྟར་འཇོག་ཅེས་ལུང་མི་སྟོན། །ཞེས་སོ། །དེའང་རིག་པའི་ངོ་བོ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པའི་ངོས་ནས་དབང་དང་བསྐྱེད་རྫོགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཐག་མ་བཅད་ན། ལྟ་བའི་ཕུ་ཐག་མི་ཆོད་པས་འཁོར་འདས་དང་བླང་དོར་དང་བྱ་བྱེད་དང་ལྟ་སྒོམ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡུལ་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟར་རིག་པའི་སྟེང་དུ་ད་ལྟ་ཉིད་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། གཉིས་ནི་གཞི་གཅིག་ཁྱད་པར་ལས། །སྤྲོས་མེད་ཉག་གཅིག་དགོངས་པར་གནས། །བདེ་ཆེན་ཐིག་ལེའི་རང་བཞིན་ཅན། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག» «།ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཀ་དག་པས། །རང་བཞིན་ཉིད་ལ་ལྷུན་གྲུབ་བོ། །ས་དང་ཕྱོགས་དང་རིས་ལས་འདས། །ཡོད་དང་མེད་དང་ལྟར་སྣང་མེད། །སྒྲ་ཚད་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །གཅིག་དང་གཉིས་དང་བགྲང་ཡུལ་མེད། །སྟོང་པ་ཆེན་པོར་བབས་ཀྱིས་གྲུབ། །ལུང་དང་རིགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །རྒྱུད་དང་མན་ངག་གིས་མི་མཚོན། །ལྟ་དང་སྒོམ་དང་སྤྱོད་པས་ནི། །དེ་ཡི་དོན་རྣམས་ཤེས་མི་འགྱུར། །དེ་དོན་འབྲས་བུར་གྲུབ་པ་མེད། །»«ཆོས་ཀྱི་དེ་«༼༡༽«ཉིད་བསྒྲིབ་པར་འགྱུར། །བསམས་པས་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཀྱང་དཔྱད་དུ་མེད། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་པ་ཡིས། །དེ་ཉིད་གནོད་དང་ཕན་འབྲས་བྲལ། །ཐོས་དང་བསམ་དང་སྒོམ་པས་ནི། །མཆོག་ཏུ་བརྟགས་ཀྱང་དེ་མི་མཐོང༌། །དེ་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོད་པ་མིན། །ལྷ་མེད་བསྐྱེད་པའི་ས་བོན་མེད། །སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱས་ཅི་ཞིག་བྱ། །མཆོད་པ་ལ་སོགས་སྤྲོ་མི་དགོས།། དབང་དང་དམ་ཚིག་ག་ལ་ཡོད། །བསྙེན་པ་དང་ནི་སྒྲུབ་པ་མེད། །འཁོར་ལོ་སྤྲོ་བ་ཡོད་པ་མིན། །སྲུང་བ་མེད་ཅིང་བསྲུང་ཡུལ་མེད། །

這是對原文的完整直譯： 超越趨入不趨入之義。遍作覺性主宰此密意，言語不能詮，超越所緣境。念寂無戲論，如空遍無方分。灌頂即了悟斷除希懼。於此決定趣入之瑜伽士，甚深瑜伽超因果之教，無造智慧遍作王中，不示如何安立之教。 若從覺性本質無所成立之角度，未決定無有灌頂、生圓等，則見解不能究竟，故應于覺性上當下了悟輪涅、取捨、作為、見修等一切如無境虛空。《珍珠串》說： "二者一基差別故，無戲唯一安住密意中。大樂明點自性者，諸佛唯一罈城。本質即是本凈故，自性中有任運成。超越地方向分別，無有無無及似有。非聲量等行境界，無一二等數量境。大空性中任運成，非教理等行境界。續部口訣不能表。見修行等諸法門，不能了知彼等義。彼義不成為果位，反而遮蔽法性諦。思維不能成就彼，智慧亦不能觀察。佈施持戒忍辱等，于彼無害益之果。聞思修等諸法門，雖極觀想亦不見。彼中無有壇城存，無有本尊生種子。咒印等法何所為？供養等事不須興。何有灌頂與誓言？無有近修與正修。無有輪相之顯現，無有守護所護境。"

སྲུང་བ་མེད་ཅིང་བསྲུང་ཡུལ་མེད། །གདོན་དང་གནོད་པའི་ཡུལ་ལས་འདས། །དེ་ནི་ང་ཡིན་འགྲོ་བ་ཡིན། །སེམས་ཡིན་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ ཡིན། །དུ་མ་ཡིན་ལ་ཉག་གཅིག་ཡིན། །འཁོར་དང་མྱང་འདས་ང་རང་ཡིན། ། དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་རིམ་འཇུག་ཡིན། །ཆོས་ཡིན་ཆོས་སུ་སྣང་བ་ཡིན། ། གནས་པ་ཡིན་ལ་འགྲོ་བ་ཡིན། །འདུག་དང་ཉལ་དང་འཆག་པ་ཡིན། །སྲོག་ཡིན་གཅོད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་དེ་ལས་སྐྱེས། །ལྷ་དང་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱར་སྣང༌། །དགེ་དང་དེ་ཡི་འབྲས་ལྟར་བྱུང༌། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ཡང་ཡིན། །«༼༡༽«ས་རྣམས་དང་ནི་ཡོན་ཏན་ཀྱང༌། །དེ་ཉིད་ལས་ནི་ཐམས་ཅད་ འབྱུང༌། །སྤྱོད་པ་སྒོམ་པ་ཉིད་དང་ནི། །ལྟ་བ་ལ་སོགས་ཀུན་ཀྱང་འབྱུང༌། །ཆེ་ཆུང་རིམ་པའི་ཐེག་པ་ཡང༌། །དེ་ལས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའོ། །མདོར་ན་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཡི། །ཆོས་ཀུན་དེ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཞེས་སོ། །ངོ་བོ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས་རིག་པ་ཡེ་སྟོང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཐག་བཅད། དེའི་ངང་ལས་འཆར་ཚུལ་ཅི་སྣང་དུ་འབྱུང་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ལ་བཟླ། དེ་གཉིས་རིག་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པས་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བར་ངོས་གཟུང་བ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ལུགས་ཡིན་པས། སྣང་ལ་ཡོད་པར་མ་གྲུབ། སྟོང་ལ་མེད་པར་མ་སོང༌། གཉིས་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་དབྱིངས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་སྟེ། ལེའུ་བདུན་པའི་འགྲེལ་པའོ།། » «།།དེ་ལྟར་ལྷུན་གྲུབ་རང་བཞིན་དག་པ་དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དབྱིངས་གཅིག་ལས་ཤར་བ་«༼༢༽«ཉིད་ཀྱིས་ཤར་བ་ནས་རང་ངོ་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཚོན་པ་ནི། ཐམས་ཅད་དབྱིངས་གཅིག་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལ། །གཉིས་སུ་མེད་པ་ངོ་བོའི་འདུག་ཚུལ་ཏེ། །གཉིས་སྣང་མ་འགགས་རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཤར། །སྣང་བཏགས་གཉིས་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་» «བྱ། །མེ་ལོང་གཅིག་གི་ངོས་ལ་ཤར་བ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཅིར་སྣང་ཡང་མེ་ལོང་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཤར་བས་རིག་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་དང༌།

這是對原文的完整直譯： 無有守護所護境。超越魔障害之境。彼即是我亦眾生，是心亦是心所生。是多亦是唯一，輪迴涅槃即我自。壇城等是次第入。是法亦是法顯現。是住亦是行，坐臥行走皆是彼。是命亦是斷命者。三界從彼而生。顯為本尊咒印相。善及其果如是生。十波羅蜜亦是彼。諸地及諸功德等，一切皆從彼中生。行為修習等諸法，見解等一切皆生。大小次第諸乘等，一切皆從彼中生。總之，一切所顯現法，皆從彼中而生起。 由本質無所成立，故決定覺性本空如虛空。從其中顯現方式任何顯現皆生起，故融入任運成就。此二于覺性中同一相，故應認知離有無邊。此乃大圓滿之宗，故顯而不成有，空而不成無，應知為不二大任運成就之自性。《法界寶藏》云：一切本來任運成就為菩提心，此為第七品之釋。 如是宣說任運成就自性清凈亦無二相之故，從一界顯現即由顯現而表無二自性：一切唯一界自生智慧中，無二本質安住方式。二相未滅力用中游舞顯現。顯現所執無二即名菩提心。如一鏡面上所顯現任何影像皆與鏡子無二，如是一切法于覺性中顯現故與覺性無二。

མེ་ལོང་གཅིག་གི་ངོས་ལ་ཤར་བ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཅིར་སྣང་ཡང་མེ་ལོང་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཤར་བས་རིག་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་དང༌། གཉིད་གཅིག་གི་ངང་དུ་ཤར་བ་ཉིད་ཀྱི་རྨི་ལམ་སྣ་ཚོགས་པ་གཉིད་ལས་གཞན་དུ་མེད་པ་ལྟར། འཁོར་འདས་«༼༣༽«རིག་པའི་རོལ་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང༌། ཆུ་བོ་གཅིག་གི་ངང་ལས་ཤར་བའི་ཕྱིར་རྦ་རླབས་ཆེ་ཆུང་ཐམས་ཅད་ཆུ་བོ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པ་ལྟར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ངང་ནས་ཤར་བར་སྣང་བ་དེ་ཡང་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཙམ་ལས་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རིག་པ་དང༌། དེ་དག་གི་སྟོང་པ་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཐག་བཅད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང༌། མི་འགག་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང༌། རིག་ངོར་སྣང་ཙམ་དུ་སོ་སོའི་དོན་བྱེད་ནུས་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང༌། རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་ལས་འཆར་ཙམ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། རྣམ་པ་བཞི་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཉམ་པ་ཆེན་པོ་«༼༡༽«རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང༌། གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་ཕྱིར་དེ་མ་སྐྱེས། །དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་མ་» «ཡིན། །རྐྱེན་ལ་རག་ལས་གང་དེ་སྟོང་པར་གསུངས། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །འཁོར་འདས་རིག་པའི་རྩལ་སྣང་དུ་ཤར་བ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཉིས་སུ་ཡོད་མི་སྲིད་དེ། རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་དང༌། དེ་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་ལ་གཉིས་སུ་སྣང་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིད་གཅིག་དུས་གཅིག་མེད་པ་གསལ་སྣང་གཅིག་གི་རྣམ་པར་ཤར་བ་ཙམ་ལས། དོན་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས་ཀྱང༌། རྨི་ལམ་དང་ནི་དེ་མཐོང་ཉིད། །གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མི་མཐོང་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་གཉིས་སུ་མེད་པར་ནི། །དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་རྟོགས། །ཞེས་པ་བཞིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆོས་སུ་སྣང་ངོ་ཅོག་ཀྱང་མེད་པ་གསལ་སྣང༌། རང་གི་ཤེས་པ་དང་རིག་པ་དང་ལུས་ལ་སོགས་པའང་མེད་པ་གསལ་སྣང༌། ཇི་ལྟར་སྣང་དུ་རུང་ནས་མེད་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཙམ་ལས། གཅིག་དང་ཐ་དད་པའི་ཆོས་རང་མཚན་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།

這是對原文的完整直譯： 如同一面鏡子上顯現的任何影像與鏡子無二，如是一切法于覺性中顯現故與覺性無二。如同一個睡眠中顯現的種種夢境不離於睡眠，輪迴涅槃亦不離覺性的游舞。如同一條河流中顯現的大小波浪不離河流，一切法從無有中顯現，亦僅是無有的明顯，與法性空性自性的覺性及其空性無二。依此三種理由，決定一切法無二。 一切法平等無成立，平等不滅，于覺性前僅現而能各自作用平等，僅從緣起顯現而平等。依此四方面，應了知無二大平等。如《聖三摩地王經》所說："因緣所生故無生，彼無生起之自性，依緣所生故說空。" 輪迴涅槃顯現為覺性力用，其本質不可能有二。如夢境顯現與見夢之人雖現為二，實無二性，僅是一個睡眠、一時、無有、明顯一相之顯現而已，實不成立。《現觀莊嚴論》亦云："如夢及見夢，不見有二相，諸法無二性，一剎那了知。" 如是，一切顯現為法者皆是無有明顯。自身的心、覺性、身體等亦是無有明顯。凡是可以顯現者，僅是無有明顯顯現而已，無有絲毫一異自相之法，故而如是。

གཅིག་དང་ཐ་དད་པའི་ཆོས་རང་མཚན་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་ངོར་སྣང་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་རྣམས་རིག་ངོར་ཤར་བ་འདི་ཡང་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ནས་ཤར་བའི་ཕྱིར། རིག་པ་ཉིད་ལས་བྱུང་ཞིང་རིག་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཙམ་དུ་ཐ་སྙད་བཏགས་ཏེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་ཡང༌། །འབྱུང་བ་ཆེ་རྣམས་དེ་ལས་བྱུང༌། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་མི་རྣམས་དང༌། །དམྱལ་བ་བྱོལ་སོང་ཡི་དྭགས་རྣམས། །ཆེན་པོ་དེ་ལས་ཡང་དག་» «བྱུང༌། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་དང༌། །ང་རྒྱལ་ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་» «ནི། །དེ་ཉིད་ལས་ནི་ཆོ་འཕྲུལ་འབྱུང༌། །མ་རིག་སེམས་དང་ཡིད་རྣམས་» «དང༌། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དག་» «དང༌། །དབང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་བྱུང༌། །སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་ནི། །རེག་བྱ་ཉིད་དང་འདོད་ཡོན་ནི། །དེ་ཉིད་»«ཀྱིས་ནི་རྒྱན་དུ་བྱུང་«༼༡༽«། །སྲོག་དང་ཡ་མ་བརླ་དང་ནི། །སྙིང་པོ་མེད་ལ་སོགས་པ་ཡང༌། །དེ་ཡི་རྩལ་དང་རོལ་པར་བྱུང༌། །ཀུན་གཞི་དང་ནི་ཉེར་ལེན་གྱི། །ཤ་དང་ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་དང༌། །རུས་དང་པགས་པ་བ་སྤུ་དང༌། །བསགས་པའི་ལུས་རྣམས་དེ་ལས་བྱུང༌། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་དང་ནི། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྣ་ཚོགས་ནི། །ཐམས་ཅད་ང་ཡི་ངོ་ལས་བྱུང༌། །སྐྱེས་པ་བུད་མེད་རྟ་གླང་དང༌། །གཟུགས་ནི་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་བྱུང༌། །བཟའ་དང་ཉལ་དང་འདུག་པ་དང༌། །སྣ་ཚོགས་ལས་རྣམས་དེ་ལས་བྱུང༌། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ངའི་རང་བཞིན་འདི་རྟོགས་ཤིག» «ང་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ཡིན། །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོའི་རང་བཞིན་སྐུ་གསུང་ཐུགས། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱིས་མ་བྱས་གཅིག་ཀྱང་མེད། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱིས་བྱས། །ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཡང༌། །ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱིས་བྱས། །སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང༌། །ཇི་བཞིན་མ་བཅོས་པ་ཡི་ཆོས་ཉིད་དུ། །ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱིས་བྱས། །ཞེས་» «སོ། །

這是對原文的完整直譯： 因為沒有絲毫一異自相之法，應知顯現存在的輪迴涅槃一切法雖于覺性前顯現，卻無二性。 諸法于覺性前顯現，也是從界中顯現，故從覺性而生，僅是覺性的幻化而假立名言。如《珍珠串》所說： "地水火風及虛空，大種諸元素從彼生。天非天人及地獄，畜生餓鬼諸眾生，皆從彼大而正生。貪嗔癡慢及嫉妒，等等從彼幻化生。無明心意及諸蘊，界處及識聚，五根等從彼而生。聲香味觸及欲塵，皆從彼性作莊嚴。命及雙腿等無實，皆從彼力游舞生。阿賴耶及所取蘊，肉血津液及骨皮，毛髮積聚身從彼生。身語意及諸心所，一切從我性中生。男女馬牛及一切，形色皆從彼中生。飲食臥坐及種種，諸業皆從彼中生。" 《遍作王經》云："嘿，大菩薩，了知我之自性！我乃菩提心自性，菩提心即遍作王。遍作王自性即身語意，無一非由身語意所作。三世諸佛身語意所作，三界眾生身語意三者，亦由遍作我之身語意所作。顯現存在器情攝一切，如實無改之法性中，皆由遍作我之身語意所作。"

ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱིས་བྱས། །ཞེས་» «སོ། །སྐབས་འདིར་ཐ་སྙད་འགལ་བའི་རྨོངས་པ་དག་གིས་འདོད་པ་དང་འདྲེས་པ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། ཐོས་པ་དམ་པས་མ་བརྒྱན་ལ་རྡོལ་ཐབས་སུ་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཕྱི་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་འདི་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང༌། རང་གི་སེམས་དེ་ལྟར་སྣང་བའོ་ཞེས་འདོད་ལ། འདིར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཀློང་དུ་ངོ་བོ་གཅིག་པར་བསྟན་པ་གཉིས། གནམ་ས་ལྟར་ཁྱད་པར་ཆེ་སྟེ། རྨོངས་པ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་རང་སེམས་སུ་འདོད་ལ། འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངང་ལ་བདག་ཏུ་གཟུང་བའི་རྩལ་ལས་ཤར་བར་འདོད་དེ། ཤར་དུས་ཉིད་ནས་རྩལ་གྱི་རོལ་པ་ཙམ་ལས། ཕྱི་ནང་གང་ན་མེད་པ་གསལ་སྣང་སེམས་དང་སེམས་ལས་གཞན་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་རྐྱེན་སྣང་རྟེན་འབྲེལ་ལས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་འདོད་པའོ། །ཕྱི་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་དག་འཁྲུལ་སྣང་གཞི་མེད་ཡོད་མ་མྱོང་བའི་སྟོང་པ་དེ་དང༌། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་གཉིས་ལ་ཐ་དད་དུ་བྱར་མེད་པ་ཙམ་ལ། ཁོ་བོ་ཅག་ཕྱི་ནང་གིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ལ་དབྱེ་བསལ་མེད་པ་ནས་བརྗོད་ཀྱང་སྣང་ཙམ་ཐ་སྙད་པ་རྣམས་དང་རང་སེམས་གཅིག་ཏུ་མི་འདོད་དེ། ཕར་ཚུར་རྫས་འགལ་བ་དང༌། རང་གཞན་འགྲོ་འདུག་དང་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་མི་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པ་དང༌། སྣང་ཡུལ་དང༌། སྣང་བ་ཐ་དད་ཀྱི་རང་ཆ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དུ་མས་ཁྱད་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར། རྨོངས་པ་དག་གི་ཕྱོགས་དང་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །སྤྱིར་ཡང་ཐ་སྙད་འཇོག་ན་ཕྱི་ནང་དང༌། སྣང་སེམས་དང༌། འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་དང༌། འཁོར་འདས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་པའི་བདེན་པ་ལ་འབྱེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུགས་ཡིན་ན། རྨོངས་པ་དེ་དག་གི་ལུགས་ལྟར་བྱས་ན། ཁྱི་མཆོངས་ཝ་མཆོངས་ཕྱམ་གཅིག་པས་འདི་ལ་ཐ་སྙད་དང༌། ལམ་དང༌། དག་མ་དག་གཞག་ཏུ་མེད་ལ། དོན་དམ་གཤིས་ལ་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་འདོད་པའང་འཁྲུལ་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཙམ་རྣམ་བདེན་པ་ཁ་ཅིག་གམ་མུ་སྟེགས་ཕྱོགས་ཀྱི་གོས་ཅན་པ་ཁ་ཅིག་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།

這是對原文的完整直譯： 在此處，應當避免與被名言矛盾所迷惑者的觀點混淆。一些未經正聞莊嚴而妄言的人說："外在的種種顯現是菩提心，自心如是顯現。"這裡所說的在菩提心界中本性為一，與他們的說法有天壤之別。那些愚者認為是菩提心和自心，而這裡認為是從菩提心中我執的力用而顯現。顯現之時僅是力用的游舞，內外皆無，明顯顯現的心與非心無別，是緣起顯現的有法，僅是顯現而已。 外在的種種顯現是無基的迷亂顯現，從未存在的空性，與心性空性二者無法分別。我們說內外所攝一切法同一味菩提心，是從法性角度而言無有分別，但並不認為僅顯現的名言諸法與自心為一。因為彼此實質相違，自他來去、有無等關係不成立，顯現對象與顯現不同等諸多法的差別確定，故應了知與愚者之見不同。 一般而言，若安立名言，則應區分內外、顯現與心、迷亂與非迷亂、輪迴與涅槃等世俗諦，這是一切法的規則。若如那些愚者所說，則犬躍狐躍無別，無法安立名言、道路、清凈與不清凈。究竟實相中一切皆不成立，故認為一切是心也必定是錯誤的。因為這或是唯識宗現實派的某些觀點，或是外道某些派別的觀點。

སེམས་ཙམ་རྣམ་བདེན་པ་ཁ་ཅིག་གམ་མུ་སྟེགས་ཕྱོགས་ཀྱི་གོས་ཅན་པ་ཁ་ཅིག་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་དེ་ལ་བརྟེན་པར་མི་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །སེམས་སྡེ་ལས་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་བཤད་པ་དེ་ཁྱེད་ཀྱི་འདོད་པ་དང་མི་གཅིག་སྟེ། ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང༌། དེའི་རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཤར་བ་ལ་དེ་སྐད་བརྗོད་ནས་གསུངས་ཏེ། རྩལ་དང་རོལ་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པས། ཆོས་རྣམས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ་གང་གིའང་གཞིར་གྱུར་པས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་རྩལ་ནི་འཆར་ཚུལ་མ་འགགས་པ་མེ་ལོང་གཡའ་དག་པའི་ངོས་ལྟ་བུའོ། །རོལ་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བའི་ཆོས་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་ལྟ་བུའོ། །འདི་གསུམ་ཡང་སྟོང་ངོས་ནས་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས་གཉིས་སུ་མེད་ལ། སྣང་ངོས་ནས་«༼༡༽«ཐ་སྙད་དུ་རིག་པ་དང༌། གཉིད་དང༌། རྨི་ལམ་ལྟར་གཅིག་ལས་གཅིག་ཤར་བའི་དུས་ནས་གཞི་མེད་ཀྱི་རང་བཞིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང༌། རྩལ་དང༌། རོལ་པ་གསུམ་དུ་སྣང་བ་སྟེ། འདི་དག་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་ནས་གཅིག་དང་ཐ་དད་པའི་ཆོས་ལས་འདས་ལ། སྣང་ཚུལ་ལ་ལྟོས་ནས་ཐ་སྙད་གསུམ་དུ་བརྗོད་པ་ནི། དེའི་ངོ་བོར་བྱས་ནས་ཐ་སྙད་དུ་འཇོག་དུས། རོལ་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཅིག་ཏུ་མི་འཐད་པས། རོལ་པ་འདི་དག་ལ་ལྟོས་ནས། སྣང་བ་དང་སྣང་ཡུལ་དུ་ཕྱེ་སྟེ། ཕྱི་ནང་གང་ནའང་མེད་ལ་སྣང་བའི་གཟུགས་བརྙན་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ཤེས་པས། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ལ་སོགས་པར་བཏགས་ཀྱང༌། མེད་པ་གསལ་སྣང་ཆེན་པོར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ལུགས་ལ་འདོད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་འཆད་ཤེས་ནས་ཡངས་པ་དང༌། ཞིབ་པ་དང༌། མ་འདྲེས་པ་དང༌། འཁོར་འདས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གཞག་དུ་མར་བྱར་ཡོད་པས་ན། གཞན་ལས་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བཞུགས་ཏེ། དེང་སང་ལེགས་པར་འཆད་ཤེས་པ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལུགས་ཙམ་མོ། །

這是對原文的完整直譯： 因為這是唯識宗現實派的某些觀點，或是外道某些派別的觀點，所以絕不應依賴這種方式。 心部所說的"一切皆是心"與你們的觀點不同。那是說一切從菩提心而生，從其力用而顯現為游舞，因此這樣表述。通過將力用、游舞和菩提心這三者分別安立，來確定諸法。 菩提心不成立於任何處，卻成為一切的基礎，如同虛空。其力用是顯現方式無礙，如同清凈鏡面。游舞是顯現為種種法，如同八種幻化喻。這三者從空性角度看不成立於任何處，故無二；從顯現角度看，在名言中如覺性、睡眠和夢境一樣，從一個顯現另一個時，就是無基的自性、菩提心、力用和游舞三者的顯現。這些就本質而言超越一異之法，就顯現方式而言以三種名言表述。 當以其本質安立名言時，游舞與菩提心不應為一。對於這些游舞，區分為顯現和顯現對象，了知它們內外皆無而顯現如幻化八喻的影像。雖然假立為法和有法等，但在大圓滿的傳統中認為是無中顯現的大明覺，應當如此了知。 能如此解釋，就能廣泛、細緻、不混淆地作出輪迴涅槃等諸多安立，因此比其他宗派更為殊勝。如今能夠善加解釋的，只有我們的傳統而已。

དེང་སང་ལེགས་པར་འཆད་ཤེས་པ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལུགས་ཙམ་མོ། །ད་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལས་ཤར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིས་མེད་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་གནས་པ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་མེད་པ་གསལ་སྣང་གི་སྟོང་གཟུགས་སུ་མཐོང་བས་རྟོགས་པ་རང་སྣང་དུ་ཤར་བའི་དུས་ངེས་པ་ལ་བསྔགས་པ་ནི། འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ལས། །སྤངས་ཐོབ་མེད་པའི་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཤར། །གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ངོ་ཁ་ལ། །མེད་ལ་སྣང་འདི་ཡ་མཚན་དགོད་མོ་འཆོར། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་ལྟད་མོ་ལ་རྒྱུས་ཤེས་པ་དག་མེད་ལ་སྣང་བར་རྟོགས་པས། བདེན་པར་ཞེན་པའི་བློས་སྟོང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་དེ་ལ་བཞད་བགད་དུ་མཐོང་བས། སྤང་བླང་དང་བཟང་ངན་མ་གྲུབ་ལ་སྣང་བ་མ་འགགས་པར་ཤར་བ་ལྟར། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་ལ་སྣང་བའི་རོལ་པར་ཤེས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དག་མཉམ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ལ་མི་གནས་པར་བསྟན་པ་ནི། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། རིག་པ་གཅིག་ལ་འཁོར་འདས་རྫོགས། །འཛིན་མེད་རང་སྣང་ཆོས་དང་བྲལ། །ཞེས་དང༌། ནོར་བུ་ཕྲ་བཀོད་ལས། སྣང་དང་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན། །མི་སྣང་མ་ཡིན་ཆོས་ཀུན་རྣམ་པར་དག» «།ཅེས་སོ། །ཆོས་སྐུ་སྣང་བའི་དུས་ཉིད་ནས་མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཤར་བས་མེད་སྣང་སྟོང་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ནི། སྣང་བར་མེད་ལ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བར་ཤར། །སྟོང་པར་མེད་ལ་མཐའ་དབུས་ཁྱབ་པར་གདལ། །གཟུང་འཛིན་མེད་ལ་ང་བདག་སོ་སོར་ཞེན། །» «གཞི་རྩ་མེད་ལ་ཚེ་རབས་བརྒྱུད་མར་སྣང༌། །དགག་སྒྲུབ་མེད་ལ་བདེ་སྡུག་བླང་དོར་བྱེད། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་བསམས་ན་ཆོས་ཅན་གྱི་སྣང་བ་མཚར་ཆེ་བ་ཞིག་ཤར་བ་ཙམ་སྟེ། ངོ་བོ་ཡོད་མེད་ལས་འདས་བཞིན་དུ་སྣང་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་སུ་རང་ངོར་སྣང་བ་ནི། རྨི་ལམ་ན་བདག་གཞན་དང༌། བདེ་སྡུག་དང༌། ནོར་རྫས་དང༌། བཟང་ངན་དང༌། བླང་དོར་དང༌། ཚེ་སྔ་ཕྱི་ལ་སོགས་པ་རྨིས་པ་ལྟར། དོན་ལ་མེད་ཀྱང་དུས་དེར་ཡོད་པར་འཛིན་པས་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ་ནི། མེད་སྣང་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་སྣང་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་ཏ་ལ་ལའི་མདོ་ལས།

這是對原文的完整直譯： 如今能夠善加解釋的，只有我們的傳統而已。 現在，讚頌瑜伽士在確定時刻，將自生智慧所顯現的一切法無差別大平等安住，視為無中顯現的空性形相，從而生起自顯證悟： "從不變的覺性菩提中， 無斷除獲得的顯現世間輪涅顯， 無能所取的瑜伽面前， 無而顯現此奇妙引發笑聲。" 如同瞭解幻術表演的人認識到無而顯現，以空離執著真實的心看待顯現而發笑。同樣，雖無善惡取捨，但顯現不礙。所有輪迴涅槃諸法都被認知為無而顯現的游舞，了悟本性清凈平等一味的瑜伽士們不住于輪迴涅槃諸法。如《獅子圓滿力用》所說： "一覺性中輪涅圓， 無執自顯離諸法。" 《寶珠細飾》中說： "非顯現亦非能顯對境， 非不顯，諸法悉清凈。" 法身顯現之時，無中顯無，故示為無顯空性的影像而已。 "無顯現而顯現種種相， 無空性而遍及邊中， 無能所取而執著各自我， 無根基而顯現生生世世， 無遮遣成立而行取捨苦樂。" 若思維法性之義，有法的顯現僅是奇妙顯現而已。本性超越有無，而顯現方式在自前顯為種種，如同夢中顯現自他、苦樂、財物、善惡、取捨、前後世等。雖實際上不存在，但當時執為存在，故心生煩惱，這就是執著無顯為我而行於迷亂顯現。如《聖

འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་ཏ་ལ་ལའི་མདོ་ལས། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་གཤེགས་དང་འདྲ། །བྱིས་པའི་བློ་ཅན་མཚན་མར་འཛིན་པ་རྣམས། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་མེད་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ད་ནི་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ལས་མ་སྐྱེས་»«པ་དེ་«༼༡༽«མཁའ་མཉམ་དག་པས་རྟོགས་པའི་ཚུལ་ངེས་པར་བྱ་བ་ལ་གཉིས་ལས། ཐོག་མར་ཕྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ལ་གཞི་བྲལ་སྒྱུ་མ་སྟོང་གཟུགས་སུ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། ཕར་བལྟས་སྐྱེ་འགྲོའི་སྣང་བ་མཚར་རེ་ཆེ། །མི་བདེན་བདེན་པར་ཞེན་པས་བདེན་བདེན་འདྲ། །མ་འཁྲུལ་འཁྲུལ་པར་ཞེན་པས་འཁྲུལ་འཁྲུལ་འདྲ། །ངེས་མེད་ངེས་པར་བཟུང་བས་ངེས་ངེས་འདྲ། །ཡིན་མིན་ཡིན་པར་བཟུང་བས་ཡིན་ཡིན་འདྲ། །མི་འཐད་འཐད་པར་བཟུང་བས་འཐད་འཐད་» «འདྲ། །འདི་ལྟར་ཕྱི་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་རང་གཟུགས་སྒྱུ་མ་ཙམ་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་ཤེས་པའི་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་རང་མཚན་དུ་ཞེན་ནས་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ལ་འཛིན་པ་ནི། མི་བདེན་པ་ལ་བདེན་པར་འཛིན། མ་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་འཛིན། ངེས་པ་མེད་པ་ངེས་པར་འཛིན། ཡིན་མིན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡིན་མིན་དུ་འཛིན། མི་འཐད་པ་ལ་འཐད་པར་འཛིན་པས། སྣ་ཚོགས་ཅོལ་ཆུང་ཡུལ་གྱིས་སེམས་བྲིད་ནས། །དོན་མེད་རིག་པ་སྐད་ཅིག་བརྒྱུད་མར་» «མཐུད། །ཉིན་ཞག་ཟླ་བ་ལོ་དང་མི་ཚེ་འདས། །གཉིས་མེད་གཉིས་སུ་འཛིན་པས་འགྲོ་བ་བསླུས། །སྐད་ཅིག་མའི་ཤེས་པ་རང་ངོ་མ་ཤེས་པས་འཁྲུལ་འཛིན་དུ་རྒྱུན་ཆགས་པས་དུས་འདས་ཏེ། སྐད་ཅིག་དུ་མ་ལས་ཡུད་ཙམ་དུ་འཁྲུལ། ཡུད་ཙམ་ལས་ཉིན་ཞག་དང༌། ཉིན་ཞག་ལས་ཟླ་བ་དང༌། ཟླ་བ་ལས་ལོར་འཁྲུལ་པ་ཕྱི་ཕྱིར་གོམས་པས་འགྲོ་བ་འཁྲུལ་པ་ནི། གཞི་མེད་པའི་རིག་པ་ཆོས་སྐུ་ནམ་མཁའ་ལྟར་དག་པ་རང་ལ་གནས་ཀྱང༌། ངོ་མ་ཤེས་པའི་ངང་ནས་རྐྱེན་གློ་བུར་བ་ཙམ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཆོས་སྐུ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ། །གློ་བུར་རྣམ་རྟོག་སྤྲིན་གྱིས་བསྒྲིབས། །མ་འཁྲུལ་པ་ཡི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང༌། །བློ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཚུལ་དུ་» «སྣང༌། །རྒྱུ་རྐྱེན་དང་བཅས་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་པ་དང༌། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ལམ་གསུམ་ཐོག་མཐའ་དབུས་མེད་པ། །འཁོར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་མགལ་མེ་» «ཡི། །

這是對原文的完整直譯： 如《聖三寶塔經》所說： "一切法如來相同， 愚者執著于相好， 世間行無有之法。" 現在，確定從外內諸法中未生之法通過等同虛空的清凈而證悟的方式有二。首先，確立外境顯現為離基幻化空相： "向外看眾生顯現多奇妙， 非真執為真似乎真實， 無迷執為迷似乎迷亂， 無定執為定似乎確定， 非是執為是似乎是然， 不合執為合似乎合理。" 如是，外顯本性本自空寂，僅如幻化影像，不知此真實義的凡夫們執著為自相實有，對內外諸法產生執著：執非真為真，執無迷為迷，執無定為定，執超越是非為是非，執不合理為合理。 "種種瑣碎境牽引其心， 無義覺性剎那相續， 日月年歲人生逝去， 執無二為二欺眾生。" 由於不了知剎那心的本面，而持續迷執，時間流逝。多剎那錯認為瞬間，多瞬間錯認為日夜，多日夜錯認為月份，多月份錯認為年歲，後後熟習，眾生陷入迷亂。雖然無基的覺性法身如虛空般清凈自存，但由於不認識自性，僅僅因暫時因緣而迷亂。如《珍珠串》所說： "法身如虛空， 暫時妄念云遮蔽。 無迷之法性， 於心現為迷亂相。 具因緣剎那。" 《寶鬘論》中說： "三道無始終中， 輪迴之輪如火輪。"

འཁོར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་མགལ་མེ་» «ཡི། །འཁོར་ལོ་ལྟ་བུར་ཕན་ཚུན་དུ། །རྒྱུ་ཅན་འདི་ནི་འཁོར་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ལ་འཁྲུལ་སྣང་རང་མཚན་དུ་ཞེན་ནས་སྣང་བ་དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་སྒྱུ་མའི་རྩེད་མོ་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ཡང༌། འཁྲུལ་པ་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་སོ། །དེའང་རིག་པའི་རང་ངོ་འདི་ཐོག་མའི་ཀ་དག་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལས་འདས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། འདིའི་རང་སྣང་ནི་རང་གསལ་རྗེན་པར་དག་པའི་ཆོས་སྐུ་སྟེ། གཞི་མེད་རྣམ་དག་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངོ་བོ་ལ་རིག་མ་རིག་དང༌། འཁོར་འདས་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ད་ལྟ་ཟང་མར་འདུག་པ་རྣལ་འབྱོར་པས་རྟོགས་ནས། དེའི་ངང་ལས་མི་འདའ་བས་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་འཁྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་སྟོང་གཟུགས་གཞི་སྣང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་དུ་སངས་པས་འཁོར་བ་མིང་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟར་དག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཡུལ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་མོད་» «ཀྱང༌། །ཐོག་མ་ཉིད་ཀྱི་ཀ་དག་ལ། །འཁྲུལ་ཞེས་ཙམ་དུ་བརྗོད་དུ་མེད། །དེ་བཞིན་མ་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཅི། །དེ་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་གདོད་ནས་དག» «།གཞི་སྣང་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ལ། །མ་རིག་པ་ཞེས་བཏགས་མེད་པས། །འཁྲུལ་པར་གྲུབ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །བློ་ཞེས་ཀུན་ཏུ་མ་བཏགས་པས། །དྲི་མ་འཁྲུལ་པའི་མིང་ཡང་མེད། །མིང་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་མེད་པས། །བཏགས་པའི་འཁྲུལ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཆོས་ཞེས་མིང་དུ་མ་བཏགས་པས། །བློས་བཏགས་འཁྲུལ་པའི་མིང་ཡང་མེད། །སེམས་དང་ཡིད་དུ་མ་གྲུབ་པས། །འགྱུ་བྱེད་འཁྲུལ་པ་ངང་གིས་མེད། །ཕྲ་རགས་དྲི་མ་གཉིས་མེད་པས། །འབྱུང་རྐྱེན་འཁྲུལ་པ་ངང་གིས་མེད། །བྱ་དང་བྱེད་པ་གཉིས་མེད་པས། །ཡུལ་འཛིན་འཁྲུལ་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཡུལ་དང་དབང་པོ་གཉིས་མེད་པས། །གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཁྲུལ་ཞེས་ཀ་ནས་དག་པ་ལ། །མ་འཁྲུལ་ཉིད་དུ་བཅོས་སུ་མེད། །མེད་སྣང་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཆོས། །བྱས་བྱུང་རྟོག་པ་རང་འགགས་སོ། །འཁྲུལ་ནས་«༼༡༽«དམྀགས་པར་སྣང་བ་མིན། །རང་བཞིན་ཡེ་གདངས་མ་གཡོས་པས། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པར་རོ་གཅིག་གོ» «།འཛིན་རྟོག་བྲལ་ནས་ཡེ་སངས་རྒྱས། །

這是對原文的完整直譯： "如火輪般互相， 有因此成輪迴。" 如是，眾生執著迷亂顯現為自相，而對瑜伽士來說，這顯現僅如幻化遊戲。這是因為迷亂無基無根的緣故。 此覺性本面是本初清凈，超越迷與不迷，如虛空。其自顯是自明赤裸清凈的法身，稱為無基大清凈之顯。在其本性中，未曾成立覺與無明、輪迴涅槃等任何法，現今清明呈現。瑜伽士證悟此點后，不離此境界，外境的迷亂顯現如幻化空相融入基顯法性界中，稱為輪迴無名如虛空清凈的瑜伽士。 如《珍珠串》所說： "雖于境如是顯現， 本初清凈之中， 不可說為迷亂， 同樣何為不迷？ 是故迷亂本來凈。 于彼大基顯中， 無立無明之名， 故迷亂不成立。 未遍立心之名， 垢迷之名亦無。 無名字聚集故， 假立迷亂不存。 未立法之名故， 心立迷亂名無。 心意不成立故， 動作迷亂自無。 細粗垢二俱無， 緣起迷亂自無。 作與所作二無， 境執迷亂豈有？ 境與根二俱無， 能所取迷亂無。" 《勝義諦論》中說： "迷亂本來清凈中， 不迷亦無可修正。 無顯見無之法， 所作分別自息滅。 迷后非現所緣相， 自性光明未動故， 諸法等同一味也。 離執分別本成佛。"

འཛིན་རྟོག་བྲལ་ནས་ཡེ་སངས་རྒྱས། །བཅོས་ཤིང་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པ་མིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་ཡུལ་མེད་དུ་རྟོགས་པས་གཟུང་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟར་དག་དུས། ནང་འཛིན་པ་གཞི་མེད་རྟེན་བྲལ་དུ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་དག་པའི་སེམས་ལ་ཚུར་བལྟས་པས། །རྟེན་གཞི་མེད་པའི་རིག་པ་མིང་དང་བྲལ། །མཚོན་བརྗོད་མ་མཐོང་ལྟ་སྒོམ་ཁྲིགས་ཆགས་བུད། །ཕྱལ་པ་ལྷུག་པ་ཡངས་པ་ཕྱམ་གདལ་བ། །ཉམས་ལེན་མ་ཤེས་ཐུན་མཚམས་ཕྱོགས་རིས་མེད། །ཐམས་ཅད་རྒྱ་ཡན་ཕྱམ་ཕྱམ་བར་མཚམས་བྲལ། །འདི་ལྟར་རང་གི་སེམས་ལ་བལྟས་པས་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་གི་མཐའ་ལས་འདས་ཏེ། རྟེན་མེད་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་སངས་པ་ནི། དྲན་པ་རང་དག་གི་ཆོས་ཉིད་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་སྐུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་ཀུན་གཞི་མེད་རྩ་བ་སུ་ལ་སྲིད། །སྲིད་བྲལ་འདོད་པ་མེད་པའི་སེམས། །རང་བཞིན་མ་བཅོས་བརྗོད་ལས་འདས། །བྱ་བྱེད་འཁྲུལ་པའི་རྟོག་པ་ཟད། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །ང་མེད་བདག་མེད་གཟུང་དང་འཛིན་པ་མེད། །ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །སེམས་ཞེས་གནས་པ་ཙམ་དུའང་མེད། །མེད་ཕྱིར་སྟོང་པའི་སྣང་བ་ལ། །དྲན་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་ཁུངས་ཟད་པའོ། །བྱས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །བྱུང་བ་མེད་པ་ཡ་མཚན་ཆེ། །བྱུང་བ་མེད་པའི་ཆོས་སྐུ་ལ། །འགྲོ་འོང་མེད་པ་ཡ་མཚན་ཆེ། །འཁོར་ས་མེད་པའི་རིག་པ་ལ། །བྱུང་ས་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རིག་པ་ནི་ཕྱོགས་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོ་སྟེ་འདི་ལྟར། ལུས་དང་ཡུལ་དང་སྣང་བའི་གཏད་མེད་པར། །ནམ་མཁའི་ཀློང་ཡངས་མཉམ་པར་ཕྱམ་གདལ་བས། །ནང་གི་ཆོས་ཞེས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད། །གང་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རིག་པ་དེའི་ངོ་བོ་ལ་ནི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཐ་སྙད་བཏགས་ཀྱང༌། རང་རིག་རང་གསལ་ལོ་ཞེས་རྣལ་འབྱོར་སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་མི་འདོད་དེ། ཕྱི་ནང་མེད་པས་ནང་གི་སེམས་སུ་མ་གྲུབ་པ་དང༌། རང་གཞན་མེད་པས་རང་གི་རིག་པ་ཁོ་ནར་མ་གྲུབ་པ་དང༌། གཟུང་འཛིན་ཡོད་མ་མྱོང་བས་དེ་གཉིས་དང་བྲལ་བར་མ་གྲུབ་པ་དང༌།

這是對原文的完整直譯： "離執分別本成佛， 不可修正與改變。" 如是，通過了悟外境不存在，所取無有的法性如虛空清凈時，確立內能取無基無依： "瑜伽清凈心內觀， 無依覺性離名言， 未見可說修觀次第破， 開放寬廣遍佈散， 不知修持無間隙， 一切放任無界限。" 如此觀察自心，超越本性可執取的邊際，無依如虛空本性清凈，即是離有無邊際的法身，稱為自凈憶念的法性。如《勝義諦論》所說： "諸法無基誰有根？ 離有欲求無之心， 自性無作超言說， 作為迷亂分別盡。 無法無佛亦無眾， 無我無我所無能所取， 非可言說， 心亦不住。 因無故於空顯中， 憶念智慧皆窮盡。 無作法性中， 無生甚稀有。 無生法身中， 無來去稀有。 無輪迴處覺性中， 無生處即法性。" 了悟能所二取無二的覺性是無偏大任運，如是： "身境顯現無所依， 如虛空界遍等散， 內法我執不存在。" 于了悟無能取所取的覺性本性中，雖假立名言為自生智慧，但不如瑜伽行唯識宗那樣主張為自證自明。因為無內外故不成立為內心，無自他故不成立唯自覺，從未經歷能所二取故不成立為離彼二者。

གཟུང་འཛིན་ཡོད་མ་མྱོང་བས་དེ་གཉིས་དང་བྲལ་བར་མ་གྲུབ་པ་དང༌། ཚོར་རིག་གི་ཡུལ་ན་མེད་པས་མྱོང་བ་གཉིས་མེད་དུ་མ་གྲུབ་པ་དང༌། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་མེད་པས་རང་གི་སེམས་སུ་མ་གྲུབ་པ་དང༌། གསལ་མི་གསལ་དུ་མེད་པས་རང་གསལ་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་མ་རིག་ལས་འདས་པས་རིག་པ་ཙམ་དུའང་གདགས་སུ་མེད་པ་འདི་ནི། མཐའ་བྲལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཚོན་ཚིག་གི་ཐ་སྙད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང༌། ཆོས་སྐུ་དང༌། དབྱིངས་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོ་དང༌། རིག་པ་རང་གསལ་རྗེན་པ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང༌། བརྡ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རང་ངོ་བརྗོད་མེད་ཆེན་པོར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་མིང་ལ་དོན་དུ་ཞེན་ན་སེམས་ཙམ་པའི་རང་རིག་རང་གསལ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་ཁྱད་པར་མི་རྙེད་དོ། །འདིར་བློ་གྲོས་མ་སྦྱངས་ལ་འདི་པར་འདོད་པའི་མུ་ཅོར་དུ་སྒྲོགས་པ་དག་དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པས་རང་རིག་འདི་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཤེས་སོ་ཞེས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་སྨྲ་བར་ཟད་དོ། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ལུགས་ཀྱིས་མཐའ་བྲལ་ལ་སོགས་པའི་འཇལ་«༼༡༽«ཚུལ་ཕལ་ཆེར། དབུ་མ༌། ལ་འགྱུར་དང་མཚུངས་པ་ལས། དབུ་མར་སྟོང་སྟོང་པོ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བ་རྩིས་གཞིར་བྱེད་པ་སྟེ། འདིར་རིག་པ་ཀ་ནས་དག་པ་རྗེན་ཟང་ངེ་བ་མ་གྲུབ་ལ་མི་འགག་པ་ཙམ་དེ་ལ་གཞིར་བྱས་ནས། དེ་དང་དེའི་ངང་ལས་ཤར་བའི་ཆོས་རྣམས་མཐའ་གྲོལ་ནམ་མཁའ་ལྟར་འཇལ་«༼༢༽«བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དུ་མ་སྤངས་པས་ཐ་སྙད་བྲལ། །གཅིག་མ་གྲུབ་པས་རང་བཞིན་དག» «།རང་བཞིན་དག་པས་དོན་ཀུན་གྲུབ། །རང་བཞིན་དག་དང་གཞི་མ་དང༌། །འཁོར་དང་འདས་པའི་གཞི་མ་དང་«༼༣༽«། །གསོག་དང་སྙིང་པོ་མེད་པ་དང༌། །ཡ་མ་བརླ་ཞེས་མཚོན་བརྗོད་བྲལ། །ཞེས་པ་དང༌། ཡང༌། བྱ་བ་མེད་པས་མཚན་ཉིད་སྟོང༌། །བརྗོད་གཞི་འགགས་པས་མཐའ་མི་གནས། །»«ཟག་པ་ཟད་ཕྱིར་གདོས་བཅས་མིན། །«༼༤༽«དྲན་པའི་ཁུངས་འགགས་ངོ་བོ་གསལ། །གསལ་རིག་ཡུལ་གྱི་མཐའ་མི་རྟོག» «།སྒྲ་བྲལ་ཡང་དག་ཚིག་མེད་ཕྱིར། །ལྟོས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཟད་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ནོར་བུ་ཕྲ་བཀོད་ལས།

這是對原文的完整直譯： 因從未經歷能所二取，故不成立為離彼二者；因不在感受覺知的境中，故不成立為無二體驗；因無心與心所，故不成立為自心；因無明與不明，故不成立為自明。 超越覺與不覺，故連覺性也不可假立，這稱為離邊圓滿大圓滿。雖以名言術語稱之為自生智慧、菩提心、法身、大任運界、赤裸自明覺性，但僅為使人瞭解而假立，應了知其自性為不可言說之大。若非如此而執著名為實義，則與唯識宗的自證自明、離能所二取的心無異。 此處，一些未經訓練而自稱為此宗的人胡言亂語，執二者為一，僅僅在說"我們知道這自證"的傲慢之言而已。 按此自性大圓滿的傳統，大部分關於離邊等的衡量方式與中觀應成派相似。但中觀以空空如虛空為基礎，而此處以本來清凈、赤裸明朗、不生不滅的覺性為基礎，以此及從其中顯現的諸法如離邊虛空般衡量。如《勝義諦論》所說： "離多故離言， 一不成故自性凈， 自性凈故一切成。 自性凈與無基及， 輪迴涅槃無基及， 無積聚與無精華， 無上下離可說喻。" 又說： "無作故相空， 所詮滅故不住邊， 漏盡故非有質礙， 憶念源盡本性明。 明覺不思境之邊， 離聲真實無言故， 一切所依皆窮盡。" 《寶性莊嚴論》中說：

།ཞེས་པ་དང༌། ནོར་བུ་ཕྲ་བཀོད་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སྤྱོད་དང་མི་སྤྱོད་མེད། །ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཡེ་ནས་ཀ་དག་པས། །ཆོས་སྐུ་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་མཚན་མ་མེད། །ཕྱི་དང་ནང་མེད་ཡངས་པ་ཆེན་པོ་ལ། །ཡངས་པའི་ཆོས་ཉིད་མཐའ་བྲལ་དངོས་པོ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་ལྟ་བ་གསང་འདུས་དམ་པ་འདི། །ཐེག་པའི་སྐབས་ལ་ཤིན་ཏུ་གྲངས་མང་ཡང༌། །གསང་བའི་ངེས་དོན་རང་བཞིན་གཅིག་ལས་མེད། །ཆོས་ཉིད་དཀྱིལ་ཡངས་མཚན་མ་མེད་པའོ། །ཞེས་» «སོ། །ད་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀ་ཡོད་མ་མྱོང་བ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་དུས་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏད་མེད་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་འཆར་བའི་ཕྱིར། ནང་གི་འཛིན་པ་སངས་པའི་རྟགས་སུ། ཕྱིའི་གཟུང་བ་ཕྱོགས་འབྱམས་སུ་གྲོལ་བར་བསྟན་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་སྣང་བའི་ཡུལ་ལ་ཕར་བལྟས་པས། །ཐམས་ཅད་སང་སེང་འལ་འོལ་ཟང་མ་ཐལ། །ར་རི་ཟབ་ཟེབ་གཟའ་གཏད་ཆོས་དང་བྲལ། །སྣང་གྲགས་དྲན་རིག་མྱོང་ཚོར་སྔར་བཞིན་མེད། །» «འདི་ཅི་རང་བཞིན་སྨྱོན་པའི་སྣང་བའམ། །རྨི་ལམ་ནང་«༼༡༽«ཞེས་«༼༢༽«རང་ལ་དགོད་མོ་«༼༣༽«འཆོར། །འདིར་རང་གི་རྟོགས་པའི་དུས་ངེས་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་ཀུན་གྱི་སྣང་བ་རྟོགས་སུ་རུང་སྟེ། རྒྱུས་ལ་མཁས་པ་གཅིག་གིས་སྒྱུ་མའི་ལྟད་མོ་བདེན་མེད་དུ་མཐོང་བའི་ཚུལ་དེས། རྒྱུས་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་སྣང་བ་ཞར་ལ་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཕྱི་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་འདི་དག་དེ་སྔ་རང་མཚན་དུ་མཐོང་བ་ལས། རྟོགས་པའི་དུས་ངེས་པའི་རང་ངོ་ལ་བདེན་ཞེན་གྱི་འཛིན་པ་ལོག་པས། གཟུང་ཡུལ་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་དང༌། ཆུ་ཟླ་དང༌། སྨིག་རྒྱུའི་རྣམ་པ་ལྟར་སང་སེང༌། འལ་འོལ། ཟང་མ་ཐལ་དུ་མཐོང་སྙམ་བྱེད་ཅིང༌། ཅིར་སྣང་ཐམས་ཅད་ར་རི་ཟབ་ཟེབ་ཡོད་དམ་མེད་དམ་སྙམ་དུ་གཏད་མེད་རང་སྣང་དུ་ཤར་ཏེ། སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས་ཀྱང་སྔར་བས་སྤྱོད་གཤིས་འགྱུར་བ་སྙམ་སྟེ། གཏད་མེད་ལྟར་སྣང་དུ་འདི་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་རྟོགས་སམ་སྙམ་པ་དང༌། མྱོང་ཐོས་དྲན་རིག་ཀྱང་སྔར་བཞིན་མེད་པར་སྟོང་པ་གཏད་ཡལ་དུ་སོང་བས། རིག་པ་ཕྱམ་གདལ་ཏེ་རྟོག་པ་གཏན་ནས་མི་འཆར་བ་འདི་ལྟ་བུ་གར་སོང་སྙམ་ནས་བྱུང་ཚོར་གནས་དག་ཏུ་རང་སངས་པ་ལ་ཤེས་པ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་སྟེ།

這是對原文的完整直譯： 《寶性莊嚴論》中說： "法界無行與不行， 虛空相本來清凈， 法身自身無實相， 無內外廣大中， 廣大法性離邊無實， 此大圓滿見密集要， 乘處雖極其眾多， 密意義唯一自性， 法性廣闊無相也。" 現在，當了悟能取所取二者從未存在如虛空自性時，對瑜伽士而言，一切法顯現為無所依的大解脫。為顯示內能取已凈之相，教示外所取遍解脫： "向外觀察顯現境， 一切空曠朦朧透， 雜亂無序無所依， 顯現聲響憶覺受， 不復如前皆已無。 此為自性狂亂相？ 抑或夢中？"自嘲笑。 此處，由自己證悟的確定時機，可了知一切瑜伽士的顯相。如同一位熟悉幻術的人見幻術表演為無實，由此能順便了知其他知情者的見解一樣。 外境顯現這些，先前見為自相，在證悟的確定自性中，由於顛倒執實的執著，一切所取境如夢、如水月、如陽焰般顯得空曠、朦朧、透明。所有顯現雜亂無序，似有似無，顯為無所依的自顯，甚至感覺眾生的行為也與先前不同。想到："這一切無所依似現，他們也都了悟了嗎？"經驗、聽聞、憶念、覺知也不如先前，成為空無所依，覺性遍散，完全不生分別，想："這樣的情況去了哪裡？"從生起、感受、安住到清凈，自然解脫，意識散漫。

རིག་པ་ཕྱམ་གདལ་ཏེ་རྟོག་པ་གཏན་ནས་མི་འཆར་བ་འདི་ལྟ་བུ་གར་སོང་སྙམ་ནས་བྱུང་ཚོར་གནས་དག་ཏུ་རང་སངས་པ་ལ་ཤེས་པ་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་སྟེ། རེས་འགའ་རང་གི་བྱ་སྤྱོད་དང་སྣང་གྲགས་ཐམས་ཅད་གཏད་མེད་དུ་ཤ་ར་ར་སོང་བ་ལ་དགོད་འཆོར་ཞིང༌། རང་ཉིད་སྨྱོའམ། གཞན་སྨྱོ་བ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་བར་དོའམ་རྨི་ལམ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་ཤེས་ཤིང༌། རིག་པ་གཏད་ཡལ་རྗེན་པར་བུད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ལ། རྟོགས་པ་ལ་ཚེགས་ཅི་ཡོད་འདི་ཀར་འདུག་པ་ལ་སྙམ་ནས། དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཟང་ཐལ་དུ་ཤར་བས་གཞན་ལའང་དེ་སྐད་སྟོན་ཞིང༌། རྡོ་རྗེའི་གླུ་དང་གཏད་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་ཞེན་མེད་ཀྱི་རིག་པ་སྟོན་ཞིང༌། ཟང་མ་ཐལ་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ལ་ཤར་བ་སྟེ། འདིའི་དུས་ན་གཟུང་འཛིན་རང་ལོག་གི་ཆོས་སྐུ་ཁོང་ནས་ཤར་བས། བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཞེན་ཡུལ་དག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། རང་བཞིན་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །དྲི་མ་མེད་པས་ཕྲ་རགས་ལོག» «།» «གཟུང་འཛིན་མེད་པས་འཁྲུལ་པ་ལོག» «།འགྱུ་བ་མེད་པས་ལས་རླུང་ལོག» «།ཟང་ཐལ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་ལོག» «།གསལ་བ་ཡིན་ཕྱིར་སྟོང་པ་ལོག» «།ཡེ་ནས་རྫོགས་པས་བསྐྱེད་རིམ་ལོག» «།རྩོལ་བ་མེད་པས་སྤྱོད་པ་ལོག» «།མ་བཙལ་བཞག་པས་སྒོམ་པ་ལོག» «།རང་གྲོལ་ཡིན་པས་»«སྣང་བ་«༼༡༽«ལོག» «།མངོན་དུ་སྣང་བས་ལྟ་བ་ལོག» «།སྒྲ་ཚིག་མེད་པས་ཐ་སྙད་ལོག» «།ཡོད་མ་མྱོང་བས་ཞེན་པ་ལོག» «།མེད་མ་མྱོང་བས་གཞན་ལྟོས་ལོག» «།གཟུང་དུ་མེད་པས་བློས་བཏགས་ལོག» «།ཉག་གཅིག་ཡིན་པས་གྲངས་མཐའ་ལོག» «།ཅེས་པ་དང༌། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཚོགས་དྲུག་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རྟོག་ཚོགས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག» «།སྒྲ་ཚིག་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཐ་སྙད་མིང་རྣམས་རང་སར་དག» «།རགས་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བཞིའི་རྐྱེན་རྣམས་རང་སར་དག» «།གཟུང་འཛིན་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཅིངས་པའི་བདག་འཛིན་རང་སར་དག» «།ཡོད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག» «།མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་རང་སར་དག» «།ཡོད་དང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་» «ལ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་རྣམས་རང་སར་དག» «།

這是對原文的完整直譯： 覺性遍散，完全不生分別，想："這樣的情況去了哪裡？"從生起、感受、安住到清凈，自然解脫，意識散漫。有時對自己的行為和一切顯現聲響變得無所依而發笑，想："是我瘋了？還是別人瘋了？或者是中陰或夢境？"並意識到這赤裸無依的覺性人人本有，覺得證悟並不困難，就在此處。由此生起無緣大悲，向他人如是教示，唱誦金剛歌，示現無依行為和無執覺性，一切顯現同時透明呈現。 此時，能取所取自然消融的法身從內顯現，稱為凈化執我對境。如《珍珠串》所說： "自性顯現諸法中， 無垢故粗細顛倒， 無能所故迷亂除， 無動故業氣顛倒， 透明故實相顛倒， 明瞭故空性顛倒， 本圓故生起次第除， 無勤故行為顛倒， 不尋安置故修除， 自解脫故顯相除， 現前顯故見解除， 無聲詞故言詞除， 未曾有故執著除， 未曾無故他依除， 不可取故分別除， 唯一故數量邊除。" 《六虛空續》中說： "六識顯現自心中， 諸分別聚自處凈。 聲詞顯現自心中， 言詞名稱自處凈。 粗相顯現自心中， 四大緣起自處凈。 能所顯現自心中， 執我束縛自處凈。 有相顯現自心中， 諸實有法自處凈。 無相顯現自心中， 諸空性相自處凈。 有無顯現自心中， 諸宗義見自處凈。"

།གྲུབ་པའི་མཐའ་རྣམས་རང་སར་དག» «།ཆོས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་» «ལ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་རང་སར་དག» «།ཆོས་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །» «འཁྲུལ་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག» «།གཉེན་པོར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲི་མ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག» «།བབས་ལས་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག» «།ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཁོང་ནས་ཤར་བའི་སྣང་བ་གཏད་མེད་གཞན་ཡང་བསྟན་པ། དགྲ་གཉེན་ཆགས་སྡང་ཉེ་རིང་འདུ་ཤེས་» «བྲལ། །ཉིན་མཚན་རིས་མེད་མཉམ་པར་ཕྱམ་གཅིག་པས། །དམིགས་གཏད་མཚན་མར་འཛིན་པའི་འཁོར་བ་སངས། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ངང་ཞེས་མི་རྟོག་པས། །བླང་དོར་སྤང་གཉེན་གཟེབ་ལས་འདས་པ་ཡིན། །འདི་ལྟར་རྟོགས་ན་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །རང་བྱུང་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་དགོངས་པར་ཕྱིན། །ལྡོག་པའི་གནས་མེད་ཟད་པའི་སར་ཕྱིན་ཏོ། །འདིའི་དུས་ན་རྟོགས་པ་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པས་འཁོར་ཡུག་ཆེན་པོར་ཤར་བ་ནི། དགྲ་ལ་མི་དགའ་བ་རིང་བར་འཛིན་པ་མེད་པས་མཚན་མོའི་རྣམ་རྟོག་ཆོས་ཉིད་དུ་སངས་པ་དང༌། གཉེན་ལ་དགའ་གདུང་དུ་ཞེན་པ་ཉེ་བར་ཆགས་པ་མེད་པས་ཉིན་མོའི་ཀུན་རྟོག་དབྱིངས་སུ་སངས་ཏེ། ཉིན་མཚན་གཟུང་འཛིན་གྱི་འཁོར་བ་སངས་པས། རིག་པ་ཆོས་སྐུའི་ངང་ལ་གནས་ཀྱང༌། གཉེན་པོ་མཆོག་འཛིན་གྱི་བློ་དང་བྲལ་བས་ཤེས་བྱའི་དྲི་མ་རང་སར་གྲོལ་ཞིང༌། བླང་དོར་དགྲ་«༼༡༽«གཉེན་གྱི་ཕྱོགས་རིས་མེད་པས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རང་གྲོལ་དུ་དག་པ་ནི། རང་བྱུང་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་དགོངས་པར་ཕྱིན་པ་སྟེ། ཆོས་ཟད་པའི་ས་ལ་ཐུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ལུགས་ཀྱིས་ཁྲེགས་ཆོད་དང༌། ཐོད་རྒལ་གཉིས་ལས་«༼༡༽«ཟད་པའང་སྣང་སྟོང་གཉིས་ཀྱིས་ལམ་གྱི་ཚོད་འཛིན་ཏེ། ཐོད་རྒལ་ཉམས་སུ་བླངས་པས་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་སྔོན་ཐོག་ཏུ་ཟད་ནས་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་དང་བྲལ་བ་ལྟར་སོང་དུས་སྣང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཟད་པ་སྟེ། དེའི་དུས་སུ་ནང་གི་ཉོན་མོངས་དང་གདོས་བཅས་ཐམས་ཅད་ཟད་པས་ཚེ་འདིར་སངས་རྒྱས་པའི་རྟགས་ཚད་ལ་ཕེབས་པའོ། །» «ཁྲེགས་ཆོད་ཆིག་ཆོད་དུ་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་པ་ཀ་དག་རྗེན་ལ་བུད་པས་དེའི་རྩལ་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཞེན་རྟོག་བཟང་ངན་ཐམས་ཅད་དག་ནས།

這是對原文的完整直譯： "諸宗義見自處凈。 法相顯現自心中， 自相本性自處凈。 無法顯現自心中， 諸迷亂相自處凈。 對治顯現自心中， 諸垢染相自處凈。 任運成就自心中， 大基礎相自處凈。" 如是，從內生起證悟的無所依顯相還有其他教示： "敵友貪嗔遠近想皆離， 晝夜無別平等一味故， 所緣執相輪迴已清凈。 自生智慧境中無分別， 超越取捨對治之羅網。 如是了悟即無二智慧， 契入自生普賢之密意， 無有退轉已至盡地矣。" 此時，證悟晝夜交融，顯現為大周遍。對敵人無不悅遠離之想，故夜晚分別念清凈為法性；對親友無喜愛執著親近之想，故白天妄念清凈為法界。晝夜能所輪迴已凈，雖安住覺性法身之境，但離對治執著之心，所知垢染自然解脫。無取捨敵友之分別，故煩惱障自解清凈。這就是契入自生普賢密意，稱為抵達諸法窮盡之地。 大圓滿傳統中，頓斷與頓超二者也以顯空二者衡量道量。修習頓超，光明顯相先行窮盡，如無雲晴空，顯相法性窮盡。此時內在煩惱和粗重身軀皆盡，達到今產生佛的標準。 頓斷一次證悟者，覺性本凈赤裸呈現，其力用輪迴涅槃的善惡執念分別全部清凈。

» «ཁྲེགས་ཆོད་ཆིག་ཆོད་དུ་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་པ་ཀ་དག་རྗེན་ལ་བུད་པས་དེའི་རྩལ་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཞེན་རྟོག་བཟང་ངན་ཐམས་ཅད་དག་ནས། གང་ལྟར་བསམས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་རྟོག་གཞི་གྲོལ་ལ་སངས་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། སྟོང་པའི་ཆོས་ཉིད་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནམ་ལངས་ཉི་ཤར་གྱི་དུས་སུ་མུན་པ་བཙལ་གྱིས་མི་རྙེད་པ་ལྟར། གཟུང་འཛིན་གཞི་གྲོལ་དང་རྒྱ་གྲོལ་ལ་སངས་པ་སྟེ། ཚེ་འདིས་ཆོས་ཟད་ཀ་དག་གི་སར་གཤེགས་པས། འཁོར་འདས་རྒྱ་གྲོལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་དྷེ་ཀེ་བཛྲ་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས། རྒྱ་གྲོལ་རྣལ་འབྱོར་ནམ་ལངས་ཉི་ཤར་འདྲ། །ཆོས་སྐུའི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཨེ་མ་» «ཧོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཁྱབ་རྫོགས་ཡངས་པ་ཕྱམ་གདལ་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པས། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ། གཞན་ངོར་ཉོན་མོངས་པ་ལྟར་སྣང་བ་དང༌། ཡིད་ལ་དྲན་པ་ངག་ཏུ་འབྱུང་བས་ཚོར་བ་རགས་པར་མངོན་ཡང༌། རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ལ་ཟང་མ་ཐལ་བྱུང་དུ་སོང་བས་ནམ་མཁའ་ལ་རྫས་མི་ཆགས་པ་ལྟར་སྐྱོན་དང་དྲི་མས་མ་གོས་ཤིང༌། དགེ་སྡིག་གི་མཐའ་ལས་འདས་པས་འཆིང་གྲོལ་མེད་པ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པས་གཞན་བྱུང་འགགས། །རང་ཤར་ཡིན་པས་མུན་པ་སངས། །སྙིང་པོ་ཡིན་པས་ཆོས་སྐུར་ཁྱབ། །གསལ་བར་སྣང་བས་ལོངས་སྐུར་རྒྱས། །མ་བུ་འཕྲད་པས་སྤྲུལ་སྐུར་བྱུང༌། །རྟོགས་སུ་ཡོད་པས་ཐབས་སུ་བྱུང༌། །བསམ་འདས་ཡིན་པས་དྲན་པ་སངས། །རྟག་ཆད་མེད་པས་གྲུབ་མཐའ་རྫོགས། །བཅུད་དུ་དྲིལ་བས་རིག་པ་གསལ། །ཞེས་པ་དང༌། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀ་«༼༡༽«རང་སར་དག» «།ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག» «།མིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག» «།ཡིན་དང་མིན་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱད་པ་རང་སར་དག» «།འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག» «།ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག» «།འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་སར་དག» «།

這是對原文的完整直譯： 頓斷一次證悟者，覺性本凈赤裸呈現，其力用輪迴涅槃的善惡執念分別全部清凈。無論如何思維，煩惱和分別念都從根本解脫而凈化，不再生起，這稱為空性法性窮盡。如同黎明日出時找不到黑暗，能所從根本解脫和全然解脫而清凈。今生抵達法盡本凈之地，稱為輪涅全解脫的瑜伽士。如大瑜伽自在者帝格瓦杰所言： "全解脫瑜伽如黎明日出， 乃法身顯相，奇哉！" 此時安住于遍滿圓滿廣大平等的密意中，一切煩惱顯然解脫為法性。雖在他人眼中似有煩惱，心中所想口中所說似有粗重感受，但對這位瑜伽士來說已全然透明，如虛空不染塵埃，超越善惡二邊，無束縛解脫。如《珍珠串》所說： "遍及一切故他生滅， 自然顯現故黑暗凈， 為本質故遍及法身， 明顯故圓滿報身， 母子相會故化身生， 可證悟故方便生， 超越思維故念想凈， 無常斷故宗義圓， 精要凝聚故覺性明。" 《六虛空續》中說： "大降臨自心中， 顯相當下自處凈。 是相顯現自心中， 妄語諸詞自處凈。 非相顯現自心中， 不與取行自處凈。 是非顯現自心中， 非梵行為自處凈。 無亂自心中， 綺語諸言自處凈。 境相顯現自心中， 離間語言自處凈。 動相顯現自心中， 邪欲諸相自處凈。

།འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་སར་དག» «།ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་ དག» «།རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་ དག» «།འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གནོད་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག» «།སྒྲ་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག» «། གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཛིན་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག» «།དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག» «།རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག» «།རེག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག» «།ཆོས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྤྱི་དང་རང་འཛིན་«༼༡༽«རང་སར་དག» «།བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག» «།བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆ་«༼༢༽«དང་བྲལ་བ་རང་སར་དག» «།ཅེས་སོ། །བཅོས་མ་ལྟར་སྣང་བའི་«༼༣༽«འདྲ་གཞི་སྤང་བ་ནི། རང་བྱུང་ངང་ནས་མཉམ་ཉིད་མ་རྟོགས་པར། །གཉིས་མེད་ཉིད་ཅེས་ཚིག་ལ་མངོན་ཞེན་ནས། །ཅི་ཡང་མི་དམིགས་ཡིད་དཔྱོད་གདེང་འཆའ་བ། །ལོག་རྟོག་ཉིད་དེ་མ་རིག་མུན་པའི་ཀློང༌། །གང་དག་རིག་པ་རྗེན་པར་ནི་མ་རྟོགས། སྐྱེ་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟར་དགེ་སྡིག་གི་མཐའ་ལས་འདས་སོ་སྙམ་ནས། དོན་དམ་སྟོན་པའི་ཚིག་རླབས་པོ་ཆེ་རྣམས་རང་ཉམས་དང་མི་སྦྱོར་བར་ཐད་དྲང་དུ་སྨྲ་ཞིང༌། ཀུན་སྤྱོད་རྩིང་ལ་ཡིད་དཔྱོད་ལ་གདེང་དུ་འཆའ་བ་དེ་དག་ནི་ལོག་རྟོག་བཅོས་མའི་གང་ཟག་རྣལ་འབྱོར་པར་འཆོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕལ་ཆེར་བདུད་ཀྱིས་བསླུས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་འདུ་བ་མང་ཡང་ལོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ལ་འདྲེན་པས་ན། དེས་རང་ཉིད་དེ་ལྟར་སོང་བ་མ་ཚོར་བར་ངེས་པས། ཡང་དག་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་པས་ནི་འཁོར་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་སྤངས་ལ། ཡང་དག་པའི་བླ་མ་བསྟེན་ནས་གཅིག་པུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱས་ན། དེ་ལས་བཟློག་པར་འགྱུར་ཏེ། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། དེ་ཡང་མེད་པར་འདི་ལྟར་བྱུང་ན། ཁ་ཚིག་ལ་དཔྱོད་ཅིང་གཏིང་མ་རྟོགས་པའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །ཡང་སྨྱོན་པ་ལྟ་བུར་བྱུང་ན་བར་ཆོད་ཀྱི་བདུད་བྱུང་བ་ཡིན་པས།

這是對原文的完整直譯： "本凈自心中， 殺生亦自處凈。 緣相顯現自心中， 貪心諸相自處凈。 果相顯現自心中， 害心諸相自處凈。 聲相顯現自心中， 名聲諸相自處凈。 色相顯現自心中， 執取諸分自處凈。 香相顯現自心中， 了知諸分自處凈。 味相顯現自心中， 嘗味意識自處凈。 觸相顯現自心中， 觸覺意識自處凈。 法相顯現自心中， 總別執取自處凈。 我相顯現自心中， 執著諸念自處凈。 無我顯現自心中， 離諸分別自處凈。" 對於似是而非的偽造基礎的捨棄： "自生境中未證平等性， 執著'無二'等詞語， 無所緣意識自誇， 即是邪見無明暗冥境。" 凡未證悟赤裸覺性，認為如虛空無生而超越善惡二邊者，不將究竟義理的殊勝言詞與自身經驗相結合，而是直接宣說，行為粗鄙卻自恃意識推理，這些人被稱為邪見偽造的假冒瑜伽士。應知他們大多被魔所惑。雖然他們周圍聚集眾多追隨者，但引導他們走上邪路。由於他們自己未察覺如此，所以希望走上正道者應捨棄追隨者等群體，依止真正的上師，獨自修習法性之義，如此則能扭轉。《覺性自顯》中說： "若無此而如是生起，則是審察言詞而未通達深義的標誌。若如瘋狂一般，則是障礙魔已生起。"

ཡང་སྨྱོན་པ་ལྟ་བུར་བྱུང་ན་བར་ཆོད་ཀྱི་བདུད་བྱུང་བ་ཡིན་པས། ཚོགས་«༼༤༽«རྒྱ་ཆེན་པོ་བཏང་ལ་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེང་སང་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ༌། །ད་ནི་མཉམ་རྫོགས་གཞི་ཀློང་ཡངས་པར་སྐལ་བཟང་རྣམས་ཀྱིས་རང་ངོ་རྟོགས་པར་གདམས་པ་ནི། དེ་ཕྱིར་རང་བྱུང་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ལ། །བསམ་རྫོགས་རྒྱལ་པོ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྦྱང༌། །ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དོན། །རང་བཞིན་ཁོང་ནས་རང་ཤར་ཆོས་སྐུའི་རྫོང༌། །མཁའ་ལྟར་རྣམ་དག་དཔེ་ལས་འདས་པ་འབྱུང༌། །ཆོས་ཉིད་དང་སེམས་ཉིད་དབྱེར་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་«༼༡༽«རང་ཉམས་ལ་གོམས་ཤིང་སྦྱངས་སྟོབས་ཀྱིས་ཁོང་ནས་རྟོགས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་རང་ཤར་བ་ནི་ཆོས་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་རྫོང་འཆོས་པས། མཐའ་བྲལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐའ་གྲོལ་ཆོས་སྐུ། རྟོག་པ་རང་གྲོལ་རྒྱུད་ཆེན། འབྲས་བུ་རང་སངས་རྣམ་དག་དང་གསུམ་དུ་འབྱུང་བར་ངེས་ཏེ། རིམ་པ་བཞིན་ལུང་དང་སྦྱར་བ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བ་མེད། །བྱུང་བ་མེད་པས་གནས་པ་མེད། །»«འགྲོ་བ་མེད་པས་འོང་འཁོར་ཟད། །བྱས་བྱུང་གཅིག་དང་གཉིས་མེད་པའོ། །«༼༢༽«ཐ་སྙད་འཁྲུལ་པ་ཙམ་དུའང་མེད། །ཡོད་མེད་ལས་ཀྱི་འཇུག་པ་ སྟོང༌། །ཡེ་ནས་»«འབྲས་བུ་«༼༣༽«བློ་བྲལ་ཉིད། །སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པ་ཀུན་འདས་པའོ། །ཞེས་དང༌། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། རང་ལས་བྱུང་བས་གྲོལ་ཞེས་བྱ། ། གནས་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཅེས་བྱ། །མཚན་མ་མེད་པས་སྟོང་ཞེས་བྱ། །ནུབ་པ་མེད་པས་ཤར་ཞེས་བྱ། །གདོས་བཅས་མིན་པས་ཟང་ཐལ་ལོ། །གྲོལ་བར་གནས་པས་ལོག་ཅེས་བྱ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བས་གདངས་ཞེས་བྱ། །གཉིས་སུ་མེད་པས་གཅིག་པུ་ཉིད། །ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པས་རྒྱུ་ཞེས་བྱ། །མ་ལུས་རྫོགས་པས་འབྲས་བུ་ཉིད། །དམིགས་པ་དག་པས་ལམ་ཞེས་བྱ། །འཁྲུལ་པ་ཟད་པས་ལུང་ཡང་ ཡིན། །རང་ལ་གནས་པས་རྒྱུད་ཅེས་བྱ། །མཚོན་དུ་ཡོད་པས་མན་ངག་ཡིན། ། གྲངས་ལས་ལོག་པས་རྩིས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་པ་དང༌། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དམིགས་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དམིགས་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག» «།བློ་ཚོགས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག» «།

這是對原文的完整直譯： "若如瘋狂一般，則是障礙魔已生起，應捨棄廣大資糧而修習。"如是所說。如今這種情況極為普遍。 現在對於在平等圓滿基界廣闊中有緣者開示認識自性： "因此于自生無遷變中， 修習思維圓滿王無二。 三界全解脫輪涅無二義， 自性中自顯法身堡， 如空清凈超越比喻而生起。" 法性與心性無二，通過自身體驗熟習修習之力，從內證悟如虛空自然顯現，即是法身金剛堡壘。無邊大圓滿自然成就，即是： 本性離邊法身 分別自解大續 果位自凈清凈 這三者必然生起。依次引經證之，《普賢密意續》云： "無作故無解脫， 無生故無安住， 無去故來回盡， 所作所生無一二。 名言迷亂亦不存， 有無業行皆空寂， 本來果位離心識， 超越一切言思議。" 《珍珠串》云： "自生故稱解脫， 安住故稱遍及， 無相故稱空性， 無滅故稱顯現， 無實故稱通透， 解脫安住故稱返， 種種顯現故稱光， 無二故稱一體， 生一切故稱因， 圓滿故稱果， 所緣清凈故稱道， 迷亂盡故亦是教， 安住自中故稱續， 可指示故是口訣， 超越數量故稱算。" 《六虛空續》云： "所緣顯現自心中， 能緣諸分自處凈。 心識顯現自心中， 感受諸相自處凈。

བློ་ཚོགས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག» «།» «ཡིད་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དཔྱོད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག» «།» «གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བ་འདུས་པ་རང་སར་དག» «།» «རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །»«རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག» «།ཚོར་བ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ ལ། །ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག» «།འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ ལ། །གཟུང་འཛིན་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག» «།འདུ་བྱེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ ལ། །«༼༡༽«ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག» «།རྟོག་འཛིན་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་པའི་གཟུང་རྣམས་རང་སར་དག» «།ཅེས་སོ། །ད་ནི་འཛིན་ཞེན་མེད་པའི་རྟོགས་པ་ནམ་མཁའ་ཀློང་ཡངས་སུ་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བ་ནི། འདི་དང་འདི་ཞེས་སོ་སོར་ཞེན་པའི་བར། །གཉིས་སུ་གནས་པས་རང་གཞན་འཁྲུལ་པའི་གཟེབ། །གང་ཚེ་འདི་ཞེས་ཐ་དད་རིས་མེད་ཅིང༌། །ཐམས་ཅད་ཕྱམ་མཉམ་དམིགས་གཏད་མེད་པ་ན། །གཉིས་མེད་རྟོགས་ཞེས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་གསུངས། །གང་ཞིག་རིག་པ་ཆོས་སྐུའི་དོན་རྟོགས་པ་དང༌། མ་རྟོགས་པའི་ཚད་ནི་འཛིན་ཞེན་གྱི་ཆ་རིག་པ་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པས་ཕྱེ་བ་སྟེ། ནམ་མཁའ་དག་པ་དང་མ་དག་པ་སྤྲིན་དང་ཁུ་རླངས་ཡོད་མེད་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །འདིར་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཞིག་རང་གི་ལྟ་སྒོམ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེན་པའམ། སྤང་གཉེན་བླང་དོར་གྱི་རིས་སུ་འཛིན་རིང་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་མེད་པར་ངེས་ཏེ། གཉིས་བཅས་རང་མཚན་ལ་ཞེན་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་དངོས་གྲུབ་བརྙེས་པའི་དཔལ་མགོན་བླ་མ་དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་རྗེ་ཀུ་མཱ་རཱ་ཙའི་ཞལ་སྔ་ནས། གནས་ལུགས་རྟོགས་སམ་མ་རྟོགས་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བ་དང་མ་བྲལ་བས་ཤེས་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དོ་ཧ་ལས་ཀྱང༌། ཏིལ་གྱི་ཤུན་པ་ཙམ་གྱི་ཟུག་རྔུས་ཀྱང༌། །ནམ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་བསྐྱེད་པར་ཟད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །

這是對原文的完整直譯： "心識顯現自心中， 感受諸相自處凈。 意識顯現自心中， 思維諸分自處凈。 色相顯現自心中， 聚合諸大自處凈。 識相顯現自心中， 因緣諸相自處凈。 受相顯現自心中， 體驗諸相自處凈。 想相顯現自心中， 能所諸分自處凈。 行相顯現自心中， 煩惱諸數自處凈。 念執顯現自心中， 憶念所執自處凈。" 現在將無執著證悟如虛空廣闊之義要歸納為一： "此彼各別執著間， 二元安住自他迷網。 何時無有此彼別， 一切平等無所緣， 金剛薩埵說證無二。" 辨別是否證悟覺性法身之標準，在於覺性中是否存在執著之分。如同清凈與不清凈虛空以有無雲霧區分一樣。 在此，若有瑜伽士執著自己的見修等，或執著取捨對治等分別，則必定無有無二之證悟，因為未離二相自性執著故。 如實相義獲得成就的吉祥怙主至尊上師法王庫瑪拉扎親口所言："通過是否離執著來了知是否證悟實相。" 同樣，《道歌》中也說： "即便芝麻殼大小的刺， 也只能產生純粹的痛苦。"

ནམ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་བསྐྱེད་པར་ཟད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གང་ལ་ཞེན་འཛིན་དང་བླང་དོར་ལ་བློས་གཏིང་ཚུགས་པའི་མཐའ་མི་འཆའ་ཞིང་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་འབྱེད་པར་མཁས་ཀྱང་རང་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་ལ་འཛིན་པ་རྡུལ་ཆ་ཙམ་ཡང་མེད་ན། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་གསུངས་ཏེ། ནོར་བུ་ཕྲ་བཀོད་ལས། སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། ། བརྡ་དང་དམིགས་པས་མཚོན་དུ་མེད། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མེད་རང་རིག་པ། །སྟོང་དང་མི་སྟོང་མཐའ་ལས་འདས། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། དམ་པའི་དོན་ནི་བློ་བྲལ་ནས། །དབང་པོ་ཅིག་ཅར་གྲོལ་བ་ན། །»«མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་གནད་ཀྱིས་ནི༌། །«༼༡༽«རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཞིག་ནས། །གང་ལ་ཞེན་དང་འཛིན་མེད་པར། །ཡང་དག་ཆོས་ཉིད་རོ་མྱངས་«༼༢༽» «ནས། ཁམས་གསུམ་ལྡོག་པའི་རྟེན་མེད་པར། །མཁའ་ལ་མཁའ་ཉིད་ཐིམ་པ་ལྟར། །རྣལ་འབྱོར་མཆོག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་དབྱིངས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྟན་པ་སྟེ། ལེའུ་བརྒྱད་པའི་འགྲེལ་པའོ།། » «།།» «དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉིད་མཁའ་ཀློང་བློ་ལས་འདས་པར་ལ་བཟླ་བ་ནི། རང་བཞིན་ཡངས་པ་ཆེན་པོའི་ཀློང་གཅིག་ལ། །» «མཁའ་མཉམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་གནམ་གཟེར་ནི། །གནད་དུ་དྲིལ་ཏེ་བཅུད་དུ་ཕྱུང་བ་ནི། །ཆེ་བའི་ཆེ་བ་ཀུན་བཟང་ཡངས་པའི་ཐུགས། །རང་གི་ངོ་བོས་སྤྱི་རྒྱ་རླབས་ཀྱིས་བཅད«༼༡༽«། །ཀློང་ཆེན་གཅིག་ལ་རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་དང༌། །གྲོལ་དང་མ་གྲོལ་གཉིས་མེད་མཉམ་པ་ཆེ། །འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་རིག་པར་ལ་བཟླ་ལ། རིག་པའི་ངོ་བོ་གཉིས་མེད་ཕྱོགས་ལྷུང་དང་བྲལ་བ་མཁའ་མཉམ་ཡངས་པ་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཀློང་ཆེན་སེམས་ཀྱི་གནམ་གཟེར་ཡངས་པ་ནི། རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད། ཕྱོགས་གང་དུ་ཡང་མ་ལྷུང༌། བདག་རྟོག་གི་བློ་དང་བྲལ་བ་ཟང་ཐལ་རྗཻན་པའི་རིག་པ་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་ཅར་ཕོག་ཏུ་ངོས་གཟུང་«༼༢༽«བས།

這是對原文的完整直譯： "如是所說。對於任何執著、取捨不作定論，善於辨別法與非法，然于自他宗派、見修行果無絲毫執著者，金剛薩埵稱之為自性大圓滿瑜伽士。如《寶珠嚴飾》云： '大空法身， 標記所緣不可表， 無因無緣自覺性， 超越空有二邊際。' 《普賢密意續》云： '勝義離心識， 諸根頓解脫， 以現前見要， 自宗見破滅， 無執著無取， 品嚐正法性， 三界無返依， 如空融入空， 最勝瑜伽士， 亦復如是然。' 以上為《法界寶藏論》中'示現菩提心無二'章節，即第八品之註釋。" "如是將無二菩提心性融入超越心識的虛空界： 廣大自性一界中， 等空菩提心要釘， 歸納精要提煉出， 大中之大普賢心， 自性總印浪濤截， 大界一中悟未悟， 解脫未脫無二等。 此處將一切法之根本歸攝於覺性，將覺性本體歸攝於無二、離偏大平等。廣大覺性心要釘者，無邊無際，不墮任何一方，離我執分別心，明朗通透的覺性無生滅，當下指認。"

བདག་རྟོག་གི་བློ་དང་བྲལ་བ་ཟང་ཐལ་རྗཻན་པའི་རིག་པ་སྐྱེ་འགག་མེད་པར་ཅར་ཕོག་ཏུ་ངོས་གཟུང་«༼༢༽«བས། ཡིད་དཔྱོད་བློའི་དྲི་མས་མ་གོས་པའི་ཆོས་སྐུ་རྗེན་པར་མཐོང་བ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ཀ་དག་གི་རང་ངོ་ཆོས་སྐུ་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ལས་«༼༣༽«ཐུག་ས་དང་ལ་བཟླ་ས་མེད་པའོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། རིག་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་རྟོག་གི་བློ་དང་བྲལ་བར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག» «དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགག་པ་མེད་པར་སྐྱོལ་ཅིག» «འགག་པ་མེད་པ་ཅིར་ཡང་སྣང་བར་སྐྱོལ་ཅིག»«ཅིར་ཡང་སྣང་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྐྱོལ་ཅིག«༼༤༽« སྐྱེ་བ་མེད་པ་འགྲོ་འོང་མེད་པར་སྐྱོལ་ཅིག» «འགྲོ་འོང་མེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྐྱོལ་ཅིགགཉིས་སུ་མེད་པ་གསལ་བ་མཐའ་གྲོལ་ཆེན་པོར་སྐྱོལ་ཅིག» «དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅི་ལ་ཡང་མི་རྟོག་མི་སེམས་པར་སྐྱོལ་ཅིག» «ཆོས་ཐམས་ཅད་གསལ་ལ་མ་ཡེངས་པའི་ངོ་བོར་སྐྱོལ་ཅིག་ཅེས་པས་འདིར་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་རྗེན་པའི་ཆོས་སྐུ་དེར་མཐར་ཐུག་གི་སྐྱེལ་སའམ་ལ་བཟླ་སར་«༼༥༽«ཤེས་དགོས་ལ། དེ་ཉིད་མ་ཤེས་པར་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་སྐྱེ་མེད་བསམ་བརྗཽད་ལས་འདས་པར་གཅིག་གིས་བསྟན། གཅིག་གིས་བསམ་བརྗོད་མེད་དོ་སྙམ་དུ་གཟུང་ཡང༌། མིང་མེད་མིང་དུ་སོང་བ་ལྟར། བསམ་བརྗོད་མེད་པ་རྟོག་པའི་དོན་ཕྱིར་སོང་ནས་སེམས་ཉིད་རང་ངོ་ཤེས་པའི་དུས་མེད་དེ། རང་ཤར་ལས། ཆོས་སྐུ་ཟང་ཐལ་ཡིན་པར་མ་ཤེས་པར། །རྫོགས་རིམ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཁས་བླངས་ཀྱང༌། །ཝ་སྤྲེའུ་སེང་གེ་དག་ཏུ་བརྫུས་པ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །འདིར་རིག་པ་རྗེན་པ་ཅར་ཕོག་ཏུ་ངོས་འཛིན་པ་ལ་ལུགས་གཉིས་ལས། གནད་ལ་མ་བརྟེན་པར་ངོ་སྤྲད་པ་ནི། ཕྱིར་མ་སྤྲོས། ནང་དུ་མ་བཟུང༌། བར་དུ་མ་བཞག» «བློས་མ་བཅོས། རྟོག་པར་མ་འགྱུས་པའི་ཤེས་པ་བར་མེད་ཕྱལ་བ་ཟང་ཀ་མ་དེ་དུས་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པས། དཔོན་སློབ་གཉིས་དར་ཅིག་ཙེན་ནེ་ཡོད་པའི་དུས་དེར་རྗེན་ཤར་རེ་བ་དེ་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ངང་ནས་ངོ་སྤྲད་པས། ཟང་མ་རྗེན་པར་མཐོང་བའོ། །དེ་ཀ་ཆོས་སྐུ་«༼༡༽«ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་ལ་མ་བསྒོམས་ལ་མ་ཡེངས་པའི་ངང་ལ་སྐྱོང་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །གནད་ཀྱི་ངོ་སྤྲད་པ་ལ་དྲུག་ལས།

這是對原文的完整直譯： "因此，離我執分別心的明朗通透覺性無生滅，當下指認。未被意識思維心垢所染的法身赤裸可見，即為大圓滿本凈自面法身大明朗，再無更高歸宿和融入處。 《金剛薩埵心鏡》云：'當知一切覺性法離我執分別心。如是，一切法無礙而行。無礙現為一切。一切顯現無生而行。無生無來去而行。無來去即無二而行。無二即大明朗解脫而行。如是，一切法無念無思而行。一切法明而不散之本性中而行。'此處應知本凈法盡赤裸法身為究竟歸宿或融入處。 若不知此，雖有人說圓滿次第是無生超越思議，有人執著無思議，卻如無名成其名，無思議成為思維對象，而未能知心性自面。如《自現續》云：'不知法身為明朗，雖承認圓滿次第無生，如狐猴偽裝獅子。' 此處直指赤裸覺性有兩種方法：不依要訣而直指者，即不向外散，不向內執，不于中住，心不造作，不成妄念的無間隔開放覺知，恒時皆有。師徒二人剎那專注時，那赤裸顯現即在加持中得以指認，明朗赤裸可見。即是法身，生定解后不修不散而護持，此為要訣。 依要訣而直指有六："

དེ་ཀ་ཆོས་སྐུ་«༼༡༽«ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་ལ་མ་བསྒོམས་ལ་མ་ཡེངས་པའི་ངང་ལ་སྐྱོང་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །གནད་ཀྱི་ངོ་སྤྲད་པ་ལ་དྲུག་ལས། སེམས་བཟུང་ནས་ངོ་སྤྲད་པ་ནི་ལུས་གནད་སྐྱིལ་ཀྲུང༌། རླུང་གནད་དལ་བ། མིག་ཧར་པོ། སེམས་མི་རྟོག་པར་བཞག་དུས། གསལ་སང་ངེ་གནས་དུས་ཀྱི་གསལ་བ་དང་གནས་པ་གཉིས་པོ་དེ་ཉམས་ཡིན་པས་ལོགས་སུ་བཅད་ནས། རིག་གེ་རྗེན་ནེ་བའི་ཆ་དེ་ཆོས་སྐུ་ཡིན་པར་ངོ་སྤྲད་དོ། །སེམས་གནས་པ་ལ་ངོ་སྤྲད་པ་ནི་སེམས་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ཡང་རང་ས་ན་ལྷན་ནེ་རང་བབ་ཏུ་འདུག་དུས། གནས་ཆ་དེ་བཞག་ལ། རིག་གེ་སལ་ལེ་བ་དེ་ཆོས་སྐུར་ངོ་སྤྲད་» «དོ། །རྩ་བ་བཅད་ནས་ངོ་སྤྲད་པ་ནི། སེམས་ནང་དུ་དེད་ནས་གང་ནས་བྱུང་གང་ན་འདུག་མཐའ་བརྟགས་པས་ཅི་ཡང་མ་རྙེད་པར་རྗེན་སང་ངེ་སོང་འདུག་དུས། གང་ཡང་མི་རྟོག་པར་སོང་བ་དེ་བཞག་ལ། རིག་གེ་རྗེན་ནེ་མིང་དོན་ལས་འདས་པ་དེ་ཆོས་སྐུར་ངོ་སྤྲད་དོ། །དངོས་པོ་དེ་དེད་ནས་ངོ་སྤྲད་པ་ནི། སེམས་ཡུལ་ཐོག་ཏུ་ཤོར་དུས་ཡུལ་དེ་ལ་ཚལ་པ་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པར་བཤིག་པའི་ཕྱོགས་གང་ན་སེམས་དེ་འདུག་དེད་པས། ཡུལ་ཡང་མེད་སེམས་ཀྱང་མེད་པར་བརྗོད་མི་ཤེས་པར་སྟོང་སངས་ཀྱི་ངང་ལ་གནས་དུས། གང་ཡང་འཕྲོ་འདུ་མེད་པའི་གནས་ཆ་དེ་བཞག་ལ། རིག་ཆ་རྗེན་སང་ངེ་བ་དེ་ཆོས་སྐུར་ངོ་སྤྲད་དོ། །ཡུལ་དང་ཤེས་པའི་བར་ནས་ངོ་སྤྲད་པ་ནི། ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་ཤར་དུས་སིམ་མེ་བཞག་རྗེས། ཡུལ་ལ་ཕར་མི་བསམ་སེམས་ལ་ཚུར་མི་བསམ་པར། བར་མེད་དུ་ཧ་རེ་སོང་དུས། ཧ་རེ་གནས་ཆ་དེ་བཞག་ལ། ཧྲིག་གེ་ས་ལེ་བའི་རིག་པ་ཟང་ཀ་དེ་ཆོས་སྐུར་ངོ་སྤྲད་» «དོ། །ཡེངས་ལ་བོར་ནས་ངོ་སྤྲད་པ་ནི། དར་ཅིག་ཐ་མལ་དུ་འདུག་ནས། ལབ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པས་ཤེས་པ་ཡེང་དུ་བཅུག་པའི་བར་དེར། ཧ་ས་ར་ཀི་ཅི་ལ་ཟེར་ཤོད་ཤོད་བྱས་དུས། ཅི་ཟེར་ཆ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཧད་དེ་སངས་སེ་བ་ཅིག་བྱུང་དུས། ཧད་དེ་གནས་ཆ་དེ་བཞག་ལ། རིག་གེ་སལ་ལེ་རྗེན་པར་སོང་བའི་ཆོས་སྐུ་དེ་ངོ་སྤྲད་དོ། །ཡང་ན་འགྲོ་འཕྲོ་ལ་འདིར་སྡོད་བྱ་བའམ། སོང་ཅིག་བྱས་ནས་ཕ་ཚད་སོང་དུས་ཚུར་ལོག་བྱས་ནས། ལོག་དུས་ཀྱི་ཤེས་པའི་ས་ལེ་མི་འཕྲོ་བ་དེ་བཞག་ལ།

這是對原文的完整直譯： "即是法身，生定解后不修不散而護持，此為要訣。依要訣而直指有六： 一、攝心而直指：身體結跏趺坐，氣息平緩，眼睛睜開。心安住無念時，明朗安住的這兩種體驗是修行境界，應當分辨開來。那明朗赤裸的部分即是法身，如此直指。 二、心安住而直指：雖不執持心，但當自然安住時，捨棄安住的部分，將那明朗清晰的覺知直指為法身。 三、切斷根源而直指：向內追尋心的來源、所在，窮盡邊際后發現無所得，此時明朗空寂。捨棄無所思的狀態，將那超越名言的明朗赤裸直指為法身。 四、追尋事物而直指：當心落於對境時，將對境分解為碎片等，追尋心的所在。既找不到對境也找不到心，無法言說的空明狀態中，捨棄無散無聚的安住，將那明朗赤裸的覺知直指為法身。 五、從對境與心識之間直指：當心識朝向對境時，輕鬆安住后，既不向外思考對境，也不向內思考心識。當無間隔明朗時，捨棄明朗安住的部分，將那清晰明朗的開放覺知直指為法身。 六、放任散亂而直指：暫時保持平常狀態，通過說話等使心散亂。在此期間，突然問'嘿，你在說什麼？'時，會出現無法言說、空明的覺知。捨棄那空明安住的部分，將那明朗清晰赤裸的覺知直指為法身。 或者，在行走時突然說'站在這裡'或'去吧'，走了一段距離后又說'回來'，回來時那清晰不散的覺知，將之安住。"

ལོག་དུས་ཀྱི་ཤེས་པའི་ས་ལེ་མི་འཕྲོ་བ་དེ་བཞག་ལ། རིག་གེ་རྗེན་ལ་སོང་བ་དེ་ཆོས་སྐུར་ངོ་སྤྲད་དོ། །མདོར་ན་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་ཐབས་སམ། གཞན་ཡང་རུང་སྟེ་སེམས་སྤྲོ་བ་དང༌། གནས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ཅི་བྱེད་ཀྱང༌། རིག་པ་གསལ་དག་ཤེལ་གོང་འདྲ་བ་བློ་བྲལ་རྗེན་ལ་བུད་ནས་ལྟ་སྒོམ་དང་གཉེན་པོ་མེད་པ་དེ་ཆོས་སྐུ་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོར་ངོ་སྤྲད་དོ། །འདི་ལ་གསལ་ཉམས་དང་ཕྱེད་དགོས་ཏེ། གསལ་ཉམས་ནི་གནས་ཆ་ས་ལེ་བ་ཡིན་ལ། ཆོས་སྐུ་ནི་གསལ་རིག་གནས་ཆ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། སྣང་སྟོང༌། གསལ་བདེ། མི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མ་འདྲེས་པར་རིག་གེ་རྗེན་ནེ་བ་དེ་ཡིན་པས། ཟང་ཐལ་མ་ཐལ་དང༌། རིག་ཆ་དང༌། གནས་ཆའི་ཁྱད་ཡོད་པས་འཛོལ་ས་མེད་དོ།། གནད་དེ་དག་ཀྱང་ཐལ་འགྱུར་ལས། སེམས་ནི་གཟུང་དང་གནས་པ་དང༌། །རྩ་བ་བཅད་དང་དངོས་པོ་དེད། །ཡུལ་དང་ཤེས་པའི་བར་ནས་བཙལ། །ཡེངས་ལ་བོར་བ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །མ་བསྒོམས་པའི་རིག་པ་ཟང་ཐལ་རྗེན་པ་ནི་འདིའི་ལ་བཟླ་ས་སྟེ། དེའི་ངོ་བོ་ལ་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བ། སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཆེན་པོ། ཆོས་ཟད་མིང་མེད་ཆེན་པོ། དགེ་སྡིག་སྐྱོན་ཡོན་ལས་འདས་པ། ཐོག་མའི་ཀ་དག་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པར་ངོས་འཛིན་གྱིས། སྟོང་ཆད་ནམ་མཁའ་འདྲ་བར་འདོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། གཞན་དང་ངོ་སྤྲོད་ལུགས་མི་འདྲའོ། །དབུ་མ་ལ་སོགས་ནས་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སྤྱི་ཁྱབ་གཅིག་ལ་དམིགས་རྩེ་གཏད་ནས། སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འཇལ་ལ། སེམས་ཀློང་ཕལ་ནས་ཡུལ་སྣང་དང་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཕྱམ་གཅིག་མེད་མ་མྱོང་ཡོད་མ་མྱོང་བ་ལ་སོགས་པར་འཇལ་བས། སྤྱི་འབྱམས་གཤིས་ཤོར་གྱི་སྐྱོན་དང་གོལ་ས་ཆེའོ། །འདི་ལ་ཐབས་གང་གིས་ཀྱང་མཚོན་དུ་ཡོད་ལ། ངོ་བོ་ཟང་ཐལ་དུ་རྗེན་ལ་བུད་པས་སྤྲོས་བྲལ་ཉག་གཅིག་ཏུ་ཁ་འདུམས་ཏེ། གོལ་ས་དང་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པས། ངོ་བོ་ལ་འཛོལ་ས་མེད་པར་ཆོས་ཟད་མིང་མེད་དུ་ལ་ཟློས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་རྟོགས་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གནས་པས་འཁོར་བ་མིང་མེད་དུ་སངས་པར་བསྟན་པ་ནི། སྒོ་ངའི་ནང་ནས་འདབ་གཤོག་རྒྱས་པའི་བྱ། །

這是對原文的完整直譯： "將回來時那清晰不散的覺知安住下來，將那赤裸明朗的覺性直指為法身。 總之，無論是脈、氣、明點的方法，還是其他使心散亂或安住等方法，只要能使覺性清明純凈如水晶球，超越心識而赤裸呈現，無有見修與對治，即可將之直指為大明朗法身。 這裡需要與明晰的體驗區分開來。明晰體驗是清晰的安住狀態，而法身是超越安住狀態的明朗覺知。它不混同于顯空、明樂、無念等，而是那赤裸明朗的覺知。因此，在明朗與否、覺知與安住之間有差別，不會混淆。 這些要點也見於《直斷續》：'心之執持與安住，切斷根源追尋事，境識之間尋與放任散亂等。' 未經修習的明朗赤裸覺性是此處的歸宿。其本質超越生住滅三相，是大不可言說，大法盡無名，超越善惡過患功德，本初大本凈等。不應認為是如虛空般的斷滅空，與其他見解的指認方式不同。 中觀等派別專注于普遍的無生法性，觀察無生滅等。而此處是從心的廣闊中體驗一切境相和心識皆非有非無等，因此容易陷入普遍性的偏差和歧途。 這裡可以用任何方法來指示，但本質上是赤裸明朗的，因此歸結為唯一離戲，沒有歧途和障礙，確定無誤地融入法盡無名之中。 如是了悟的瑜伽士安住于了悟之河流瑜伽中，顯示輪迴成為無名。如同蛋中羽翼豐滿的鳥，"

སྒོ་ངའི་ནང་ནས་འདབ་གཤོག་རྒྱས་པའི་བྱ། །རྒྱ་དང་བྲལ་བས་ནམ་མཁའི་ཀློང་ན་གནས། །ཀླུ་རྣམས་ཟིལ་གནོན་གཡང་ས་ཤུགས་ཀྱིས་ཆོད། །ཐེག་པའི་ཡང་རྩེ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ཡང༌། །ཇི་བཞིན་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་སྐལ་པ་ཅན། །ཐེག་དམན་ཟིལ་གནོན་འཁོར་བའི་གཡང་ས་ཆོད། །བྱ་ཁྱུང་གི་དབང་པོ་སྒོ་ངའི་ནང་ནས་འདབ་གཤོག་རྫོགས་པ་དེ། དུས་ལ་བབས་པ་ན་སྒོང་རྒྱ་ལས་གྲོལ་མ་ཐག་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་ལྡིང་བས། ཀླུ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང༌། །གཡང་ས་ཤུགས་ལ་ཆོད་པ་དུས་མཉམ་པ་ལྟར། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཡང་ཚེ་འདིར་བླ་མས་ངོ་སྤྲད་དེ་རིག་པ་ཆོས་སྐུར་རྟོགས་ལ། ལུས་མ་འབྱོངས་པ་དེ་སྒོ་ངའི་ནང་ནས་འདབ་གཤོག་རྒྱས་པ་འདྲ་ལ། རིག་པ་ཡངས་དོག་མེད་པ་དེ་སྒོང་རྒྱ་ལས་གྲོལ་ནས་ནམ་མཁར་ལྡིང་བ་དང་མཚུངས་པ་ལྟར། ཐེག་དམན་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང༌། འཁོར་བའི་གཡང་ས་ཆོད་པ་དུས་མཉམ་པའོ། །ཀུན་བྱེད་ལས། ཁྱུང་ཆེན་ནམ་མཁར་ལྡིང་བ་བཞིན། །སྤྲོ་བ་མེད་ཅིང་བསྡུ་བ་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་ད་ལྟ་རྟོགས་པའི་རྩལ་གསུམ་རྫོགས་ཀྱང་སྒྱུ་ལུས་ཀྱི་སྒོང་རྒྱ་ལས་མ་གྲོལ་བ་སྟེ། ནམ་ཞིག་སྦུབས་ལས་«༼༡༽«འཕོས་ནས་སྐད་ཅིག་ལ་ཀ་དག་ཏུ་གྲོལ་བ་སྒོང་རྒྱ་དང་བྲལ་ནས་ནམ་མཁར་ལྡིང་བ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་དུས་རིག་པ་ཆོས་སྐུའི་མཁའ་ལ་ལྡིང་བའི་ངང་ནས། གཟུགས་སྐུའི་བྱ་ཁྱུང་གདུལ་བྱའི་དོན་གཉིས་མཛད་པས། ཐེག་དམན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཞིང་འཁོར་བའི་གཡང་ས་ཆོད་པ་སྟེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རང་ལུས་ལ། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་ངོ་བོ་གནས། །རྒྱ་ཕྱེ་«༼༢༽«སྣང་བར་མི་ནུས་ཏེ། །དཔེར་ན་མངལ་དང་སྒོ་ངའི་རྒྱ། །» «མངོན་དུ་མི་འབྱུང་བསྒྲིབས་གྱུར་ཀྱང༌། །རང་རྩལ་རྫོགས་ནས་འབྱུང་བ་» «བཞིན། །རྣམ་རྟོག་ལུས་འདི་བོར་མ་ཐག» «།རང་སྣང་ཡུལ་དང་འཕྲད་པར་» «འགྱུར། །ཡེ་ནས་གནས་པའི་རང་རིག་ཉིད། །ངོ་བོ་རྟོག་མེད་མཐོང་བར་» «འགྱུར། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྣང་བ་དང༌། །སངས་རྒྱས་བདེན་པ་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་ངོ་བོ་ནི། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་སྟེ། །འདས་པའི་ཡུལ་དང་མ་འོངས་ཡུལ། །

這是對原文的完整直譯： "如同蛋中羽翼豐滿的鳥， 脫離蛋殼而棲於虛空。 壓制諸龍，自然跨越險峻。 乘之頂峰金剛精髓， 如實了悟的有緣瑜伽士， 壓制小乘，跨越輪迴險峻。 如同大鵬鳥王在蛋中羽翼豐滿，時機成熟時一破蛋殼即翱翔天際，同時壓制諸龍並自然跨越險峻。同樣，自然大圓滿的瑜伽士在此生中經上師指點，了悟覺性即法身。身體未成熟如同蛋中羽翼豐滿，覺性無拘無束如同破殼而出翱翔天際，同時壓制小乘和煩惱群，跨越輪迴險峻。 《遍作續》云：'如大鵬翱翔虛空中，無有散發亦無收攝。' 雖然現在已圓滿了悟的三種力用，但尚未脫離幻身之蛋殼。某時從蛋殼中脫出，剎那間解脫于本凈，如同脫離蛋殼而翱翔天際。那時，覺性在法身虛空中翱翔，同時以色身大鵬成辦所化眾生的二利，壓制小乘並跨越輪迴險峻。 《獅子力用圓滿續》云：'一切眾生自身中，本有清凈智慧性。未開啟故不顯現，如同胎中及蛋殼。雖被遮蔽不顯現，自力圓滿后即出。一旦捨棄妄念身，將遇自顯境界相。本有自明覺性體，無念本質將得見。清凈智慧之顯相，及佛諦實將得見。智慧自顯之本質，無有意識之分別。過去境界未來境，'"

ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་སྟེ། །འདས་པའི་ཡུལ་དང་མ་འོངས་ཡུལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་བཅད་པའོ། །ཞེས་སོ། །རིག་པའི་ངོ་བོ་རྒྱུ་འབྲས་ལས་འདས་པར་ལ་བཟླ་བ་ནི། ཀུན་གྲོལ་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་གནས་པ་དེ། །རྒྱུ་འབྲས་རྩོལ་སྒྲུབ་ཅན་ལ་མི་རིགས་ཏེ། ། ཐེག་མཆོག་མི་གཡོ་མཉམ་པའི་དོན་ལ་འཐད། །རིག་པའི་ངོ་བོ་གང་དུའང་གྲུབ་བསལ་མེད་པས་སྐྱོན་ཡོན་གྱི་བླང་དོར་མེད་ཅིང་རྒྱུ་འབྲས་རྩོལ་སྒྲུབ་ལས་འདས་པ་ཉིད། ཐེག་དམན་པ་རྣམས་ལ་དངངས་ཤིང་སྐྲག་པ་སྐྱེ་བས་མི་འཐད་ཀྱང༌། ཡང་རབ་དོན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་འཐད་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་ཅན་རྣམས་ལ། །ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་ལུང་འདི་བསྟན་མི་ བྱ། །ང་ཡི་ལུང་འདི་ངེས་པར་བསྟན་བྱས་ན། །དགེ་སྡིག་ལས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཡོད་ཟེར་ནས། །ཡང་དག་ང་ལ་སྒྲོ་དང་སྐུར་བཏབ་པས། །ཡང་དག་ང་དང་ཡུན་དུ་འཕྲད་མི་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང༌། མི་གནས་མི་རྟོག་ཅིར་ཡང་དགོས་«༼༡༽«མེད་ པས། །མི་རྟོག་མཉམ་པའི་ཡུལ་«༼༢༽«ལ་རང་བཞིན་གནས། །ཡེ་ནས་བྱས་ཟིན་རྩོལ་བའི་སེམས་མི་འབྱུང༌། །བདེ་ཆེན་དེ་ལ་གང་སུ་གནས་པ་ནི། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོར་དེ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །སྐབས་འདིར་དཔེ་འགལ་བས་དོན་ལ་རྒོལ་བའི་ལོག་རྟོག་སྤང་བ་ནི། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱིས་འགྲུབ་ངེས་ཏེ། དཔེར་ན་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་ལ། སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །འདི་གཉིས་སེམས་གཅིག་གི་ངོ་བོས་སངས་རྒྱས་བསྒྲུབ་པ་ལ། འདུས་བྱས་མ་བྱས་ཀྱི་དཔེ་གཉིས་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཐེག་པ་ཐུན་མོང་ལ་སངས་རྒྱས་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པའི་སྐལ་པ་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་གཞན་ཡིན་ལ། རྒྱུ་འབྲས་འབད་རྩོལ་གྱིས་འགྲུབ་པའང་འཁྲུལ་སྣང་གཞན་དུ་ཟད་དེ། འཁྲུལ་པས་མ་འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོ་བསྒྲུབ་པར་རྫས་འགལ་བ་ཉིད་དང༌། གཅིག་ཏུ་ན་སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཀུན་མཐུན་ལ། དེ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དཔེ་དོན་མེད་པས་དཔེ་དོན་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་འདི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་པར་བཤད་ནའང་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་དང་འགལ་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་ལུང་ལས། འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །

這是對原文的完整直譯： "無有意識之分別。過去境界未來境，直接切斷其顯現。' 將覺性本質指認為超越因果的說法是： '安住于普遍解脫大平等中， 對於因果勤修者並不合適， 而於無動最勝乘平等義相應。' 由於覺性本質無有任何成立或遮遣，故無善惡取捨，超越因果勤修。雖然這對小乘者會引起恐懼而不適合，但對最上根的實相瑜伽士卻是適合的。 《遍作續》云：'對因果乘之諸眾生，不應宣說我此教法。若定宣說我此教法，他們會說善惡業有因果，對真實我加以增益誹謗，長久不能與真實我相遇。' 又云：'無住無念無所需求，自然安住無念平等境。本來已成無生勤修心，安住此大樂者，即成一切法之精髓。' 此處爲了遣除以相違比喻而反駁義理的邪見：有人說因果必定成立，如種子生芽；又說心性如虛空。這兩者以一心之本質成佛，有為無為兩種比喻相違，因此共乘無有迅速成佛的機緣。因為諸法是他性，因果勤修所成也只是迷亂顯現而已。以迷亂成就無迷亂本質實為矛盾。另一方面，心性如虛空普遍一致，對此用因果比喻無意義，因此比喻與義理相違，這種說法不合理。 若說是任運成就，又與由因緣所生相違。共同教法雲：'無為而任運成就，'"

འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཅེས་པ་དང་ནང་འགལ་བ་ཉིད་དོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་བའི་དཔེ་འགོད་པས་དོན་སྒྲུབ་པ་ཤིན་ཏུ་འགལ་བས་ན་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། རྫོགས་ཆེན་རྒྱུ་འབྲས་ཡེ་ནས་འདས་པའི་ཕྱིར། །བཙལ་ཞིང་བསྒྲུབས་པས་བྱར་མེད་འགྲུབ་པ་མེད། །» «རྒྱུ་འབྲས་ལྟ་བའི་སྟོན་པས་ལུང་བསྟན་པ། །འཇིག་རྟེན་མཚན་མའི་ཆོས་ལ་ཚོད་བཙུགས་ནས། །རྒྱུ་ལས་བཙལ་ནས་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །སེམས་ལ་རྒྱུ་མེད་འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་མེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་དཔེ་བླངས་ནས། །སྐྱེ་ལས་འཇིག་པ་འབྱུང་བར་སྒྲོ་མི་གདགས། །རང་བྱུང་རྒྱུ་འབྲས་འདས་པ་མ་རྟོགས་པར། །འཇིག་རྟེན་མཚན་མའི་ཆོས་ལ་ཚོད་བཙུགས་ནས། །རྒྱུ་ལས་བཙལ་བས་འབྲས་བུ་འབྱུང་ཟེར་བ། །དེ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་པའི་དྲང་ལུང་ཡིན། །རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་མཚུངས་མེད་ཡེ་ཤེས་དེ། །ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པས་གཞན་ནས་ཆོས་འབྱུང་ མེད། །འཇིག་རྟེན་རྒྱུ་འབྲས་ཆོས་ལ་ཚོད་བཙུགས་ནས། །»«བཙལ་བས་«༼༡༽«མེད་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་མི་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པའི་«༼༢༽« སྐྱེ། །འཇིག་རྟེན་སྐྱེ་འགག་ཆོས་ལ་ཚོད་མི་གཟུགས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་རྐྱེན་སྐྱེད་ཆོས་ལ་དཔེ་མ་ལེན། །ཞེས་ སོ། །དེའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་གང་གིས་མི་བསྐྱེད་པར་རང་བྱུང་འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་བཙལ་ས་མེད་དེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་ཆོས་རྣམས་ཕར་འབྱུང་བའི་གཞི་ཡིན་པ་ལ། ཚུར་བསྐྱེད་དགོས་པའང་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་ལུགས་འཛོལ་བས་ཀྱང་བསྐྱེད་བྱར་མ་གྲུབ་བོ། །དེས་ན་བྱར་མེད་ཀྱི་ངང་དེར་གནས་པས་ཁོ་རང་ལ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པ་གསལ་བར་འཆར་བས་མ་བཙལ་བར་འགྲུབ་པས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ངང་ལ་གནས་པས་གཡོ་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །རང་བཞིན་གནས་པས་སུས་ཀྱང་བཅོས་སུ་མེད། །མ་བཙལ་ཇི་བཞིན་པ་རུ་གནས་པ་དེ། །བྱ་བ་མེད་པ་ལས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན། ། དོན་དེ་རྟོགས་པས་ལས་རྣམས་མི་བྱེད་དེ། །ལས་མ་བྱས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གནས། །

這是對原文的完整直譯： "'無為而任運成就'，這與前述說法內部矛盾。 此外，以世間生起的比喻來證成如虛空的心性，這在義理上極為矛盾，因此並非如此。《遍作續》云： '大圓滿本超因果，尋求修證無所成。因果見之師所說，以世間相法為準，從因尋求而修果。心無因亦無有果，菩提心本無生故，不應以世間生法為喻，而增益生滅之說。不解自生超因果，以世間相法為準，說從因尋求而生果，此乃因果乘之權說。非因所生無等智，生一切法無他生。以世間因果法為準，尋求不得果不生。菩提心無因緣生，不應以世間生滅法為準。菩提心非緣所生，勿以世間緣生法為喻。' 菩提心之本質不被任何所生，自生而無變遷，因此無法以因緣尋求，如同虛空。菩提心是諸法向外生起之基，但不需向內生起，因此生起方式錯誤也不能成為所生。因此，安住于無作之境中，自身本有的任運成就會明顯顯現，無需尋求而自然成就。同續又云： '安住本性故無動任運成，自性安住故無人能改造。未尋如是安住者，無作即是最勝業。悟此義故不造業，不造業者安如如。'"

ལས་མ་བྱས་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གནས། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གང་ཞིག་སུ་གནས་པ། །དེ་ཡིས་མ་ནོར་མ་བཅོས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་རྩོལ་སྒྲུབ་ལས་འདས་པའི་རིག་པ་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུའི་རྟགས་ཚད་ངེས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་བདེ་ཆེན་མཁའ་མཉམ་ཆོས་སྐུའི་ཀློང༌། །ཆོས་སྐུའི་ཀློང་དུ་མ་གྲོལ་འགའ་ཡང་མེད། །ཆོས་ཉིད་ངང་བཞེངས་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་སྐུ། །བག་ཆགས་ལུས་ལ་སྙིང་པོའི་རྩལ་རྫོགས་ ཏེ། །སྐྱེ་ཤི་བར་དོར་སྲིད་པའི་ལུས་བོར་ནས། །རིག་པ་གཅིག་པུ་ཀུན་དང་དབྱེར་མེད་ཅིང༌། །ལྷུན་གྲུབ་ས་ལ་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་ཟིན་ནས། །རྒྱ་ཆད་མེད་པར་སྤྲུལ་པ་འབྱུང་བ་དང༌། །ཐོགས་པ་མེད་པར་ཀུན་ལ་འཇུག་པ་ནི། །བྱར་མེད་རླུང་ཞོན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། །དམན་པའི་ཐེག་པ་ཀུན་ལ་མི་རིགས་ཀྱང༌། །ཨ་ཏི་རིགས་པར་སྟོན་པ་འབྲས་བུའི་གནད། །འདིར་བརྩོན་འགྲུས་དང་སྐལ་པ་རབ་ལུས་རྒྱ་རང་དེངས་ནས་ན་བུན་ལྟར་གྲོལ་བ་དང༌། འབྲིང་བུམ་པའི་ནམ་མཁའ་ལྟར་གྲོལ་བ་དང༌། ཐ་མ་བཅོ་ལྔའི་ཉི་ཟླ་ལྟར་གྲོལ་བ་དང་གསུམ་ལས། རབ་དེས་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་སྣང་བ་བཞི་གོ་བཟློག་ནས་རྟགས་ཚད་ལ་ཕེབས་པ་སྟེ། དེའང་དང་པོ་རིག་པ་ཀ་དག་རྗེན་པ་ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ལ་རང་ངོ་ཤེས་པས། ཆོས་སྐུ་རྒྱལ་པོའི་དགོངས་པ་དེ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་སྐྱོང་དུས། གཅིག་དང་དུ་མའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བའི་རིག་པ་ཟང་ཐལ་དུ་ཚད་ལ་ཕེབས་ཏེ། ཕྱི་ནང་གི་རྐྱེན་སྣང་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་ངང་ལས་མི་འདའ་བར་བསྐྱངས་པས། དགག་སྒྲུབ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རྟོག་པ་རང་དག་རང་ཟད་ནས། ཉམས་ཕྱོགས་མེད་དུ་རང་ཤར་འཛིན་མེད་ཟང་ཀར་རྒྱ་གྲོལ་དུ་ཤར་ནས། མཐར་འགྱུར་གྱི་ཉམས་ཟད་དེ་རིག་པ་དང་པོའི་གཞི་ལ་ཕེབས་དུས། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་ཐད་ཀར་ཤར་བས། དང་པོའི་ཀ་དག་ལ་རྗེན་པར་རང་ཐོག་ན་གནས་པའོ། །འདིའི་དུས་ན་ཆོས་བོར་བ་ཆོས་ཟད་པ་ཆོས་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་དུའང་གྲུབ་པ་མེད་ལ། རྫུ་འཕྲུལ་དང་མངོན་ཤེས་གྲུབ་ཅིང་འབྱུང་བ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་དང༌། འབྱུང་བས་མི་གནོད་པའི་རྟགས་བཅུ་འབྱུང་སྟེ། སས་མི་ནོན། ཆུས་མི་འཁྱེར། མེས་མི་འཚིག» «རླུང་གིས་མི་གཡོ།

這是對原文的完整直譯： "不造業者安如如。誰能安住于如如，彼將無誤無造作而成就。' 如是超越因果勤修的覺性，其證悟果相的確定標準是： '一切大樂等空法身界，法身界中無不解脫者。法性中現金剛精華身，習氣身中精華力圓滿。捨棄生死中陰輪迴身，唯一覺性與一切無別。任運成就地得王位已，無邊際地化身顯現，無礙遍入一切。無作乘風瑜伽行境界，雖于下乘皆不合理，阿底教中說為果要義。 此中精進根器上等者，身印自解如霧消散而解脫；中等者如瓶中虛空解脫；下等者如十五日日月解脫。上等者逆轉頓斷四相而達標準。首先於原始清凈赤裸覺性法性盡相中認識自面，護持無聚散的法身王意時，覺性超越一多邊際而達到通透標準。于外內緣起法性解脫之境中不離而護持，遮遣與煩惱分別自凈自盡，無偏向的體驗自顯無執通明解脫。最後變化的體驗盡時，覺性抵達原初基礎，法性現前相直接顯現，安住于原初清凈赤裸狀態。 此時稱為舍法、法盡、超法。無有任何成立，而成就神通與宿命通，能掌控元素，元素不能損害，出現十種征相：地不能壓，水不能漂，火不能燒，風不能動。"

མེས་མི་འཚིག» «རླུང་གིས་མི་གཡོ། ནམ་མཁའ་ལ་བྱ་བཞིན་འགྲོ། དངོས་པོ་བསྒྱུར་བ་དང་ཡུལ་ཐག་རིང་པོའི་རི་ཁང་བཟང་ལ་སོགས་པ་སྤོ་བར་ནུས། རྟེན་འབྲེལ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན། ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་མཐོང༌། ལྷ་ཡི་མིག་དང་མངོན་ཤེས་ཐོབ། སྤྱན་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྲུབ་པའོ། །རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། མ་གཏད་རང་སོར་བཞག་པ་ཡི། །སེམས་ཀྱིས་དོན་འདིས་ཚིག་ཀུན་ཡང༌། །སུས་ཀྱང་བསླབས་པ་མེད་པར་ནི། །སོ་སོའི་བློ་ལ་གོ་བར་སྣང༌། །» «འདི་ཉིད་རང་གི་བློར་གོ་བས། །མི་སྣང་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིས། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རང་དག་ནས། །ཐམས་ཅད་ཟང་མ་ཐལ་བྱུང་དུ། །སྟོང་གསལ་ཆེན་པོའི་རིགས་སུ་འགྱུར། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་བཞི། །སོ་སོའི་ནུས་པ་མི་སྣང་བར། །ན་བུན་བཞིན་དུ་མཁའ་ལ་དེངས། །འཁྲུལ་པའི་ཞེན་པ་སྣ་ཚོགས་ནི། །ཇི་ལྟར་བསམས་ཀྱང་སྐྱེ་མེད་པར། །གཟུང་འཛིན་ཆ་རྣམས་རང་འགགས་ནས། །གང་མི་སྣང་སྟེ་རང་ཟད་ནས། །གསལ་བྱེད་རང་གི་ཉམས་མྱོང་བས«༼༡༽«། །ལུས་ཅན་ཀུན་ཀྱང་དེ་བཞིན་སོང༌། །ཞེས་སོ། །འབྲིང་བུམ་པའི་ནམ་མཁའ་ལྟར་གྲོལ་བ་ནི། དེ་ལྟར་གོམས་པ་ལས་འཆི་ཀའི་ཚེ། ལུས་བུམ་པ་དང་འདྲ་བ་དང་སེམས་བུམ་ནང་གི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་འབྲེལ་གྱེས་པའི་སྐད་ཅིག་ལ། ཀ་དག་གི་ཆོས་སྐུ་རང་རིག་དེ་གཞིའི་ཆོས་སྐུ་ནམ་མཁའ་ཆེན་པོ་དང་ཐ་དད་མེད་པ་དེར་འདྲེས་པའམ། རིག་པ་གཅིག་པུ་རྗེན་པར་སོང་བས་ཆོས་ཉིད་ཀུན་དང་དབྱེར་མེད་དུ་སངས་རྒྱས་ཏེ། བུམ་པ་ཞིག་པས་ནམ་མཁའ་དབྱེ་བ་མེད་པ་ལྟར། རང་རིག་སྔ་ཕྱི་དབྱེར་མེད་དུ་ཟང་ཐལ་བས་ཆོས་སྐུ་རང་ས་ཟིན་ནས། གཟུགས་སྐུ་ཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འཆར་བ་ནི། ནམ་མཁའ་ལ་གཟའ་སྐར་རང་འཆར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། མི་སྣང་ནམ་མཁའ་གུད་ལྟ་དང༌། །ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ནམ་མཁའི་དཔེས་རིག་པ་མཚོན་ཏེ། རྒྱུན་ཆད་དུ་དེངས་པ་ནི་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། དཔེར་བྱེད་ནས་ཕྱོགས་ཙམ་མཚོན་པ་ལས། ཀུན་མཚོན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་» «རོ། །དེ་ཡང་ནམ་མཁའ་ཕྱི་ནང་དབྱེར་མེད་པས་རིག་པ་སྔ་ཕྱི་རིས་མེད་དུ་མཚོན་གྱི། རང་གི་རིག་པ་སྤྱི་མཐུན་གྱི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུ་ནི་གཏན་ནས་མ་ཡིན་ཏེ།

這是對原文的完整直譯： "火不能燒，風不能動。能如鳥般飛行虛空，能變化物質並移動遠處山宮等，顯現種種緣起而利益眾生，能見身體微塵，獲得天眼與神通，成就眼通與神變。 《寶積經》云：'不加修飾自然安置之心，以此義理一切語言，無人教導而各自領悟。由自心領悟此義，無有不顯現分別，一切顯現自凈已，一切通明無礙中，成為大空明之種性。地水火風四大種，各自力用不顯現，如霧消散於虛空。種種迷亂執著相，無論如何思維皆無生，能所二取自然息，一切不顯而自盡，明瞭自身體驗者，一切有情亦如是。' 中等者如瓶中虛空解脫：如是修習后，臨終時，身如瓶子，心如瓶內虛空，二者分離的剎那，本初清凈法身自覺與基礎法身大虛空無二無別而融合，或唯一覺性赤裸而去，與一切法性無別成佛。如瓶破則虛空無分別，自覺前後無別通明，證得法身，色身及事業任運顯現，如虛空中自然顯現星宿。 《日月合璧續》云：'不顯虛空離別觀'，此即其義。以虛空為喻表覺性，不應認為是斷滅消失。僅以喻表部分特徵，不能全面表達。虛空內外無別，表覺性前後無分別，絕非自己的覺性融入共同界中。"

རང་གི་རིག་པ་སྤྱི་མཐུན་གྱི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུ་ནི་གཏན་ནས་མ་ཡིན་ཏེ། རིག་པ་གཅིག་པུ་འདི་དུས་དེར་སྦུབས་དང་བྲལ་བས་རྗེན་ལ་བུད་པ་ལ་ཆོས་སྐུ་རང་ས་ཟིན་ནས་འཕོ་འགྱུར་མེད་པར་འཇོག་པ་ཙམ་ལས་«༼༡༽«མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་མ་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཉི་ཟླ་འཆར་ནུབ་ལྟར་གྲོལ་བ་ནི། ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཉི་མ་ནུབ་པ་ལྟར་འཆི་ཀའི་རིག་པ་རྗེན་པའི་ངང་མ་ཉམས་པའི་རྟོགས་པ་དེས་ཕྱིར་ཕུལ། ཟླ་བ་ཤར་བ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་བར་དོའི་ཡེ་ཤེས་རང་ལ་ཡོད་པ་ཤར་བ་དེས་སྔུན་བསུ་བ་གཉིས་ཀྱི་བར་ལ་གཞན་གྱིས་མ་ཆོད་པར། རིག་པ་ཆོས་སྐུ་རྗེན་པར་ཡོད་པ་དེ་རྟོགས་པའི་ངང་དང་མི་འབྲལ་བར་སངས་རྒྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་»«རིག་པ་«༼༢༽«འོད་གསལ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནང་དབུགས་ཆད་ནས་རྣམ་ཤེས་ནམ་མཁར་ཐོན་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་འཆར་ཏེ། རླུང་ལྔ་ལས། ས་ཆུ་མེ་རླུང་གི་རླུང་བཞི་ཐིམ། ནམ་མཁའི་རླུང་འོད་གསལ་ལ་འཇུག་པས། རིག་པ་ལུས་ནས་ཐོན་དུ་ཉེ་བའི་ཚེ། རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་ཀ་དག་གི་དབྱིངས་ལ་འཇུག་པ་རྣམ་ཤེས་རླུང་ཞོན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་འཕོས་ཏེ། རིག་པ་སྙིང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་རང་གི་རྩ་བའི་བླ་མའམ་ཧཱུྃ་ངམ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པར་བསམས་ལ། ཧིཀ་གིས་རྒྱངས་ཏེ་འཕངས་པས་སྐད་ཅིག་ལ་ཡར་གྱི་ཆོས་སྐུ་ལ་ཟང་ཐལ་ལོ། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་ན་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱིས་རིག་པ་མིག་ལ་གཏད་དེ་བར་སྣང་གི་དབྱིངས་རིག་ལ་མིག་གཏད་པའི་ངང་ལས་རིག་པ་འཕོས་ནའང་བར་དོ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་སངས་རྒྱའོ། །འདི་ནི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་སྟེ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རླུང་བཞི་རིམ་གྱིས་ཞོན་ནས་ཀྱང༌། །རླུང་ཆེན་གཅིག་གིས་བསྐྱོད་པའི་ཚེ། །ཡུལ་དང་གནས་ལ་འཇུག་པ་དང༌། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འཇུག་ལུགས་བསྟན། །ཡུལ་གནས་དག་ལ་འཇུག་ལུགས་ནི། །གྲོང་འཕོ་གྲོང་འཇུག་གདམས་པ་སྟེ། །རྣམ་ཤེས་རླུང་ཞོན་རླུང་ལ་སྦྱང༌། །དེ་ཡང་གོང་དུ་འབྱོངས་པ་གཅེས། །རིག་པ་བསྡུ་དང་འཕང་བ་གཅེས། །དེ་ཡང་ཧིཀ་གིས་འཕང་བའོ། །དེ་ཉིད་བླ་མའི་ཞལ་ལ་ཐུག» «།སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འཇུག་ལུགས་ནི། །རིག་པ་འདི་ལྟར་གཏད་པར་བྱ། །

這是對原文的完整直譯： "絕非自己的覺性融入共同界中。此唯一覺性在那時脫離包裹而赤裸，僅表示證得法身而安住不變而已。 下等者如十五日日月出沒而解脫：如十五日太陽落下，臨終時赤裸覺性的未失證悟向外推；如月亮升起，法性中陰智慧自有而顯，二者之間無他物間隔，覺性法身赤裸存在，不離證悟境界而成佛。即本初清凈法身覺性光明離戲論，內息止后識入虛空的剎那顯現。 《五風》云：'地水火風四風融，空風入于光明時，覺性將從身中出，瑜伽士入本凈界，意識乘風轉移念，覺性從心至梵穴，觀想根本上師或吽字或金剛等，以"嘿"字發射，剎那通透上方法身。若入身智慧，以獅子臥姿，覺性專注于眼，凝視虛空界覺性中，從此狀態轉移覺性，亦能剎那成佛無中陰。'這是極為重要的要訣，是大圓滿的殊勝法。 《日月合璧續》亦云：'次第乘四風，大風一動時，入境及處所，身智慧入法。入境處方法，即遷識入識教授，識乘風修風，上述熟練為要。攝持覺性發射要，以"嘿"字發射之，直至上師面前。身智慧入法，應如是專注覺性。'"

སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འཇུག་ལུགས་ནི། །རིག་པ་འདི་ལྟར་གཏད་པར་བྱ། །ཕུང་པོ་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱིས། །རིག་པ་ཉིད་ནི་མིག་ལ་གཏད། །ཡིད་ཙམ་བར་སྣང་ལམ་དུ་བྱ། །དབྱིངས་དང་རིག་པ་མ་འགྱུར་ན། །མི་དེ་བར་དོ་མེད་པར་ནི། །སངས་རྒྱ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་» «སོ། །དེ་ལྟར་འཕོ་ལུགས་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་ཁྲེགས་ཆོད་དང་ཐོད་རྒལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་དོན་དུ་རིམ་པ་བཞིན་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཀ་དག་གི་ས་ལ་གྲོལ་ནས། རང་དོན་ལྷུན་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེ་གསང་བའི་སྦུབས་ལ་ཆོས་སྐུ་རྒྱལ་པོའི་གཏན་སྲིད་ཟིན་ནས། དེའི་ངང་ལས་གཟུགས་སྐུ་འཆར་བས་གདུལ་བྱའི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཏུ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་སྤྲུལ་པ་ཐོགས་མེད་དུ་འཕྲོ་བས་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་མཛད་པ་ནི། ཐེག་པ་འོག་མའི་ལུགས་ལ་མེད་པ་འདི་ན་ཡོད་པས་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐེག་པ་རྒྱལ་པོའི་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་གི་ལུང་ནི་འབྲས་བུའི་སྐབས་སུ་སྟོན༵་ཏོ། །རིག་པ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ་ནི། སྐྱེ་མེད་སྐྱེ་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་འབྱུང་བ་ལ། །རྒྱུ་འབྲས་མཚན་མར་འཛིན་པ་འཁྲུལ་པའི་བློ། །ཨ་ཏིས་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པར་བསྟན་པ་» «ནི། །འོག་མ་རྣམས་ལ་མི་རིགས་རིགས་པའི་གནད། །ངོ་བོ་སྐྱེ་མེད་རྒྱུ་འབྲས་འདས་པའི་ངང་ལས་རོལ་པ་དང་རྩལ་སྐྱེ་བར་སྣང་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་དུ་འཆར་བ་ནི། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་མི་རིགས་པ་ཉིད། འདིར་རིགས་ཏེ་སྐྱེ་མེད་ལས་འགག་མེད་དུ་འཆར་བ་ནམ་མཁའི་ཆོ་འཕྲུལ་ལྟ་བུའོ། །ཀུན་བྱེད་ལས། ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་འདི་ནི། །ཡེ་ནས་རང་གི་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་པས། །རང་བཞིན་བཅུ་ཡིས་བཙལ་ཞིང་བསྒྲུབ་མི་དགོས། །ང་ཡི་རང་བཞིན་ཀུན་དཔེ་ནམ་མཁའ་འདྲ། །ནམ་མཁའ་དག་ལ་ཀུན་ཀྱང་རྩོལ་མི་བྱེད། །ནམ་མཁའ་དག་ལ་ཀུན་གྱིས་བརྩལ་བྱ་རུ། །ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་རྩོལ་སྒྲུབ་ཀུན་ལས་» «འདས། །ཞེས་སོ། །འཁོར་འདས་རིག་པའི་ངང་དུ་དབྱེར་མེད་མཉམ་རྫོགས་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་དགོངས་སྤྱོད་དབྱེར་མེད་ལ། །» «འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་འཛིན་པ་འཁྲུལ་པའི་བློ། །ཨ་ཏིས་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། །

這是對原文的完整直譯： "身與智慧入法，應如是專注覺性：身體以獅子臥姿，覺性專注于眼，意念稍作虛空道路，若界與覺性不變，此人無疑無中陰而成佛。" 如是兩種遷移方法，分別為頓斷與頓超瑜伽士而依次教示。如是解脫于本初清凈之地后，自利任運珍貴秘密界中證得法身王之永恒，從其境界中顯現色身，于所化世界無邊無偏地無礙化現，任運成就二利。此乃下乘所無而此有，是金剛精髓任運成就王乘之殊勝。這些經證將在果位時示現。 示現覺性超越因緣： "無生而生幻化現，執著因果相為迷惑心。 阿底示無因緣，于下乘不合理而合理之要訣。 本性無生超因果之境中，顯現游舞與力用生起之幻化， 于因果乘不合理，於此合理，從無生中顯現不滅如虛空幻化。" 《遍作》云： "一切精髓菩提心，本來自性任運成， 十種自性無需求證。我之自性皆如虛空喻， 虛空中一切皆無作為，虛空中一切皆可尋求， 虛空自性超越一切作為成就。" 將輪迴涅槃無別等同圓滿於覺性境界中： "佛與眾生見行無別中，執著輪涅二者為迷惑心。 阿底示無二，

ཨ་ཏིས་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། །འོག་མ་རྣམས་ལ་མི་རིགས་རིགས་པའི་གནད། །རྨི་ལམ་གྱི་འཁོར་འདས་རང་སེམས་སུ་གཅིག་པ་ལྟར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རིག་པའི་ངང་དུ་གཅིག་པས་སྤང་བླང་དང་རེ་དོགས་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་ཏེ། རྩལ་རྫོགས་ལས། འཁོར་བ་འདས་པ་རང་རིག་ཉིད། །སོ་སོ་མ་ཡིན་གཉིས་སུ་མེད། །» «ཅེས་སོ། །རྟོགས་མ་རྟོགས་མེད་པར་ལ་བཟླ་བ་ནི། རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་མེད་པར་གྲོལ་བ་ལ། །རྟོགས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པ་ཉམས་པའི་དགྲ། །ཨ་ཏིས་མཉམ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་དེ། །འོག་མ་རྣམས་ལ་མི་རིགས་རིགས་པའི་གནད། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་གྲོལ་ཟིན་པས་ད་གཟོད་རྟོགས་ནས་གྲོལ་བར་བྱར་མེད་དེ། ཡེ་ནས་མ་གྲོལ་ན་རྟོགས་པར་བྱས་པས་གྲོལ་མི་ནུས་ལ། གྲོལ་ན་འགྲོལ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་འཆིང་གྲོལ་དུ་མི་བྱེད་དོ། །» «ངོ་སྤྲད་པས་གྲོལ་སྙམ་པ་ཡང་འཁྲུལ་རྟོག་སྟེ། ངོ་བོ་ལ་གང་བཅིངས་ནས་ཁྱོད་འགྲོལ་བར་བརྩོན། གང་དུའང་མ་གྲུབ་པའི་རིག་པ་ཟང་ཐལ་དེ་རྟོགས་བྱ་རྟོགས་བྱེད་གཉིས་སུ་མེད་པས་ཀྱང་གྲོལ་བར་བྱར་མེད་ལ། རྟོགས་པས་བཟང་དུ་མ་སོང་མ་རྟོགས་པས་ངན་དུ་མ་སོང་བའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མཉམ་པ་ཉིད་པས་གློ་བུར་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་ཅིང༌། ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་དེ་བློ་ལས་འདས་པས་ཀྱང་རྟོགས་བྱར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་ཏུའང་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་འཁྲུལ་རྟོག་ཁོ་ནར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་རྟོགས་པར་བྱར་མེད། ངོ་མི་སྤྲོད། ངང་མི་སྒོམ། ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པར་བསྟན་པས་རྟོགས་མ་རྟོགས་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཁྱུང་ཆེན་ལས། སྙིང་པོ་བརྟགས་«༼༡༽«དང་བརྟག་དཔྱད་ཡིད་ཟད་» «དེ། །སྒྲིབ་བྲལ་ཅོག་གཞག་བསླད་པ་མེད་པའི་ལམ། །མཐོང་མེད་མཚུངས་པ་མེད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་ཀུན་གྱི་དངོས། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། གྲོལ་ཞེས་ཐ་སྙད་ཙམ་ཉིད་དེ། །རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་སུ་ཡི་ཆོས། །དེ་ལ་གྲོལ་ཞེས་སུ་ལ་དམིགས། །ཁམས་གསུམ་འཇུག་པ་སུ་ལ་སྲིད། །སྲིད་མཐའ་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །ཐབས་ཤེས་ཀྱི་གནད་ལ་མི་བརྟེན་པར་ལ་བཟླ་བ་ནི། མཚོན་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་བརྟེན་པར། །

這是對原文的完整直譯： "阿底示無二，于下乘不合理而合理之要訣。如夢中輪迴涅槃為一心，輪迴與涅槃于覺性中為一，超越取捨希懼之邊。《力用圓滿》云：'輪迴涅槃即自覺，非各別而無二。' 將證悟未證悟融入：證悟與未證悟無別而解脫，欲證悟而解脫是退失之敵。阿底示示平等一味，于下乘不合理而合理之要訣。一切法本來已解脫，故無需現今證悟而解脫。若本未解脫，則證悟亦不能解脫；若已解脫，則無需再解脫。因此，證悟未證悟之本質不成束縛解脫。 認為指認而解脫亦是迷念。本性中何物被束縛而你努力解脫？不成任何的覺性通透，無能證所證二元，故無可解脫。證悟不成善，未證不成惡，故平等，無需突然證悟。法性勝義超越心智，故非所證。世俗中所謂證悟亦僅是迷念而已。 此處無可證，不指認，不修境界，超越見修，故稱超越證悟未證悟。《大鵬》云：'精髓觀察與思維已盡，離障安住無污染道，無見無等一切智之體。'《超越》云：'解脫僅是名言，證悟未證悟誰之法？于彼解脫緣何者？三界入誰能有？離有邊之法性。' 將不依賴方便智慧要訣融入：不依賴能詮方便之殊勝，

མཚོན་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་བརྟེན་པར། །བརྗོད་མེད་རྟོགས་པར་མི་འདོད་བླུན་པོའི་བློ། །ཨ་ཏིས་དོན་དང་དབྱེར་མེད་བསྟན་པ་དེ། །འོག་མ་རྣམས་ལ་མི་རིགས་རིགས་པའི་གནད། །ཐེག་པ་འོག་མར་སེམས་ཉིད་ཀྱི་དོན་རང་རང་གི་ཐབས་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་དང་ཚོགས་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་བརྟེན་ན་མི་མཐོང་བར་འདོད་པ་དེ། འདིར་གང་ལའང་མ་ལྟོས་པར་ཟང་ཐལ་རྗེན་པར་ཅར་ཕོག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཆེ་བ་ཨ་ཏི་ལ་འཐད་པ་ནི། རིག་པའི་ངོ་བོ་དང་སྐད་ཅིག་ཀྱང་འབྲལ་མ་མྱོང་བས་རྟོགས་ཤིང་མཐོང་བའི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་ཉིད། ཁྱུང་ཆེན་ལས། རླུང་བཀག་མིག་བཙུམས་པས་ནི་རང་སེམས་འཆིང༌། །བཅོས་མེད་ལྟོས་དང་བྲལ་བའི་གཞི་མེད་པར། །ལུས་བཅོས་གསལ་བ་ངལ་སོས་སྣང་བ་འཆིང༌། །ཕྱོགས་མེད་རིས་སུ་མ་བཅད་སེམས་མེད་པར། །ཡིད་དཔྱོད་སྤྲོས་དང་བཅས་པས་གནས་ལུགས་འཆིང༌། །ཡེ་གྲོལ་བྱ་བྲལ་སོར་གཞག་གདེང་མེད་པར། །ཞེ་འདོད་ཉམས་དང་བཅས་པས་རྟོགས་པ་འཆིང༌། །མ་བཙལ་རང་སར་གཞག་པའི་གནད་མེད་» «པར། །རྒྱུ་འབྲས་ལུང་ལ་ལྟོས་པས་རིག་པ་འཆིང༌། །ཞེས་སོ། །བསམ་འདས་མཐའ་མེད་ལས་འདས་པར་ལ་བཟླ་བ་ནི། རྫོགས་ཆེན་ཡེ་གདལ་གཏིང་མཐའ་མེད་པ་ལ། །ཐུག་པ་མེད་ཅེས་ཟེར་བ་བླུན་པོའི་བློ། །ཨ་ཏིས་མུ་མེད་ཆིག་ཆོད་བསྟན་པ་དེ། །འོག་མའི་བློ་ཡུལ་མི་རིགས་རིགས་པའི་གནད། །ཐེག་པ་འོག་མ་དང་སེམས་ཀློང་ཁ་ཅིག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་མཐའ་དབུས་དང་གཏིང་མཐའ་མེད་པས་རིག་ཡུལ་ལས་འདས་སོ་ཞེས། སྟོང་འབྱམས་མུ་མེད་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ལས། འདིར་རིག་པ་ཟང་ཐལ་ཆིག་ཆོད་རྗེན་པར་བསྟན་པས། སེམས་དང་བློ་དང་དམིགས་ཡུལ་དུ་མེད་ལ། སོ་སོ་རང་གི་རིག་ཡུལ་དུ་མཐོང་བ་ནི། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཕྱེད་པའི་གནད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལས། ལྟ་བ་མ་བཅོས་ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་དང༌། །སྒོམ་པ་མ་བཅོས་གསལ་ལ་འཛིན་པ་མེད། །སྤྱོད་པ་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ལྷུག་པ་ཉིད། །» «འབྲས་བུ་མ་བཅོས་རང་སྣང་རིག་པའི་ངང༌། །དམ་ཚིག་མ་བཅོས་མ་ཡེངས་ཆོས་ཉིད་ངང༌། །དབང་རྣམས་མ་བཅོས་རིག་པ་རྩལ་གྱི་དབང༌། །དད་པ་མ་བཅོས་འགྱུར་མེད་ནམ་མཁའི་ཀློང༌། །

這是對原文的完整直譯： "不依賴能詮方便之殊勝，不欲證悟不可言說者是愚者之心。阿底示示與義不可分，于下乘不合理而合理之要訣。下乘認為若不依賴各自方便如脈風明點及二資糧等，則不能見心性之義。此處不依賴任何，而直接通透裸露頓悟，是阿底的殊勝，因覺性本質未曾片刻分離，故僅有證悟見到之名言。 《大鵬》云：'閉氣閉眼束縛自心，無造作無依賴無基礎，身造作清明休息現束縛，無方無偏無心，意識分別有戲論束縛法性，本解脫離作為安住無把握，有欲求有體驗束縛證悟，無不尋求安住自處之要訣，依因果教證束縛覺性。' 將超越思維無邊融入：大圓滿本來廣大無底無邊，說無盡頭是愚者之心。阿底示示無邊一斷，于下乘心境不合理而合理之要訣。下乘與某些心界認為大圓滿義之本質無邊無際超越覺知境，執著為空漫無邊一味。此處示覺性通透一斷裸露，無心無意無所緣，而於各自覺知境中見到，是分辨心與智慧之要訣而證悟。 《普賢心鏡》云：'見無造作智慧通透，修無造作明而無執，行無造作自生自在，果無造作自現覺性境，誓無造作不散法性境，灌頂無造作覺性力之灌頂，信無造作不變虛空界。'

དད་པ་མ་བཅོས་འགྱུར་མེད་ནམ་མཁའི་ཀློང༌། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་དབང་པོ་རབ་མཆོག་འདི། །» «བདེ་ཆེན་ས་ལ་མི་གཡོ་མཉམ་པར་གནས། །ཞེས་སོ། །རིག་པ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཆོས་སྐུ་རྗེན་པར་ལ་བཟླ་བ་ནི། ཐིག་ལེ་གཅིག་ལ་རྒྱུ་མཚན་གོ་བཟློག་པས། །འབྲས་བུ་རེ་དོགས་ཆོད་དེ་མཁའ་དང་མཉམ། །ཡངས་སོ་ཆེའོ་མཁའ་མཉམ་རྒྱལ་བའི་ཐུགས། །སྤངས་ཐོབ་མེད་དོ་ཐིག་ལེ་གཅིག་གི་ཀློང༌། །ཡེ་ནས་གྲོལ་ལོ་རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་མེད། །རྣལ་འབྱོར་མཁའ་མཉམ་བྱ་བྲལ་ལམ་དུ་བདེ། །འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྩ་བ་རིག་པ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་གི་ངང་ལས་ཤར་ནས། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་སྣ་ཚོགས་སུ་ལུགས་སུ་འཇུག་པའི་རྟེན་འབྲེལ་འདི་དག་གོ་བཟློག་སྟེ་དང་པོ་གང་ནས་བྱུང་སར་དེད་པས་རིག་པར་ཕུ་ཐག་འཁྲུས་ནས། འཁོར་འདས་རིག་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དུ་རྟོགས་དུས་ཡར་སངས་རྒྱས་ལ་རེ་བ་མེད་དེ་རིག་པ་ཉིད་ལས་ཤར་བ་མ་གཏོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལོགས་ན་མེད་པར་ཐག་ཆོད། མར་འཁོར་བར་ལྷུང་གིས་དོགས་པ་མེད་དེ་རྩ་བ་རིག་པ་འཁྲུལ་མེད་ཀྱི་སྣང་བ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པར་ཐག་ཆོད། རིག་པ་ཉིད་ངོས་གཟུང་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟར་རྟོགས་པས་ལྷུན་གྲུབ་ཡངས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་མིང་མེད་ཆེན་པོར་ལ་ཟློས་ཏེ། འཁོར་འདས་ཟད་སར་སྐྱེལ་བ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་དགོངས་པར་ཕྱིན་པ་ནི། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལས། སྒྲིབ་མེད་རྣམ་དག་བྱང་ཆུབ་གདལ་བའི་ཀློང༌། །»«སངས་རྒྱས་«༼༡༽«མེད་པས་སངས་རྒྱས་མིང་ཡང་མེད། །འཛིན་པ་མེད་པས་སེམས་ཅན་མིང་ཡང་མེད། །རྟོག་པ་མེད་པས་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་མེད། །ཞེན་པ་མེད་པས་རྣམ་རྟོག་ཡུལ་ཡང་» «མེད། །ཆགས་པ་མེད་པས་བག་ཆགས་སེམས་ཀྱང་མེད། །འདས་པ་མེད་པས་མ་འོངས་མིང་ཡང་མེད། །ད་ལྟ་མེད་པས་ཉོན་མོངས་མིང་ཡང་མེད། །སྟོན་པ་མེད་པས་སྟོན་བྱེད་མིང་ཡང་མེད། །ཐིག་ལེ་གཅིག་རྟོགས་ཡངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་» «དེ། །མི་ལྡོག་ས་ལ་འགྱུར་མེད་ངེས་པར་གནས། །བདེ་ཆེན་ས་ལ་འགྱུར་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །རྟོག་མེད་ས་ལ་འབྲས་བུ་མ་བསྒྲིབས་གསལ། །ཞེས་» «སོ། །འཁྲུལ་པ་མིང་མེད་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་བ་ནི། ཡེ་སངས་རྒྱས་པའི་རིག་པ་ཡུལ་མེད་འདི། །

這是對原文的完整直譯： "信無造作不變虛空界。如是證悟之根最勝者，安住不動于大樂地。' 將覺性明點唯一法身裸露融入：於一明點因由逆觀，果斷希懼等同虛空。廣大、偉大、等空佛心，無斷證一明點界中。本來解脫，無證未證。瑜伽等空離作為道安樂。 輪涅一切法根源覺性明點唯一中生起，器世間眾生種種順行緣起，逆觀追溯最初源頭，覺性究竟清凈。了知輪涅為覺性幻化時，上不希求佛陀，因確定除覺性顯現外別無佛；下不畏墮輪迴，因確定根本覺性無迷亂顯現外別無他。 了知覺性本身無可執著如虛空，融入任運廣大本解脫無名大。將輪涅帶至盡處即達普賢意趣。《普賢心鏡》云：'無障清凈遍滿菩提界，無佛故無佛名，無執故無眾生名，無念故無無明迷亂，無著故無分別境，無貪故無習氣心，無過去故無未來名，無現在故無煩惱名，無師故無能示名。證一明點廣大瑜伽士，安住不退地不變決定，任運成就大樂地不變，無念地果不蔽明。' 將迷亂融入無名大：本來成佛之覺性無境，

ཡེ་སངས་རྒྱས་པའི་རིག་པ་ཡུལ་མེད་འདི། །འཁོར་བར་མི་འཁྱམ་འཁྲུལ་གཞི་ཀུན་ལས་འདས། །སུ་ཡང་མ་འཁྲུལ་འཁྲུལ་པའི་གནས་མེད་དེ། །ཐམས་ཅད་ཆོས་དབྱིངས་ཀློང་གསལ་གཅིག་གི་ངང༌། །སྔ་ཕྱི་རིས་མེད་མཁའ་མཉམ་ཡངས་པ་ཉིད། །ཡེ་བབས་ལྷུན་གྲུབ་འཁོར་བ་གདོད་ནས་དག» «།རྨི་ལམ་གཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་མ་གཡོས་ལ། གཉིད་རིག་པའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་ཤིང༌། རིག་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་«༼༡༽«ངང་ལས་མ་གཡོས་པའི་དོན་ལ་བསམས་ཏེ། གཞིག་ཅིང་དཔྱད་ན་སུ་ཡང་འཁོར་བར་ལྷུང་མ་མྱོང་སྟེ། འཁོར་བ་ཉིད་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་རྨི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གསལ་སྣང་གི་རང་བཞིན་དུ་ཡེ་ནས་དག་ཟིན་པས། སྟོང་གཟུགས་དེ་ཡང་གཞི་མེད་རྩ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་སྐུར་དག་པས། འཁྲུལ་རྒྱུ་དང༌། འཁྲུལ་པ་དང༌། འཁྲུལ་སྣང་དང༌། འཁྲུལ་མཁན་ཡོད་མ་མྱོང་སྟེ། སྔར་མ་འཁྲུལ། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་མ་མྱོང༌། ཕྱིས་འཁྲུལ་པ་འབྱུང་མི་སྲིད་དེ། གཞི་མེད་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱུང་ཆེན་ལས། འཁྲུལ་དང་མ་རིག་སུ་ལ་སྲིད་མིང་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཡེ་ནས་མ་བཀྲོལ་ཕྱིས་«༼༢༽«བཀྲོལ་མེད་སྣང་བའོ། །ཞེས་པ་དང༌། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དེ་ལྟར་གནས་པའི་འཁྲུལ་མེད་གཞི། །རང་རིག་ཡེ་ནས་འོད་རེ་གསལ། །སྐུ་གསུམ་ཡེ་ནས་མ་བསྐྱེད་རྫོགས། །འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་རང་གནས་པ། །»«ཆོས་ཀྱིས་«༼༣༽«ཡེ་ནས་བཅོས་སུ་མེད། །གྲུབ་མཐའ་ཡེ་ནས་བསྐྱང་དང་བྲལ། །དུག་ལྔ་«༼༤༽«ཡེ་ནས་གོས་པ་མེད། །འཁོར་བ་འཁྲུལ་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་སོ། །འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་མེད་པར་ལ་བཟླ་བ་ནི། གྲོལ་བར་མི་འཇུག་མྱ་ངན་འདས་མི་ལེན། །མི་འགྱུར་ཀློང་ཆེན་འཁོར་འདས་ཡོད་མ་མྱོང༌། །» «འདི་ལ་སྤངས་ཐོབ་རེ་དོགས་མི་དམིགས་ཤིང༌། །གདོད་ནས་བྱང་ཆུབ་གཞི་ཀློང་ཡངས་པ་ཆེ། །ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་དོན་ལ་མཚོན་བརྗོད་འདས། །གྲོལ་དང་འཁྲུལ་མེད་འཁོར་འདས་ལ་ཟློས་པས། །སུ་ཡང་མ་རྩོལ་བཅོས་སྒྱུར་མ་བྱེད་» «ཅིག» «།འདིར་རང་རིག་ཡེ་སྟོང་ནམ་མཁའ་ལྟར་དག་པ་ལ་བཅིངས་པ་མེད་པས་འཁོར་བ་དག་པ་དང༌།

這是對原文的完整直譯： "本來成佛之覺性無境，不流轉輪迴超越一切迷亂根基。誰亦未迷，無迷亂處，一切法界明朗一味。前後無別等空廣大，本來任運輪迴本凈。 未動夢境，未動睡覺性，未動覺性法性之義。若思維觀察，誰亦未曾墮入輪迴，輪迴本身現而無自性，如夢無實，明現本性本來清凈。彼空相亦無基離根本而凈為法身，未曾有迷因、迷亂、迷現、迷者。過去未迷，現在未曾有迷，未來不可能生迷，因為本來清凈如無基虛空本性。 《大鵬》云：'迷亂與無明於誰存在無名，故本來未解脫后亦無解脫之顯現。' 《珍珠串》云：'如是安住無迷基，自覺本來光明，三身本來無生圓滿，果本來自住，法本來無可改，宗派本來離修持，五毒本來無染，輪迴迷亂何有？' 將輪涅無二融入：不入解脫不取涅槃，不變大界輪涅未曾有。於此無斷證希懼所緣，本來菩提基界廣大。一切唯名超言詮。融入解脫無迷輪涅，誰亦莫勉強造作。 此處自覺本空如虛空清凈無束縛故輪迴清凈，

འདིར་རང་རིག་ཡེ་སྟོང་ནམ་མཁའ་ལྟར་དག་པ་ལ་བཅིངས་པ་མེད་པས་འཁོར་བ་དག་པ་དང༌། གྲོལ་བ་མེད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པར་དག་སྟེ་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པས་རྩོལ་སྒྲུབ་དང་རེ་དོགས་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པ་ནི། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། དོན་གྱི་ངོ་བོ་རིག་པ་དེ་ཉིད་ལ། །བྱས་པ་མ་ཡིན་བྱེད་མཁན་ག་ལ་ཡོད། །བཅོས་པ་མ་ཡིན་བཅོས་པའི་བདག་པོ་མེད། །འཁོར་བ་མ་ཡིན་མྱ་ངན་འདས་མ་ཡིན། །བཅིངས་པ་མ་ཡིན་གྲོལ་བ་ཡོད་པ་མིན། །ལྟ་བ་མ་ཡིན་ལྟ་བྱེད་ཆོས་དང་བྲལ། །མཐོང་བ་མ་ཡིན་མཐོང་བྱེད་རྣམ་པར་དག» «།ཅེས་སོ། །མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་བ་ནི། ཡངས་དོག་མཐོ་དམན་མེད་པའི་རིག་པ་ལ། །རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་ཀྱི་དམིགས་གཏད་ཤོལ། །བྱ་བྱེད་འགྲོ་འོང་མེད་པའི་རིག་པ་ལ། །དུས་དང་གཉེན་པོ་མེད་ཀྱི་འཛིན་རྩོལ་ཞོག» «།» «ཆེད་དུ་དམིགས་པ་ཡོད་ན་འཆིང་བའི་རྒྱུ། །གང་ལའང་གཏད་འཛིན་མ་འཆའ་ཕྱམ་ལ་ཐོང༌། །རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ། དུས་དང་སྤང་གཉེན་མེད་པ། བྱ་བྱེད་དང་འགྲོ་འོང་མེད་པ། ལྟ་སྒོམ་དང་སྤྱོད་འབྲས་མེད་པ། ཡིན་མིན་དང་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པ། རང་བཞིན་བཅུའི་རྩོལ་སྒྲུབ་ལས་འདས་པ། ཀུན་ཁྱབ་གང་ཡང་མ་གྲུབ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ང་ཡི་རང་བཞིན་ངེས་པར་ཁུངས་བསྟན་པ། །ང་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀུན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། །ལྟ་བ་སྒོམ་དུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། །རང་བཞིན་བཅུ་ལ་དེ་བཞིན་དོན་མེད་ཀྱི། །རང་བཞིན་བཅུ་ལ་དོན་ཡོད་མ་རྟོགས་ཤིག» «།ང་ནི་བལྟས་པས་མཐོང་བའི་ཡུལ་མེད་དེ། །ལྟ་བར་མ་བྱེད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཞོག» «།» «སྤྲོས་བྲལ་མ་སྐྱེས་བྲལ་བའི་རྒྱུ་མེད་པས། །སྡོམ་པ་དང་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་མི་དགོས། །སྙིང་པོར་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །རྩོལ་བ་དང་ནི་བསྒྲུབ་པ་བྱ་མི་དགོས། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བསྐྱེད་དུ་མེད། །ཐམས་ཅད་ང་ཡི་ས་རུ་གནས་པའི་ཕྱིར། །སྦྱངས་ནས་བགྲོད་པའི་ས་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ང་ཡིས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་གནས་པའི་» «ཕྱིར། །ང་ལ་བགྲོད་པར་བྱ་བའི་ལམ་ཡོད་མིན། །

這是對原文的完整直譯： "此處自覺本空如虛空清凈無束縛故輪迴清凈，無解脫故涅槃清凈，超越有無邊際，決定無勤作與希懼。《無字》云：'義之本性即覺性，非所作何有作者？非造作無造作主，非輪迴亦非涅槃，非束縛亦無解脫，非見解離能見法，非所見能見清凈。' 融入離邊廣大界：無廣狹高低之覺性，放下無侷限偏執之所緣。無作為來去之覺性，放下無時對治之執持。若有所緣為縛因，于任何皆莫執著任其自然。 應知覺性本體無侷限偏執，無時對治，無作為來去，無見修行果，無是非勤作，超越十種自性勤作，遍及一切無成立離邊廣大界。《普作》云：'我之自性確定指示，我超越一切行境故，無可見修如是，十種自性亦如是無義，莫執十種自性有義。我非觀察所見境，莫觀察安住如是性。離戲無生離因故，不需守護戒律，本性本來任運故，不需勤作修行。自生智慧無障故，覺性智慧不可明生。一切安住我境故，無有修習所行地。我遍一切住故，於我無可行之道。'

ང་ལ་བགྲོད་པར་བྱ་བའི་ལམ་ཡོད་མིན། །ང་ནི་ཡེ་ནས་གཟུང་འཛིན་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །ཕྲ་བ་ཞེས་ནི་མིང་དུ་གདགས་སུ་མེད། །ང་ཡི་གཟུགས་ཀྱིས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། །གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ཡེ་ནས་ཡོད་མ་ཡིན། །ང་ནི་ཡེ་ནས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་པས། །ང་ལ་གཞན་གྱིས་གཏན་ལ་དབབ་ཏུ་མེད། །ང་ནི་ཀུན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་བས། །གསང་བའི་མན་ངག་གཞན་ན་ཡོད་མ་ཡིན། །སྒྲོ་དང་སྐུར་པ་ཀུན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ལ་ནི་ང་ཡིས་བཟླས། །ང་མེད་པ་ཡི་ཡུལ་ནི་གཞན་མེད་པས། །ལྟ་བ་སྒོམ་དུ་མེད་པར་ལ་ཡང་བཟླས། །ང་ལས་གཞན་དུ་བསྲུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད་པར་ལ་ཡང་» «བཟླས། །ང་ལས་གཞན་དུ་བཙལ་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། །འཕྲིན་ལས་བཙལ་དུ་མེད་པར་ལ་ཡང་བཟླས། །ང་ལས་གཞན་དུ་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ས་ལ་སྦྱང་དུ་མེད་པར་ལ་ཡང་བཟླས། །ང་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡེ་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་ལ་ཡང་བཟླས། །ང་ནི་མ་སྐྱེས་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཕྲ་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་ལ་ཡང་བཟླས། །ང་ལས་གཞན་དུ་བགྲོད་དུ་མེད་པའི་» «ཕྱིར། །ལམ་ལ་བགྲོད་དུ་མེད་པར་ལ་ཡང་བཟླས། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཀུན། །སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ང་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། །ཡེ་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པར་ལ་ཡང་བཟླས། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་» «ཕྱིར། །ལུང་ཆེན་ཐོག་འབེབས་ཡིན་པར་ལ་ཡང་བཟླས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ང་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཀུན་བྱེད་ང་ནི་ཀུན་གྱི་ལ་བཟླའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ད་ནི་རྟོགས་པ་མཁའ་མཉམ་ཡངས་པས་ཆོས་ལ་བྱར་མེད་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་བ་ལས། གཤིས་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ཆོས་ཟད་བློ་འདས་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་བ་ནི། ཆོས་ཀུན་ཡེ་ནས་གྲོལ་རུང་མ་གྲོལ་རུང༌། །གནས་ལུགས་རང་བཞིན་དག་རུང་མ་དག་རུང༌། །སེམས་ཉིད་སྤྲོས་དང་བྲལ་རུང་མ་བྲལ་རུང༌། །གཉུག་མའི་གཤིས་ལ་གྲུབ་རུང་མ་གྲུབ་རུང༌། །རང་གི་རིག་པའི་ངོ་བོ་གཞི་མེད་ཟང་ཀ་ཆོས་ཟད་རྗེན་པར་སོང་བ་འདི་ཡིན་ཏེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཡན་ལག་མ་བསྐྱོད་ཡེ་ཕྱིན་པས། །འགྲོ་བའི་ལམ་ཉིད་ཡེ་ནས་བགྲོད། །སྨྲས་པའི་ངག་ནི་བརྗོད་མེད་» «པས། །ཡེ་ནས་སྨྲ་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས། །

這是對原文的完整直譯： "於我無可行之道。我本來離能取所取故，不可名為微細。我之色遍一切故，本來無有二。我本來自生智故，我不可為他所決定。我為一切菩提心要故，密訣不在他處。超越增益損減一切故，我融入一切法。無我之境無他故，融入無可見修。除我外無可守護故，融入無可守護誓言。除我外無可尋求故，融入無可尋求事業。除我外無可安住故，融入無可修凈諸地。我本無障礙故，融入自生智慧。我為無生法性故，融入微細法性。除我外無可行故，融入無可行道。佛眾生現有器情一切，從我菩提心要生故，融入本來無二。為決定自生智故，融入大教直降。一切法無我外故，普作我融入一切。 今以證悟等空廣大於法無作大中融入，由性現前而融入法盡超心大：一切法本來解脫或未解脫，實相自性清凈或未清凈，心性離戲或未離戲，本性成就或未成就，自覺性本體無基赤裸法盡裸露。《珍珠串》云：'未動支分本到故，已行去道本已行。所說語無可言故，本超言思境。'

སྨྲས་པའི་ངག་ནི་བརྗོད་མེད་» «པས། །ཡེ་ནས་སྨྲ་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས། །བསམ་པའི་འཕྲོ་འདུ་ཡེ་སྟོང་» «པས། །ཡེ་ནས་བསམ་གཏན་ཆེན་པོར་གནས། །དྲི་མ་རྣམས་ནི་རང་དག་» «པས། །དྲི་མེད་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོར་གནས། །ཞེས་སོ། །རེ་དོགས་བློ་འདས་སུ་རྟོགས་པས་བློ་བདེ་ཁོང་ཡངས་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་བ་ནི། འཁོར་འདས་རང་བཞིན་གཉིས་རུང་མི་གཉིས་རུང༌། །བསམ་བརྗོད་ཀུན་ལས་འདས་རུང་མ་འདས་» «རུང༌། །དགག་སྒྲུབ་འཁྲུལ་པ་ཞིག་རུང་མ་ཞིག་རུང༌། །རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་རྟོགས་རུང་མ་རྟོགས་རུང༌། །ད་ལྟར་གྱི་རིག་པ་ལ་བྱ་བྱའི་ཆོས་མི་འདུག་པས་བྱར་མེད་ཟང་ཀ་རྗེན་པ་ལས་འདི་ལ་ཆོས་ཀྱིས་བཅོས་སུ་མེད་དེ། རིག་པ་རང་གྲོལ་ལས། ཡང་དག་རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ། །བྱ་དང་བྱེད་པའི་རིག་པ་མེད། །འཛིན་པས་གོལ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ལ། །ལམ་ལ་དགག་དང་སྒྲུབ་པ་མེད། །ལྟོས་པའི་རིག་པ་གང་ཡང་མེད། །རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ཆར་འཛིན་པ་མེད། །ཅེས་པ་དང༌། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། བྱས་དང་བྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཐོག་མ་ཉིད་ནས་བྱ་བྱེད་བྲལ། །ཞེས་སོ། །ཡིད་ལ་བྱར་མེད་ཡེ་ཟད་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས་བློའི་དམིགས་བསམ་སྤྲོ་བསྡུ་ལས་འདས་པར་ལ་བཟླ་བ་ནི། ཆོས་ཉིད་དོན་ལ་བསྒོམས་རུང་མ་བསྒོམས་» «རུང༌། །བླང་དོར་མེད་པས་དཔྱད་རུང་མ་དཔྱད་རུང༌། །གནས་ལུགས་འབྲས་བུ་གྲུབ་རུང་མ་གྲུབ་རུང༌། །ས་དང་ལམ་ལ་«༼༡༽«བགྲོད་རུང་མ་བགྲོད་རུང༌། །རིག་པའི་ངོ་བོ་སྟོང་སངས་ཆོས་ཀྱིས་མ་གོས་པར་རྟོགས་པས་འདི་ཡིན་གཏད་སོའི་ཆོས་ལ་དཔྱད་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། སྣང་བྱེད་མ་ཡིན་སྣང་བའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ། །སྒྲིབ་བྱེད་མ་ཡིན་སྒྲིབ་པའི་ཆོས་ལས་འདས། །བྲི་བ་མ་ཡིན་ཐོགས་མེད་ཕྱོགས་བཅུར་ཁྱབ། །རྩོལ་བ་མ་ཡིན་རྩོལ་སྒྲུབ་ཆོས་དང་བྲལ། །» «གཅིག་པུ་མ་ཡིན་དུ་མའི་ཆོས་དང་བྲལ། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། མ་བཅོས་རྣལ་མ་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན། །ཆོས་ཉིད་ལས་ནི་སངས་རྒྱས་གུད་ན་» «མེད། །སངས་རྒྱས་མིང་དུ་བཏགས་པ་བླ་དྭགས་ཡིན། །ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་གཞན་མེད་རང་སེམས་ཏེ། །རང་སེམས་མ་བཅོས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རུ་བཤད། །མ་བཅོས་པ་ལ་ཡེ་ནས་སྐྱེ་མེད་པས། །སྐྱེ་མེད་དོན་ལ་བཙལ་ཞིང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད། །

這是對原文的完整直譯： "所說語無可言故，本超言思境。思維起伏本空故，本住大禪定。諸垢自清凈故，住無垢大透明。" 以超希懼心了悟而融入大安心寬懷：輪涅自性二或不二，超越一切思言或未超越，遮遣執著破或未破，了悟見解悟或未悟，今覺性無所作法故無作赤裸裸，此不可以法修飾。《覺性自解脫》云："真實覺性本體中，無能作所作覺性。執著為解脫因中，道無遮遣與成立。無任何所依覺性，無侷限偏執執著。"《珍珠串》云："無作與生故，從始離能所。" 以了悟無作意大本盡而融入超越心所緣思惟散收：法性義修或未修，無取捨故觀察或未察，實相果成就或未成，地道行或未行，了悟覺性本體空凈無法染故，不應觀察此是所依之法。《無字》云："非能現離現分，非能障超障法，非減遍十方無礙，非勤離勤作法，非一離多法。"《普作》云："未造自然是一切法性，法性外別無佛，佛名安立是標籤，法性無他即自心，自心未造說法身。未造本來無生故，無生義不可尋求。"

སྐྱེ་མེད་དོན་ལ་བཙལ་ཞིང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད། །བཙལ་ཞིང་བསྒྲུབས་པས་བྱར་མེད་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །རིག་པ་སྒྲིབ་མེད་ཟང་ཀར་རྟོགས་པས་བྲལ་ཐོབ་མེད་པར་ལ་བཟླ་བ་ནི། སྒྲིབ་པ་ཀུན་དང་བྲལ་རུང་མ་བྲལ་རུང༌། །བསྐྱེད་རྫོགས་ཆོས་ཉིད་རྫོགས་རུང་མ་རྫོགས་རུང༌། །ཐར་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་རུང་མ་ཐོབ་རུང༌། །འགྲོ་དྲུག་འཁོར་བར་འཁྱམས་རུང་མ་འཁྱམས་རུང༌། །རིག་པའི་ངོ་བོ་འདི་ལ་སྤངས་ཐོབ་དང་གྲོལ་འཁྲུལ་མི་འདུག་པས། ད་ནི་ཡར་སངས་རྒྱས་ལ་ཐོབ་ཏུ་མི་རེ་བས་དེའི་ལམ་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་ཆོས་མི་བསྒོམ། མར་འཁོར་བར་འཁྱམས་ཀྱིས་མི་དོགས་པས་དེའི་རྒྱུ་སྡིག་སྒྲིབ་ལ་སྦྱོང་བཤགས་མི་བྱེད། བྱར་མེད་ཆོས་མེད་དུ་ལས་ཟད་«༼༡༽«པས་འཁོར་འདས་སྤངས་ཐོབ་མེད་པར་བློ་བད«༼༢༽«། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། གཞི་ནས་གཞན་བྱུང་ཆོས་མེད་» «པས། །གདོད་ནས་རང་བྱུང་ཉག་གཅིག་གོ །གཅིག་དང་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་ཟད་པས། །ཐིག་ལེ་ཟླ་དང་བྲལ་བ་ཉིད། །མུན་པ་གདོད་ནས་རྣམ་དག་པས། །རིག་པའི་སྣང་བ་འོད་གསལ་ཁྱབ། །འཁོར་བ་རྒྱུ་མེད་འགགས་ཟིན་པས། །ཡེ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས། །མཚན་མའི་དངོས་པོ་སྟོང་སངས་པས། །བདག་འཛིན་བློ་ནི་ཡེ་ནས་ཟད། །ཅེས་སོ། །ཆོས་ཟད་རྒྱ་གྲོལ་ཕྱམ་གདལ་དུ་རྟོགས་པས་གང་ལ་ཡང་རྩིས་མེད་རང་ཡན་དུ་ལ་བཟླ་བ་ནི། རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་རུང་མ་གྲུབ་རུང༌། །རྟག་ཆད་གཉིས་འཛིན་བཅིངས་རུང་མ་བཅིངས་རུང༌། །ཆོས་ཉིད་དགོངས་པར་སླེབ་རུང་མ་སླེབ་རུང༌། །གོང་མའི་རྗེས་སུ་སྙོགས་རུང་མ་སྙོགས་རུང༌། །ད་ནི་རིག་པའི་སྟེང་འདིར་ཁྱད་མི་འདུག་སྟེ། ཆོས་ལ་བྱར་མི་འདུག» «བྱས་ཀྱང་ཆོས་སུ་མི་འདུག» «ཡོད་མེད་མཐར་འདུག» «ཡིན་མིན་བློར་འདུག» «ལྟ་སྒོམ་སྒྲོག་ཏུ་འདུག» «ཆོས་ཉིད་གོལ་སར་འདུག» «འཁོར་འདས་རིག་པར་འདུག» «རིག་པ་ཟང་ཐལ་དུ་འདུག» «ཟང་ཐལ་རྗེན་པར་འདུག» «ཕྱལ་བ་རང་ཡན་གྱི་ཤེས་པ་རྒྱ་གྲོལ་བར་མེད་དུ་ཐལ་ལོ། །བསམས་ན་རྟོག་པ། བསྒོམས་ན་བློ། བརྗོད་ན་ཚིག» «བལྟས་ན་གཟུང་འཛིན། བཞག་ན་ཆོས་ཉིད། བྱས་ན་འཁོར་བ། བྱུང་ན་རང་ཤར། རང་བབས་གནམ་ཡན་གྱི་ཤེས་པ་དགའ་བདེ་གུ་ཡངས་སུ་ཐལ་ལོ། །བྱས་པས་མི་ཟིན།

這是對原文的完整直譯： "無生義不可尋求成就。尋求成就不能成就無作。" 以了悟覺性無障赤裸而融入無離得：離一切障或未離，生圓法性圓或未圓，解脫果得或未得，六道輪迴流轉或未轉，覺性本體此中無斷證、解惑。今不希求上得佛故不修其道生圓法，不懼下輪迴故不懺凈其因罪障。無作無法業盡故，無輪涅斷證而心安。《珍珠串》云："本無他生法，本來唯自生。一二數盡故，離點月本身。黑暗本清凈，覺性光明遍。輪迴無因已滅，本來自覺地。相之實空凈，我執心本盡。" 以了悟法盡解脫廣大而融入無計自在：自性任運成或未成，常斷二執縛或未縛，法性見解達或未達，隨上師否或未隨，今覺性上無差別：法無可作，作亦非法，有無是邊，是非在心，見修成套，法性成解脫處，輪涅成覺性，覺性成透明，透明成裸露，散漫自在之智成無間解脫。思則分別，修則心，說則語，看則能所，安則法性，作則輪迴，生則自現，自然無拘之智成歡喜廣大。作不能及，

རང་བབས་གནམ་ཡན་གྱི་ཤེས་པ་དགའ་བདེ་གུ་ཡངས་སུ་ཐལ་ལོ། །བྱས་པས་མི་ཟིན། བལྟས་པས་མི་མཐོང༌། བསྒོམས་པས་མི་གྲོལ། བཙལ་བས་མི་འགྲུབ། གློད་པས་མི་གྲོལ། བཟུང་བས་མི་ཟིན། ཆོས་ཟད་མིང་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཟང་ཀ་རྗེན་པར་ཐལ་ལོ། །འཁོར་འདས་ལ་བར་མེད། ཟང་ཐལ་ལ་རྗེས་མེད། རང་ཤར་ལ་རིས་མེད། རང་གྲོལ་ལ་ཆོས་མེད། ཆོས་ཟད་ལ་མིང་མེད། ལྟ་སྒོམ་ལ་རྩིས་མེད། རང་རིག་ལ་སེམས་མེད། ཕྱལ་བ་ལ་རིས་མེད། སྐྱེ་འགག་ལ་གཞི་མེད། རང་གསལ་བར་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཅར་ཕོག་རིས་མེད་དུ་ཐལ་ལོ། །ཤར་ས་ནས་གྲོལ། སྣང་ས་ནས་སྟོང༌། འགྱུ་ས་ནས་ཡལ། ཡིན་ས་ནས་མིན། མིན་ས་ནས་ཡིན། ཡོད་ས་ནས་མེད། མེད་ས་ནས་ཡོད། གནས་ས་ནས་འགྱུ། འགྱུ་ས་ནས་གནས། རང་བཞིན་བར་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་བསམ་གཏན་དུ་ཐལ་ལོ། །ཡོད་པར་བསྒོམས་ཀྱང་རྟག་མི་སྲིད། མེད་པར་བསྒོམས་ཀྱང་ཆད་མི་སྲིད། ཡོད་མེད་དུ་བལྟས་ཀྱང་མཐར་མི་ལྷུང༌། ཡིན་མིན་དུ་ཤར་ཡང་རིས་སུ་མ་བཅད། བདེ་སྡུག་ཏུ་སྣང་ཡང་རྗེས་མི་མཐུད། ཆོས་ཉིད་དུ་སངས་ཀྱང་བློ་མི་འཇུག» «བར་མེད་དུ་གྲོལ་ཡང་གཤིས་མི་སྐྱོང༌། རིས་མེད་ཕྱོགས་ཡན་གྱི་ཤེས་པ་ཁ་ཡན་དུ་ཐལ་ལོ། །ཡོད་དུ་ཆུག» «མེད་དུ་ཆུག །སྣང་དུ་ཆུག སྟོང་དུ་ཆུག ཡིན་དུ་ཆུག མིན་དུ་ཆུག བཟང་དུ་ཆུག ངན་དུ་ཆུག །རྟོགས་སུ་ཆུག» «མ་རྟོགས་སུ་ཆུག» «རང་སངས་རྗེན་པ་སྟོང་ཡལ་གྱི་ཤེས་པ་ཁ་གང་རྒྱ་ཕྱལ་རྗེས་མེད་དུ་ཐལ་ལོ། །ཡེ་ནས་མ་གྲོལ་ཏེ་གཞི་མེད། རང་ངོ་མི་ཤེས་ཏེ་གཉིས་མེད། ལྟ་སྒོམ་མི་སྤྱོད་དེ་བྱར་མེད། གནས་ལུགས་མི་སྐྱོང་སྟེ་ངང་མེད། རང་བབས་མི་འཇོག་སྟེ་གནས་མེད། རང་སར་མི་གྲོལ་ཏེ་རྟེན་མེད། ཡེ་སངས་ཆོས་མེད་དེ་དབྱིངས་མེད། མཐར་ཐུག་རིས་མེད་དེ་མཐོང་ཐོབ་ལས་འདས། ཆོས་མེད་བྱ་བྲལ་གྱི་ཤེས་པ་རྗེན་པར་ཐལ་ལོ། །ལྟ་སྒོམ་གྱི་གཟེབ་ཏུ་མ་འཆིངས། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་རར་མ་གཞུག» «གནས་ལུགས་ཀྱི་ངང་དུ་མ་བསྐྱངས། ཟལ་ཐལ་གྱི་རྗེན་ལ་མ་འབུད། ཤར་གྲོལ་གྱི་འཕྲང་ལ་མ་བཤར། རང་ཡུལ་གྱི་ཕྱམ་ལ་མ་བསྐྱུར། རང་གྲོལ་གྱི་དོན་ལ་མ་སྤྱོད། བརྗོད་མེད་ཀྱི་གཤིས་ལ་མ་སྐྱེལ།

這是對原文的完整直譯： 自然無拘之智成歡喜廣大。作不能及，看不能見，修不能解脫，尋不能成就，放不能解脫，執不能及。法盡無名之智成赤裸裸。輪涅無間，透明無跡，自現無偏，自解脫無法，法盡無名，見修無計，自覺無心，散漫無偏，生滅無基，自明無間之智成頓悟無偏。 生處即解脫，顯處即空，動處即消，是處即非，非處即是，有處即無，無處即有，住處即動，動處即住，自性無間之智成水流般禪定。 修有亦不可能常，修無亦不可能斷，視有無亦不墮邊，現是非亦不分別，顯苦樂亦不相續，悟法性亦不入心，無間解脫亦不持本性，無偏自在之智成放任。 隨其有，隨其無，隨其顯，隨其空，隨其是，隨其非，隨其善，隨其惡，隨其悟，隨其未悟，自凈裸露空消之智成任運廣大無跡。 本未解脫故無基，不識自面故無二，不行見修故無作，不持實相故無狀，不安自然故無住，不于自處解脫故無依，本凈無法故無界，究竟無偏故超見得，無法離作之智成裸露。 不縛于見修之網，不入法性之空圈，不持實相之狀，不推于透明之裸，不過於頓解之險，不棄于自境之廣，不行於自解脫之義，不送于不可言之本性。

རང་གྲོལ་གྱི་དོན་ལ་མ་སྤྱོད། བརྗོད་མེད་ཀྱི་གཤིས་ལ་མ་སྐྱེལ། གཏད་མེད་ཀྱི་རིག་པ་གཏོད་མེད་དུ་འཕྱམ་པ་ལ་ངང་དྭངས་ཀྱི་ཤོལ་འདེབས་སྒྲོག་ཏུ་ཆེ་བས། ཆོས་མ་བསྒོམས། བློ་མ་བསྒྱུར། སྔུན་མ་བསུ། རྗེས་མ་སྙོགས། ད་ལྟ་མ་བཟུང༌། ཟང་མ་ཐལ་བྱུང་དུ་མ་བསྐྱངས་པར་རྩིས་མེད་རང་ཡན་གྱི་རིག་པ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོར་ཐལ་ལོ། །ད་ནི་ཅིར་སྣང་རྒྱ་ཡན་དུ་སངས་པས། ཡིན་མིན་གྱི་རྩིས་ལས་འདས་ཏེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་ལྟར་སྨྲ་དང་བྱ་བྱེད་རྣམས། །སྟོང་རིག་གསལ་བའི་སྤྱོད་པ་» «ཡིན། །བཟང་དང་ངན་པའི་རྟོག་པ་རྣམས། །བསྒོམ་པ་ཆུ་བོའི་ཀློང་ཆེན་ཡིན། །» «ལོག་ལྟ་ཡང་དག་འདོད་པ་རྣམས། །རྣལ་འབྱོར་རིས་མེད་ལྟ་བ་ཡིན། །རེ་དང་དོགས་པར་འཛིན་པ་ཀུན། །ཟང་མ་ཐལ་བྱུང་འབྲས་བུ་ཡིན། །ཞེས་པ་ཐོག་ཏུ་བབས་པའི་དུས་སོ། །རྟོགས་པ་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་གསལ་བར་བཤད་པ་ནི། གནམ་ས་འདྲེ་ལྡོག་སྣང་བ་ཅི་ཤར་ཡང༌། །ཕྱལ་བ་ལྷུག་པ་གཞི་མེད་ཟང་ཀ་མ། །» «གཏད་མེད་ཟ་ཟི་བན་བུན་ཕྱལ་མ་ཕྱོལ། །རེ་དོགས་གཉིས་མེད་སྨྱོན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན། །ལྟ་སྒོམ་རིས་མེད་ཆེད་འཛིན་འདོད་བློ་ཞིག» «།ཞེ་འདོད་འཁྲིས་མེད་འདི་ཞེས་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགོངས་པ་ཆོས་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་པས་ཆོས་ཟད་མིང་མེད་དུ་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། ཅིར་སྣང་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རོལ་པར་མཐོང་བ་མེ་ལོང་དུ་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་ལྟར་རྟོགས་པས། ཕྱི་ཡུལ་དུ་མཐོང་བ་རིག་པའི་རོལ་པ་དེ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སྟོང་གཟུགས་ཙམ་ལས། ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟར་དག་པས་རང་གི་རིག་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཅི་སྣང་ཡང་སྟོང་གཟུགས་རིག་པའི་རོལ་པ། ཅི་འགྱུས་ཀྱང་ཡེ་སངས་རྗེས་མེད། དུས་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་མཉམ་པས་བྱར་མེད་བློ་འདས་ཆེན་པོར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ན། བླང་དོར་གྱི་ཆོས་ཟད་པའི་དུས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དགོངས་པ་གཅིག་ལས་གཡོས་པ་མེད། །སྣང་བ་སྣང་བའི་ཐོག་གསལ་བས། །བཞིན་དང་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལས། །གྲོལ་བ་དེ་དང་དེ་ཉིད་» «གྲོལ། །»«དེ་ལ་རང་བྱུང་«༼༡༽«སྟོང་ཡུལ་བས། །མཐོང་ཞེས་«༼༢༽«རིག་པ་ཐ་དད་མིན། །

這是對原文的完整直譯： 不行於自解脫之義，不送于不可言之本性。無執之覺性無執而遊蕩，於此清凈狀態下休息太過，故不修法，不轉心，不迎前，不追后，不執現在，不持透明自生，無計自在之覺性成廣大解脫大界。 今一切顯現成放任，超越是非之計度。《珍珠串》云："一切言說與行為，皆是空明覺之行。善惡諸種分別念，即是禪修大河界。邪見正見諸欲求，即是瑜伽無偏見。一切希望與疑慮，即是透明自生果。"此即應時而至。 明說彼等證悟之自性：天地倒轉任何顯現，散漫寬鬆無基赤裸，無執朦朧模糊散亂，無希無懼如癡之狀，見修無偏破除執著欲心，無貪慾執著無此彼造作。為何如此？因不離法性見地而解脫為法盡無名故。見一切顯現為自生智慧之遊舞，如鏡中現面像般了悟，外境所見為覺性游舞乃無生空相而已，法性如虛空清凈故，見與自覺性法性無二。任何顯現皆空相覺性游舞，任何變化皆本凈無跡，三時法性平等故解脫為無作離心之大，故名為取捨法盡時。《勝乘》云："不離一見地，顯現顯上明，如面與明鏡，解脫即彼彼。于彼自生空境，見即覺性無別。"

མཐོང་ཞེས་«༼༢༽«རིག་པ་ཐ་དད་མིན། །དེ་ཉིད་རང་གི་ཐོག་ཏུ་གྲོལ། །གཅིག་ཤེས་པས་ནི་ཀུན་གྲོལ་ཕྱིར། །» «གཉིས་དང་གསུམ་གྱི་གྲངས་མཐའ་ཟད། །རྟོག་ཅིང་འཛིན་པའི་ཡུལ་མི་སྣང༌། །» «འགྱུ་དང་འཛིན་པ་ཡེ་ནས་སྟོང༌། །སྟོང་པའི་དགོངས་པ་གསལ་རྫོགས་པས། །དུ་མའི་གྲངས་མཐའ་ཟད་པའོ། །ཞེས་སོ། །རྟོགས་པ་ཁོང་ནས་ཤར་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཤར་འདེམ་ཀ་མེད་པར་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བར་བསྟན་པ་ནི། གང་བྱུང་བྱུང་ལ་གང་སྣང་སྣང་དུ་ཆུག» «།གང་ཤར་ཤར་ལ་གང་ཡིན་ཡིན་དུ་ཆུག» «།གང་ཡང་ཡིན་ལ་གང་ཡང་མིན་དུ་ཆུག» «།འདི་ལ་རིག་པའི་སྟེང་ན་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད་དེ། རིག་པ་གཅིག་གི་ངང་ནས་ཤར་བས་གཞི་ལ་བཟང་ངན་མེད་པ་དང༌། ཤར་ཚད་རིག་པའི་རྩལ་ལས་གཞན་མེད་པས་རྩལ་གྱི་ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པ་དང༌། ཤར་བས་གྲོལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་མ་བཟུང་ན་རང་ཡལ་དུ་གོ་གཅིག་པས་ངོ་བོ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པ་དང༌། ཅི་ཤར་ཅི་སྣང་ཡང་གཞི་ལ་མེད་པའི་སྣང་བ་ཡིན་པས་སྟོང་ཟིན་ཏེ། གྲུབ་བསལ་དོགས་པ་མེད་པས་སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་ལྟར་མེད་པ་གསལ་སྣང་ལ་བློས་གཟུང་བ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཡུལ་སྣང་དང་བློ་རྟོག་གང་ཡང་སྤང་བླང་གི་འདེམ་ཀ་བྱར་མེད་དེ། གཞི་མེད་ཆོས་ཟད་མིང་མེད་དུ་གོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར། མཐའ་ལས་འདས་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་དེ། རིག་པ་རང་གྲོལ་ལས། སྣང་བ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཀྱིས་སྟོང༌། །སྟོང་པ་མཚན་མའི་ཆོས་ལས་འདས། །འདས་པ་ཉིད་ལ་བརྗོད་དུ་མེད། །ཅེས་སོ། །གཏད་མེད་ཡོངས་གྲོལ་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཀུན་སྤྱོད་ངེས་པ་མེད་ཅིང༌། ཐ་མལ་རང་བབས་ཀྱི་སྣང་བར་སྤྱོད་པ་ནི། ཀུན་སྤྱོད་ངེས་མེད་རིག་པ་ཐོད་རྒལ་ངང༌། །» «ཆོས་དང་ཆོས་མིན་རྩིས་གཞི་འགའ་མེད་པས། །གཏད་མེད་ཟང་ཀ་གྲུབ་མཐའི་གཟེབ་ལས་འདས། །ཟ་འཆག་ཉལ་འདུག་ཉིན་ཞག་ཕྱམ་གདལ་བས། །རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པའི་ངང་ཉིད་དོ། །མཆོད་པའི་ལྷ་མེད་བརྡུང་བའི་འདྲེ་ཡང་མེད། །བསྒོམ་པའི་ཆོས་མེད་ཐ་མལ་རང་གའི་ངང༌། །མ་བཅོས་རྒྱལ་པོ་སྙེམས་མེད་ཕྱམ་གཅིག་པས། །ཕྱལ་པ་ལྷུག་པ་ཡན་པ་གཅིག་པུ་ཉིད། །མ་བྱས་ཡེ་ཟིན་རྩོལ་སྒྲུབ་བྲལ་བས་བདེ། །

這是對原文的完整直譯： 見即覺性無別。彼即于自上解脫。由知一切皆解脫，二三數量邊際盡。分別執著境不現，變化執著本來空。空性見地明圓故，多數邊際盡。 示證悟由內生起之瑜伽士，任何生起無選擇而解脫為法性：隨其所生隨其所現，隨其所生隨其所是，隨其皆是隨其皆非。於此覺性上無任何差別，因從一覺性中生起故基無善惡，所生皆不離覺性之力用故力用本質無善惡，生已解脫故若不執則自然消融而同一理解故本質無善惡，任何生起顯現於基皆無故已空，無成立遣除疑慮故如陽焰水般無而明顯，心無需執著，故於瑜伽士境現與心念皆無可取捨選擇，因了悟為無基法盡無名故。超越邊際者乃名言而已。《覺性自解脫》云："顯現空實法，空性離相法，超越不可言。" 無執遍解脫之證悟瑜伽士行為無定，平常自然而行：行為無定覺性頓超狀，法非法等無有計基，無執赤裸超宗派網，行住坐臥日夜散漫，自性法性平等之狀。無供養神亦無擊打鬼，無修行法平常自然狀。未造作王無慢一味故，散漫寬鬆自在唯一性。未作本成離勤勉故安樂。

མ་བྱས་ཡེ་ཟིན་རྩོལ་སྒྲུབ་བྲལ་བས་བདེ། །འདིར་ཆོས་དང་ལམ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་ཐ་མལ་པ་ལས་ལོག་ནས་ཆོས་སྤྱོད་ཀྱི་བྱ་བ་བྲེལ་དོ་སྣ་ཚོགས་པས་ཉིན་མཚན་འདའ་བ་ཡིན་ན། ཐ་མལ་དུ་གནས་པས་ཅང་འགྲུབ་བམ། དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་པ་གཉིས་ཁྱད་མེད་དོ་སྙམ་པ་ལ་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གཅིག་ནི་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་ཆོས་ལ་བློ་མ་སྦྱངས་པས། ཆོས་ཡིད་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བྱེད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། གཅིག་ནི་ཆོས་མ་བྱས་ཡེ་ཟིན་དུ་རྟོགས་པས་བློ་བདེ་སྟེ། ཆོས་ཟིན་ནས་ཆོས་བོར་ཆོས་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བ་མེད་ཅིང་རང་བབས་ཐ་མལ་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བྲེལ་ནས་སེམས་ལས་སུ་གྱུར་པ་ལས་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་དེ་མེད་པས་ཐ་མལ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་མཚུངས་ན་ཐ་མལ་པ་འཁོར་བ་ལྟར། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་འཁྲུལ་པར་ཐལ་བ་ལས། སྒོ་གསུམ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བས་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་མེད་པ་དང༌། ཐ་མལ་དུ་སྣང་བ་ཟང་ཐལ་དུ་སངས་པས་འཆིང་བ་མེད་དེ། ལས་དང་རྣམ་སྨིན་ལས་གྲོལ་བ་ནི། དཔེར་ན་གྲེས་མའི་ཐག་པ་མེར་ཚིག་པ་དེ་ཐག་པར་སྣང་ཡང་འཆིང་བའི་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་དེ་མེས་ཚིག་པ་ལས་བྱུང་བ་ལྟར། རྣལ་འབྱོར་པའི་སེམས་ལ་ཟང་ཐལ་བས་ཤེས་པ་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་སྣང་བ་དང༌། ཟས་གོས་དང་ནོར་འཛིན་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་གཞི་མེད་རྨི་ལམ་ལྟར་རྟོགས་ནས་མ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་འཆིང་མི་ནུས་པ་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་པ་ལ་དེ་མེད་པས་ཞེན་པ་རང་མཚན་པས་སེམས་བཅིངས་ཏེ་ཐག་པ་མེར་མ་ཚིག་པ་ལྟར་ནང་སེམས་དང་ཕྱི་སྣང་བ་ལ་དགག་སྒྲུབ་རང་གར་ཡོད་པས་འཆིང་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་གི་ཞལ་སྔ་ནས། གང་ལ་ཞེན་པ་ཡོད་ན་དེ་ཡང་ཐོང༌། །རྟོགས་པར་གྱུར་ན་ཐམས་ཅད་དེ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལས་གཞན་ཞིག་སུས་ཀྱང་ཤེས་མི་འགྱུར། །» «ཞེས་པ་དང༌། ཡང་རྗེས་སུ་གདམས་པ། སྣང་བས་མི་འཆིང་ཞེན་པས་འཆིང༌། །» «ཞེན་པ་ཆོད་ཅིག་ནཱ་རོ་པ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཐ་མལ་པ་ལ་ལོག་རྟོག་སྤང་བ་ནི། བསོད་ནམས་དང་སྐལ་པ་ཆུང་ཞིང་རྟོགས་པ་དང་ཆོས་ཆེན་པོ་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པ་དག་ན་རེ།

這是對原文的完整直譯： 未作本成離勤勉故安樂。此處，對於住於法與道之諸人，背離平常而以各種法行忙碌度日夜，然住于平常能否成就？如此則世間人與瑜伽士無別耶？對此應如是了知：一者因未於世間修習法心，故無法於心，離法之作為；一者證悟法未作本成故心安，已得法已舍法超越法故無法之作為而顯為自然平常。 又應知世間人為世事忙碌心成業，瑜伽士無此故不同於平常世間人。若同，如平常人輪迴，瑜伽士亦應成迷亂，然三門離作為故無迷亂法，平常顯現透明清凈故無束縛，解脫業與果報。譬如麻繩被火燒雖現為繩卻不能束縛，此因火燒所致。如是瑜伽士心透明故，雖顯現心生否定肯定，似有食衣財物執著，然了知如無基之夢故不執著，故不能束縛。世間人無此，故有自相執著而心被縛，如未被火燒之繩，內心與外境有自然否定肯定故束縛。 是故瑜伽自在者曰："若有執著彼亦舍，若已證悟一切即彼，除此之外誰亦不知。"又復教誡："顯現不縛執著縛，斷除執著那洛巴。"如是所說。 對平常人遣除邪解：福德與緣分微小，未向大證悟與大法者言：

བསོད་ནམས་དང་སྐལ་པ་ཆུང་ཞིང་རྟོགས་པ་དང་ཆོས་ཆེན་པོ་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པ་དག་ན་རེ། གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་ངང་ནས་བྱ་བྱའི་ཆོས་སྤྱོད་བྱས་པས་ཆོག་མོད། དེའི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་ཐོབ་པ་དེ་མི་འདོད་དམ་ཟེར་རོ། །» «ལན་བཤད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་ངོར་མཉམ་ཤར་ལ་བཟང་ངན་དུ་འབྱེད་པ་ཁྱེད་རང་དེ་ལྟར་གྱིས་ལ་རེམ་ཞིག» «ངེད་ནི་རྨི་ལམ་སྣང་བའི་ཆོས་ལ་གཅིག་མི་སྤོང༌། གཅིག་མི་ལེན། སྤོང་ལེན་དང་རྩོལ་སྒྲུབ་བྱེད་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་དང་འགལ་ཏེ། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི། འབྲས་བུ་ལ་རེ་བ་མ་ཡིན་ལ། རྩོལ་སྒྲུབ་རྒྱུ་འབྲས་ལ་རེ་བ་འདིའི་སྣོད་མ་ཡིན་པས། ཐེག་དམན་བྱིས་པ་དྲང་བའི་ཆོས་ལ་སྦྱར་བར་གསུངས་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། དེ་ལྟར་མ་རིག་རྩོལ་སྒྲུབ་བྱས་གྱུར་ན། །རྒྱུ་འབྲས་འདས་པའི་དོན་དང་འགལ་གྱུར་ནས། །བྱར་མེད་བདེ་ཆེན་དེ་དང་མི་འཕྲད་དེ། །རྩོལ་སྒྲུབ་ནད་ཀྱི་མ་རིག་དེས་ཟིན་འགྱུར། །དེ་བས་རྒྱུ་འབྲས་འདས་པའི་རྫོགས་ཆེན་ལ། །སྐལ་མེད་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པས། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་སུ་དཔྱད་པར་བྱ། །ཞེས་པས་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ལུང་ལས་འབྱུང་བས། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ནི་ལུང་དང་འགལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཡང་སྐལ་ཆུང་པོ་དེ་ན་རེ། ཐམས་ཅད་རིག་པར་མཉམ་པས་ཆེད་དུ་བྱར་མེད་པ་དང་བདེན་ན་བྱས་པས་འགྲུབ་ལ་མ་བྱས་ན་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་བྱེད་དགོས་སོ་ཞེས་ཟེར་ན། སྨྲས་པ། མ་གྲུབ་ན་བསྒྲུབས་ཀྱང་མི་འགྲུབ། གྲུབ་ན་བསྒྲུབ་མི་དགོས། རྩོལ་སྒྲུབ་ཀུན་རྫོབ་པས་སེམས་ཉིད་དོན་དམ་ལ་ཅིར་ཡང་བྱར་མེད་པ་དང༌། སེམས་ཉིད་ལ་ཆོས་སྐུ་གྲུབ་ཟིན་ལ། དེ་ཡང་བཞག་ན་མངོན་ལ། བྱས་ན་མི་འགྲུབ་པ་ཆུ་དྭངས་པའི་གཟུགས་བརྙན་རྙོག་ན་མི་མངོན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། སངས་རྒྱས་བསྒྲུབས་པས་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །མ་བཙལ་རང་བཞིན་གནས་པས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །མ་བཙལ་རང་བཞིན་གནས་ལ་མི་རྟོག་ཞོག» «།ཅེས་སོ། །» «དེའི་ཕྱིར་རྩོལ་སྒྲུབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གེགས་ཡིན་ཏེ། འཇོག་དགོས་པ་གཟེངས་«༼༡༽«པ་ལྟར། སེམས་ཉིད་བྱར་མེད་ལ་བྱ་བཙལ་བྱས་པས་རྒྱུ་འབྲས་དང་གཞི་ལམ་འགལ་ནས་མི་འགྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་ཆེ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས།

這是對原文的完整直譯： 福德與緣分微小，未向大證悟與大法者言："從證悟實相之境中行法行足矣，難道不欲得其果報之樂嗎？" 答曰：一切法于覺性中平等顯現而分別善惡，你且如是行。我等於如夢幻顯現之法，不捨一法，不取一法。若行取捨與勤勉修行，則違背瑜伽士之道。自性圓滿大瑜伽士非期望果報者，非勤勉因果希求者之器，故說應用於小乘引導愚童之法。《遍作》云："若如是無明勤勉行，則違背超因果之義，不得無為大樂彼，為勤勉病之無明所執。是故超因果之大圓滿，非無緣者之行境，應觀察為因果之法。"我等依教而行，不違教法。 又彼緣薄者言："若一切平等於覺性故無需刻意為之是真，則因作而成，不作則不成，故應為之。" 答曰：未成則雖修亦不成，已成則無需修。勤勉修行屬世俗，于勝義心性無所作為。心性中法身已成，置之則顯，為之則不成，如清水中影像，攪動則不現。彼續中雲："佛非修成，未尋自性住故任運成。未尋自性住，無分別安住。" 是故勤勉修行為菩提障礙，如需安置之物被舉起，于無為心性尋求作為，因果與基道相違而不成就之過甚大。《遍作》云：

སེམས་ཉིད་བྱར་མེད་ལ་བྱ་བཙལ་བྱས་པས་རྒྱུ་འབྲས་དང་གཞི་ལམ་འགལ་ནས་མི་འགྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་ཆེ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། བྱས་ཟིན་རྩོལ་སྒྲུབ་འདས་པ་མ་རིག་ནས། །རྩོལ་སྒྲུབ་བྱ་བྱེད་བསྒོམས་ནས་གྲུབ་ལྟ་ན། །བྱང་ཆུབ་གེགས་སུ་དེ་ལས་ཆེ་བ་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི་ད་དུང་དེའི་སར་མ་སླེབ་པས་བྱེད་དགོས་སོ་ཞེ་ན། ལན་ནི། ཀྱེ་སྐལ་མེད་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འགྲོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན། འགྲོར་མེད་པས་སླེབ་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན། རང་ཡིན་ནས་རང་འཚོལ་བ་ལ་འགྲོ་བ་དང་འདྲ་བ་ཁྱོད་ནི་མཚར་ཆེ་བ་ཞིག་སྟེ། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལུང་ལས་ཁྱོད་ལྟ་བུ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པས། ཤིན་ཏུ་སྨད་པའི་གནས་སུ་བསྟན་པ་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། བདེ་བ་འདོད་པས་བདེ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས། །བདེ་བས་ཟིན་ཏེ་བདེ་བས་བདེ་བ་འཚོལ། །བྱང་ཆུབ་འཁྲུལ་པ་ཡེ་རྔམས་ཆོས་ལ་ཟ།«༼༢༽«། འདི་ལྟའི་ཡུལ་ཅན་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་མིན། །ཞེས་སོ། །ཕྱི་རབས་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུའི་རིགས་ལ་གསང་བར་གདམས་པ། ཡང་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལ་ང་ཡི་རང་བཞིན་མ་མཐོང་ན། །ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་ཐེག་པ་བསྟན་མི་བྱ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་དང་སྐལ་མེད་པས། །རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་པ་དྲང་བའི་ལམ་ལ་གཟུད། །ང་ནི་ཡེ་ནས་སྤྱོད་ཡུལ་འདས་པ་འད«ི༼༣༽«། །རྒྱུ་འབྲས་དགའ་བའི་སྐལ་པ་མེད་རྣམས་» «ལ། །བསྟན་ན་སྒྲོ་དང་སྐུར་པ་འོང་བའི་ཕྱིར། །བསྟན་ན་རང་གི་སེམས་ལ་སྐུར་བཏབ་པས། །དྲུག་ཏུ་སྐྱེ་ཞིང་གཏན་དུ་འཁོར་བར་གནས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་བྱ་བྱེད་བཀག་ནས། ཐ་མལ་རང་བབས་ཀྱི་ངང་ལ་སྤྱོད་ཀྱང༌། ཆོས་ལ་རྩོལ་སྒྲུབ་བྱས་པ་རྣམས་དང༌། རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་གཤིས་ཐོག་ནས་ཁྱད་མེད་པར་མ་ཟད། བྱ་བྱེད་ཐ་མལ་དང༌། ཁོ་བོའི་ཆོས་བྱས་པ་གཉིས་མཚུངས་པར་ཡོད་དེ། རྣལ་འབྱོར་པའི་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་ཆོས་སུ་ཤར་ཟིན་པས། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངོན་འདོད་» «པས། །བཟའ་དང་བཏུང་བ་བསྙེན་པ་ལ། །ཉལ་དང་འདུག་པ་སྒྲུབ་པའོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་ལྷག་གནས་ཡིན། །གླལ་དང་ལུད་པ་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ། །སྟོང་གསུམ་ཐམས་ཅད་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། །ཆར་དང་ཁུ་རླངས་ཆག་ཆག་བཏབ།

這是對原文的完整直譯： 于無為心性尋求作為，因果與基道相違而不成就之過甚大。《遍作》云："已作超勤勉無明故，若謂勤勉作為修成，無有比此更大菩提障礙。" 若言如是雖然，然尚未至彼地故應為之。答曰：嗟呼無緣者，非從一處至一處，無去故無可至。自性本有而尋自性，如同前行，你真是奇怪。我等教法中說你等外道極為可鄙，彼續云："欲樂背離樂，為樂所執而尋樂，菩提迷亂本貪法，如是境者非見佛。" 後世亦對如是類秘密教誡，彼續又云："若於此未見我自性，不應教示遍作我之乘。無緣大圓滿義故，應引入因果乘引導之道。我本超行境此，于喜因果無緣者，若教則生增益誹謗故。若教則誹謗自心，六道輪迴永住。" 如是遮止法行，雖住平常自然中，不僅與勤修法者在覺性本質上無別，且平常作為與我所修法二者相等。瑜伽士一切行為已顯為法，任運成就法性游舞。《珍珠串》云："欲證大手印，飲食為近修，臥坐為修行，諸行為勝住，打哈欠為壇城修，三千界皆壇城，雨霧為灑水。"

སྟོང་གསུམ་ཐམས་ཅད་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། །ཆར་དང་ཁུ་རླངས་ཆག་ཆག་བཏབ། །» «འགྲོ་བའི་ལམ་དམིགས་ཐིག་ཆེན་ཏེ། །རྐང་པའི་རྗེས་ནི་རྡུལ་ཚོན་རིས། །འགྲོ་བར་འདོད་པ་སྟངས་སྟབས་ཉིད། །ཡན་ལག་བསྐྱོད་པ་ཕྱག་རྒྱའོ། །ཇི་ལྟར་སྨྲས་པ་སྔགས་ཀྱི་ཚིག» «།བསམ་པ་རྣམས་ནི་བསྐྱེད་རིམ་ཡིན། །ཡིད་ལ་འགྱུ་བ་མཆོད་པ་ཉིད། །གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ལྷ་ཡི་སྐུ། །སྒྲ་ཆེན་བརྗོད་པ་རོལ་མོ་ཉིད། །རང་གི་ལུས་ནི་བུམ་པ་ཉིད། །སྐྲ་ནི་ལོ་འདབ་ཁ་རྒྱན་མཛེས། །ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་ཆུ་རྣམས་ཉིད། །དོན་སྙིང་ལ་སོགས་རྫས་ཀྱིས་གཏམས། །རང་ལ་སྣང་བའི་དབང་རྣམས་བྱིན། །མ་བསྐུར་ཉིད་ལ་རྫོགས་པའོ། །འདའ་བར་འདོད་པ་དམ་ཚིག་» «ལ། །བསྲུང་བར་འདོད་པ་བཅིངས་པ་ཉིད། །གྲོལ་བར་འདོད་པ་ཉམས་པ་» «སྟེ། །མེད་པར་འདོད་པ་ཐུབ་མཆོག་ཡིན། །མཐོང་བ་རྣམས་ནི་ཕྱག་རྒྱའི་» «བརྡའ། །དེ་ལ་ཆགས་པ་ཉམས་མྱོང་ཡིན། །ཤེས་ཤིང་གསལ་བ་གདམས་ངག་» «ལ། །ཡུལ་སེམས་གཉིས་འདུས་གདབ་པའི་ཡུལ། །སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་གོམས་པའི་གནད། །ཚོགས་དྲུག་མ་འགགས་རྟོགས་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་ཀྱང༌། །བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ལམ་ནས་བྱུང༌། །ཀུན་སྤྱོད་ཡོན་ཏན་རྣམ་ལྔ་ཡང༌། །ཆོས་ཉིད་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱན་ཞེས་གསུངས། །ཞེས་» «སོ། །ལྟ་སྒོམ་ཡུལ་མེད་ཡངས་པར་བསྟན་པ་ནི། ལྟ་བའི་གཞི་མེད་བསྒོམ་པའི་ངང་མེད་ལ། །སྤྱོད་པའི་ཆོས་མེད་བསྒྲུབ་བྱའི་འབྲས་བུ་མེད། །ཐམས་ཅད་རིས་མེད་མཉམ་པར་ཕྱམ་འདས་པས། །བྱ་བཙལ་མ་དགོས་ཡངས་དོག་མེད་པར་བདེ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིག་པ་ཟང་ཐལ་རྗེན་པར་རྟོགས་པས་ཆོས་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཀུན་བཟང་ང་ལ་ལྟ་བ་མེད། །ལྟ་བ་མེད་ཕྱིར་སྣང་བ་ཟད། །དེ་བཞིན་སྒོམ་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །སྒོམ་པ་མེད་ཕྱིར་དྲན་པ་འགགས། །སྤྱོད་པ་ཞེས་ནི་བརྗོད་དུ་» «མེད། །སྤྱོད་པ་མེད་ཕྱིར་ལུས་འབྱུང་ཟད། །ཅེས་སོ། །ཀུན་གྲོལ་ཡངས་པ་ཆེན་པོར་བསྟན་པ་ནི། སྨོན་པ་མེད་པས་སྒྲུབ་བློའི་ཆོས་ཟད་དེ། །སྤང་བྱ་མེད་པས་གཉེན་པོའི་འཆིང་ཞེན་འདས། །གང་ཡིན་ཀུན་ཡིན་ཡིན་མིན་འགའ་མེད་» «པས། །

這是對原文的完整直譯： 三千界皆壇城，雨霧為灑水。 行走之路為大線，足跡為粉畫。 欲行即為舞步，肢體動作為手印。 所言即咒語，諸想為生起次第。 意之變化即供養，所見形相為本尊身。 大聲言語即音樂，自身即為寶瓶。 發為葉飾美口緣，血與黃水即諸水。 心等內臟充滿物，自見諸根為灌頂。 未授而自圓滿，欲超越即誓言。 欲守護即束縛，欲解脫即破誓。 欲無有即最勝，所見皆手印相。 於此貪著即體驗，了知明晰即教授。 境心二合為印處，生老病死為修要。 六識無礙即證悟。 又《遍作》云： "貪嗔癡亦從大菩提道而生， 一切行為五種功德， 說為法界莊嚴。" 宣說見修無境廣大： "見無基，修無境， 行無法，果無得。 一切無別平等超越， 無需尋求寬窄皆樂。" 為何如此？因證悟覺性赤裸通透，法已盡故超越一切執法。《六界》云： "普賢我無見，無見故現盡。 如是亦無修，無修故念滅。 行為不可言，無行故身盡。" 宣說普解脫廣大： "無愿故修法盡，無斷故超對治執著。 一切皆是無非任何，

གང་ཡིན་ཀུན་ཡིན་ཡིན་མིན་འགའ་མེད་» «པས། །གང་སྣང་གང་ཤར་འདེམ་ཀ་མེད་པར་གྲོལ། །འདིར་རིག་པའི་རང་ངོ་ལ་སྤང་བླང་དང་ཡིན་མིན་མེད་པས་སྣང་ཤེས་ཐམས་ཅད་གྲོལ་ལུགས་བཞིའི་གདེང་དང་བཅས་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་རིག་རྟོག་པ་ཀུན་བྲལ་བས། །གྲོལ་ལུགས་བཞི་དང་བཅས་པའོ། །གནད་བཞིས་གྲོལ་བའི་གདེང་གིས་ནི། །འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས་མི་གནས། །མ་བྱུང་བྱས་པ་མེད་པ་སྟེ། །གཞི་དང་རྩ་བ་མེད་པའོ། །ཞེས་པས། འདི་ལ་གྲོལ་ལུགས་བཞིའི་རང་ངོ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང༌། གདེང་གི་གྲོལ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལས། གྲོལ་ལུགས་བཞི་ནི། རིག་པ་རྗེན་པར་གྲོལ་བའི་གནད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སུ་གདེང་འཆོས་ཏེ། སྣང་ཤེས་ཟང་ཀ་ཐལ་བྱུང་དུ་ཤར་བ་དང༌། སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་བྱུང་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་པའི་གནད་ཀྱིས་གང་ཡང་དུས་གཉིས་པར་མི་སྡོད་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་རང་ཤར་བ་དང༌། སྣང་ཤེས་གཞི་མེད་སྟོང་གཟུགས་ཡིན་པས་རང་བབས་ཅོག་གཞག་བྱར་མེད་ཀྱི་གནད་ལས་འབད་རྩོལ་འཆིང་ཞེན་ལས་འདས་པ་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་སྟོང་བྱ་བཙལ་ལས་འདས་པའི་གནད་ཀྱིས་གང་བབས་རང་ཡལ་རྗེན་པར་སོང་བའི་གདེང་འཆོས་པའོ། །དེ་ལ་གདེང་འཆོས་ལུགས་ནི་འདབ་གཤོག་རྫོགས་པའི་གདེང་གིས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ལ་འཕྱོ་ཞིང་གཡང་ས་ཞར་ལ་གཅོད་པ་ལྟར། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་རྟོགས་པའི་གདེང་གིས་བསྐྱར་ནས་འབད་པས་འགྲོལ་མི་དགོས་པར་ཤེས་ཏེ། གང་ཡང་མི་བྱེད་པར་སྡོད་པ་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གིས་རང་གྲོལ་བ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་ལྟར་རྟོགས་པས། གཉེན་པོ་གཞན་མི་བསྟེན་པར་ཁོང་ཡངས་པ་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་སྣང་ཅེར་གྱི་མཐོང་ས་དེར་གྲོལ་བར་རྟོགས་པས་མཐོང་ཡལ་གཏད་སོ་མེད་པ་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་གྲོལ་ཕྱམ་ཕྱལ་ལ་སོང་ནས་བར་མེད་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་རྟོགས་ནས་འབད་རྩོལ་གང་ཡང་མེད་པར་བློ་བདེ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་གནད་མཐོང་བས་གཉེན་པོའི་རྩོལ་བ་ཞིག» «སྤང་བྱའི་ཡུལ་ལས་འདས། དྲན་བསམ་གྱི་འཆིང་ཞེན་མེད། དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་མཁར་པོ་འགྱེལ། ཕྱམ་ཕྱམ་ཡངས་པ་ཆེན་པོར་ལ་ཟློས་པས་ཆོས་ཟད་བློ་ཟད་ཀྱི་རིག་པ་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཀློང་དུ་གྱུར་ཏེ།

這是對原文的完整直譯： 一切皆是無非任何，任何顯現生起無選擇而解脫。 此中覺性自相無斷取、是非，故一切顯現與認知伴隨四種解脫方式之確信。《超越》云： "自覺離一切分別，具四種解脫方式。 以四要點解脫確信，不住輪迴與涅槃。 無生無作，無基無根。" 此中總說四種解脫方式自相，別說確信解脫。四種解脫方式為： 以覺性赤裸解脫之要點，一切確信為自生本智，顯現與認知通透直接生起。 以剎那無分生滅之要點，任何都不住于第二刻而解脫，自顯為法性。 以顯現與認知無基空相之要點，自然安住無為，超越勤勉執著。 以諸法自空超越尋求之要點，確信任運自消赤裸。 其中確信方式如翼羽圓滿之確信于虛空飛翔而順便越過懸崖，瑜伽士亦以諸法本來解脫之證悟確信，知無需再勤修解脫，故無所作而安住。 證悟諸法如蛇結自解，不依他對治而心胸開闊。 證悟諸法于所見處直接解脫，故見即消無所依止。 諸法普解脫散漫，證悟無間大平等，故無任何勤勉而心安。 如是見要點故，對治之勤勉崩潰，超越所斷對境，無念想執著，遮遣建立之堡壘倒塌。反覆于廣大散漫中，法盡心盡，覺性如虛空成為廣闊境界。

ཕྱམ་ཕྱམ་ཡངས་པ་ཆེན་པོར་ལ་ཟློས་པས་ཆོས་ཟད་བློ་ཟད་ཀྱི་རིག་པ་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཀློང་དུ་གྱུར་ཏེ། ངང་ཡངས་བློ་བདེའི་མཁའ་ལ་བདེ་ཀློང་གཅིག་ཏུ་འཁྱིལ་བ་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་ན་སྤང་བླང་གི་ཆོས་དང་གཟུང་འཛིན་ཀུན་མ་སྤངས་རང་གྲོལ་དུ་སོང་བས་རང་སངས་རྗེས་མེད་དུ་དག་པ་ནི། ནམ་ལངས་ཉི་མ་ཤར་བའི་དུས་ན་མདང་གི་མུན་པ་རང་ཡལ་རྗེས་མེད་ལ་སོང་ཡང་འདི་དང་འདིར་སོང་བྱ་བ་མེད་པ་དང་འདྲ་སྟེ། དོན་ལ་ཆོས་རྣམས་ཡོད་མ་མྱོང་བ་ལ་བློས་བཟོས་པ་ཙམ་གྱིས་སྤང་བླང་གི་ཆོས་སུ་ཡོད་ཡོད་ལྟར་ཤར་བ་དེའི་དོན་རྟོགས་པས། བྱ་བྱེད་ཀྱི་བློ་ཡལ་བས་བཟོ་བྱའི་ཆོས་ཡལ་ཏེ། མེད་པས་མེད་པ་སངས་པའི་རང་གྲོལ་ཞེས་ཐ་སྙད་ཙམ་བརྗོད་ཀྱང༌། གཞི་རྩ་མེད་པའི་རིག་པ་སྟོང་གསལ་རང་མལ་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་སེམས་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ། །གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་མེད། །གང་གིས་བཀྲོལ་བ་མེད་པའི་སེམས། །གཞི་ནས་རྫོགས་པས་འགྲོ་འོང་མེད། །» «བརྟགས་པས་མ་རྙེད་རྒྱུ་མཚན་མེད། །གཞི་རྩ་མེད་པས་སྟོང་གསལ་གནས། །» «རང་གསལ་གནས་པའི་སེམས་དེ་ནི། །གནད་ཀྱིས་གྲོལ་བས་ཕྱོགས་རིས་མེད། །» «དུས་ཀྱིས་གྲོལ་བས་ལྟོས་གཞི་མེད། །འབད་མེད་གྲོལ་བས་བརྩོན་འགྲུས་མེད། །» «གདེང་གིས་གྲོལ་བས་འབད་རྩོལ་མེད། །དེ་ལ་གདེང་གིས་གྲོལ་བར་བཤད། །» «ཡེ་ནས་གྲོལ་བས་བསྐྱར་གཞི་མེད། །རང་གིས་གྲོལ་བས་གཉེན་པོ་མེད། །ཅེར་གྱིས་གྲོལ་བས་མཐོང་སར་ཡལ། །ཡོངས་སུ་གྲོལ་བས་འབད་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །ད་ནི་ཆོས་མེད་མཁའ་མཉམ་གདལ་བར་ཕུ་ཐག་བཅད་པ་ནི། མ་གྲོལ་ཡེ་གྲོལ་རང་གྲོལ་ཆོས་མེད་པས། །ཕྱམ་གཅིག་གཏད་མེད་ལ་བཟླའི་ཆོས་ལས་འདས། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་མཉམ་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་བ་དེ་ཡང་ལ་བཟླ་བྱའི་ཆོས་དང༌། བཟླ་སའི་ཡུལ་དང༌། ལ་བཟླ་བའི་མཁན་པོ་མེད་པས། མིང་དོན་གྱི་གཏད་སོ་གང་ཡང་བྱར་མེད་པས། འདིར་འདུག་དང༌། མཐའ་སྐྱེལ་སྐྱེལ་སོ་«༼༡༽«ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། རིག་པ་རང་གྲོལ་ལས། ལྟ་བའི་ཞེ་འདོད་འཛིན་པ་ཡང༌། །མཚན་མའི་ཆོས་མེད་རང་སར་གྲོལ། །རང་བྱུང་སྒྲ་ཡི་ཐ་སྙད་ཉིད། །

這是對原文的完整直譯： 反覆于廣大散漫中，法盡心盡，覺性如虛空成為廣闊境界。于廣闊心境之空中融為一體安樂，此即稱為自然大圓滿瑜伽士。 此時，取捨之法與能所執著皆未斷而自解脫，自然無痕清凈。如黎明日出時，昨夜黑暗自然消失無痕，卻無所謂去向。實際上，諸法本無所有，僅因心造而顯現為似有的取捨之法，了悟此義后，能所之心消失，所造之法亦消失。雖然僅以言語稱之為"無中無物清凈的自解脫"，實際是無基無根的空明覺性安住自然。 《超越》云： "所謂自心解脫，非從一處至另一處。 無人解脫之心，本來圓滿無來去。 觀察不得無因由，無基無根空明住。 自明安住之心，以要點解脫無偏倚。 以時解脫無所依，無勤解脫無精進。 以確信解脫無勤勉，此說為確信解脫。 本來解脫無重修，自解脫故無對治。 直接解脫于見處消，普解脫故無勤勉。" 現在決定無法等同虛空遍滿： 未解脫本解脫自解脫無法， 一味無依超越反覆之法。 一切法本等遍解脫大反覆，亦無反覆之法、反覆之境及反覆者， 無任何名義可依，此處無住，亦無稍許究竟之處。 《覺性自解脫》云： "見地之執著亦無相法自解脫， 自生聲音之名言，

མཚན་མའི་ཆོས་མེད་རང་སར་གྲོལ། །རང་བྱུང་སྒྲ་ཡི་ཐ་སྙད་ཉིད། །ཡོད་པའི་ཕྱོགས་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས། །ཐ་སྙད་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ལྟ་དང་བྲལ། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། སེམས་ལ་ངེས་འབྱུང་«༼༡༽«གཏན་ལ་འབེབས་པ་མེད། །སྒྲོ་སྐུར་འདས་པས་མན་ངག་ལ་བཟླར་མེད། །ཅེས་སོ། །མ་བྱས་དོན་གྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པར་དོན་བསྡུ་བ་ནི། ཀློང་ཡངས་ཀློང་ཡངས་ཀློང་ཆེན་ཡངས་པའི་ངང༌། །ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀློང་གསལ་ཀློང་འབྱམས་པས། །ཀློང་གཅིག་གཉིས་མེད་བདེ་ཀློང་འཁྱིལ་བ་ནི། །སྣ་ཚོགས་རང་གྲོལ་ཆོས་ཉིད་ཟད་སར་ཕྱིན། །མི་འགྱུར་ལྷུན་གྲུབ་འདུན་མ་ལེགས་པའི་རྩེ། །ཕྱི་སྣང་བའི་ཀློང་གཞི་མེད་ཡེ་སྟོང་ཆེན་པོར་ཡངས་པ་དང༌། ནང་འགྱུ་བའི་ཀློང་རང་སངས་རྗེས་མེད་ཆེན་པོར་ཡངས་པ་དང༌། གསང་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཀློང་ཟང་ཐལ་རྗེན་པར་ཡངས་པ་གསུམ་མ་བྱས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་གནས་པ་ཉིད། ཐེག་པ་མཆོག་གི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀྱིས་རང་གསལ་རྗེན་པར་རྟོགས་ཏེ། མ་སྤངས་པར་འཁོར་བ་ཀ་ནས་དག་པ་དང༌། མ་བསྒྲུབས་པར་འདས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཀློང་འབྱམས་གདལ་ཡངས་ཆེན་པོར་ཤར་བས། འཁོར་འདས་རིག་པའི་ཀློང་གཅིག་ཏུ་ངོ་བོ་གཉིས་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་བདེ་ཀློང་འཁྱིལ་བ་ནི། སྣ་ཚོགས་ཆོས་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲོལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཁོ་བོ་དགོངས་པ་བློ་འདས་ཀྱི་ཆོས་སྐུར་སླེབ་པས། ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་ས་ལ་རྟོགས་པ་ཚད་དུ་ཕྱིན་པས། ད་རེས་ཀྱི་མི་ཚེ་འདི་ལ་ཆོས་སྐུ་རྒྱལ་པོའི་གཏན་སྲིད་ཟིན་པས་འདུན་མ་ལེགས་པའི་རྩེ་མོར་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡི། །དོན་ཀུན་བློ་ཡི་དཀྱིལ་དུ་ཚུད། །མི་སྣང་ཡུལ་མེད་རྟོག་པ་ཡང༌། །མ་བཅད་རང་ས་ཉིད་དུ་ཆོད། །འཁྲུལ་མ་མྱོང་བའི་མ་རིག་རྩད། །མ་བརྟགས་ཡེ་ནས་ཆོད་ནས་འདུག» «།ཅེས་པ་དེའི་ཕྱིར། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། འདི་ལྟར་ཟིན་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི། །སངས་རྒྱས་པས་ཀྱང་སྔར་སངས་རྒྱས། །» «རིག་སྔགས་ཀུན་གྱི་གཙོ་བོར་འགྱུར། །དཔལ་ལྡན་ཚོགས་ཀྱི་བདག་པོ་ཞེས། །ཧེ་རུ་ཀ་ཡི་དབང་རྣམས་རྫོགས། །ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར། །

這是對原文的完整直譯： 無相之法自然解脫。自生聲音之名言， 有邊與無邊，二種名言之諸法， 于真實性中離見。 《遍作》云： 心無決定下定論，超越增減無可反覆教授。 總結無作成就之密意： 廣大廣大大廣闊之境， 大廣闊遍滿廣明遍滿故， 一味無二安樂融合， 種種自解脫法性盡處至。 不變任運善愿之巔。 外顯現之境無基本空大廣闊，內流轉之境自凈無痕大廣闊，密菩提心之境通透赤裸廣闊，三者無作任運安住。 最上乘瑜伽士以大廣闊遍滿證悟自明赤裸，未斷而輪迴本凈，未證而涅槃任成，顯現為廣大遍滿之境界。了悟輪涅為覺性一味無二之安樂融合，即種種法性自然解脫之瑜伽士我，已達超越思維之法身，證悟至法性盡處。今生已得法身王之永恒國土，稱為善愿之巔。 《寶聚》云： 自性大圓滿，一切義入心中。 無顯無境分別亦，未斷自處而斷。 未曾迷惑無明根，未察本來已斷。 因此，《六廣闊》云： 如是證得之士夫，較佛更早成佛， 成為一切明咒之主， 稱為具德會主， 諸赫魯迦灌頂圓滿，稱為殊勝轉輪王。

ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར། །མི་དེ་ངན་སོང་གསུམ་འདའ་ཞེས། །འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །འདི་ལ་ལུང་ནི་བསྟན་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །བདག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་སྐལ་ལྡན་ལ་གདམས་པ་ནི། བདག་བཞིན་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་འགྲོ་རྣམས་» «ཀྱང༌། །འདི་བཞིན་ཡེ་འབྱམས་ཀློང་ཆེན་གཅིག་ཏུ་དྲིལ། །ཀུན་བཟང་ས་ལ་གཏན་སྲིད་ཟིན་པ་ཡིན། །བདག་གི་སྐལ་པ་དང་«༼༡༽«མཚུངས་པར་རྗེས་སུ་སློབ་པའི་སློབ་མ་རྣམས་དང༌། ཕྱི་རབས་ནས་ཕྱི་རབས་སུ་ལམ་འདི་ལ་ཞུགས་པའི་སྐལ་བཟང་རྣམས་ཀྱིས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱར་མེད་ཡེ་ཟིན་གྱི་དགོངས་པ་ལ་ཀློང་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ཏེ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་སྤྱིའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་ལུང་དང༌། མན་ངག་དང༌། ཁོ་བོས་བྱས་པའི་ཡི་གེ་དག་ལ་བལྟ་ཞིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱིས་ཤིག་དང༌། ཆོས་ཉིད་རྒྱལ་པོའི་ས་ལ་གཏན་སྲིད་ཟིན་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་རང་ལས་རྙེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་ལམ་འདིར་འཇུག་ཅིང་སྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །ད་ལྟ་ཉིད་ནས་རྒྱལ་བའི་ས་ལ་གནས། །ཞེས་པ་དང༌། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། འདི་ལ་གོམས་པའི་སྐལ་པ་ཅན། །རྟོག་པ་མེད་པའི་སྐུ་བཟུང་སྟེ། །ང་ཡི་ཐུགས་རྗེའི་འོད་བཟུང་ནས། །འདི་དང་ང་ཉིད་སྐལ་པ་མཉམ། །ང་ཡི་དཀྱིལ་དང་འཁོར་ཡང་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ལེའུའི་གནས་འདི་ན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ཉམས་ལེན་དང༌། གྲུབ་པའི་མཛོད་དང༌། གནད་དང༌། ཆིངས་མང་དུ་བཞུགས་པས་ལེགས་པར་བལྟ་ཞིང་བསམ་པ་དང༌། རང་གི་རྒྱུད་»«དང་མན་ངག་«༼༡༽«ལ་འདྲིས་པར་བྱ་བ་ནི་ཁོ་བོའི་རྗེས་སུ་གདམས་པ་ཟབ་མོའོ། །ཆོས་དབྱིངས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཀློང་དུ་ལ་བཟླ་བར་བསྟན་པ་སྟེ། ལེའུ་དགུ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། » «།།དེ་ལྟར་གནས་ལུགས་རིག་པར་ལ་བཟླས་པ་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་བབས་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་བར་བསྟན་པ་ལས། ངོ་བོ་སྤྱིར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། རང་བཞིན་གདོད་ནས་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །བཏང་གཞག་འགྲོ་འོང་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །བཙལ་བས་མི་འགྲུབ་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའི་ཀློང༌། །རང་བཞིན་བཞག་པས་འོད་གསལ་ཉི་ཟླ་འཆར། །

這是對原文的完整直譯： 稱為殊勝轉輪王。此人超越三惡趣， 過去一切諸佛陀，對此將作授記。 對如我一般隨學的具緣者的教誡： 如我隨學的眾生， 如是融入永恒大廣闊一味中， 普賢地上得永恒國土。 與我緣分相等的隨學弟子們，以及後世入此道的有緣者們，應將一切法融入無作本成的密意之一味廣闊中修習。作為總的條件，應觀看並領會經典、口訣和我所著的文字。如此，你們將得到法性王之永恒國土，自身證得佛菩提。 《遍作》云： 嗟！入此道修行的瑜伽士， 從現在起即住于佛地。 《六廣闊》云： 於此熟習的具緣者， 持無分別身， 持我悲心光， 此與我同緣， 亦是我壇城眷屬。 在此章節中，大圓滿的修習、成就藏、要訣和綱要多有闡述，應當善加觀察思維，並熟悉自己的相續和口訣，這是我的甚深隨學教誡。 《法界寶藏》中，教示一切法融入菩提心廣闊中，此為第九章的註釋。 如是將實相融入覺性中，應以自然安住的禪修來修習。首先總的確定其本質： 本性本來清凈的菩提心， 于無取捨來去的法性中， 尋求不得的法性虛空境， 自然安住則光明日月升。

རང་བཞིན་བཞག་པས་འོད་གསལ་ཉི་ཟླ་འཆར། །དེ་ལ་རིག་པ་ཟང་ཀ་རྗེན་པ་ཉིད་བཏང་གཞག་མེད་པར་རང་བབས་སུ་བཞག་པས་འོད་གསལ་རང་ཆས་སུ་གནས་པ་ནི་འདིའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཏེ། སྐབས་འདིར་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ། ཉམས་སུ་བླང་བར་གདམས་པ། བསམ་གཏན་དང༌། བསྒོམ་པའི་ཁྱད་པར། ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་བ་དངོས་དང་གསུམ་ལས། ཉམས་སུ་བླང་དགོས་ཏེ་འཁོར་འདས་ཀྱི་སོ་མཚམས་ད་རེས་འབྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་བརྩོན་པས་ཉམས་སུ་བླངས་ན་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་ལ། མ་བླངས་ན་ངོ་སྤྲོད་རེ་ཐོབ་པ་དང༌། དལ་ཁོམ་རེས་འགའ་ཆོས་ལ་བརྩིས་པས་དགོས་པའི་དུས་སུ་མི་ཕན་པ་དང༌། མ་བསྒོམས་ན་གཏན་དུ་འཁོར་བར་འཁྱམས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། མ་བསྒོམས་པ་ཡི་སྐྱོན་ཉིད་ནི། །འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སྣང་བས། །བདག་དང་གཞན་ཏེ་ཡུལ་ཤེས་དང༌། །ཚིག་དང་བཅས་ཏེ་ལྟ་བ་དང༌། །དམིགས་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་དག་དང༌། །ཉོན་མོངས་བདག་ཏུ་འཆིང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ཡང་སྟོར་བ་དང༌། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མ་ཤེས་དང༌། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་གཞི་མེད་དང༌། །རང་རིག་ཁམས་གསུམ་བཅིངས་པ་དང༌། །རྟོག་དང་བཅས་པས་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང༌། ཐུན་མོང་གི་ཐེག་པ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། ཇི་ལྟར་འོན་པ་རོལ་མོ་མཁན། །གཞན་དག་དེ་ཡིས་དགའ་བྱེད་ཀྱང༌། །རང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མི་ཐོས་» «ལྟར། །མ་བསྒོམས་ཆོས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ། །ཇི་ལྟར་མཉེན་པ་མཁས་པ་ཞིག» «།སྐྱེ་བོ་མང་པོ་སྒྲོལ་བྱེད་ཀྱང༌། །རང་ཉིད་དེ་ན་འཆི་བ་ལྟར། །མ་བསྒོམས་ཆོས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ། །ཇི་ལྟར་སྐོམ་པས་གདུངས་པ་དག» «།ཆུ་ནི་མཐོང་དང་ཐོས་པ་» «ཡིས། །སྐོམ་པའི་གདུང་བ་མི་སེལ་ལྟར། །མ་བསྒོམས་ཆོས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ། །» «ཞེས་པ་དང༌། མཛོད་ལས། བྲལ་བའི་དོན་དུ་བསྒོམ་གཙོའི་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །བསམ་གཏན་དང་བསྒོམ་པའི་ཁྱད་པར་ལ«༼༡༽«། ཐུན་མོང་གི་ཐེག་པ་སྤྱི་དང༌། འདིའི་ཡང་སྐལ་དམན་འཁྲིད་པའི་ཐབས་སུ་དམིགས་པའི་རིམ་པ་དུ་མ་གསུངས་ཏེ། བསྡུ་ན་དམིགས་པ་རྟེན་ཅན་དང༌། རྟེན་མེད་གཉིས་སུ་བསྒོམ་ཐམས་ཅད་འདུ་བ་ཡིན་ནོ། །

這是對原文的完整直譯： 自然安住則光明日月升。 於此，覺性赤裸通透，無取捨地自然安住，光明本然存在，這是此法的特點。在此處，關於聯繫的建立，有三方面：教導修習、禪修與觀修的區別、以及如何實際修習。 應當修習，因為此時需要分辨輪迴與涅槃的界限。若精進修習，今生即可獲得菩提；若不修習，僅得一些認知，偶爾以閑暇修持，在需要時卻無益處；若完全不修，將永遠流轉輪迴。 《普賢大圓勝慧》云： 未修之過患， 輪迴相顯現， 我與他、境識， 及言語見解， 有所緣境界， 煩惱我執縛。 佛道亦迷失， 果性不了知， 諸法平等無基礎， 自覺三界被束縛， 有分別故將墮落。 共同乘中也說： 《華嚴經》云： 如聾人樂師，能使他人喜， 自己卻不聞，未修法亦然。 如善巧船伕，度脫眾多人， 自身卻溺死，未修法亦然。 如為渴所逼，見水或聞水， 不能解渴苦，未修法亦然。 《俱舍論》云： 為斷除故修為主。 禪修與觀修的區別：共同乘普遍及此法引導根器較低者的方便，說了多種緣唸的次第。總之，所有修法可歸為有所緣和無所緣兩種。

རྟེན་མེད་གཉིས་སུ་བསྒོམ་ཐམས་ཅད་འདུ་བ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་ཅན་ནི་ཕྱི་སྣང་བའི་ཡུལ་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་ལ་སོགས་པ་གང་རུང་ལ་སེམས་མ་ཡེངས་པར་འཛིན་པ་སྟེ། ལྷའི་སྐུ་དང༌། ཕྱག་མཚན་དང༌། ཤིང་བུ་རྡེའུ་ལ་སོགས་པ་ལ་སེམས་འཛིན་པའོ། །རྟེན་མེད་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ཏེ། སྣང་བཅས་རྩ་རླུང་གི་ཐིག་ལེའི་དམིགས་པ་སོ་སོ་བ་ལ་སེམས་བཟུང་ནས་མི་རྟོག་པ་འདོད་པ་སྟེ། ཡི་གེ་དང༌། འོད་ཀྱི་གོང་བུ་དང༌། རྩའི་འཁོར་ལོ་དང༌། གཏུམ་མོའི་མེ་དམིགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རིམ་པ་ལ་སེམས་འཛིན་པའོ། །སྣང་མེད་ནི་ལུས་སྐྱིལ་ཀྲུང་ལ་སོགས་པ་བཅས་ཏེ། སེམས་གང་ཡང་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལ་ཧ་རེ་མ་ཡེངས་པར་གཏོད་པའོ། །འདི་ཡང་སྟོང་སངས་ཀྱི་ངང་མི་རྟོག་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་དམིགས་པ་ལ་རྟོག་བཅས་རྟོག་མེད་གཉིས་སུ་འདུས་པར་བཤད་པ་དེར་དེ་འདུས་པའོ། །མདོར་བསྡུ་ན་གཏད་སོ་གཅིག་གི་ངང་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་བསྒོམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་སེམས་གནས། དགོས་པ་དེ་ཉིད་བརྟན་པས་འབྲས་བུ་རེ་བ། བྱེད་ལས་གཟུང་འཛིན་འགོག་པར་འདོད་པ་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བསྒོམ་པ་ཞེས་ནི་སེམས་གནས་ལ། །འགྱུ་བ་ཕྱི་ནང་གཅོད་པ་སྟེ། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་འགག་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཡང༌། དེ་ཉིད་ལས། རྩ་དང་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་» «དང༌། །» «ལུས་གནད་དམིགས་དང་སྟོང་པ་ནི། །སྒོམ་པ་ཞེས་ནི་འདོད་པ་ཡིན། །» «ཞེས་སོ། །དེ་དག་ནི་གཟུང་འཛིན་འགོག་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་ཡུལ་དུ་གཟུང་བ་དང༌། བློ་དེ་འཛིན་པར་སོང་བས། ཆོས་ཟབ་མོའི་ནང་དུ་འཇུག་པའི་ཐབས་ལས། ཟབ་མོ་དངོས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཏེ། མེ་ཡིན་ཕན་ཆད་ཚ་བ་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པའམ། ཆུ་ལ་གཤེར་བ་རང་བབས་སུ་ཡོད་པ་ལྟར། རིག་པ་ལ་རང་བབས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ཡོད་པས། རིག་པ་ངོ་འཕྲོད་ཕན་ཆད་རང་བབས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་གནས་པས་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་ཆེད་ཀར་མ་བསྒྲུབས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་འཆར་ཞིང༌། བར་དོ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་གཏན་འཆར་བ་དེ་རིག་པ་ལ་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པ་ཤར་བ་ལྟར། འདིར་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ།

這是對原文的完整直譯： 有所緣是指外在顯現的境界，如色、聲、香、味、觸等任何一種，心不散亂地專注。例如專注于本尊身相、手印或木棒、小石等。 無所緣是指意識的對象，即有相的脈、氣、明點等各種觀想，心專注於此而希求無分別。如專注于字、光團、脈輪、拙火等，心專注于意識作意的次第。 無相則是身體結跏趺坐等，心不作任何分別，清明不散亂地專注。這也是空明狀態中無分別的所緣。 一般而言，所緣可分為有分別和無分別兩種，這些都包含在其中。 簡而言之，所有希求一個專注點的狀態都稱為修行。其本質是心的安住，目的是通過穩固此狀態而期望果位，作用是希望遮止能取所取。 《普賢大圓勝慧》云： 所謂修行即心住， 斷除內外的動搖， 能取所取得遮止。 又云： 脈、氣及明點， 身要訣、空性， 這些稱為修。 這些都是因為希望遮止能取所取而將其作為所緣境，心成為能取。這只是進入甚深法的方便，而非甚深法本身的瑜伽。 禪定是大圓滿的特殊法。就像火必然有熱性，水天然具濕性一樣，覺性中自然具有禪定。因此，一旦認識覺性，就自然安住于禪定中，樂明無分別的體驗不需刻意造作就自然顯現。中陰也會自然顯現禪定，這是覺性本具的顯現。此處也是如此。

བར་དོ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་གཏན་འཆར་བ་དེ་རིག་པ་ལ་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པ་ཤར་བ་ལྟར། འདིར་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་ལམ་དུ་བྱས་ཕན་ཆད་སེམས་གནས་བསྒོམ་པའི་ཉམས་རྩོལ་བ་བྱས་ན་ཡོད་ལ་བཞག་ན་ཞིག་འགྲོ་བ་སྟེ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ལམ་དུ་བྱས་ཕན་ཆད་རང་བཞིན་བབས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ལ་གནས་པས། ཡོན་ཏན་ངང་གིས་སྐྱེས་པ་དེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འབྲལ་མི་སྲིད་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྒོམ་ཆེན་པས་སེམས་རྟོག་མེད་དུ་ཟིན་པའི་ཆ་དེ་དང༌། རྣལ་འབྱོར་པས་རིག་པ་རྟོག་མེད་དུ་རྗེན་པར་ངོས་ཟིན་པ་གཉིས་རྟོག་མེད་དུ་འདྲ་ཡང༌། སེམས་རྟོག་མེད་དུ་ལུས་གནད་ལ་སོགས་པ་བཞག་ན་ཞིག་པ་དང༌། རྗེན་ལའང་མ་བུད་པ་ཡིན་ལ། རིག་པ་རྟོག་མེད་ནི་དེ་ལས་ལོག་པས་ཁྱད་པར་ཆེ་བ་དང༌། སེམས་ལམ་བྱེད་ཀྱིས་«༼༡༽«གཉེན་པོའི་རྟོག་པ་བྱང་བས་འཕྲལ་གྱི་རྟོག་པ་རྗེས་མེད་དུ་སོང་བ་འདྲ་བ་དང༌། རིག་པ་མཐོང་བས་རྟོག་པ་རྒྱ་གྲོལ་ལ་སོང་བ་གཉིས། དྲན་བསམ་ཞེན་མེད་ལ་ཡལ་བ་འདྲ་བར་སོང་ཡང༌། གཞན་དེས་རྩ་བ་མ་ཆོད་པས་འཛིན་ཞེན་རང་ཀར་འཆར་ཞིང་སྐྱེ་མེད་ལས་འགག་མེད་འཆར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ལ། འདིར་འཆར་ས་དང་འཆར་བྱེད་མེད་པར་རྩ་བ་ཆོད་ནས། ཐུགས་རྗེའི་རྩལ་«༼༢༽«མདངས་མ་འགགས་པར་ཚུར་སྣང་བ་མེ་ལོང་དུ་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་ལྟར་མངོན་དུ་གྱུར་ཅིང༌། ཁོས་ཕར་འཆར་བ་ཉི་མ་ལས་ཟེར་འཕྲོ་བ་ལྟར་མཐོང་བས་ཁྱད་པར་ཆེའོ། །ཡང་སེམས་རང་གནས་ཀྱི་ངང་ས་ལེ་བ་དེ་དང༌། རིག་པ་རང་གནས་ཀྱི་བབས་ས་ལེ་བ་གཉིས་གསལ་ལ་མི་རྟོག་ཙམ་དུ་འདྲ་ཡང༌། སེམས་ཀྱི་ཆ་ལ་གཟུང་འཛིན་གྱི་བརྟོད་ཕུར་ཡོད་པས་གནས་ཆ་ལ་ཞེན་ཆ་ཡོད་ལ། རིག་པ་ལ་ཟང་མ་ཐལ་བར་མཚམས་མེད་པས་ཁྱད་པར་ཆེའོ། །ཡང་རིག་པའི་དངས་ལ་ཡུལ་སྣང་བས་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ་དེ་དང༌། སེམས་ལས་«༼༣༽«དྲན་བསམ་ཕར་ཡུལ་ཐོག་ཏུ་འཆར་བ་དེ་གཉིས་སྣང་ཡུལ་ཤེས་པར་འདྲ་ཡང༌། རིག་པ་ཡུལ་ཕྱིར་མི་འབྲང་སྟེ། ཡུལ་སྣང་ཚུར་སྣང་ཡང་རིག་པ་ཟང་ཐལ་དུ་སོང་བས་རྟོག་པའི་རྩ་བ་ཆད་ལ། སེམས་ཡུལ་ཐོག་ཏུ་ཕར་འཕྲོ་ལ་རྩ་བ་མ་ཆད་པས་རྟོག་པར་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་ཡོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྙོག་པ་མེད་པའི་རང་སེམས་དང༌། །

這是對原文的完整直譯： 中陰也會自然顯現禪定，這是覺性本具的顯現。此處也是如此。一旦以心為道，若努力修習心住，則有所得；若放下，則會消失，這是法性。一旦以覺性智慧為道，則安住于自然流露的禪定之河流中，功德自然生起，永遠不會分離。 在這方面，大修行者將心把握為無分別的那一面，與瑜伽士認識到覺性赤裸無分別，這兩者在無分別上相似。但心的無分別若放下身體要訣等，就會消失，也未達到赤裸狀態。而覺性的無分別與此相反，差異很大。以心為道通過對治分別而暫時消除分別，看似與見到覺性而分別得以解脫相似，兩者似乎都是念想無執而消融。然而，前者未斷根本，執著自然生起，認為從無生中顯現無滅。而此處則無顯現處和能顯，已斷根本，悲心的力用光芒不滅，如鏡中現影像般顯現，又如陽光放射般顯現，差異很大。 再者，心的自然安住狀態與覺性的自然安住狀態，在明晰無分別上相似。但心的方面有能取所取的釘子，安住中有執著；覺性則完全通透無界限，差異很大。 又，覺性的清明中顯現境界，其明晰性不滅，與心中念想向外顯現於境界，這兩者在顯現境界為所知上相似。但覺性不隨境外逸，境雖顯現，覺性卻完全通透，已斷分別之根；心則向外投射到境上，未斷根本，故生分別，這是其差異。 《六界》云： 無雜染的自心與

ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྙོག་པ་མེད་པའི་རང་སེམས་དང༌། །» «རྟོག་པ་མེད་པའི་རང་རིག་གཉིས། །འདྲའོ་འདྲའོ་ནོར་ར་རེ། །མ་བསྒྲིབས་གཏིང་གསལ་སྣང་བ་དང༌། །འགྲོ་བའི་བསམ་རྒྱུན་ཞེན་པ་གཉིས། །འདྲའོ་འདྲའོ་ནོར་ར་རེ། །མ་བཙལ་བཞག་པའི་བསྒོམ་པ་དང༌། །རྩ་རླུང་སེམས་ཀྱི་ངལ་གསོ་གཉིས། །འདྲའོ་འདྲའོ་ནོར་ར་རེ། །དྲན་མེད་རིག་པ་ཡུལ་སྣང་དང༌། །དྲན་བསམ་འགྲོ་དྲུག་འཁྲུལ་པ་གཉིས། །འདྲའོ་འདྲའོ་ནོར་ར་རེ། །ཞེས་སོ། །མདོར་ན་དམིགས་གཏད་སེམས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་ནི་གཟུང་འཛིན་གྱི་བརྟོད་ཕུར་ཡིན་ལ། རིག་པ་རང་བབས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ནི་རང་བབས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡིན་པས། འཇིག་རྟེན་འཁོར་བ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཁམས་གོང་མའི་སེམས་སྒྲུབ་པ་དང༌། ཐར་པ་མྱང་འདས་ལ་དངོས་སུ་སྦྱོར་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལ་རང་སར་གནས་པའི་ཁྱད་ཡོད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་བབས་ལས་བྱུང་བ་ནི། །བསམ་གཏན་དག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་པ་དང༌། ཡང༌། མ་བཅོས་རང་གཞག་གནས་ལུགས་ཏེ། །ཇི་ལྟར་དེ་ལས་འགྱུར་མེད་པ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་» «པའོ། །ཞེས་སོ། །འདིར་ཐུན་མོང་གི་བསྒོམ་པ་ལམ་བྱེད་ལས། སྙིང་ཐིག་གི་ལམ་འདི་ཁྱད་པར་ལྔས་འཕགས་ཏེ། རིག་པ་རྗེན་པར་རྟོགས་པས་དབང་པོ་ལ་རྣོ་རྟུལ་མེད་པ་དང༌། ཟང་ཐལ་དུ་»«རང་གི་«༼༡༽«དབང་པོས་དངོས་སུ་རྟོགས་པས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས་པ་དང༌། ཚིག་ལས་འདས་པའི་རིག་པ་ཟང་ཐལ་དུ་རྟོགས་པས་བློ་ཚོགས་དང་ཁ་བཤད་ལ་དོན་མི་རེ་བ་དང༌། ཅི་སྣང་ཡང་འཁྲུལ་པ་བཟང་ངན་ཙམ་ལས་སྐུ་གསུམ་ལམ་སྣང་དུ་རྟོགས་པས་སྣང་བ་ལ་ཞེན་འཛིན་གྱི་གདེང་མི་འཆའ་བ་དང༌། རིག་པ་རྗེན་པར་ཟང་ཐལ་བས་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་རིག་པའི་སྒྲིབ་བྱེད་དུ་མཐོང་སྟེ། སེམས་གནས་ངལ་གསོའི་ཞི་ལྷག་ལ་རེ་ལྟོས་མི་འཆའ་བས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྙིང་ཐིག་ངེས་པར་བསྡུས་པ་ཡི། །དབང་པོ་རྣམས་ལ་རྣོ་རྟུལ་མེད། །ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གི་མཐའ་ཟད་པས། །ཤེས་རབ་མ་ཡིན་དབང་པོས་མཐོང༌། །ཚིག་གིས་ཆོས་ཉིད་མི་མཐོང་བས། །ཐུན་མོང་ཐེག་པས་དོན་མི་འགྲུབ། །སྐུ་གསུམ་ལམ་སྣང་ཡིན་པའི་» «ཕྱིར། །འདི་མཐོང་ཁམས་གསུམ་ལྡོག་པ་མིན། །

這是對原文的完整直譯： 《六界》云： 無雜染的自心與 無分別的自覺二者， 相似相似真易錯。 無遮蔽深明之顯現與 眾生的念想執著二者， 相似相似真易錯。 不尋求安住的修行與 脈氣心的休息二者， 相似相似真易錯。 無念的覺性境界顯現與 念想的六道迷亂二者， 相似相似真易錯。 簡而言之，有所緣的心的修行是能取所取的釘子，而覺性自然的禪定是自然法性之輪。前者是產生世間輪迴的因——修習上界心，後者是直接趨向解脫涅槃——安住于佛陀的見地，這是二者的差別。 《普賢大圓勝慧》云： 從自然流露而生， 應稱之為禪定。 又云： 未造作自然安住即是實相， 如是不變即是諸佛之密意。 此處心要道較共同修行道殊勝五點：一、因直接認識赤裸覺性，故無利鈍根之分；二、因自己的感官直接通透認識，故不依賴分析推理的智慧；三、因通透認識超言語的覺性，故不期望從積累知識和口頭解說中獲得意義；四、因認識一切顯現只是迷亂的好壞，而實為三身顯現為道，故不對顯現生執著；五、因覺性赤裸通透，故見修行果被視為覺性的遮蔽，不寄望於心住休息的止觀，因此特別殊勝。 《普賢大圓勝慧》云： 心要決定攝集故， 諸根無有利鈍別。 意識推理言語盡， 非智慧而根識見。 言詞不見法性故， 共同乘不能成就。 三身為道顯現故， 見此非轉三界。

འདི་མཐོང་ཁམས་གསུམ་ལྡོག་པ་མིན། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པར་རོ་གཅིག་པས། །གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་ལྟོས་མིན་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཨ་ལ་ལ་འདིའི་ཐེག་པ་དང་གཞན་ལ་ཁྱད་པར་གནམ་ས་བས་ཆེ་སྟེ། བསྟན་ཡང་མི་རྟོགས། བཤད་ཀྱང་མི་གོ» «ད་དུང་ཆོས་ཀྱི་ཁ་འཛིན་ཙམ་ལས། ངོ་སྤྲོད་སྔ་མའི་སྟེང་དུ་འཇོག་པ་རྣམས་ལ། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གསང་བ་སྙིང་ཐིག་གི་ལས་འབྲེལ་མེད་པས། ཅི་བྱས་ཀྱང་སངས་རྒྱ་བ་ལ་སྔ་འདྲེས་གཅིག་གིས་ཉེར་མ་སོང༌། ཡི་མུག་ལ་དགོད་འཆོར་བ་མཚར་ཆེའོ། །ད་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལམ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་ནི། ཡུལ་ཀྱང་མི་དགག་སེམས་ཀྱང་མི་གཟུང་» «བར། །རང་བཞིན་ལྷུན་མཉམ་ངང་ལས་མི་གཡོ་ན། །ཀུན་བཟང་ཡངས་པ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པར་ཕྱིན། །ཞེས་སྤྱིར་བསྟན་ཏེ། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ཅོག་གཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །» «ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ནང་རིག་པ་གསལ་སྟོང་ཟང་ཐལ་དུ་རྗེན་པ་ལ་བུད་པའི་ངོ་བོ་ལས་མ་གཡོས་པར། ཕྱི་སྣང་བའི་ཡུལ་ཚུར་མི་ལེན། ནང་རྟོག་པའི་སེམས་ཕར་མི་སྤྲོ། བར་གཉིས་མེད་ཀྱི་བསྒོམ་པས་རིག་པ་མ་བཅིངས་པར། ཟང་ངེ་ཐལ་ལེ་རང་བབས་སུ་གནས་པ་སྟེ། གཞག་ཐབས་བཞི་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱིས་རིག་པ་སྲང་དུ་འཛུད་པའོ། །» «གཞག་ཐབས་བཞི་ནི། རི་བོ་ཅོག་གཞག» «རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག» «རིག་པ་ཅོག་གཞག» «སྣང་བ་ཅེར་གཞག་གོ» «།ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ནི་རང་གནས་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། རྒྱས་འདེབས་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དེ་ལ་ཅོག་གཞག་བཞི་ནི་ཉམས་སུ་ལེན་དུས་སྐྱེ་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་དང་སྦྱར་ཏེ། དང་པོ་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་སྔོན་ལ་བསྟན་པ་ནི། མི་སྤྲོ་མི་བསྡུ་རང་དངས་སང་ངེ་བ། །དངས་པའི་རྒྱ་མཚོ་མི་གཡོ་མཉམ་པ་ཉིད«༼༡༽«། །ཆོས་ཉིད་གཏིང་གསལ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ངང༌། །འབྱུང་འཇུག་རེ་དོགས་བྲལ་བར་གནས་པ་ཡིན། །རྒྱ་མཚོ་རླུང་གིས་མ་བསྐྱོད་པར་གཟའ་སྐར་ཤར་དུས་གཟའ་སྐར་སྣང་ཡང་ཆུ་ལས་མ་གཡོས་ལ་མ་གོས་པ་ལྟར།

這是對原文的完整直譯： 見此非轉三界。 諸法平等一味故， 基道果不相待。 啊拉拉！此乘與他乘差別大於天地。雖教導也不能領悟，雖解說也不能理解。仍只是持守教法而已，那些僅僅在前述介紹基礎上安置的人，因與自性圓滿大密心要無緣，無論做什麼也不能接近成佛，令人既沮喪又忍俊不禁，真是奇怪。 現在講述如何修習這殊勝道的方法： 不遮境亦不執心， 若不動于自然等性中， 即達普賢廣大意。 這是總的教導。《無字》云： 本來未造作自生任運安置， 不被顯現轉變心不造作， 若安住法性虛空中即示密意。 內在覺性明空通透赤裸的本性不動搖，外在不取境，內在不散心，中間以無二的修行不束縛覺性，明明朗朗自然安住，即以四種安置法和三種禪定引導覺性入正軌。 四種安置法是：山任運安置、海任運安置、覺性任運安置、顯現直視安置。 三種禪定是：大自住禪定、大頓入禪定、大遍及禪定。 其中四種任運安置與修習時生起的次第相應。首先講海任運安置： 不散不收自明朗然， 如澄清海水不動平等， 法性深明自生智慧中， 離出入希懼而安住。 如大海未被風吹動時，星辰升起，雖有星辰顯現，但水不動不染。

རྒྱ་མཚོ་རླུང་གིས་མ་བསྐྱོད་པར་གཟའ་སྐར་ཤར་དུས་གཟའ་སྐར་སྣང་ཡང་ཆུ་ལས་མ་གཡོས་ལ་མ་གོས་པ་ལྟར། རིག་པ་ཟང་ཐལ་དུ་སངས་སེ་བ་ལ་སྣང་ཡུལ་མ་འགགས་པར་ཤར་ཡང་འཛིན་པས་མ་བསླད་པས་རིག་པ་དངས་སངས་ཀྱི་ངང་ལ་མ་གཡོས་པར་བཞག་སྟེ། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་དག་གི་དགོངས་པ་ནི། །སྣང་བ་མ་ཡིན་སྣང་བར་བྱེད་པ་མིན། །སྟོང་པ་མ་ཡིན་སྟོང་པར་ཡོད་མ་ཡིན། །» «གསལ་བ་མ་ཡིན་གསལ་བ་ཆེན་པོའི་ཡུལ། །བྱིང་བ་མ་ཡིན་རྒོད་པ་ངང་གིས་མེད། །མ་གཡོས་མི་གཡོ་གཡོ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །མ་བསྐྱོད་མི་བསྐྱོད་བསྐྱོད་པ་ཀུན་ལས་འདས། །བྱས་པས་མ་བྱུང་གཞག་ཐབས་ཆེན་པོར་ལྟོས། །སྤྲོ་བསྡུ་མ་བྱེད་ཅོག་གཞག་གཅིག་གི་ངང༌། །གནས་པ་མ་ཡིན་དེ་ལས་འདའ་བ་མེད། །» «གསང་བའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལ། །ཡེ་ནས་ལྷུན་འབྱམས་མ་བསྐྱོད་དབྱིངས་སུ་ཞོག» «།གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནས། །ནུབ་པ་མེད་པའི་རྒྱལ་མཚན་རྩེ་མོར་ལྟོས། །སྟོང་པའི་སེམས་མེད་མ་བཅོས་ཆེན་པོའི་སྐུ། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱེད་པ་ཀུན་ལས་རྒྱལ། །ཡེ་ནས་མ་བྱུང་མ་བཅོས་ཅོག་གཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་རབ་སྤངས་པས། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་དུ་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པས། །དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །འདིར་རྒྱུད་«༼༡༽«ལ་མི་མཁས་པའི་རྨོངས་པ་རྡོལ་ཐབས་སུ་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་ཕྱོགས་རེའི་ཆ་སྦྱར་བའི་ཡི་གེ་ལ་ཞེན་ནས། ཅོག་གཞག་བཞི་བོ་འདི་ཐོད་རྒལ་གྱི་གཞག་ཐབས་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི་ཆོས་ལ་འབྲེལ་«༼༢༽«མ་ཆགས་ཤིང་ཉམས་ལེན་གང་ལའང་སྦྱོར་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཏེ། ཡི་གེ་མེད་པའི་པདྨ་ཁ་འབྱེད་དུ་ཚིག་གི་དཀྱུས་དང་སྦྱར་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་སྦྱར་བ་ཡིན་གྱི། སྤྱིར་གང་ལའང་སྦྱར་དུ་ཡོད་དེ། སྣང་བ་རིན་པོ་ཆེའི་པྲ་ཁྲིད་དུ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་ཏེ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ཁྲེགས་ཆོད་དང༌།

這是對原文的完整直譯： 如同大海未被風吹動時，星辰升起，雖有星辰顯現，但水不動不染。同樣，當覺性通透明朗時，雖然顯現境界不阻礙地生起，但不被執著污染，安住于覺性清明的狀態中不動搖。《無字》云： 海任運安置的密意是： 非顯現非使顯現， 非空性非有空性， 非明亦非大明之境， 自然無有昏沉掉舉， 不動不搖不成動搖， 未擾不擾超越一切擾動， 非造作觀大安置法， 不散不收安住一味任運中， 非安住亦不離彼， 于如海秘密智慧中， 本來遍滿不動界中安置。 從難測深度大海中， 觀不沉沒勝幢頂。 無空性心未造大身， 無造作故勝一切作為。 本來未生未造任運安置， 不被顯現轉變心不造作， 若安住法性虛空中即示密意。 法身智慧遠離思維， 無動作即是修行密意。 若不執著緣境方向， 如星辰升于海底， 無執著明分不阻礙， 密意安住方式即如是。 此處，有些不通曉續部的愚者妄言亂語，執著于區域性文字，認為這四種任運安置是頓超的安置法。這顯示他們與法無緣，不懂如何應用於任何修行。《無字蓮花開敷》中是結合上下文脈絡而應用於某一方面，但普遍可應用於任何方面。如《光明寶藏》的直指中應用於一切方面。 至於頓斷和...

སྣང་བ་རིན་པོ་ཆེའི་པྲ་ཁྲིད་དུ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་ཏེ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། ཁྲེགས་ཆོད་དང༌། ཐོད་རྒལ་གང་ལའང་རྩ་བ་རིག་པ་ཟང་ཐལ་འདི་རྗེན་ལ་འབུད་ཤེས་དགོས་སོ«༼༣༽«། །དེ་མ་ཤེས་ན་ཅི་ལ་སྦྱར་ཡང་ཕན་མེད། ཁྲེགས་ཆོད་དེ་སྒོམ་ཆེན་པ་རྨོངས་པ་ཀུན་གྱི་ལམ་དང་འདྲེས་ནས་སེམས་འཛིན་གྱི་ཐབས་སྐོལ་ཚེ་བར་འཆོར་བས་འཁོར་བ་ལས་མི་འདའ་བ་དང༌། ཐོད་རྒལ་དེ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་ཞེན་པས་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་གནས་སུ་གོལ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས། འདིར་ཟང་ཀ་རྗེན་པའི་ཤེས་པ་ངོ་ཤེས་པ་གལ་ཆེའོ། །འདི་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པས་གཏན་སྲིད་ཟིན་དགོས་སོ། །དེ་ལ་དེའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པ་གལ་ཆེ་བས། ཐབས་སུ་གཞག་ཐབས་དུ་མ་གསུངས་པ་ལས། དང་པོར་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་དགོངས་པའི་རང་མལ་འཆའ་དགོས་པས་འདི་འབྱོངས་པ་གཅེས་སོ། །འདི་ལ་གོལ་ས་བཅད་པའི་རིམ་པ་ཡང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། མ་གོལ་གནས་པའི་སྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་མ་འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །རིས་ཅན་གསལ་བ་མ་ཡིན་དང༌། །གུད་བཅད་སྟོང་པར་མ་སོང་དང༌། །བདེ་བ་རྒྱུན་ཆགས་མ་ཡིན་དང༌། །བཏང་སྙོམས་ལྟེངས་པོར་མ་སོང་དང༌། །དྲན་རིག་གསལ་བ་ངལ་གསོ་དང༌། །སྦྱངས་པ་ལོག་ཆའི་ལམ་སོང་དང༌། །འཛིན་ཆ་ནང་དུ་འགྱུ་བདེ་དང༌། །ཆ་ལུགས་གསལ་བའི་འཛིན་ཆ་དང༌། །ཁ་དོག་ཡིག་འབྲུ་སྒྱུར་བྱེད་རྣམས། །དེ་རྣམས་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །མ་གོལ་གནས་པའི་སྒོམ་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཆ་ལུགས་གསལ་བའི་འཛིན་ཆ་ནི་ཕྱིའི་སྣང་ཆ་ལ་འདི་དང་འདིའོ་སྙམ་དུ་སྤྱོད་པའོ། །ཁ་དོག་ཡིག་འབྲུར་སྒྱུར་བྱེད་ནི། ནང་གི་སེམས་གནས་ལ་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་འཛིན་པའོ། །གཞན་ནི་གོ་སླའོ། །རིག་པ་ཅོག་གཞག་ནི། ཚིག་གིས་མི་མཚོན་འཇུར་བུའི་སེམས་མེད་པར། །རང་བབས་གྱྀན་འདའ་བཅོས་བསླད་མེད་པ་ནི། །» «ཀློང་ཐིམ་ཆོས་ཉིད་མཚན་མ་མེད་པ་དེ། །སྒོམ་དང་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེད་པས། །བྱིང་རྒོད་རང་ཡན་རང་བྱུང་དགོངས་པར་ཤར། །རིག་པ་ཅོག་གཞག་ལ་ཐོད་རྒལ་དུ་ལུ་གུ་རྒྱུད་རིག་གདངས་ལ་འཇོག་པ་སྟེ།

這是對原文的完整直譯： 如《光明寶藏》的直指中應用於一切方面。無論是頓斷還是頓超，都需要能夠認識這赤裸通透的覺性根本。若不了知此點，無論應用於何處都無益處。頓斷若與愚昧大修行者的道路混淆，成為執持心的方法時，會浪費中陰而不能超越輪迴。頓超若執著於事物和相，會偏離到色界。因此，在此認識赤裸明朗的覺性至關重要。 僅僅瞭解這一點是不夠的，還需要完全掌握。其中，不離開那種狀態很重要，因此教導了多種安置方法。首先需要建立海任運安置的密意基礎，熟練此點很重要。 關於此的辨別誤區的次第，《勝義續》云： 未解脫的安住修行是： 諸根門清明， 意識念頭未動搖， 觀察智慧本身的心， 不向外散失， 非有偏向的明晰， 非割裂成空性， 非持續的快樂， 非僵硬的舍， 明瞭的正念休息， 修習入歧途， 內在執著易動， 執著于清晰形象， 轉變顏色和文字等。 若不落入這些偏向， 即是未解脫的安住修行。 執著于清晰形象是指對外在顯現執著于"這是這個"的想法。轉變顏色和文字是指對內心狀態進行分析思考的執著。其他容易理解。 覺性任運安置是： 言語不能描述，無有執著的心， 自然直上無造作污染， 融入界中無相法性， 無有能修所修之法， 昏沉掉舉自然顯為本覺。 在覺性任運安置中，作為頓超將光明鏈安置於覺性光芒中。

རིག་པ་ཅོག་གཞག་ལ་ཐོད་རྒལ་དུ་ལུ་གུ་རྒྱུད་རིག་གདངས་ལ་འཇོག་པ་སྟེ། འདིར་རིག་པ་དངོས་ཟང་ཐལ་རྗེན་པའི་སྟེང་དུ་འཇོག་པས་གནད་རབ་ཏུ་ཟབ་སྟེ། ཤེས་པ་དྭངས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ངང་ལ་གནས་དུས་ན། རིག་གེ་སང་ངེ་རྗེན་པར་ཡོད་པ་དེ་ངོས་བཟུང་ནས་དེ་ལས་མ་གཡོས་པར་བྱས་པས། བར་མཚམས་དང་ཕྱི་ནང་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་གཅིག་ཏུ་འཆར་ཏེ། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། རིག་པ་ཅོག་གཞག་མན་ངག་ཉིད། །» «འདི་ནི་གསང་བའི་མཐར་ཐུག་སྟེ། །ཞེས་པ་དང༌། སྣང་བ་ཆིག་ཆོད་དགོངས་པ་ནི། །རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་གཞག་ཐབས་བཙལ། །གསང་བའི་གསང་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། །» «སྣང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་སྒྲོལ། །ཆགས་པས་མ་བཅིངས་རང་སྣང་ངོ༌། །ཞེས་སོ། །འདི་ནི་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཟང་ཐལ་རྗེན་ལ་བུད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་མེད་དེ། །བློ་ཡི་བྱེ་བྲག་བརྗོད་ལས་» «འདས། །» «ཞེས་སོ། །སྣང་བ་ཅེར་གཞག་ནི། སྤངས་པས་མི་སྤོང་ཀུན་རྟོག་རིག་པའི་རྩལ། །ཆོས་ཉིད་ངང་དུ་དབྱེ་བསལ་རིས་མེད་པས། །བསྒྲུབས་པས་མི་འགྲུབ་ཆོས་ཉིད་དབྱིངས་སུ་ཤར། །འཁོར་བ་མ་སྤངས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སུ། །» «ཀློང་ཆེན་རྩལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་དག་པས་མཐོང༌། །རིག་པའི་དྭངས་«༼༡༽«མེ་ལོང་དང་འདྲ་བའི་ནང་དུ་ཡུལ་སྣང་མ་འགགས་པར་ཤར་དུས། རིག་པ་ལ་ཐུག་རྗེའི་རྩལ་མ་འགགས་པར་«༼༢༽«ཡུལ་ས་ལམ་«༼༣༽«རིག་ཅིང་མཇལ་མཇལ་འདྲ་བ་དེ་ངོ་བོ་རྟོག་མེད་དུ་ཡོད་ཀྱང༌། རྣམ་པ་རྟོག་རྟོག་འདྲ་བར་ཤར་དུས། དེ་ལ་ཕར་མི་དགག» «ཚུར་མི་སྡུད། བར་དུ་མི་གཞག་པར་ཆ་«༼༤༽«རང་བབས་སུ་བཏང་བས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་གཞན་དུ་མི་འདའ་སྟེ། རིག་པ་དངས་པ་དེ་སྣང་བ་ཀུན་གྱི་འཆར་གཞི་ཡིན་པས། ཡུལ་ལྔར་འཆར་ན་སངས་རྒྱས་ལྔར་རང་གསལ། འབྱུང་ལྔར་འཆར་ན་ཡུམ་ཆེན་ལྔར་རང་བབ། དུག་ལྔར་འཆར་ན་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོར་དབྱིངས་སུ་ཤར་བས་ན། ཅི་ཤར་ཡང་རང་གི་ངང་ལས་གཞན་མེད་ལ། རང་ཉིད་ཆོས་སྐུ་ཟང་ཐལ་དུ་གནས་པས་དེ་ལ་མ་བཟུང་ན་གོས་པ་མེད་པར་ཤེས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དགོངས་པ་གསལ་འགྲིབ་མེད་པའི་ཆོས་སྐུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། སྣང་བ་ཅེར་གཞག་རིག་པའི་ཐབས་ཆེན་ནི། །

這是對原文的完整直譯： 在覺性任運安置中，作為頓超將光明鏈安置於覺性光芒中。此處直接安置於赤裸通透的覺性本身上，要點極其深奧。當安住于清明覺知的海洋狀態時，認識那赤裸明朗存在的覺性，並保持不動搖，則無間隔、無內外的法性將一體顯現。《無字》云： 覺性任運安置即是口訣， 此乃秘密的究竟。 又云： 顯現頓斷的密意是， 尋求覺性本身的安置法， 此乃大秘密中的秘密， 以顯現力度化他人， 不被貪著束縛，是自顯。 這稱為單一明點通透赤裸，同一續中說： 單一明點無戲論， 超越心識的分別言說。 顯現直視安置是： 不以斷除而斷，遍計是覺性的力用， 在法性中無有分別取捨， 不以修證而成就，顯為法性界， 不斷輪迴而成自生智慧， 廣大力用瑜伽清凈而見。 當境顯無礙地顯現在如鏡般清明的覺性中時，覺性的觸覺力用無礙，清晰認知並遇見對境。雖本質上無分別，但形相似乎有分別地顯現時，對此不加遮遣，不加攝取，不加安立，而任其自然，則不離法性之境。因為那清明的覺性是一切顯現的顯現基礎，若顯為五境則自明為五佛，若顯為五大則自然為五大佛母，若顯為五毒則顯為大智慧界。因此，無論顯現什麼都不離自性，自身安住于通透法身中，若不執取則知無染污。這稱為金剛薩埵的密意，即無明暗的法身。《無字》云： 顯現直視安置是覺性的大方便，

ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། སྣང་བ་ཅེར་གཞག་རིག་པའི་ཐབས་ཆེན་ནི། །སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཀུན་གྱི་གཞི་མ་» «ཡིན། །འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་«༼༡༽«སངས་རྒྱས་ལམ་ལྟར་སྣང༌། །ཆེན་པོ་ལྔ་ཉིད་མ་ཡི་སྣང་བར་གསལ། །མ་ཡེངས་ངང་ལ་འཛིན་མེད་ཆེན་པོར་ཞོག» «།གསང་སྔགས་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ལྔ། །ཆེན་པོ་ལྔ་ཡིས་མ་བསྐྱོད་དབྱིངས་སུ་ཞོག» «།རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རིག་པ་ཅེར་གཞག་ནི། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྟོན། །» «ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྣང་བ་ཅེར་སྣང་བས། །གསང་བའི་གཞག་ཐབས་ཅེར་གཞག་ཐབས་ཀྱི་ངང༌། །སྐུ་ཡི་སྣང་བ་འབྱུང་ལྔ་མ་སྤངས་ལ«༼༢༽«། །སྤངས་པ་མ་ཡིན་རང་«༼༣༽«གི་དོན་ལ་ཞོག» «།ཅེས་སོ། །ཐབས་འདི་ནི་རྐྱེན་གྱིས་རིག་པ་མི་བསྒྲིབ་«༼༤༽«པར་བྱ་བ་སྟེ། རྐྱེན་སྣང་རིག་པའི་གསལ་འདེབས་སུ་འཆར་བའི་མན་ངག» «ལས་དང་པོ་པ་དང༌། བར་པ་དང༌། ཅུང་ཟད་བརྟན་པ་ཐོབ་པ་གསུམ་ཆར་ལ་གཅེས་ཏེ། གཅིག་ལ་རྐྱེན་གྱིས་གནོད་པ་དེ་ལམ་དུ་བསྒྱུར་བ་དང༌། གཅིག་ལ་ལམ་གྱི་རྩལ་སྦྱོང་དང་མེ་ལོང་དུ་འཆར་བ་«༼༥༽«དང༌། གཅིག་ལ་ལྟེངས་པ་མེད་པར་བོགས་འབྱིན་པའི་ཐབས་སུ་རང་ཤར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་དབང་པོ་ལྔའི་སྣང་ཡུལ་སྣང་ངམ། ཡིད་ལ་དགག་སྒྲུབ་དང༌། ཞེན་འཛིན་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་དྲག་པོ་ནམ་སྐྱེ་དུས་རིག་པ་ལྷོངས་པ་ཡིན་པས། གསལ་དངས་ཕྱེད་ལ་ངོ་བོ་ཟང་ཐལ་རྗེན་ལ་བུད་པ་དེ་གསལ་ཏེ། ཚུལ་འདི་ཉིད་རྒྱས་པར་རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་དུས་སུ། །ང་ཡི་ཡོན་ཏན་རང་སྣང་བས། །འདི་ལ་བླང་དང་དོར་མི་བྱ། །འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའི་ཚེ། །ང་ཡི་བདེ་བ་རང་ཤར་ཡིན། །» «དེ་དུས་བདེ་སྡུག་དབྱེར་མེད་ན། །ང་ཡི་ཡོན་ཏན་འདི་ལ་རྫོགས། །དམྱལ་བ་བྱོལ་སོང་ཡི་དྭགས་ཀྱི། །གཟུགས་སུ་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཚེ། །ང་ཡི་སྐུ་ལ་འདིས་རོལ་ཡིན། །འདི་ལ་ཡ་ང་མེད་པའི་མི། །ང་ཡི་སྐུ་ལ་འདི་ཡིས་རེག» «།གཏི་མུག་ཞེ་སྡང་འདོད་ཆགས་ཀྱི། །ཞེན་པ་དྲག་པོ་ནམ་སྐྱེས་ན། །ང་ཡི་རིག་པ་རྟོག་མེད་» «ཡིན། །འདི་ཉིད་རང་གིས་རང་གྲོལ་བ། །ང་ཡི་མིག་ལ་འདི་ཡིས་མཐོང༌། །ཡིད་ཀྱི་དྲན་པ་ཕྱིར་སྣང་ཚེ། །ང་ཡི་ཤེས་རབ་རང་དག་ཡིན། །འདི་ལ་རྗེས་སུ་དཔྱོད་མེད་ན། །

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 從無文字中,明顯安住覺性的大方便是一切大顯現的基礎。五大元素如同佛道般顯現。五大本身明顯為母親的顯現。在不散亂的狀態中,無執著地安住于大。密咒的五大智慧,以五大不動地安住於法界中。金剛薩埵的覺性明顯安住,顯示一切法身的顯現。由清凈智慧的明顯顯現,在秘密的安住方法、明顯安住方法的狀態中,身的顯現不捨五大元素,非捨棄,安住于自己的意義中。 這個方法是爲了不被緣所遮蔽覺性而做的。從緣顯為覺性的明晰的口訣中,對初學者、中等者和稍得穩固者三者都很重要。對一個人來說,將緣的損害轉為道用;對另一個人來說,是道的力量訓練和如鏡中顯現;對第三個人來說,是無阻礙地自然顯現為增進的方法。 而且,當五根的顯現境界顯現時,或者當意識中生起肯定否定、執著、強烈的煩惱時,覺性就會顯露,所以要在清明中辨別本性透明裸露的那個明晰。這個方法在《寶積經》中有詳細闡述: 當有相的現象顯現時,是我的功德自然顯現,對此不應取捨。當經歷眾生的痛苦時,是我的快樂自然顯現。此時若苦樂無別,我的功德於此圓滿。當地獄、畜生、餓鬼的形象顯現為境時,是在我的身中游戲。對此無所畏懼的人,以此觸及我的身。當愚癡、嗔恨、貪慾的強烈執著生起時,是我的無念覺性。這自己解脫自己,以此見到我的眼。當意識的念頭向外顯現時,是我的智慧自凈。對此若無後續思維,

ང་ཡི་ཤེས་རབ་རང་དག་ཡིན། །འདི་ལ་རྗེས་སུ་དཔྱོད་མེད་ན། །ང་ཡི་སྒྲ་རྣམས་འདི་ཡིས་ཐོས། །བསམ་པའི་རྟོག་ཚོགས་འདུས་པའི་» «ཚེ། །ང་ཡི་ཏིང་འཛིན་མི་རྟོག་བཟང༌། །འདི་ལ་ཞེན་པའི་བློ་མེད་ན། །ང་ཡི་དྲི་རྣམས་འདི་ཡིས་ཚོར། །རགས་པའི་གཟུགས་ལ་བློ་ཞུགས་ཚེ། །ང་ཡི་»«རང་སྣང་«༼༡༽«ཉམས་མྱོང་ཤར་བ་ཡིན། །འདི་ལ་གཅིག་དང་གཉིས་ཟད་ན། །འདིས་ནི་ང་ཡི་རོ་ལ་མྱོང༌། །འདི་ལྟར་སྣང་ཚད་ཐོས་ཚད་ཀུན། །ཀུན་བཟང་ང་ཡི་རོལ་པར་ཤར། །རོལ་པའི་འཆར་བྱེད་མ་འགགས་པས། །ང་ཡི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དུ་བྱུང༌། །» «ཡོན་ཏན་སྣང་བྱེད་འདི་ཙམ་པས། །ཟད་པར་མི་འགྱུར་ཟད་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་སྐུ་གསུམ་ཕྱག་རྒྱའི་ཞིང༌། །ཞེས་སོ། །འདིར་སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་རོ་གཅིག་པས་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ། དེའང་ཐུན་མོང་བའི་ཚུལ་དང་མ་འདྲེས་པ་གཅེས་ཏེ། གང་ཤར་བ་དེ་ལ་བལྟས་ན་རྟོག་པ་ཉིང་འཁྲུལ། ངང་ལ་གློད་ན་རང་ངོ་མ་ཤེས་པའི་མུན་བསྒོམ། ཆེར་ཆེར་ཉམས་མ་ཤོར་བར་བཅད་ནས་བར་སངས་ཀྱི་དྭངས་བཙལ་ན་བླང་དོར་རིས་ཆད་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་དག་ལ་རང་ཤར་གྱི་གནད་མེད་པ་ནི་ཕྱིང་པ་འདྲ་སར་ཁྱིའི་རྟོག་ཆེན་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་སྙིང་ཐིག་གསང་བའི་རང་གནད་ངེས་པ་ནི། སྣང་ངམ་ཤར་རམ་གང་གི་དུས་ནའང་རྗེན་པའི་རིག་པ་ཟང་ཀ་དེ་ངོས་གཟུང་བས། གཞན་གང་ལའང་ལྟོས་མི་དགོས་ཏེ། དེའི་དུས་སུ་དུས་གསུམ་ཡིད་ཀྱི་འབྲེལ་ཐག་ཆད་པའི་རིག་པ་རྗེན་པ་ཟང་ངེ་བ་དེ་ཆོས་སྐུ་རང་བབས་ཀྱི་དགོངས་པར་རང་ཤར་བས་འོད་གསལ་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལ་གང་ཤར་ཡང་འདས་པ་ལ་ཡར་མི་རྟོག» «མ་འོངས་པ་ལ་མར་མི་བསམ། ད་ལྟ་བ་ལ་བར་དུ་མི་དཔྱོད་པར་རིག་པ་ཟང་མ་རྗེན་ནེ་ངོས་འཛིན་པའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པར་བྱ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཟུང༌། མ་འོངས་པའི་སྔོན་མ་བླངས«༼༡༽«། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་རང་སོ་ལ་བཞག་ན། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ནས། གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རིག་པའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །དྲན་པ་རང་ཟད་ཀྱི་ཐབས་ཀྱིས་འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་བསྲེ་བ་སྟེ།

這是完整的漢語直譯: 是我的智慧自凈。對此若無後續思維,就能聽到我的聲音。當思維的念頭聚集時,是我的無念善定。對此若無執著之心,就能嗅到我的香氣。當心進入粗大形相時,是我的自顯體驗生起。對此若一二俱盡,就能品嚐我的味道。如此一切所見所聞,都顯現為普賢我的遊戲。由於遊戲的顯現不斷,成為我的功德。 這些功德的顯現如此多,不會耗盡,無有窮盡。因此是三身印契之境。 在此,將顯現與覺知無二一味地體驗。而且,重要的是不要與共同的方式混淆。若觀察任何顯現,念頭就會迷亂。若放鬆于本性,就會成為不認識自性的暗修。若過分防護不失正念而尋求中間的清明,就會斷絕取捨。這些都缺乏自顯的要點,就像狗在氈上找不到大便一樣。 這裡,心要秘密的自身要點確定為:無論是顯現還是生起,在任何時候都要認出那赤裸的覺性。不需要依賴其他任何東西。在那時,三世意識的聯繫斷開,赤裸的覺性清明顯現,自然顯現為法身的本然見地,無為成就為大平等光明。 對此,無論什麼顯現,都不向過去追憶,不向未來思考,不在當下分析,只是保持在認出赤裸覺性的狀態中不動搖。《六空間》中說:任何人若不執著過去,不取未來,將當下的覺知安置於自性中,則一切覺知無前後地融為一體,稱為"一聚一體性"。這是了知三世平等的瑜伽。以自盡念頭的方法,將輪迴涅槃融合爲無二,

དྲན་པ་རང་ཟད་ཀྱི་ཐབས་ཀྱིས་འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་བསྲེ་བ་སྟེ། འདས་པའི་དྲན་པ་རྣམས་བར་མཚམས་བཅད་པ་དང༌། མ་འོངས་པའི་དྲན་པ་རྣམས་མགོ་མནན་པ་དང༌། ད་ལྟར་གྱི་དྲན་པ་ཉིད་རང་ཡལ་དུ་བཏང་བ་ནི། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རིག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདས་པའི་སེམས་ལ་ཕུག་མི་གཏད། མ་འོངས་པའི་སེམས་ལ་རྒྱབ་མི་གཏད། ད་ལྟར་གྱི་སེམས་ལ་བློ་མི་གཏད་པ་ནི་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིན་» «ནོ། །འདས་པའི་མ་རིག་པ་ལ་གཟེག་མ་བསྐུར། མ་འོངས་པའི་མ་རིག་པ་ལ་ཡ་མ་བོར། ད་ལྟར་གྱི་མ་རིག་པ་པང་དུ་མ་བླངས་ན་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རིག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིན་ནོ། །འདས་པའི་ཞེ་སྡང་ལ་ཞེ་མ་ཆགས། མ་འོངས་པའི་ཞེ་སྡང་ལ་ལྕགས་ཀྱུས་མ་བཟུང༌། ད་ལྟར་གྱི་ཞེ་སྡང་ལ་ངར་མ་བླུད་ན། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདས་པའི་གཏི་མུག་གི་སྤྲིན་མ་བསྡུས། མ་འོངས་པའི་གཏི་མུག་གི་ས་མ་བཅད། ད་ལྟར་གྱི་གཏི་མུག་གི་ཆར་མ་ཕབ་ན། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ལན་མ་གདབ། མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཁུ་མ་གདབ། ད་ལྟར་གྱི་སངས་རྒྱས་ལ་ཐོག་«༼༡༽«མ་གཏོད་པ་ནི། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདས་པའི་འདོད་ཆགས་རྣམས་སུན་མ་ཕྱུང༌། མ་འོངས་པའི་འདོད་ཆགས་རྣམས་ཞེ་མ་བཅད། ད་ལྟར་གྱི་འདོད་ཆགས་རྣམས་ཡུལ་མ་«༼༢༽«ཕྱུང་བ་ནི་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིན་ནོ། །འདས་པའི་ཕྲག་དོག་ལ་དམ་དུ་མ་བཟུང༌། མ་འོངས་པའི་ཕྲག་དོག་ལ་སེམས་མ་བསྡུས། ད་ལྟར་གྱི་ཕྲག་དོག་ལ་སེམས་མ་བཅུག་པ་ནི། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྟེ། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སོ། །སངས་རྒྱས་ནི་རིག་པ་སྟེ་དུས་གསུམ་འབྲེལ་ཐག་ཆད་པ་ལ་བཅས་བཅོས་མེད་པའོ། །དེའང་ཤེས་པ་ཤར་ལ་རང་རྩལ་གྱི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་དང༌། རྟོག་དཔྱོད་མེད་པར་འཇོག་པ་གཉིས་འགལ་ལམ་སྙམ་ན་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་ཏེ།

這是完整的漢語直譯: 以自盡念頭的方法,將輪迴涅槃融合爲無二。即切斷過去的回憶,壓制未來的念頭,讓當下的念頭自然消散。這就是了知三世平等的瑜伽士。不依賴過去的心,不寄望未來的心,不執著當下的心,這是了悟三世平等的瑜伽士。不追究過去的無明,不放棄未來的無明,不擁抱當下的無明,這是了知三世平等的瑜伽士。不執著過去的嗔恨,不用鉤子抓取未來的嗔恨,不給當下的嗔恨加油,這就是了悟三世平等的瑜伽士。不聚集過去的愚癡之云,不切斷未來的愚癡之地,不降下當下的愚癡之雨,這就是了悟三世平等的瑜伽士。不迴應過去的佛,不期待未來的佛,不依賴當下的佛,這就是三世平等的瑜伽士。不厭惡過去的貪慾,不斷絕未來的貪慾,不排斥當下的貪慾,這是三世平等的瑜伽士。不緊抓過去的嫉妒,不收攝未來的嫉妒,不投入當下的嫉妒,這是了悟三世平等的瑜伽士,也稱爲了悟輪涅無二的瑜伽士。 佛就是覺性,即三世聯繫斷開而無有造作。雖然這裡解說了覺性生起的自力功德,以及無分別安住,但這兩者並不矛盾,反而密切相關。

རྟོག་དཔྱོད་མེད་པར་འཇོག་པ་གཉིས་འགལ་ལམ་སྙམ་ན་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་«༼༣༽«ལྟ་བུར་སལ་གྱིས་ཤར་དུས་ཤར་དུ་བཅུག་པའི་ངང་ན་རིག་པ་རྗེན་ལ་བུད་པ་དེ་ངོས་བཟུང་ལ། བཅས་བཅོས་མེད་པར་དུས་གསུམ་འབྲེལ་ཐག་བཅད་ནས་མ་གཡོས་པར་བཞག་པས། དགོངས་པ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་གཡོ་བའི་བསམ་གཏན་རང་བབས་སུ་འཆར་བ་ཡིན་ནོ། །རི་བོ་ཅོག་གཞག་ནི། ཡེ་ནས་སྣང་སེམས་རང་བབས་ཆོས་ཉིད་» «ངང༌། །ཏིང་འཛིན་མི་གཡོ་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ཤར་བས། །རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ཀུན་བཟང་ཐུགས་ཀྱི་མཆོག» «།ཡངས་པའི་ཆོས་མཆོག་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །དབྱེ་བསལ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་བསྒོམ་པའི་མཆོག» «།ཡེ་འབྱམས་རྨད་བྱུང་རྒྱལ་པོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །གཞག་ཐབས་གསུམ་རྫོགས་པ་ལས། རི་བོ་ཅོག་གཞག་ངང་གིས་འབྱུང་སྟེ། རི་རྒྱལ་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ལྟར། དགོངས་པ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་གཡོ་བའི་གདེང་རྙེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡེ་ནས་རིག་པའི་ངོ་བོ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་དེ་རྣལ་འབྱོར་པས་རྟོགས་ནས་ངང་ལ་གནས་པས། རྐྱེན་སྣང་གང་གིས་ཀྱང་མི་གཡོ་སྟེ། རྐྱེན་སྣང་དེ་ཉིད་དགོངས་པ་དེར་ཤར་བས་རིག་པའི་གསལ་འདེབས་བྱས་པ་ནི་མེ་ལ་ཤིང་བསྣན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། རི་བོ་ཅོག་གཞག་ལྟ་བ་གསང་བ་ཉིད། །ཐེ་ཚོམ་མ་ཡིན་འགྱུ་བ་ངང་གིས་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་གཞག་ཐབས་བཞིའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ལས། རྒྱས་འདེབས་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། ཡེ་ནས་སྤྱི་བླུགས་འོད་གསལ་ཆུ་བོའི་རྒྱུན། །བཏང་གཞག་མེད་པའི་ངང་འདིར་ལྷུན་གྲུབ་པས། །འཁོར་འདས་རང་བཞིན་ཆོས་དབྱིངས་དགོངས་པའི་མཆོག» «།མི་གཡོ་བརྗོད་འདས་མཁའ་མཉམ་ཀློང་ཆེན་ཉིད། །འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་ཡེ་ནས་བབས་ཀྱིས་གྲུབ། །འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་རིག་པས་ཁྱབ་པ་» «ལ། །རིག་པ་ལ་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་གཏན་གྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་དགོངས་པ་འདི་ནི་འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཡོད་ཀྱང་མ་རྟོགས་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྙིང་པོ་ནི། །ཡོངས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སྦས་པ་མེད། །མི་ལེན་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་རྣམས་ལ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རང་བཞིན་གནས། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་བསྒོམ་ཚུལ་ནི་ལུས་སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅས།

這是完整的漢語直譯: 雖然這裡解說了覺性生起的自力功德,以及無分別安住,但這兩者並不矛盾,反而密切相關。例如,當煩惱突然生起時,就在它生起的當下,認出那赤裸的覺性,不加造作地切斷三世的聯繫,保持不動。這樣,就會自然顯現不離法性見地的禪定。 山王安住是:本來顯現與心性自然安住於法性中。禪定不動如河流,金剛頂點普賢意之最勝,廣大勝法等同虛空邊際。無分別修一切之最勝,本來廣大稀有王無為成就。 從三種安住方式圓滿中,自然生起山王安住。如同須彌山王不變動,在法性見地中獲得不動的確信。此外,瑜伽士了悟本來覺性本質不變,安住其中,任何緣起現象都不能動搖。那些緣起現象反而在見地中顯現,增強覺性,如同新增柴火使火更旺。《無文字》中說:山王安住是秘密見地,無有懷疑,自然無有動搖。 作為四種安置方法的支分,有三種禪定。其中,大印持禪定是:本來普遍光明河流,無有放置與安住,於此狀態中自然成就。輪迴涅槃自性法界勝見,不動超言虛空等大界,本來自然成就於一切眾生。由於覺性遍及輪迴涅槃一切,而自性禪定又遍及覺性,因此這種見地雖然恒常存在於所有眾生中,但未被認識。《遍作》中說:無分別心要,遍在一切相續中而無隱藏。不取菩提之行者,於一切相中自性安住。 這種禪定的修法是:身體結跏趺坐,

ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་བསྒོམ་ཚུལ་ནི་ལུས་སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅས། མིག་བར་སྣང་ལ་གཏད། ཤེས་པ་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་ས་ལེ་ཧྲིག་གེ་རང་རིག་ཟང་ཀའི་ངོ་བོ་ལ་བཞག་པས། ཕྱི་སྣང་བ་དང་ནང་འགྱུ་བ་ཐམས་ཅད་རང་རྒྱས་ཐེབས་ནས། ཡུལ་སེམས་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་རིག་པ་མི་འབྲང་བ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་ལས། རྒྱས་འདེབས་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ནི། །སུ་ཞིག་བསྒོམ་པར་འདོད་པའི་མིས། །མི་འགྱུར་བ་ཡི་གནད་གཟིར་ཕྱིར། །ལུས་ཀྱི་འདུག་སྟངས་གཞིར་བྱས་ནས། །ཤེས་པ་ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་འཕང༌། །དེ་བཞིན་མིག་ནི་བར་སྣང་ལ། །གླང་པོ་ཆེ་ཡི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས། །དྲན་མེད་རྒྱས་འདེབས་ཆེན་པོར་བཞག» «།ཅེས་སོ། །དེའི་འཕྲང་བསལ་བ་ནི། བདག་ལས་གཞན་དུ་སྣང་བ་འཁྲུལ་པའི་སེམས། །བསྒོམ་དང་རྩོལ་བར་འདོད་པ་འཁྲུལ་པའི་སེམས། །འཁྲུལ་པ་ཆོས་ཉིད་རང་གཞག་མཉམ་པའི་ཞིང༌། །མི་གཡོ་གདོད་ནས་དག་པའི་རང་བཞིན་ཀློང༌། །བྱ་དང་བཙལ་མེད་གཞག་དང་མ་བཞག་མེད། །འདིར་རིག་པ་རྒྱས་འདེབས་ཆེན་པོར་བཞག་པས་སྤང་བླང་བྱར་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ནི་མིན་ཏེ། ཡིན་པར་འཛིན་ན་འཁྲུལ་རྟོག་ཡིན་པས། དེ་ཉིད་རང་གཞག་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་ཀློང་དུ་ཕན་གནོད་དང་བྲལ་བར་བསྐྱལ་བས། མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་མ་བཞག་པ་གཉིས་མེད་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པར་ངེས་སོ། །རིག་པ་རང་གྲོལ་ལས། ཡང་དག་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ལ། །བྱ་དང་བྱེད་པའི་རིག་པ་མེད། །འཛིན་པས་གོལ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །རང་གནས་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་ཀྱི་མིང་བཞིས་མཚོན་པ་ལས། དང་པོ་ནི། མི་འགྱུར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །དམིགས་བསམ་ཚོལ་ཁྲོ་བྲལ་བའི་རང་རིག་གིས། །ཡང་ཡང་བལྟས་ན་བལྟ་རུ་མེད་པ་མཐོང༌། །བལྟར་མེད་རིག་པ་སྤྱི་བླུགས་ལྟ་བ་ཡིན། །འདིར་རིག་པ་ཟང་ཐལ་རྗེན་པའི་ངོ་བོ་ལ་བལྟ་བྱ་ལྟ་བྱེད་ལས་འདས་པའི་དོན་ལ་མ་ཡེངས་པར་བལྟ་བ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སྟོན་པའི་སྟོན་པ་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ཡིས། །མ་ནོར་དགོངས་པའི་དོན་ལ་ལུང་བསྟན་པ། །སྒྲོ་སྐུར་འདས་པ་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ལ། །བསྒོམ་དང་མི་བསྒོམ་མཁའ་ལ་རྩོད་པ་འདྲ། །རྟོགས་པའི་དོན་ལ་མ་ཡེངས་དགོངས་པ་སྟེ། །

這是完整的漢語直譯: 這種禪定的修法是:身體結跏趺坐,眼睛注視虛空,心不散不收,將清明、敏銳的自覺安置於開放的本性中。這樣,外在的顯現和內在的變化都會自然平息,覺性不會隨著對境和心識而轉。《六界》中說: "大印持禪定,欲修之人,爲了抓住不變的要點,以身體姿勢為基礎,將心拋向虛空,眼睛如大象般注視虛空,無念地安住于大印持中。" 對此的障礙排除是: "顯現為他者的迷亂心,欲修行與用功的迷亂心,迷亂即法性自然安住平等境,不動本來清凈的自性界,無作無求,無安置無不安置。" 在此將覺性安置於大印持中,並非有所取捨。若執著有取捨,則是迷亂分別。將此自然安置於金剛心要界中,超越利害,必定了悟安住與不安住無二一味。《覺性自解脫》中說: "于真實智慧本性中,無有能作所作的覺性。執著是解脫的因。" 大自住禪定中,以見修行果四名稱來表示超越見修行果,其中第一是: "于不變任運成就的法性中,離所緣思尋的自覺,反覆觀察則見無可見。無可見的覺性普遍即是見地。" 此處是觀察覺性赤裸開放的本性,超越能觀所觀,不散亂地觀察其義。《遍作》中說: "啊!諸師之師遍作王,無誤宣說見地之義,離增減的究竟心要,修與不修如爭論虛空。了悟之義不散亂即是見地。"

རྟོགས་པའི་དོན་ལ་མ་ཡེངས་དགོངས་པ་སྟེ། །དངོས་པོ་མ་ཡིན་དངོས་པོ་མེད་མ་ཡིན། །ཕྱོགས་མེད་ཕྱོགས་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པས། །བསྒོམ་དང་མི་བསྒོམ་ཕྱོགས་ལ་གནས་མི་བྱེད། །ལྟ་བ་བསྒོམ་དུ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་» «ན། །མ་བཅོས་མཉམ་པའི་རྒྱལ་པོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཅེས་སོ། །བསྒོམ་མེད་བསྒོམ་པ་ལས་འདས་པའི་སྒོམ་པ་ནི། མ་བསྒོམས་རིག་པ་བཏང་གཞག་བྲལ་བ་ལ། །ཡང་ཡང་བསྒོམས་ན་བསྒོམ་དུ་མེད་པ་མཐོང༌། །བསྒོམ་མེད་རིག་པ་སྤྱི་བླུགས་སྒོམ་པ་ཡིན། །ངོ་བོ་ནི་རིག་པ་རྗེན་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བསྒོམས་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི། །མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང༌། །ཆོས་ཉིད་རང་»«ངོ་དག་པའོ། །«༼༡༽«སྣང་ཚུལ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ལ། །རྒྱུ་རྐྱེན་དག་པའི་རང་བཞིན་ལ། །དངོས་དང་དངོས་མེད་རང་དག་ནས། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་ཞེན་དག་པ་དང༌། །» «འབྱུང་བའི་རགས་པ་དག་པ་དང༌། །ཡེ་ཤེས་དག་པས་འཕེལ་སྣང་སྟོན། །དེ་ལས་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །བསྒོམ་ཚུལ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། བསྒོམ་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ལ། །བསྒོམ་དང་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་གཉིས་མེད་པས། །མ་བསྒོམས་རང་བཞིན་བཞག་ན་སྒོམ་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །སྤྱད་བྱ་དང་སྤྱོད་བྱེད་ལས་འདས་པ་ཆོས་ཉིད་ཀློང་གསལ་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་པ་ནི། གཉིས་མེད་བླང་དོར་བྲལ་བའི་གནས་ལུགས་ལ། །ཡང་ཡང་སྤྱད་ན་སྤྱད་དུ་མེད་པ་མཐོང༌། །སྤྱད་མེད་རིག་པ་སྤྱི་བླུགས་སྤྱོད་པ་ཡིན། །རིག་པའི་ངོ་བོ་བྱ་བྱེད་དང་བྲལ་བས། དེའི་ངང་དུ་སྣང་སེམས་ཅི་ཤར་ལ་སྒོ་གསུམ་ལྷུག་པར་བཞག་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སེམས་ནི་ཇི་བཞིན་པ་ཡི་ངོ་བོ་སྟེ། །ཇི་བཞིན་པ་ལ་འཆོས་པར་བྱེད་མ་མྱོང༌། །རང་བྱུང་ངང་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཀུན་དང་བྲལ། །སྒོ་གསུམ་རྩོལ་མེད་ལྷུག་པ་ཉིད་དུ་ཞོག» «།ཅེས་སོ། །བསྒྲུབ་མེད་ཡེ་གྲུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི། ཡེ་ཟིན་རེ་དོགས་བྲལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ་ལ། །ཡང་ཡང་བསྒྲུབས་ན་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་མཐོང༌། །བསྒྲུབ་མེད་རིག་པ་སྤྱི་བླུགས་འབྲས་བུ་ཡིན། །ཟང་ཀའི་རིག་པ་གཅེར་བུ་ལྷིང་པ་འདི་ཉིད་ཆོས་སྐུ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྟེ།

這是完整的漢語直譯: 了悟之義不散亂即是見地。非有非無,無方向亦非超越方向,不住于修與不修之邊。若了悟見地無可修之義,則自然成就無造作平等之王。 超越無修之修的修行是:于未修覺性離放置安住中,反覆修習則見無可修。無可修的覺性普遍即是修行。其本質是赤裸的覺性。《穿透》中說: "所修之相及顯現方式,于空明覺性之相中,自性不混雜任何,能取所取邊際盡,法性自相清凈。顯現方式非迷亂,于因緣清凈自性中,有無自凈后,五根對境執著清凈,粗大元素清凈,智慧清凈而顯增長。由此成為窮盡的法性。" 修行方法,《遍作》中說: "于無可修之法性菩提中,修與所修無二,不修而自然安住即是修行。" 超越所行能行的法性大光明界之行為是: "于無二離取捨的實相中,反覆行持則見無可行。無可行的覺性普遍即是行為。" 覺性本質離能作所作,于其中任顯現心識,三門放鬆安住。《遍作》中說: "啊!心即如實之本性,如實從未曾改造。自生狀態離一切因緣,三門無勤放鬆安住。" 無需成就本已成就的果位是: "于本已成就離希懼的任運中,反覆成就則見無可成就。無可成就的覺性普遍即是果位。" 這赤裸、開放、穩定的覺性即是法身任運成就的果位。

ཟང་ཀའི་རིག་པ་གཅེར་བུ་ལྷིང་པ་འདི་ཉིད་ཆོས་སྐུ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པར་འཇོག་པ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་ལེགས་པ་ད་སྒོམས་ཤིག» «།མ་སྐྱེས་རྣམ་པར་དག་པའི་དོན་སྣང་བས། །སྣང་བ་དངོས་པོར་མི་ལྟ་འཇིག་མི་བྱེད། །སྣང་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རང་གྲོལ་བས། །» «སྟོང་པ་མི་བསྒོམ་ཇི་བཞིན་རྟོགས་པས་གྲོལ། །ཀྱེ་སྟོན་པའི་སྟོན་པ་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ངས། །ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀུན། །མ་སྐྱེས་རྣམ་པར་དག་པ་ལུང་བསྟན་པས། །ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བའི་སྙིང་པོ་ཉིད་དུ་རྟོགས། །ཀྱེ་ང་ལས་བྱུང་བའི་སྐུ་གསུམ་སྟོན་པ་ལ། །སེམས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་ཡིན་ཞེས་ཀུན་སྨྲ་ཞིང༌། །རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་ལ་ཀུན་རྩོལ་ཀྱང༌། །སྐྱེ་མེད་»«སྔོན་དུ་ཀུན་གྱིས་«༼༡༽«རྟོགས་པ་མེད། །» «དེ་ཕྱིར་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོའི་ལུང་འདི་ལ། །ཤེས་ནས་མ་ཡེངས་དོན་ལ་གནས་པ་ལས། །རྩོལ་བས་མི་འཇུག་གཉེན་པོས་སེམས་མི་སྦྱོང༌། །ཡུལ་ལ་མི་འཇོག་དྲན་པའི་སེམས་མི་སྡུད། །གང་ལྟར་བྱུང་བ་དེ་ཉིད་དོན་ཡིན་པས། །ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་དོན་ལ་འཇུག་པར་གྱིས། །ཀྱེ་སྟོན་པའི་སྟོན་པ་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ཡིས། །མ་བཅོས་སེམས་ཀྱི་འཁོར་ལ་ལུང་ཕོག་པ། །མ་ལུས་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །རང་བཞིན་བཅུ་ལ་རྩོལ་བར་མ་བྱེད་ཅིག» «།ཀུན་བྱེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས«༼༡༽«། །ཤེས་པས་གཟུང་འཛིན་མི་ཤེས་སྤང་དུ་མེད། །རྟོགས་པས་དབང་སྒྱུར་དོན་ལ་གནས་པ་ཡིས། །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོའི་དགོངས་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་རང་གནས་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་ལས་འདས་པ་བཞིའི་དོན་རིག་པ་ཟང་ཀ་རྗེན་སང་ངེ་བ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ། ཕྱི་སྣང་བ་ལ་སེམས་མི་སྤྲོ། ཤར་བ་རང་གི་རྒྱན་ལས་མ་འདས་པས་རང་ཡལ་རྗེས་མེད་ཀྱི་ཤེས་པར་ཟང་ཐལ་ལེ། ནང་འགྱུ་བ་སེམས་ཀྱི་བློ་མི་རྟོག» «གདངས་མ་འགགས་པ་ཐུགས་རྗེའི་རྩལ་དུ་ཤེས་པས་རང་དྭངས་རྒྱ་མཚོ་དྭངས་པའི་ངང་དུ་ཀློང་ཡངས། བར་གཉིས་མེད་མཉམ་པའི་ངང་མི་བསྒོམ། རང་བབས་གནས་ཆའི་བསམ་གཏན་དུ་ཤར་བ་ལ་རིག་པ་ཟང་ཀའི་རྒྱལ་པོ་གནས་པ་ལས་མ་གཡོས་པར་བྱ་སྟེ།

這是完整的漢語直譯: 這赤裸、開放、穩定的覺性即是法身任運成就的果位。安住于其中不動搖。《遍作》中說: "啊!勇士金剛賢者,現在修行吧!由無生清凈義顯現,不視顯現為實有,不予破壞。顯現無生自解脫,不修空性,如實了悟而解脫。啊!諸師之師遍作王我,如是宣說一切顯現諸法,皆是無生清凈。了悟一切生起的本質。啊!從我而出的三身導師,雖然都說心性無生,雖都勤修無自性義,但無人先前了悟無生。因此,對於遍作王的這個教言,了知后不散亂安住其義中,不以用功而入,不以對治凈心,不安住于境,不攝集念心。無論如何生起,那即是義,故入我遍作之義。啊!諸師之師遍作王,對無造作心的眷屬宣說:無餘了悟無生的瑜伽士,勿於十種自性用功。從遍作菩提心的自性中,由智慧不可執取能所,不可斷除無知。由證悟而主宰,安住于義中,任運成就遍作王的密意。" 如是大自住禪定超越見修行果四者之義,總攝為一個赤裸、開放、清明的覺性:不向外散亂于顯現,顯現不離自身莊嚴而自消無跡,內在心識的變化不作意,顯現不礙為悲心之力,自然清澈如海洋澄清,中間不修二無分別平等的狀態,自然生起安住的禪定中,覺性開放的君王不離自身而安住。

རང་བབས་གནས་ཆའི་བསམ་གཏན་དུ་ཤར་བ་ལ་རིག་པ་ཟང་ཀའི་རྒྱལ་པོ་གནས་པ་ལས་མ་གཡོས་པར་བྱ་སྟེ། ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པ་ལ་འཛིན་རྩོལ་གྱི་གཉེན་པོས་མ་བསླད་པ་ནི། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རང་གནས་ཅོག་གཞག་ཏིང་ངེ་འཛིན། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་མི་འགག་ཅིང༌། །ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་མི་བྱ། །གཉིད་ཀྱང་སྤང་བར་མི་བྱ་སྟེ། སེམས་ཀྱིས་གུད་དུ་དཔྱད་པ་མིན། །མདོར་ན་ལུས་ངག་རང་སོ་ལ། །ཡིད་འབྱུང་ཆ་རྣམས་ཕྱིར་མི་ཤོར། །དབང་པོའི་ཡུལ་རྣམས་དྲུག་ལ་ཡང༌། །ཤེས་བཞིན་དཔྱོད་པའི་ཡིད་མ་འགྱུས། །རང་སྣང་མི་རྟོག་ཆེན་པོ་ལས«༼༢༽«། །གསལ་ལ་རྟོག་མེད་ཉམས་སྐྱེས་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། མཉམ་ཉིད་ངང་ལས་ཡུལ་དུ་མི་རྟོག་ཅིང༌། །སེམས་སུ་མི་འཛིན་རེ་དོགས་འབྱུང་འཇུག་ཞི། །ཡུལ་སེམས་མཉམ་པའི་ངང་དེར་གནས་པ་ནི། །ཆོས་ཉིད་ཀློང་སྟེ་ངང་གིས་གཡོས་པ་མེད། །མཚན་མའི་ཡུལ་ལ་ཡུལ་མེད་སྤྱི་བླུགས་གནས། །ཡེ་ནས་གཉིས་མེད་རིག་པ་སྤྱི་བླུགས་པས། །འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ངང༌། །ཐམས་ཅད་བླང་དོར་མེད་པར་ཕྱམ་གདལ་ལོ། །འདིར་ཐོག་བབས་ཀྱི་དོན་ནི་རིག་པ་ཅར་ཕོག་ཏུ་ཡུལ་ལ་འབེབས་པ་སྟེ། བསྡུ་ན་རང་ངོ་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་གཏན་ལ་གནས་པ་དང༌། དེ་ལས་རྩལ་སྣང་ཡུལ་ཐོག་ཏུ་འཆར་བའི་དུས་ན་ངོས་གཟུང་བ་གཉིས་ལས། རང་བབས་ནི་རེ་དོགས་འབྱུང་འཇུག་མེད་པར་ལྷན་ནེ་གནས་དུས་ཀྱི་གནས་ཆ་དེ་བསམ་གཏན་ཡིན་པས་བཞག་ལ། རིག་གེ་སང་ངེ་བ་དེ་ཅར་ཕོག་ཏུ་ངོས་བཟུང་ནས་ངང་ལ་སྐྱོང་བ་སྟེ། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཕྱི་དང་ནང་མེད་ཕྱི་ནང་མེད་པར་གསལ། །ལྟ་བྱེད་མ་ཡིན་རྟག་ཆད་གཉིས་ལས་འདས། །ལྟ་བ་མེད་པས་ལྟ་རུ་ཡོད་མ་ཡིན། །དོན་ལས་མི་འདའ་ལྟ་བ་ངང་གིས་མེད༌། །དེ་ཡོད་མ་ཡིན་དེ་ཡི་ངང་དུ་གནས། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་ཇི་བཞིན་རྩོལ་བྲལ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ། །སྒོ་གསུམ་མི་རྩོལ་བཅོས་ཤིང་དམིགས་མི་བྱེད། །ཡིད་ལ་མི་བྱེད་མཚན་མའི་རྗེས་མི་འབྲང༌། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་བདེ་བའི་དོན་ལ་གཞག» «།འདི་ནི་རང་བྱུང་འོད་གསལ་དགོངས་པ་སྟེ། །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོའི་དགོངས་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ཞེས་སོ། །

這是完整的漢語直譯: 在自然安住的禪定中生起時,覺性開放的君王安住而不動搖。六識放鬆,不被執著用功的對治所染污。《六界》中說: "自然安住的禪定,諸根門不阻礙,身體行為不造作,也不斷除睡眠,心不另作觀察。總之,身語處於自然狀態,意生起的部分不外散。對六根境界,覺知觀察的心不動搖。從自顯大無分別中,生起明晰無念的體驗。" 大頓悟禪定是: "從平等性中不分別境,不執為心,希懼出入止息。安住于境心平等的狀態中,即是法性界,自然不動搖。于有相境中無境普遍安住。本來無二的覺性普遍,輪涅無別大圓滿的狀態中,一切無取捨平等展開。" 這裡頓悟的意義是覺性直接落於境上。總之,安住于自性自然的禪定,及從中力用顯現落於境上時的認定,有兩種。自然安住是無希懼出入時輕鬆安住的安住性即是禪定而安置。那個清明覺知直接認定後於其中持續。《無字》中說: "無內外,內外明晰。非能見,超常斷二邊。無見故無可見。不離義,見自然無。非彼有,安住于彼中。" 《遍作》中說: "啊!如實離勤大樂中,三門不用功造作不緣取,不作意不隨相,安置於自生智慧樂的義中。這是自生光明的密意,是遍作王密意的事業。"

ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོའི་དགོངས་པའི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ཞེས་སོ། །རིག་པའི་དྭངས་«༼༡༽«ལས་རྩལ་ཡུལ་ཐོག་ཏུ་འཆར་འཆར་འདྲ་བའི་དུས་ཀྱི། གྱ་མ་གྱུ་འཕྲོ་བའི་ཆ་དེ་རྟོག་པ་རླུང་གི་རྟས་བསྐྱོད་པ་ཡིན་པས་བཞག་ལ། དེའི་ཆ་ལ་རིག་ཆ་ཅིག་འདུག་པ་དེ་ཅར་ཕོག་ཏུ་ངོས་བཟུང་ནས། འཕྲོ་ཆ་དེ་གར་འགྲོར་བཏང་བས་རང་ཡལ་ལ་འགྲོ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། རང་ལུས་མི་འཆོས་དབང་པོ་མི་རྟུལ་ཏེ། །ངག་ཀྱང་མི་བསྡམ་བྱ་བཙལ་བྱར་ཡང་མེད། །སེམས་ཀྱང་གར་བཏང་མི་གཡོའི་ངང་ལ་གཞག» «།ཅེས་པ་དང༌། དོན་ནི་ཀུན་དོན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་དེ་བཞིན་རིག་བྱས་ནས། །དྲན་བསམ་ཡིད་ལ་འགྱུ་བ་མ་ལུས་ཀུན། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངང་ལས་མ་ཡེངས་པ། །གང་ལྟར་བསམས་ཀྱང་སྒོམ་པ་ཡིན་ཤེས་ན། །མ་བསྒོམས་གང་ལྟར་བཞག་ཀྱང་ཡེངས་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །འདི་ལ་གནད་དུ་རིག་པ་རྗེན་ལ་ཕུད་པའི་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་ནས། འགྱུ་ཆའམ་འཕྲོ་ཆ་དེ་རྗེས་མི་བཅད། ངོ་ལ་མི་བལྟ། རང་བབས་སུ་མི་འཇོག་པ་གནད་ཀྱི་རང་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་ཤེས་ན་རྟོག་པ་ཉིང་འཁྲུལ་དང༌། སྤང་གཉེན་རང་ཀ་དང༌། གཟུང་འཛིན་རང་གཞག་དང༌། ཐ་མལ་རང་ཀར་འཆོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རང་གནས་དང་རང་ཤར་གཉིས་ལ་བཟང་ངན་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། དངོས་དང་དངོས་མེད་དབྱིངས་སུ་མཉམ་པ་དང༌། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་དབྱིངས་སུ་མཉམ་པ་དང༌། །ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་དབྱིངས་སུ་མཉམ་པ་དང༌། །སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་དབྱིངས་སུ་མཉམ་པ་དང༌། །མཐོ་དམན་ཕྱོགས་མཚམས་དབྱིངས་སུ་མཉམ་པའི་ཕྱིར། །རང་བྱུང་ངང་ལས་རོལ་པ་ཅི་ཤར་ཡང༌། །ཤར་བའི་དུས་ན་མཉམ་ཤར་བཟང་ངན་མེད། །དེ་ལ་བླང་དོར་གཉེན་པོས་བཅོས་ཅི་དགོས། །གནས་པའི་ཚེ་ན་མཉམ་གནས་བཟང་ངན་མེད། །ད་ལྟ་སེམས་ལ་གང་བྱུང་རང་ཞིར་ཞོག» «།གྲོལ་བའི་ཚེ་ན་མཉམ་གྲོལ་བཟང་ངན་མེད། །དྲན་པའི་རྗེས་ལ་དགག་སྒྲུབ་འཕྲོ་མ་མཐུད། །དཔེར་ན་ཆུ་མི་གཡོ་བ་དང་དབའ་རླབས་སུ་གཡོ་བ་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ། གཉིས་ཀ་ཆུའི་དབྱིངས་སུ་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རིག་པ་རང་མལ་དུ་གནས་པ་དང༌།

這是完整的漢語直譯: 這是遍作王密意的事業。 當覺性的清明中力用似乎顯現於境上時,那個遊移散亂的部分是由分別念風馬所動,應當安置。在那個部分中有一個覺知的成分,應當直接認定。讓散亂的部分隨意而去,它會自然消失。《遍作》中說: "不造作自身,不鈍化諸根,不禁語,無所作為,讓心隨意安置於不動的狀態中。" 又說:"義即一切義無生,如是了知分別相,念想意識所有動,不離無生性而住。若知無論如何思維皆是修,則不修無論如何安置亦不散。" 這裡關鍵是認定赤裸覺性的本質,不追隨動搖或散亂的部分,不觀察本面,不安置於自然狀態,這是關鍵中的關鍵。若不了知如此,則會落入分別唸的迷亂、對治的自然、能所的自然安置、平凡的自然狀態。 如是教示自住與自顯二者無有好壞: "有無平等於界中,佛與眾生平等於界中,世俗勝義平等於界中,過失功德平等於界中,高低方位平等於界中。故從自生狀態中,無論顯現何種游舞,顯現時平等顯現無好壞。於此何需取捨對治而修正?安住時平等安住無好壞。現在心中任何生起,安置於自然寂止中。解脫時平等解脫無好壞。憶念后不要繼續否定肯定的散亂。" 例如,水不動與波浪起伏無有好壞,因為二者皆平等於水的界中。同樣,覺性安住于自然狀態與

དེ་བཞིན་དུ་རིག་པ་རང་མལ་དུ་གནས་པ་དང༌། འཆར་བ་གཉིས་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ་རིག་པ་ཉིད་བཞུགས་པ་དང་བཞེངས་པར་སྣང་བ་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་མ་གཡོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡོ་རྗེ་གུར་ལས། ཇི་སྲིད་སེམས་ལས་རྣམ་འཕྲོས་པ། །དེ་སྲིད་མགོན་པོའི་བདག་ཉིད་དེ། །ཆུ་དང་རླབས་དག་གཞན་ཡིན་ནམ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་དང་དངོས་མེད། སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ། སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་དབྱིངས་སུ་མ་སྐྱེས་པར་མཉམ་པ་དང༌། མི་འགག་པར་སྣང་ཙམ་དུ་མཉམ་པ་དང༌། སྣང་བ་ནས་མེད་པ་དང་གསལ་སྣང་གི་སྟོང་གཟུགས་སུ་མཉམ་པ་ནི། མཐོ་དམན་དང་ཕྱོགས་མཚམས་སུ་ཕྱེ་ཡང་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་མཉམ་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཤར་བ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པས་བླང་དོར་མི་བྱ་བ་དང༌། བར་དུ་གནས་པ་ལ་མཉམ་པས་རང་ཞིར་བཏང་བ་དང༌། མཐར་རང་ཡལ་དུ་གྲོལ་«༼༡༽«བར་མཉམ་པས་སྔུན་བསུ་དང་རྗེས་བསྙེགས་མི་བྱ་སྟེ། འདིར་གཞག་དང་དམིགས་གཏད་མི་བྱ་བར་བསྟན་པ་ནི། ཀུན་བྱེད་ལས། མ་ལུས་སྐྱེ་མེད་རྣམ་དག་ཏིང་འཛིན་ཏེ། །བསྒོམ་དང་མི་བསྒོམ་རྐྱེན་ལ་རག་མ་» «ལུས། །བསྒོམ་བྱ་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །གང་དུ་ཇི་ལྟར་གཞག་པའི་ཚུལ་མེད་པར། །མ་བཙལ་རང་སར་བཞག་ན་བསྒོམ་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ད་ནི་དེ་དག་གི་དོན་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་བསྡུ་བ་ནི། ཐམས་ཅད་གཞི་ཀློང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཉིད་ལས། །རྩལ་དང་རོལ་པའི་འཆར་ཚུལ་མ་ངེས་པས། །མཉམ་པར་ཤར་ཡང་གདོད་མའི་ཀློང་ནས་ཤར། །མི་མཉམ་ཤར་ཡང་མཉམ་པའི་དབྱིངས་ནས་ཤར། །མཉམ་པར་གནས་ཀྱང་རང་གཞག་ཆོས་ཉིད་ངང༌། །མི་མཉམ་གནས་ཀྱང་མཉམ་པའི་དབྱིངས་ན་གནས། །མཉམ་པར་གྲོལ་ཡང་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀློང༌། །མི་མཉམ་གྲོལ་ཡང་མཉམ་པའི་དབྱིངས་སུ་གྲོལ། །རིག་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་འདིར་ཐུགས་རྗེའི་རྩལ་ལས་འཆར་སྒོ་མ་འགགས་པར་རང་ཤར་བའི་རོལ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི། སྣང་ཚུལ་ལ་དུག་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་བའི་ཆོས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟང་ངན་དང༌། མཐོ་དམན་དུ་སྣང་བའི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དག་པས།

這是完整的漢語直譯: 同樣,覺性安住于自然狀態與顯現二者無有好壞,因為除了覺性本身安住與起現外,並未動搖于其他。如《金剛帳》中說:"只要從心中散發,即是怙主的本性。水與波浪豈是他物?" 同樣,有無、佛與眾生、世俗與勝義、過失與功德,一切在覺性界中平等未生,平等僅現而不滅,從顯現起即空且現為明空影像。高低方位雖有分別,卻如同平等於虛空的狀態。 因此,最初顯現時無有好壞,故不取捨;中間安住時平等,故任其自然寂止;最後平等自然解脫,故不迎送追隨。這裡教導不作安置與專注,如《遍作》中說: "無餘無生清凈三摩地,不依修與不修之緣。所修如何顯現的諸法,無有任何安置之法。不尋求而自然安置即是修。" 現在將這些義理歸納為大平等法性: "一切從基界菩提心中,力用游舞顯現方式不定。平等顯現亦從本初界中顯;不平等顯現亦從平等界中顯。平等安住亦是自然安置法性中;不平等安住亦是安住于平等界中。平等解脫亦是自生智慧界;不平等解脫亦是解脫于平等界中。" 在如虛空的覺性狀態中,從大悲力用中顯現門不阻礙而自顯的種種游舞,雖然在顯現方式上有五毒等輪迴法與智慧等涅槃法,顯現為好壞高低的一切乘,皆如夢的本性而清凈。

མཐོ་དམན་དུ་སྣང་བའི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དག་པས། དོན་ལ་བཟང་ངན་དང་བླང་དོར་མེད་དེ་ཆོས་དབྱིངས་ཡངས་པའི་ཕོ་བྲང་དུ་མ་སྐྱེས་པར་མཉམ་རྫོགས་གཅིག་ཏུ་འདུས་པ་ནི། ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་འདུ་བ་བཞིན་ཏེ། རིག་པ་རང་གྲོལ་ལས། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ཡི། །ངང་དུ་ཉི་ཟླ་སྡུད་པ་བཞིན། །ཆོས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་ཡངས་པ་རུ། །སྣ་ཚོགས་ཡེ་ཤེས་རོལ་པ་སྡུད། །ཡང་དག་དོན་གྱི་ཀློང་ཡངས་སུ། །རིག་པ་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་སྡུད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་རང་གནས་དང་རང་ཤར་གྱི་དོན་མཉམ་ལ་ཐོག་བབས་ཅར་ཕོག་ཏུ་ངོས་གཟུང་བའི་མདོ་བསྡུ་བ་ནི། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ལ། །ལུས་ནི་ཐ་མལ་ལྟ་བུ་ལ། །ངག་ནི་སྨྲ་བརྗོད་ཚིག་དང་བྲལ། །སེམས་ནི་དམ་དུ་མ་བཅིངས་པའོ། །» «ཞེས་པས་དེ་བཞིན་དུ་བསླབ་བོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པ་ལས་འདས་པའི་གཞག་ཐབས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡན་ལག་དང་བཅས་པ་བསྟན་ཟིན་ནས། ད་ནི་མདོ་ཆིངས་ངེས་པས་འགག་བསྡམ་པ་ལ་རང་གནད་ངེས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ལས། དབྱིངས་ལ་ཡེ་མཉམ་ཡངས་པ་ཆེན་པོར་འགག་བསྡམ་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ཡེ་མཉམ་རང་བྱུང་རིག་པ་ལས། །ཤར་དང་མ་ཤར་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ནས་མེད། །གནས་དང་མི་གནས་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ནས་མེད། །གྲོལ་དང་མ་གྲོལ་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ནས་མེད། །རིག་པ་དང༌། དེའི་རྩལ་དང༌། སྣང་སེམས་ཀྱི་རོལ་པ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་ཡོད་མ་མྱོང༌། མེད་མ་མྱོང༌། སྣང་མ་མྱོང༌། སྟོང་མ་མྱོང༌། འཁོར་མ་མྱོང༌། འདས་མ་མྱོང་བ་གཞི་བྲལ་ནམ་མཁའ་ལྟར་དག་ཟིན་པས། ཅི་སྣང་ཅི་འགྱུས་ཀྱང་ཡོད་མ་མྱོང་ཆོས་ཟད་ཀྱི་ངང་དུ་འགག་བསྡམས་ཏེ། གང་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཀློང་དུ་ཕྱམ་ལ་བསྐྱུར་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆིངས་སུ་བཅིང་བ་ནི། ཁྱུང་ཆེན་ལས། བདེ་འདོད་སེམས་ལ་གནོད་པའི་ཆོས་སྤངས་ཏེ། །རང་གཞག་ལྟོས་དང་འཁོར་འདས་བྱ་བ་བྲལ། །རང་ཡིན་གཞན་ཡིན་སྣང་ཤེས་ཆོ་འཕྲུལ་ཀྱང༌། །འགྱུས་མཐོང་འཛིན་དང་ཞེན་པའི་གེགས་བསལ་བས། །ཅོག་གཞག་ཚིག་ཏུ་སྤྲོ་བའི་མཐའ་འགགས་ཏེ། །ཡིད་དང་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཅིར་སྣང་འགག» «།ཆོས་བྲལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བར་དུ་བསྡམ། །ཞེས་སོ། །

這是完整的漢語直譯: 顯現為高低的一切乘,皆如夢的本性而清凈。實際上無有好壞與取捨,在廣大法界宮殿中未生而平等圓滿為一,如同日月星辰等融入虛空中。如《覺性自解脫》中說: "譬如在空虛空的狀態中,收攝日月一般。在廣大法界宮殿中,收攝種種智慧游舞。在真實義理廣大界中,收攝空性覺性智慧。" 如是自住與自顯之義平等,應當直接認定其要點總結如下,《六界》中說: "在大頓悟三摩地中,身如平常,語離言說,心不緊束。" 應當如此修習。 如是已經教授了超越修習的安置方法及三摩地支分,現在以確定的總結來作結論。自要訣確定的二十二種類別中,在界中本來平等廣大中作結論: "一切本來平等自生覺性中,顯與未顯于界中本來無。住與不住于界中本來無。解脫與未解脫于界中本來無。" 覺性及其力用、顯現心的游舞一切,本來未曾有、未曾無、未曾顯、未曾空、未曾輪迴、未曾涅槃,如離基礎的虛空般已經清凈。無論顯現什麼、變化什麼,皆在未曾有的法盡狀態中作結論。拋入無所作意的界中,繫於無生的結論中。如《大鵬》中說: "捨棄欲樂心中害法,自然安置離觀待輪涅之行。自他顯現了知幻化,除去變化所見執著,安住不造作言詞,意心幻化任何顯現皆止息。離法無作意中繫縛。"

ཆོས་བྲལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བར་དུ་བསྡམ། །ཞེས་སོ། །སྦྲུལ་མདུད་ལྟར་རང་གྲོལ་རང་ཡལ་དུ་འགག་བསྡམ་པ་ནི། མི་གཡོ་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་རིག་པ་ལ། །ཤར་བའི་དུས་ན་རང་ཤར་རང་ས་ཟིན། །གནས་པའི་དུས་ན་རང་གནས་རང་ས་ཟིན། །གྲོལ་བའི་དུས་ན་རང་གྲོལ་རང་ས་ཟིན། །ཤར་གནས་གྲོལ་གསུམ་རིག་ཐོག་ལས་གཞན་མེད་ལ། རིག་པ་ཟང་ཀ་ཆོས་སྐུའི་རང་དབྱིངས་སུ་ཀ་དག་རྗེན་པར་གནས་པ་དེར་རང་ས་ཟེར་བས། ངོ་ཤེས་པ་ན་«༼༡༽«རང་ས་ཟིན་པ་སྟེ། »«རང་ཤར་དུས་ཤར་ས་«༼༢༽«རིག་པ་རྗེན་པར་གྲོལ་བ་ལ་འགག་བསྡམ། རང་གནས་དུས་གནས་ས་«༼༣༽«རིག་པ་རྗེན་པར་འགག་བསྡམ། རང་གྲོལ་བ་དེ་ཡལ་དུས་འགྲོ་ས་རིག་པ་རྗེན་པར་འགག་བསྡམ་པ་ནི། ཁྱུང་ཆེན་ལས། རྒྱུ་མེད་རང་གྲོལ་རྐྱེན་ལ་མ་བརྟེན་པའི། །ཕྱོགས་མེད་རང་དག་ལྟ་བ་འདི་ཞེས་མེད། །ཞེ་འདོད་མཐའ་དང་བཅས་པའི་གེགས་གསུམ་བསལ། །སྣང་ཤེས་ཐོག་བབས་རང་བྱུང་ཆེན་པོའི་འགག» «།རང་ཤར་སྤྲོས་བྲལ་རྒྱུ་རྐྱེན་བར་དུ་བསྡམ། །ཞེས་སོ། །ཡེ་གྲོལ་རྩ་བ་དང་བྲལ་བར་འགག་བསྡམ་པ་ནི། མི་འགྱུར་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་རིག་པ་ལ། །ཤར་བ་ཡེ་ཤར་གནས་པ་ཡེ་གནས་ལ། །གྲོལ་བ་ཡེ་གྲོལ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ནོ། །སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་དུས་ཆུར་ཡེ་ནས་མེད་པས་ཆུ་མ་ཡིན་པར་གྲོལ་ཟིན་པ་ལྟར། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡེ་ནས་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པས་དངོས་པོ་དང་མཚན་མའི་ཆོས་ལས་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཕྱི་སྣང་བ་དང་ནང་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་སྣང་ཞིང་ཤར་བ་ཐམས་ཅད་དང་པོར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུས་སྟོང་པས་སྐྱེ་བར་སྣང་ཤར་བར་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་བར་ཐག་བཅད། བར་དུ་ཤེས་ངོ་ལ་ད་ལྟ་གནས་པ་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཉིད་ནས་གནས་པ་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པས་མེད་པ་གསལ་སྣང་དུ་འཕྲང་བསལ། མཐར་འགགས་པ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཡང་འགག་པ་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་སྟེ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མི་གནས་པ་སྟེ་འགག་པར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད། སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་དེ་མི་སྣང་ངོ་འགགས་སོ་ཞེས་སེམས་པ་དང་འདྲ་བས། འཛིན་པ་ལོག་པ་ཙམ་ལས་དངོས་པོ་འགག་པ་མེད་པས་འགག་པ་མ་གྲུབ་པར་ལ་བཟླ་བ་སྟེ།

這是完整的漢語直譯: 如蛇結般自解自消地作結論: "于不動大平等的覺性中,顯現時自顯自住,安住時自住自安,解脫時自解自住。顯、住、解三者除覺性外別無他物,覺性赤裸安住於法身自界本凈中,稱為自住。當認知時即是自住。自顯時顯處即覺性赤裸解脫中作結論,自住時住處即覺性赤裸中作結論,自解脫消失時去處即覺性赤裸中作結論。" 如《大鵬》中說: "無因自解脫不依緣,無偏自清凈無所謂此見。除去意欲邊執三障,顯現了知頓悟自生大結論。自顯離戲于因緣中繫縛。" 本解脫離根本地作結論: "于不變離戲的覺性中,顯現即本顯,安住即本住,解脫即本解,是虛空自性。" 如同海市蜃樓顯現為水時,本來無水而解脫非水一般,一切法本來無自性空無我,故本來解脫于實有與相狀之法。如是,外顯現與內了知無論如何顯現與生起,皆因最初生起之因空無,故從顯現生起之時即斷定從未存在。中間雖似現在安住于知覺中,但安住自性空無,故明瞭為無而顯現。最後雖似消失,但消失自性空無,因未生故不住,即未成立消失,如同認為海市蜃樓之水不顯現、消失一般,僅是執著顛倒而已,並無實物消失,故了知消失不成立。

འཛིན་པ་ལོག་པ་ཙམ་ལས་དངོས་པོ་འགག་པ་མེད་པས་འགག་པ་མ་གྲུབ་པར་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཡེ་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་དུ་གྲོལ་ཟིན་པས་གང་བློ་ངོར་ཤར་བ་དེ་གཉེན་པོས་བསྐྱར་ནས་འགྲོལ་མི་དགོས་སོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། འབད་པས་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཡེ་ཉིད་ནས་ནི་གྲོལ་བར་གནས། །ཞེས་སོ། །འདི་ལག་ལེན་དུ་འགག་བསྡམ་པ་དངོས་ནི། ཤེས་ངོར་ཡུལ་སྣང་བའི་དུས་ན་གཞི་མེད་དུ་ཤེས་པས་གང་ལའང་བཅོས་བསླད་མེད་པར་ཕྱལ་གྱིས་གཏོང་བ་སྟེ། ཤེས་པ་ཐུག་ཕྲད་ལ་སྣང་བ་ཐུག་ཕྲད་དུ་ཤར་དུས། རིག་པ་ཐུག་ཕྲད་ཟང་ཀར་གཞི་མེད་དུ་བཏང་ནས་སྣང་བ་ལ་ཤེས་པ་མི་དགག» «མི་འཛིན། མི་དཔྱོད་པར་རིག་པ་རྗེན་པ་དེ་ཉིད་ཕྱལ་བར་སངས་སངས་ངོས་ཟིན་ལ་མ་ཡེངས་ཙམ་དུ་སྐྱོང་བ་སྟེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། མཚན་མ་ཡེ་དག་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བའི་གཞི། །འབད་མེད་བྱ་བྲལ་བློ་ཡི་གེགས་བསལ་ཏེ། །ཐུག་ཕྲད་རྣམ་གསུམ་ཡུལ་ལ་རོལ་པའི་འགག» «།གང་ཤར་མ་ཡེངས་«༼༡༽«ཡུལ་སེམས་བར་དུ་བསྡམ། །ཞེས་པས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པ་ཤར་དུས་ཅོག་གིས་བཞག་པའི་བར་དེར་རིག་པ་ཟང་ཀ་དེ་འཆར་བ་ངོས་ཟིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ་འདི་ཤིན་ཏུ་གནད་ཆེ་བར་ཡོད་པས་ཐེབས་པར་གདབ་ཅིང་རྒྱས་སུ་བཤད་དོ། །ཅེར་གྲོལ་མཐོང་ཡལ་ཆེན་པོར་འགག་བསྡམ་པ་ནི། ཤར་གནས་གྲོལ་གསུམ་ཤར་གྲོལ་རྒྱུན་ཆད་མེད། །རྒྱུན་ཆད་མེད་པས་རྒྱུ་འབྲས་བར་མ་ཆོད། །རྒྱུ་འབྲས་མེད་པས་འཁོར་བའི་གཡང་ས་ཆོད། །གཡང་ས་མེད་པས་གོལ་ས་ག་ལ་ཡོད། །འདིར་རིག་པ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པས་དེའི་རྩལ་མ་འགགས་ཏེ་ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་ཤར་བ་ལྟར་སྣང་དུས། ཡང་ན་འཆར། ཡང་ན་གནས། ཡང་ན་གྲོལ་བ་སྟེ་ཡལ་བ་གསུམ་ལས་མི་འདའ་བས། ཆུ་བོའི་རྒྱུན་འབབ་པ་དང་མཚུངས་ལ། »«རེང་བུ་«༼༢༽«སྐད་ཅིག་མ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སོག་ལོང་མེད་དེ། ཤར་བ་དང་ཡལ་བ་དུས་མཉམ་པ་ཆུའི་རི་མོ་ལྟ་བུ་སྟེ། གནས་པ་དང་དེ་གཉིས་བློས་རིག་པའི་ཆ་ལ་བརྟགས་པ་ལས། ཤར་གྲོལ་དུ་ས་ལ་ལ་ཡོད་པ་ལ། རྒྱུ་འབྲས་ཡོད་མི་སྲིད་པར་རྗེན་རྗེན་རྟོགས་པས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཟད་དེ། འབྲས་བུ་ཁམས་གསུམ་རིགས་དྲུག་ཏུ་འཁོར་མི་སྲིད་པས་བློ་བདེ་བའོ། །

這是完整的漢語直譯: 僅是執著顛倒而已,並無實物消失,故了知消失不成立。應知本來未曾存在而已解脫,故任何在心中顯現者,無需再以對治法解脫。如《珍珠串》中說: "非由努力而解脫,本來即住于解脫中。" 這在實修中作結論即:當對境顯現於知覺時,了知無基礎,于任何事物都不加修飾改變而放下。當知覺直接遇到顯現時,將覺性直接赤裸無基地放下,不遮止、不執著、不觀察顯現,僅僅認知那赤裸覺性本身清明狀態而不散亂地修持。如《大鵬》中說: "相本凈遍解脫之基,無勤離作除意障礙,三種直接境上游舞結論。任何顯現不散亂境心中繫縛。" 即當顯現於知覺生起時,直接安住,在那期間認知那赤裸覺性的顯現。這是極為關鍵之處,應當確立並詳細解說。 直觀解脫大消融中作結論: "顯、住、解三者顯解無間斷。無間斷故因果不間斷。無因果故斷輪迴險處。無險處故何有迷失處。" 此處覺性無間斷,故其力用不滅。當知覺似乎顯現於對境時,或顯、或住、或解即消失三者之一,如水流不斷。剎那間無因果間隙,顯現與消失同時,如水中畫線。住與彼二者是心識所分別,而顯解清明存在,因果不可能存在,如此赤裸了知,輪迴之因已盡,不可能再輪迴三界六道果報中,故心安。

འབྲས་བུ་ཁམས་གསུམ་རིགས་དྲུག་ཏུ་འཁོར་མི་སྲིད་པས་བློ་བདེ་བའོ། །གནད་འདི་ལ་གོལ་ས་དང་སྒྲིབ་པ་མེད་དེ་ཤར་གྲོལ་དུ་དག་པས་གོལ་སྒྲིབ་ཆོས་ཉིད་དུ་ཆོད་དེ་རེ་དོགས་ཀྱི་གཡང་ས་ཆོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལག་ལེན་དུ་འགག་བསྡམ་པ་ནི། ཡུལ་ལ་བློ་སྣང་ངམ་བློ་ལ་ཡུལ་སྣང་ངམ་གང་ཅིར་ཤར་ཡང་འདྲ་སྟེ། ཤར་ས་དེར་ཅེར་གྱྀས་བཞག་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་རང་ཡལ་རྗེས་མེད་དུ་སངས་སེ་བ་ཅིག་མི་འོང་མི་སྲིད་དོ། །དེའི་དུས་སུ་ཡལ་བའི་ངང་དེ་བཞག་ལ། རིག་པ་གསལ་དག་ཟང་ངེ་བ་ཅིག་འདུག་པ་དེ་ངོས་བཟུང་བས་དངས་ཆ་ལྷག་ཏུ་ཆེ་ལ་ཆོད་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཀུན་ཡལ་བའི་ངང་སང་ངེ་བ་རྟོག་མེད་དེ་བསྒོམ་ཡང༌། ཁོ་བོ་ནི་དེ་རིག་པའི་གནས་ཆ་ཞི་གནས་སུ་འདོད་པས་གནད་མ་གོ་བར་བྱེད་དོ། །གང་ལའང་རིག་པ་རྗེན་པར་ཟང་ངེ་ཐལ་ལེ་བ་ཅིག་ངོས་ཟིན་དགོས་པ་དེ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་སུ་བཞེད་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅེར་གྲོལ་གྱི་འགག་ཕྱི་ཡུལ་སྣང་ལ། ནང་ཤེས་པ་སྟོང་རིག་ཤར་དུས་ཀྱི་བར་དེར་རིག་པ་ངོས་བཟུང་བས་བསྡམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། ཅེར་གྲོལ་རང་དག་མཐའ་གྲོལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །གང་གི་མཐའ་བྲལ་གང་«༼༡༽«གཉིས་རང་གསལ་«༼༢༽«བས། །བྱ་བྲལ་ཀློང་ཆེན་མ་བཙལ་ཆེན་པོའི་» «འགག» «།ལུས་ངག་བྱ་བྲལ་སྣང་སྟོང་བར་དུ་བསྡམ། །ཞེས་སོ། །མཐའ་གྲོལ་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པར་འགག་བསྡམ་པ་ནི། ཡེ་ནས་མི་འགྱུར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཀློང༌། །འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཀློང༌། །གནས་ལུགས་རང་ངོ་ཤེས་པ་ཙམ་ཉིད་ལ། །སངས་རྒྱས་ཞེས་སུ་མིང་འདི་བཏགས་པར་ཟད། །རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་སྟེ་སྟོང་གསལ་ཟང་ཐལ་བས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཀློང་ཡངས་པ་དེ་ངོས་ཟིན་པ་ལ་སངས་རྒྱས་རང་ལ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའི། དེ་ལས་«༼༣༽«གཞན་དུ་བཙལ་ཡང་མི་རྙེད་དེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས། ཕྱོགས་བཅུ་དུས་བཞི་གང་ནས་ཀྱང༌། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྙེད་མི་འགྱུར། །སེམས་ཉིད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པས། །སངས་རྒྱས་གཞན་དུ་མ་ཚོལ་ཅིག» «།ཅེས་པ་དང༌། འཕགས་པ་འདའ་ཀ་ཡེ་ཤེས་ལས། སེམས་ཉིད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པས། །སངས་རྒྱས་གཞན་དུ་མ་ཚོལ་ཅིག» «།

這是完整的漢語直譯: 不可能再輪迴三界六道果報中,故心安。此要點無迷失處和障礙,因顯解中清凈,故迷障斷絕於法性中,稱為斷除希懼險處。 這在實修中作結論即:無論境顯現於心或心顯現於境,或任何顯現皆可,在顯現處直視安住的剎那,必定會無痕自消清明。那時安住于消失的狀態中,認知那清明純凈赤裸的覺性,則更加清澈有力。其他人雖修持一切消失後空明無念的狀態,但我認為那是覺性的安住分,是止觀,故未領會要點。應當認知任何時候那赤裸清明的覺性,這是大圓滿的殊勝法門。 直觀解脫的結論是:當外境顯現,內心空明覺知生起時,在那期間認知覺性。如《大鵬》中說: "直觀解脫自凈離邊遍圓滿,離何邊二者自明故,離作大界未尋大結論。身語離作顯空中繫縛。" 離邊超越思議中作結論: "本來不變普賢界,無遷變故金剛薩埵界。僅僅了知實相自面,稱之為佛陀而已。" 覺性本體不成任何,故為普賢,空明通透故為廣闊金剛薩埵界,認知此即是自得佛陀,除此之外尋求亦不可得。如《幻化》中說: "十方四時任何處,不得圓滿佛陀。心即圓滿佛陀故,莫向他處尋佛。" 又如《聖臨終智》中說: "心即圓滿佛陀故,莫向他處尋佛。"

།སངས་རྒྱས་གཞན་དུ་མ་ཚོལ་ཅིག» «།ཅེས་» «སོ། །འདི་ལག་ཏུ་ལེན་ན་ཤར་རམ་མ་ཤར་རམ་གང་ལའང་འདྲ་བས། ཕྱི་ཡུལ་ལ་ཕར་མི་བསམ། ནང་སེམས་ལ་ཚུར་མི་རྟོག» «བར་སྐྱེ་མེད་ལ་རང་སར་མི་འཇོག་པར་རིག་པ་ཟང་ཐལ་བ་དེ་ཅར་ཕོག་ཏུ་ངོས་བཟུང་བས། གང་ཡང་མ་སྤངས་པར་བློའི་མདུན་ན་མི་གནས་པའི་མཐའ་བྲལ་སྤྲོས་པ་དང་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དགོངས་པ་ལ་སྐད་ཅིག་དེ་གར་གནས་ཏེ། རྟོག་པའི་འཕྲོ་འདུ་མེད་པས་བློའི་མདུན་ན་མི་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་བའི་ཡུལ་ལ་མི་རྟོག་པས་དངོས་པོ་མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡུལ་སྣང་དངོས་པོ་དང༌། ཤེས་པའི་འཕྲོ་འདུ་དངོས་མེད་གཉིས་མེད་དུས། འཁོར་འདས་སུ་འཇལ་«༼༡༽«ཞིང་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས། སོ་སོ་རང་གི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པ་མེད་པ་རང་གི་རིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། མཐའ་གྲོལ་ཡིན་པས་མུ་བཞི་འགགས། །ཞེས་པ་དང༌། ཁྱུང་ཆེན་ལས་ཀྱང༌། རང་གཞག་ལྟོས་དང་འཁོར་འདས་བྱ་བ་བྲལ། །རང་ཡིན་གཞན་ཡིན་སྣང་ཤེས་ཆོ་འཕྲུལ་ཀྱང༌། །» «འགྱུས་མཐོང་འཛིན་དང་ཞེན་པའི་གེགས་བསལ་བས། །ཅོག་གཞག་ཚིག་ཏུ་སྤྲོ་བའི་མཐའ་འགགས་ཏེ། །ཡིད་དང་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཅི་སྣང་འགག» «།ཆོས་བྲལ་ཡིད་དང་བྱེད་པའི་བར་དུ་བསྡམ། །ཞེས་སོ། །གནད་འདི་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་གཤེགས་ཤིང་རྗེས་སུ་གཤེགས་པ་སྤྱིའི་ལམ་པོ་ཆེ་སྟེ། སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །མ་སྐྱེས་མི་འགག་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད། །སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་བ། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་» «ལོ། །ཞེས་པ་དང༌། སྐྱེ་མེད་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གར་ཡང་མ་རྟོགས༷་ཅིར་ཡང་མ་བསམས་ཤིག» «།བཅས་བཅོས་མ་བྱེད་རང་བཞིན་ལྷུག་པར་ཞོག» «།མ་བཅོས་པ་དེ་སྐྱེ་མེད་རིན་ཆེན་མཛོད། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་གཤེགས་ཤུལ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང༌། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གང་ཚེ་དངོས་དང་དངོས་མེད་དག» «།» «བློ་ཡི་མདུན་ན་མི་གནས་པ། །དེ་ཚེ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས། །དམིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཞི། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །མཐའ་གྲོལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་བསྔགས་པ་ནི།

這是完整的漢語直譯: "莫向他處尋佛。" 如此說。實修此時,無論顯現與否皆可,不向外思維對境,不向內觀察心識,不安住于無生,而是直接認知那通透的覺性。不捨棄任何,卻不住於心前,離邊超越戲論和思議,如虛空般的見地中剎那安住。無有思維的散聚,故稱不住於心前。不觀察顯現境,故稱無相無實。 當顯現境之實有和心識之散聚無二時,無有衡量輪迴涅槃及能執之相,故稱為各自覺性智慧,超言思,自明覺性。如《珍珠串》中說: "離邊故四邊皆滅。" 又如《大鵬》中說: "自住離觀輪涅作為,自他顯知幻化亦,見執著障礙已除,直置言說戲論邊已滅,意識幻化諸顯皆滅。離法意作之間繫縛。" 此要點是聖者們所行及隨行的共同大道。如說: "不可說思議般若波羅蜜,不生不滅虛空本性,各自覺知智慧行境,禮敬三世佛母。" 又如《無生寶藏》中說: "任何處勿觀察,任何事勿思維。莫作造作,自然放鬆安住。未造作即無生寶藏,是三世諸佛所行跡。" 又如《入行論》中說: "當有無二者,不住心前時,彼時無他相,無緣最寂靜。" 如是等處所說。對離邊法性之義讚歎:

མཐའ་གྲོལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་བསྔགས་པ་ནི། འདི་ཉིད་རྟོགས་ན་བླང་དོར་ཆོས་མེད་པས། །» «ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་གཅིག་ཏུ་ཕྱམ་གདལ་བ། །གསེར་གླིང་ལྟ་བུར་དབྱེ་བསལ་མེད་པ་ཡིན། །མཐའ་ཡིས་མ་རེག་གོལ་སྒྲིབ་གདར་ཤ་ཆོད། །གཡང་ས་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཉིད་ལ། །འབད་རྩོལ་མེད་པའི་སྐུ་གསུམ་ལྷུན་རྫོགས་ཀྱང༌། །» «བསམ་བརྗོད་འདས་ཞེས་མིང་ཙམ་བརྗོད་པར་ཟད། །ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟར་རྟོགས་ནས་གང་ལའང་བཟང་ངན་དང་བླང་དོར་བྱ་བའི་ཆོས་མེད་པས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ནི། གསེར་གླིང་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གསེར་དུ་མཉམ་པས་གཟུགས་ཅི་སྣང་ཡང་བཟང་ངན་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཕལ་པའི་རྡོ་གསེག་མི་རྙེད་དེ་ཐམས་ཅད་གསེར་དུ་ཡོད་པ་ལྟར། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐའ་བྲལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་ཕྱམ་གདལ་བས། གོལ་སྒྲིབ་དང་འཁོར་འདས་མིང་མེད་དེ་ཕྱམ་མཉམ་ཡངས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཉིད་ལ་སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་གནས་ཞེས་བརྗོད་པའང་མིང་ཙམ་ལས། དོན་ལ་མཚོན་བརྗོད་ལས་འདས་པར་མཐའ་ཆོད་པས། དགོངས་པ་བློ་འདས་ཆེན་པོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །རང་གྲོལ་ལས། མཐའ་དང་དྲི་མའི་ཆོས་ལས་འདས། །མཐའ་བཞིའི་དྲི་མ་རང་སངས་» «ཉིད། །འཛིན་པའི་ཕྱོགས་ཆ་ཉིད་དང་བྲལ། །ཞེས་སོ། །གཅིག་གྲོལ་ལ་ཟླ་«༼༡༽«མེད་པས་ཟང་ཀ་རྗེན་པར་འགག་བསྡམ་པ་ནི། སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་རིག་པ་རང་བྱུང་གསལ། །མ་བསྒྲིབས་ཕྱི་ནང་མེད་པར་ཟང་ཐལ་བས། །མ་བཅོས་རྣལ་གཞག་ཆོས་ཉིད་ཆེན་པོར་གསལ། །བློ་བདེའི་མལ་ན་ལུས་སེམས་ཁོང་གློད་» «དེ། །ཤེས་པ་བག་ཡངས་བྱར་མེད་སྐྱེས་བུ་བཞིན། །སྒྲིམ་ཀློད་«༼༡༽«མེད་པས་ལུས་སེམས་གང་བདེར་ཞོག» «།སྐྱེས་བུ་རྣམས་ནི་རིག་པ་རེ་རེ་བ་སྟེ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ན། འདིར་བཅིང་གྲོལ་རིག་པ་གཅིག་པུ་དེའི་སྟེང་ནས་བརྩི་དགོས་པས་གཅིག་གྲོལ་ཉིད་དེ། རིག་པ་གཅིག་པུ་ཆོས་སྐུ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཡིན་ལ། དེ་རྟོགས་པས་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་གཅིག་གྲོལ་ཞེས་འཐད་པ་དང་བཅས་པའོ། །དེ་ཡང་སྣང་བ་རྒྱ་ཡན་ལ་རིག་པ་ཟང་ཐལ་ཤར་དུས། སྣང་སེམས་ལ་མི་བསམ་པར་རིག་པ་ཟང་ཀ་གཅིག་པུ་དེ་ངོས་བཟུང་བས་ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་ན་གསལ་ཏེ།

這是完整的漢語直譯: 對離邊法性之義讚歎: 若悟此義,無取捨法, 一切法性平等遍佈, 如金洲無有分別, 不觸邊際,斷除迷障。 無險處菩提自心, 無勤三身任運圓滿, 超思議僅名稱而已。 悟一切法如虛空無基,于任何事物皆無善惡取捨之法,故見平等。如金洲上一切皆金,無論何種形相皆無好壞,找不到普通石塊,一切皆為黃金。同樣,一切法離邊大圓滿中平等遍佈,無迷障輪涅之名,廣大平等法性中三身任運安住,雖如是說亦僅是名稱而已。實際上已超越能詮所詮,故為超越心識的大見地中任運成就。 如《自解脫》中說: "超越邊際與垢染法, 四邊垢染自然清凈, 遠離能執之偏頗。" 一解脫無對,故赤裸獨存作結論: 顯現放任覺性自明顯, 無遮內外通透故, 未造作自然安住大法性明顯。 安樂床上身心放鬆, 如無事閒適之人, 無緊無松身心隨意安。 眾生各有一覺性,無有二等,故此中束縛解脫皆依單一覺性而論,即一解脫。覺性唯一即法身一味,悟此則一切解脫,故稱一解脫亦有道理。 又,當顯現放任而覺性通透顯現時,不思維顯現與心,僅認知那獨一無二的赤裸覺性,則法性自顯。

སྣང་སེམས་ལ་མི་བསམ་པར་རིག་པ་ཟང་ཀ་གཅིག་པུ་དེ་ངོས་བཟུང་བས་ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་ན་གསལ་ཏེ། བློ་བདེ་རང་མལ་ན་ཁོང་ཡངས་པ་སྐྱེས་བུ་ལས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་གོ» «།འདི་ལག་ལེན་དུ་བྱེད་པ་ནི་རིག་པ་ཟང་ཀ་དེའི་རྩལ་ཤེས་པ་ཡུལ་སྣང་བ་གསུམ་འཛོམ་དུས་ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་འཆར་ཡང་དེ་གཉིས་ལ་མི་བསམ་པར། རིག་པ་གཅིག་པུ་དེ་ངོས་བཟུང་བས། ཡུལ་སེམས་གཉིས་རྒྱ་གྲོལ་ལ་འགྲོ་སྟེ། དོ་ཐག་གི་བརྟོད་ཕུར་གཅིག་པུ་དེ་བཏོན་པས་ཁལ་ཐམས་ཅད་རྒྱ་གྲོལ་ལ་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཡུལ་ཤེས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གསུམ་པོ་དེ་ལ་ཀུན་རྟོག་འཁོར་བའི་ཆོས་ཞེས་ཐ་སྙད་བརྗོད་པས། རིག་པ་གཅིག་པུ་ངོས་ཟིན་པས་དེ་གསུམ་རྒྱ་གྲོལ་ལ་ཨར་སངས་པ་ནི་ཚིག་དང་བློ་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སོ། །སྤང་བྱ་འཁོར་བ་དང་བླང་བྱ་མྱང་འདས་སུ་འཛིན་པ་ནི་ཡུལ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གསུམ་ཡིན་པས། བློ་སྤང་གཉེན་དང་བྲལ་བའི་བར་དེར་རིག་པ་ཟང་ཀར་འཆར་བ་ལ་འགག་བསྡམ་པར་བྱའོ། །འུབ་ཀྱིས་དྲིལ་ན་ཕྱི་སྣང་བ་དང་ནང་ཤེས་པ་གཉིས་པོ་ཅོག་གཞག་ལ་སྐྱུར་བའི་བར་དེར་ཤེས་པ་ཟང་ཀ་གཅིག་ཏུ་འགག་བསྡམ་པ་སྟེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། སྣང་མེད་སྟོང་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དེ། །མ་བཟུང་མ་བཏང་མ་བསླད་རང་སོ་སྟེ། །གཅིག་གི་གསུམ་ལ་སུ་ཡིས་ཕོག་པ་ཉིད། །རྫུན་མིན་བདེན་མིན་གནས་ཐབས་ལྷང་ངེ་བའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཡང༌། ལས་དང་དབང་པོ་ཚིག་དང་བློ་ཟད་པའི། །བསླད་བཅོས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གེགས་བསལ་བ། །ཆོས་མེད་དེ་ལ་བརྟེན་པ་འབྲས་བུའི་འདོད་པ་» «ཉིད། །དགོས་པ་མེད་ཅིང་སླར་འདོད་འཆིང་བ་ལས། །ལྷུག་པ་སོ་གཉུག་རྣལ་མ་དྲོད་ཀྱི་འགག» «།རང་སོར་བསྒྱུར་«༼༡༽«ཏེ་འཁོར་འདས་བར་དུ་བསྡམ། །ཞེས་» «སོ། །གཅིག་གྲོལ་གྱི་འཐད་པ་དགོད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་འདུག་ཀྱང་རང་གི་ངང་ལ་འདུག» «།ཇི་ལྟར་གནས་ཀྱང་རང་གི་ངང་ལ་གནས། །ཇི་ལྟར་འགྲོ་ཡང་རང་གི་ངང་ལ་འགྲོ། །བྱང་ཆུབ་དབྱིངས་ལ་འགྲོ་འོང་ངང་གིས་མེད། །འགྲོ་འོང་མེད་པ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ། །རྨི་ལམ་ན་འགྲོ་བ་དང༌། འདུག་པ་དང༌། གནས་པར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་གཉིད་གཅིག་གི་ངང་ལ་སྣང་ཡང་གཉིད་ལས་འགྲོ་འདུག་གནས་པ་མེད་པ་ལྟར།

這是完整的漢語直譯: 不思維顯現與心,僅認知那獨一無二的赤裸覺性,則法性自顯。如安樂床上放鬆,如無事閒適之人的教授。 實修此時,當覺性赤裸之力、心識、境相三者聚合時,雖心識顯現於境,但不思維二者,僅認知那獨一覺性,則境心二者自然解脫。如解開馱畜背上的主繩,則所有負載自然解脫。 又,境、心識、作意三者被稱為輪迴妄念之法。認知獨一覺性,則彼三自然解脫,清凈無餘,即為言語心智窮盡的自生本智法性。 執著應斷輪迴和應取涅槃即是境、心識、作意三者,故離心之取捨對治之間,應結束于覺性赤裸顯現。 總之,放下外顯現和內心識,其間專注于赤裸獨存的心識。如《大鵬》中說: "離無顯空之智慧, 不取不捨不染自然, 一中三誰能觸及, 非虛非實明顯安住。" 又說: "業根言語心智窮盡, 離染對治方便智慧障礙除, 無法依此求果, 無需反求即為束縛, 自然本來正常溫暖結束, 還歸自然輪涅間繫縛。" 闡述一解脫之理由: 無論如何安住皆安住自性, 無論如何安住皆安住自性, 無論如何行走皆行走自性, 菩提界中本無來去, 無來去即諸佛之身。 如夢中所見行走、安住、停留,雖顯現於一睡眠中,然睡眠中無行住坐臥。

གནས་པར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་གཉིད་གཅིག་གི་ངང་ལ་སྣང་ཡང་གཉིད་ལས་འགྲོ་འདུག་གནས་པ་མེད་པ་ལྟར། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་འདི་ན་སྐྱེ་དགུ་འགྲོ་འདུག་གནས་པར་སྣང་ཚད། གཞི་སྣང་མེད་པ་གསལ་སྣང་རིག་པ་གཅིག་གི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པ་སྟེ། རིག་པའི་ངོ་བོ་ནི་འགྲོ་འོང་མེད་པའི་བདག་ཉིད་རྒྱལ་བའི་ཆོས་སྐུ་རང་མལ་ན་གནས་པ་ལས་མ་གཡོས་པའོ། །ཀུན་བྱེད་ལས། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་འཁོར་འདས་དེ་བཞིན་ཉིད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་གཡོས་པ་མེད་པ་སྟེ། །ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་གཡོས་མེད་ཞི«༼༢༽«། །ཞེས་» «སོ། །སྨྲ་བརྗོད་ཐམས་ཅད་རིག་པ་བརྗོད་མེད་ཀྱི་ངང་ལས་མ་འདས་པས་དོན་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་སྨྲས་ཀྱང་རང་གི་ངང་ལ་སྨྲ། །ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཀྱང་རང་གི་ངང་ལ་བརྗོད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་སྨྲ་བརྗོད་ངང་གིས་» «མེད། །སྨྲ་བརྗོད་མེད་པ་དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་གསུང༌། །འདི་ཡང་རྨི་ལམ་གྱི་སྨྲ་བརྗོད་གཉིད་ལས་མ་གཡོས་པ་ལྟར། ད་ལྟར་གྱི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་ལས་གཞན་མེད་ལ། རིག་པ་བརྗོད་མེད་མཁའ་མཉམ་དག་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བདེན་གཉིས་འདྲ་གཞིའི་ཚིག་རྣམས་ནི། །བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱི་བློ་ལ་ཡང༌། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་ཚིག་ཏུ་གོ» «།ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དྲན་རིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་མ་གཡོས་པས་དོན་ལ་དྲན་རྟོག་གཞི་མེད་རྩ་བ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་དྲན་རིག་ཏུ་སྣང་བ་ཉིད་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་བར་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་བསམས་ཀྱང་རང་གི་ངང་ལ་བསམ། །ཇི་ལྟར་བརྟགས་ཀྱང་རང་གི་ངང་ལ་རྟོག» «།བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་བསམ་རྟོག་ཡེ་ནས་མེད། །བསམ་རྟོག་བྲལ་བ་དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་» «ཐུགས། །དྲན་རིག་ཏུ་འཆར་བ་ཉིད་ནས་དྲན་རིག་ཡོད་མ་མྱོང་བ་རྨི་ལམ་གྱི་དྲན་རྟོག་ལྟ་བུ་སྟེ་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་འཛིན་པས་སེམས་ཅན་འཁྲུལ་རྟོག་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་ལ་རིག་པའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་ལ་རིག་པ་དྲན་རྟོག་གི་ཡུལ་ལས་འདས་པས། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ནི་དྲན་རྟོག་གི་མཐའ་དང་བྲལ་བར་བཞུགས་སོ། །ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས།

這是完整的漢語直譯: 如夢中所見行走、安住、停留,雖顯現於一睡眠中,然睡眠中無行住坐臥。同樣,顯現存在的輪迴涅槃諸法及此處眾生行住坐臥之所顯,皆未離無基明顯覺性之自性。覺性本體即無來去之自性,諸佛法身安住自處未動。 如《遍作》中說: "顯現存在器情輪涅如是性, 未離菩提心, 一切未離菩提心而寂。" 說明一切言說皆不離不可言說覺性之自性,故實際上不可言說: 無論如何言說皆言說自性, 無論如何表述皆表述自性, 菩提心中本無言說, 無言說即三世諸佛之語。 此亦如夢中言說未離睡眠,現今一切聲音不離覺性自性,覺性不可言說如虛空清凈。如《六界》中說: "似二諦之詞語, 於我等心中, 如夢中言語而解。" 說明憶念覺知未離菩提心,故實際上憶念分別無基無本,憶念覺知自顯時從未存在: 無論如何思維皆思維自性, 無論如何分別皆分別自性, 菩提心中本無思維分別, 離思維分別即三世諸佛之心。 憶念覺知顯現時從未有過憶念覺知,如夢中的憶念分別,執著非有為有,故稱眾生行於迷妄分別。實際上未離覺性自性,覺性超越憶念分別境界,故為無分別智慧,諸佛之心離憶念分別邊際而安住。如《寶鬘莊嚴》中說:

རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ནི་དྲན་རྟོག་གི་མཐའ་དང་བྲལ་བར་བཞུགས་སོ། །ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་ནི་བདག་རྟོག་གི་མཐའ་དང་བྲལ་བས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དོ་ཞེས་སོ། །དོན་དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པས་རྟོགས་པས་རང་རིག་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་རང་ལས་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོར་རྙེད་ནས་འཁྲུལ་སྣང་གི་འཁོར་བ་སྟོངས་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བ། །མ་བཙལ་གཞག་པའི་མན་ངག་གིས། །ཡེ་ཡོད་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་རྙེད། །དེ་ཚེ་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་དག» «།དག་པའི་རྟགས་སུ་ཆོས་རྣམས་ཟད། །འདི་ཉིད་ཟད་པས་འཁོར་བ་སྟོངས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བ་གྲག་པ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་རིག་པ་གཅིག་པུའི་ངང་ལས་གཞན་ན་མེད་པ་ལྟར། སྐུ་གསུམ་ཞིང་ཁམས་དང་བཅས་པ་ཡང་རང་རིག་གཅིག་པུར་བསྟན་པ་ནི། མེད་ལ་ཅིར་ཡང་འབྱུང་བ་སྤྲུལ་པའི་» «སྐུ། །ཉིད་ལ་ཉིད་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། །དེ་ལ་དངོས་གཞི་མེད་པས་ཆོས་སྐུ་སྟེ། །འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཀློང༌། །རིག་པའི་ངོ་བོ་མཚོན་བརྗོད་ལས་འདས་པས་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་གྲུབ་པའི་གཞི་མེད་པ་ནི་ཆོས་སྐུའོ། །ཟང་ཐལ་དུ་རྟོགས་ནས་དེའི་ངང་ལ་རིག་པ་དེ་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་སྤྱོད་པ་སྟེ་རང་མལ་དུ་གནས་པས་ཕྱང་མ་ཆད་པར་རང་གསལ་གྱི་གཞི་ནི་ལོངས་» «སྐུའོ། །གསལ་དངས་ལས་ཐུགས་རྗེའི་འཆར་ཚུལ་མ་འགགས་པའི་ཆ་ནི་སྤྲུལ་སྐུའོ། །དེ་ལྟར་སྐུ་གསུམ་རིག་པ་ཉིད་ལས་གཞན་ན་མེད་པ་ནི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་གསང་བ་ལས། ངོ་མཚར་སྐུ་དང་སངས་རྒྱས་ཞིང་ཁམས་ཀྱང༌། །གཞན་ན་མེད་དེ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ངང༌། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་འཁོར་འདས་རིག་པ་གཅིག་ལས་མ་གཡོས་པས། རིག་པ་གཅིག་གྲོལ་ན་འཁོར་འདས་ཀུན་གྲོལ་བའི་གནད་འདི་རབ་ཏུ་ཟབ་པར་བསྟན་ཏོ། །གྲོལ་ལུགས་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཀྱང༌། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ངོ་བོ་དཔེ་དང་བཅས་ཏེ་གསུངས་པ། འགག་པ་མེད་པའི་རིག་པ་ལ། །འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ལྡོག་པ་མེད། །ཡེ་གྲོལ་ཡིན་པས་རྟེན་«༼༡༽«ནས་འཕགས། །རང་གྲོལ་ཡིན་པས་ཡུལ་རྐྱེན་ཟད། །ཅེར་གྲོལ་ཡིན་པས་སྣང་བར་དག» «།

這是完整的漢語直譯: 無分別智慧即諸佛之心,離憶念分別邊際而安住。如《寶鬘莊嚴》中說:"佛心離我執邊際,故為不可思議智慧。" 瑜伽士通達此義,發現自覺原始佛性大通達,迷亂顯現之輪迴空寂。如《六界》中說: "從無分別智慧生, 無尋安住之竅訣, 發現本有原始佛, 爾時迷亂顯現凈, 凈相諸法盡, 此盡則輪迴空。" 如是,一切顯現、聲音、分別皆不離獨一覺性自性,三身與剎土亦唯一自覺,如是宣說: "無中任運生即化身, 自性自受用即報身, 彼無實基故法身, 果三身任運成就界。" 覺性本體超言思故無實有相之基,即法身。通達無礙后,于其自性中覺性任運受用,即安住自處而不間斷自明之基,即報身。明凈中悲心顯現不滅之分即化身。如是三身不離覺性自身,即自生智慧。如《幻化秘密》中說: "稀有身及佛剎土, 無他唯自生智慧性。" 如是,輪涅未離獨一覺性,若覺性一解脫則輪涅皆解脫,此要訣極為甚深。 五種解脫方式,如《珍珠串》中所說本質及比喻: "無礙覺性中, 無迷因故無退轉, 本解脫故超勝依處, 自解脫故境緣盡, 頓解脫故顯現清凈。"

།ཅེར་གྲོལ་ཡིན་པས་སྣང་བར་དག» «།མཐའ་གྲོལ་ཡིན་པས་མུ་བཞི་འགགས། །གཅིག་གྲོལ་ཡིན་པས་དུ་མ་སྟོངས། །རྐྱེན་རྣམས་རྐྱེན་གྱིས་གྲོལ་བས་ན། །དམིགས་པའི་ཆོས་ལ་ང་མི་» «ལྟོས། །ཡུལ་རྣམས་ཡུལ་གྱིས་གྲོལ་བ་ལ། །གཟུང་འཛིན་གཉིས་ལ་ང་མི་» «ལྟོས། །རྒྱུ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིས་གྲོལ་བ་ལ། །འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་ང་མི་ལྟོས། །ཆོས་ནི་ཆོས་ཀྱིས་གྲོལ་བ་ལ། །ཐ་སྙད་ཚིག་ལ་ང་མི་ལྟོས། །སེམས་ཉིད་སེམས་ཀྱིས་གྲོལ་བ་ལ། །མཚོན་བྱེད་བློ་ལ་ང་མི་ལྟོས། །དྲི་མས་དྲི་མ་འཁྲུ་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་དག་པས་དག་པ་གྲོལ། །དུག་གིས་དུག་རྣམས་འཇོམས་པ་དང༌། །ལྕགས་ཀྱིས་ལྕགས་རྣམས་གཅོད་པ་དང༌། །རྡོ་ཡིས་རྡོ་རྣམས་གཅོག་པ་དང༌། །ཤིང་གིས་ཤིང་རྣམས་སྲེག་པ་ལྟར། །རང་རང་དགྲ་ནི་རང་གིས་བྱེད། །རིགས་མི་མཐུན་པས་གྲོལ་བ་མིན། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གིས་གྲོལ་ལུགས་ལྔ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བཅས་པའི་ཆིངས་དྲུག་ཐལ་ལོ། །ད་ནི་དགོངས་ཀློང་ཆོས་ཉིད་དུ་གདམས་པའི་རིམ་པ་ལས། མཁའ་མཉམ་བསམ་བརྗོད་འདས་པར་ཆིངས་སུ་བཅིང་བ་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཀློང་ཆེན་ངང་ཉིད་ལས«༼༡༽«། །དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འབྱུང་» «སྟེ། །ཤེས་པའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་མི་གཡོ་ན། །དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་དགོངས་པ་ཡིན། །ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ངོ་བོའི་ངང་ངེས་པ་ནི་སེམས་ཉིད་དྲན་བསམ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་འབྱུང་འཇུག་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བར་ཕྱམ་གདལ་ནས་འཇོག་པ་སྟེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། མ་བསྒོམས་བཞག་པའི་ས་སྟེ་རང་རིག་པ། །སྒྲ་དང་བློ་བྲལ་ཀུན་གྱི་ཕ་རོལ་ཞིང༌། །དམིགས་བཅས་རང་སོ་ཉིད་དེ་བཅོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། བླང་དོར་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཉིད་ལ། །མཁའ་ལྟར་གནས་པས་ལུས་སེམས་བཅོས་སུ་» «མེད། །འདུ་ཤེས་ཞེན་འཛིན་མེད་པས་»«བསྒོམ་དུ་«༼༢༽«མེད། །མཁའ་ལྟར་རབ་ཞི་རྙོག་པ་ཀུན་བྲལ་ལ། །ཡུལ་ལ་མི་འཇུག་དགོངས་པ་དམིགས་འཇུག་བྲལ། །» «ཞེས་སོ། །རིག་པ་གསལ་སྟོང་ཆེན་པོར་འགག་བཅིང་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་རང་བཞིན་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ཡངས་འདྲ། །དྲན་དང་རྟོག་པ་མེད་པ་སྒོམ་པའི་མཆོག» «།རང་གི་རང་བཞིན་མ་གཡོས་བཅོས་པ་མེད། །

這是完整的漢語直譯: 頓解脫故顯現清凈, 邊際解脫故四邊滅, 一解脫故多種空, 諸緣由緣解脫故, 我不依所緣之法。 諸境由境解脫故, 我不依能所二取。 因由因解脫故, 我不依輪涅二者。 法由法解脫故, 我不依名言詞句。 心性由心解脫故, 我不依能詮之智。 如垢除垢般, 如是清凈由清凈解脫。 如毒克制諸毒, 如鐵切割諸鐵, 如石擊碎諸石, 如木燃燒諸木, 各自之敵由自作, 非由異類而解脫。 以上闡述了五種解脫方式及其本質的六種要點。 現在,從證悟空性法性的教授次第中,闡述等同虛空超越思維言說的要點: 從菩提心廣大境界中, 不生憶念分別, 心中不動知覺相, 此即唯一佛陀意趣。 從本體、自性、大悲三者中,首先確定本體境界,即心性無憶無念的境界中,遠離出入希求恐懼,平等安住。如《大鵬》中說: "無修安住處即自覺, 離聲離心超越一切, 有緣自處何須改?" 又如《遍作》中說: "無取捨菩提法性中, 如空而住身心無改, 無執著故無所修, 如空極寂離諸染, 不入境故意離緣。" 覺性明空大界中安住: "菩提自性如廣闊虛空, 無憶無念是修行之最, 自性不動無需改造。"

རང་གི་རང་བཞིན་མ་གཡོས་བཅོས་པ་མེད། །མི་བསམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་བྲལ་» «བ། །རང་བབས་ཆོས་ཉིད་དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད། །འགྱུ་འཕྲོའི་ཀུན་རྟོག་མེད་ན་སྒོམ་པའི་མཆོག» «།རིག་པའི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ཉི་ཟླ་བསྒྲིབ་པ་མེད་པ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་སྣང་བ་ལྟར། རང་གསལ་རྗེན་ལ་བུད་པའི་ངང་ལ་རྣམ་རྟོག་འཕྲོ་འདུ་མེད་པར་ས་ལེ་བཞག་པས། ལྷུན་གྲུབ་རང་ངོ་ན་གསལ་བ་སྟེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། མ་བསྒོམས་ཡེ་ཤེས་ལྷུག་པ་བཅོས་པ་མེད་པའི་གནད། །རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་དང་བྲལ་བའི་རང་སྣང་བསྒྲིབ་མེད་ཉིད། །རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པའི། །ཡེ་རྫོགས་སྙིང་པོའི་ལྷུན་གྲུབ་ཡུལ་ལ་རོལ། །ཞེས་སོ། །དེའང་རྣམ་རྟོག་རང་དྭངས་ཀྱི་འགལ་ཟླར་གྱུར་པ་དང༌། མཐའ་མེད་པས་གཞག་པའི་ས་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟོག་བྲལ་རང་སངས་རྗེན་པ་རང་བཞིན་གྱི་རང་དྭངས་ལ་གནས་དགོས་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། རྣམ་རྟོག་ཡུལ་ལ་མཚན་མའི་གྲངས་ལས་འདས། །» «བྱས་པས་མི་ཟིན་རྟོག་པས་རྟོག་པ་འཇིལ། །ཆུ་ལས་རྙོག་པ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་བསླུས། །ཞེས་སོ། །ཤར་གྲོལ་རིས་མེད་རྗེན་པར་བཅིང་བ་ནི། །དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་གང་གནས་དམ་པའི་སེམས། །སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་མཚོན་པ་ཀུན་དང་» «བྲལ། །མི་གཡོ་ཆོས་དབྱིངས་འཛིན་རྟོག་ཕྱམ་འདས་པ། །རྒྱལ་བའི་དགོངས་ཀློང་རང་བཞིན་ཡངས་པའི་མཆོག» «།ལུས་སེམས་བཅོས་མའི་འཆིང་བ་རྣམས་སྤང་ཞིང༌། །གྱིན་འདའ་ལྷོད་ཆགས་དྲན་བསམ་ཅི་འགྱུས་ཀྱང༌། །གཞི་གཞག་ཆོས་ཉིད་ངང་ལས་མི་གཡོ་ན། །ཐམས་ཅད་ཀུན་བཟངས་དགོངས་ཀློང་ཡངས་པ་ཡིན། །རིག་པའི་དྭངས་ལས་འཆར་ཚུལ་མ་འགགས་པར་འགྱུ་འཕྲོར་ཤར་ཡང༌། ཆུ་དང་རླབས་ལྟར་བཟང་ངན་མེད་པས་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་ཟང་ཐལ་བའི་རིག་པ་ངོས་བཟུང་ནས་གཞག་དུས། ཤར་བ་དང་གྲོལ་བ་དུས་མཚུངས་ཏེ་འགྱུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགག་པར་སྐྱེས་པའི་མཚང་ངོ་ཤེས་པས་གང་དགར་འཆར་དུ་འཇུག་པ་གནད་དུ་ཆེ་སྟེ། ཤར་ས་ལ་ངོས་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོས་མ་བསམས་མ་བསླད་པས་སྤང་གཉེན་མེད་པར་གྲོལ་ཟིན་པ་ཉིད། ཁྱུང་ཆེན་ལས། གནས་པས་འགགས་ལ་འགྱུས་པས་རང་སར་དག» «།མེད་མཐོང་མ་སྤངས་ངོ་ལ་སངས་མེད་པ། །ས་མེད་འདི་ཉིད་གནས་ཏེ་གང་འགའི་«༼༡༽«ཡུལ། །

這是完整的漢語直譯: 自性不動無需改造, 不思維離諸意念, 自然法性三時無變遷, 無動搖妄念即最勝修行。 覺性自性光明如日月無遮蔽于虛空中顯現,于自明赤裸狀態中無分別散聚,清晰安住,任運自顯。如《大鵬》中說: "無修智慧自在無改造之要, 無因離緣自顯無遮蔽, 離勤唯一非人為, 本圓滿精華任運境中游。" 又,分別念成為自凈的對立面,無邊際故無安住處,因此應住于離念自凈赤裸的自然自凈中。如《遍作》中說: "分別境相超數量, 作為不及念破念, 如水濁般愚者惑。" 顯解脫無分別赤裸安住: "如是真如所住勝義心, 唯一佛陀離諸能詮, 不動法界超執念, 佛陀意趣自性廣大最勝, 應捨身心造作束縛, 放鬆鬆弛任何憶念思維, 若不離基法性境界, 一切皆普賢意趣廣大。" 從覺性清明中顯現方式無礙而動搖,如水與波浪般無善惡故大平等通達,認定覺性而安住時,顯現與解脫同時,動搖本身即滅,了知生起之過患,任其隨意顯現極為重要。于顯現處不以對治分別念污染,無斷除對治而解脫。如《大鵬》中說: "住則滅,動則自處凈, 無見未斷面前無凈, 無處此即住任何境。"

ས་མེད་འདི་ཉིད་གནས་ཏེ་གང་འགའི་«༼༡༽«ཡུལ། །འཇུག་སྟེ་གང་གི་ཕ་རོལ་སོང་བ་མེད་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། རྟོག་དཔྱོད་འདས་ལ་རྟོག་དཔྱོད་བསམ་མི་བྱེད། །མ་བཅོས་ཇི་བཞིན་པ་ལ་འཆོས་མི་བྱེད། །བྱ་བ་གང་བཏང་ཅི་སྣང་ཆོས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་རང་བཞིན་བཞག་པས་གྲོལ་བར་སྟོན། །ཞེས་སོ། །འདིར་འགྱུ་བ་འཆར་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་བ་དང༌། གོང་དུ་རྟོག་པ་མེད་པར་བཤད་པ་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། མཚར་ཆེ། ཁྱད་པར་དེ་ཙམ་བརྗོད་ནས་ད་རུང་མི་ཤེས། སྐལ་མེད་རྨོངས་ཆེན་འབར་བ། ཕག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ན་ཅིར་འགྱུར། འོན་ཀྱང་གསལ་བར་བཤད་ན། ཐུགས་རྗེའི་རྩལ་ལས་འགྱུ་འཕྲོ་ཤར་དུས་འཕྲོ་ཆ་དེ་རྟོག་པ་རླུང་གི་རྟ་ཅན་ཡིན་པས་དེ་ལ་རྗེས་མི་མཐུད་ངོ་ལ་མི་ལྟ་བར་ཅོག་བཞག་ནས། རིག་པ་རྗེན་པ་ཟང་ཐལ་དེ་ངོས་འཛིན་པས་ཟང་ངེ་རྗེན་ནེ་སང་ངེ་བར་མེད་གསལ་དྭངས་ཆེན་པོར་སྐྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་གྱི་གཞག་ཐབས་ཐལ་ལོ། །ད་ནི་དགོངས་པ་ཆོས་ཉིད་ཡངས་པར་འཕྲང་བསལ་བ་ལས། རྩལ་དང་རོལ་པའི་འཆར་ཚུལ་མ་འགགས་པར་དག་མཉམ་བློ་འདས་གཅིག་ཏུ་འཕྲང་བསལ་ཏེ། མ་བཟུང་མ་བཏང་འཇུར་བུའི་སྒྲིམ་གློད་» «མེད། །ཇི་བཞིན་རང་བབས་རྒྱ་ཡན་ངང་གིས་ཟིན། །མི་གཡོ་ཕྱམ་གདལ་ཡངས་དོག་མེད་པའི་ཀློང༌། །དྲན་བསམ་ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་རང་ཞི་ན། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའི་དགོངས་པ་ཡིན། །འདི་ནི་རིག་པའི་ངོ་བོ་སྟོང་གསལ་དུ་མ་ཡེངས་ན། །དེ་ལས་རྩལ་རྒྱ་ཡན་དུ་ཤར་ཡང་སྐྱོན་མེད་ཅེས་སྟོན་པ་སྟེ། ཤེལ་གོང་ལག་ནས་མ་ཤོར་ན། འོད་ལྔ་ཕྱོགས་མཚམས་སུ་ཤོར་ཡང་འགལ་བ་མེད་ཅེས་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱ་ཡན་དུ་ཤར་བའི་ཤེས་པ་དེ་དང་«༼༡༽«གཅིག་གིས་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་གྱི། དེའི་འཆར་གཞི་རིག་པ་ཟང་ཀ་དེའི་ངང་ལས་ཟང་ངེ་ཐལ་ལེ་མ་ཡེངས་པར་བྱེད་པའོ། །འོ་ན་འཕྲོ་བ་གང་དགར་ཤོར་བས་ཡེངས་སོ་སྙམ་ན་ཡེང་མི་སྲིད་དེ། རླུང་ཕར་གྱེས་རིག་པ་ཚུར་འདུས། གདངས་ནང་དུ་ལོག་པས་རྩལ་གཞི་ཐིམ་ལ་གྲོལ་ཏེ། ངོ་བོ་ཟང་ཀ་ཐིག་ལེ་གཅིག་ཏུ་འདུས་པའི་ངང་དེ་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་གཅིག་པས་བགྲོད་དུ་མེད། །

這是完整的漢語直譯: "無處此即住任何境, 入而無至彼岸。" 又如《遍作》中說: "超尋伺不作尋伺思維, 無改自然不加改造, 任何所作所現法性中, 不思維自性安住即解脫。" 這裡不視動搖顯現為過患,而上文說無分別,這豈非矛盾?真奇怪!說了這麼多差別還不明白,無緣大愚癡者啊!若說是豬會如何?然而若清楚解釋:大悲力動搖顯現時,那動搖部分是乘風的分別念,不隨之不觀察而直接安住,認定赤裸通達的覺性,保持空明清凈的大明澈狀態。 以上闡述了本體、自性、大悲三者的安住方法。 現在,從廣大法性意趣中消除障礙:力用和游舞顯現方式無礙,清凈平等超越心智一味消除障礙: "無執無舍無緊無松, 如實自然放任自在, 不動平等廣狹無別界, 一切憶念自生自息時, 金剛薩埵虛空意趣。" 這是說,若不散亂于覺性本體空明,則從中任運顯現力用亦無過。如水晶不離手,五色光散於四方亦無妨。 任運顯現的意識不是與之一體執著,而是不散亂于其顯現基礎覺性通達的狀態中。若認為散亂于任意顯現而分心,實不可能分心,因為風向外散而覺性向內聚,光芒內返力用融入基礎而解脫,不離本體通達一點凝聚的狀態。如《遍作》中說: "法界一味故無所趣,

ཀུན་བྱེད་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་གཅིག་པས་བགྲོད་དུ་མེད། །སྙིང་པོའི་དོན་དང་འགྲོགས་པས་ཡེང་བ་མེད། ཐིག་ལེ་གཅིག་ཏུ་འདུས་པས་གར་མི་འཕྲོ«༼༢༽«། །ཞེས་སོ། །རྟོགས་མ་རྟོགས་འཆིང་གྲོལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་འཕྲང་བསལ་བའི་ཆིངས་ནི། མ་བཅོས་ཀློང་དུ་མ་ཡེངས་ངང་ལྡན་» «ན། །དྲན་རྟོག་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའང་ཆོས་ཉིད་ངང༌། །ཆེད་དུ་འཇུར་བུས་བཅོས་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱང༌། །མི་རྟོག་མཁའ་ལྟར་ཡངས་ཀྱང་མཚན་མའི་གཟེབ། །ཉིན་མཚན་སྒོམ་པས་འདའ་ཡང་འཆིང་ཞེན་ཉིད། །བསམ་གཏན་ལྷ་དང་མཚུངས་པར་རྒྱལ་བས་གསུངས། །དེ་བས་མ་ཡེངས་འབད་རྩོལ་ཞིག་པའི་སེམས། །རང་བབས་འཛིན་རྩོལ་འདས་པ་ཤིན་ཏུ་གཅེས། །གནད་མ་རྟོགས་ན་ལམ་དུ་འགྲོ་བར་དཀའ་སྟེ། སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་སྒོམ་པ་ཉིན་མཚན་འདྲེས་ཀྱང༌། དེ་ལ་ཞེན་འཛིན་དང་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་ལ་ཆགས་པ་ཡོད་ན་བསམ་གཏན་ལྷའི་སྒོམ་དང་གཅིག་པས་འཁོར་བ་འདི་ནས་སྔ་འདྲེས་གཅིག་གིས་ཀྱང་འཕགས་མི་ནུས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཚོགས་དམ་པའི་ལེའུ་ལས། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་རབ་བརྟན་ལ། །དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་བྱེད་ན། བྱིས་པ་ཉེར་སྤྱོད་ས་ཞེས་བྱ། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཉིད་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་གང་གིས་རིག་པ་ཟང་ཀར་རྟོགས་དུས་རྩལ་ལས་ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་འཇུག་ཀྱང་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་མ་འདས་པས་ཆོས་སྐུ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ལས་མ་གཡོས་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། རྟོག་པ་རང་སར་གྲོལ་བའི་ལྟ་བ་ལ། །མ་ཡེངས་རང་བཞིན་བཞག་པས་བྱ་བཙལ་མེད། །ཀུན་ཀྱང་རང་བྱུང་རང་སར་གྲོལ་བ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །འདིར་འགག་བསྡུ་ན། ཆེད་དུ་དམིགས་པས་བཅོས་པའི་ལྟ་སྒོམ་བསྟན་ཡང་མཚན་མའི་ཆོས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཐ་མལ་མ་བཅོས་པ་ལའང་རིག་པ་ཟང་ཀར་མ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་ཐོག་ཏུ་འཆོར་བ་འཁོར་བའི་རྟོག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རིག་པ་ཟང་ཐལ་གྱི་ངང་ལ་རེ་དོགས་ཀྱི་ལྷད་མ་ཞུགས་པར་གྲ་ཟང་ངེ་རྟོགས་པའི་ངང་ལས་མ་ཡེངས་ན་གཉིས་སུ་མེད་པ་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཀྱེ་སྟོན་པའི་»«ངོ་བོ་«༼༡༽«ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ཡིན«༼༢༽«། བསྒོམ་ཞིང་བསམ་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །

以下是完整的漢語直譯: 從《遍作》中:法界中為一故無可行進。與本質義相伴故無散亂。融為一滴故不會散逸。 因為覺悟與未覺悟、束縛與解脫是自性,所以消除障礙的要訣是:在未加工的廣闊中不散亂而安住時,念頭和概念進入對境也是法性的狀態。如果刻意用人為方法加工,即使是法性,也會變成如虛空般廣闊的無念之相的網羅。雖然日夜修行也超越不了執著的束縛。佛陀說這與禪定天相同。因此,不散亂、努力已止息的心,自然安住超越執著努力是極其珍貴的。 如果不瞭解要點,很難走上道路。即使日夜專注一心修行,如果對此有執著,或者貪戀樂明無念的體驗,就與禪定天的修行相同,無法超越這個輪迴,連一個先行者也無法超越。如《三摩地會正法品》所說:"即使三摩地極為穩固,如果對此明顯執著,稱為凡夫行境,不能成為涅槃。" 任何瑜伽士在了悟覺性清明時,雖然心識作用進入對境,但本質未離法性的狀態,故未動搖法身任運成就的密意。如《遍作》所說:"于念頭自解脫的見地中,不散亂自然安住則無需尋求。一切皆自生自解脫。" 在此總結:應知刻意緣取而加工的見修雖有教示,但是相的法。對於平常未加工的狀態,也應知若未了悟覺性清明,心識散落於對境是輪迴的念頭。在覺性明朗的狀態中,若無希懼之雜染而清晰了悟並不散亂,應知是不二的佛陀密意。如該續中所說:"嗟!教主的本質是遍作王。于不可修不可思的法性中,"

བསྒོམ་ཞིང་བསམ་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །མ་བསམས་ཡལ་བར་གནས་པས་འཁོར་བ་ཉིད། །» «བཙལ་ཞིང་བསྒོམས་པས་རྣམ་རྟོག་མཚན་མའི་ལམ། །དེ་བས་རེ་དོགས་བཅས་པའི་ཏིང་འཛིན་ལ། །གནས་པས་གྲོལ་བར་ཀུན་བྱེད་ལུང་མི་སྟོན། །རྟོགས་པས་གཉིས་ཀའི་འཆིང་བ་རབ་བཅད་ནས། །མི་འགལ་མཉམ་པའི་དོན་ལ་གནས་བྱས་པས། །ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་དགོངས་པ་«༼༡༽«ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཅེས་པ་དང༌། དེ་ལྟར་བསྒོམ་དུ་མེད་པའི་སྙིང་པོ་ལ། །མ་ཡེངས་དྲན་པས་གཟུང་བ་མན་ངག་» «ཡིན། །ཞེས་སོ། །དགོངས་པའི་ངོ་བོ་བློ་ལས་འདས་པར་འཕྲང་བསལ་ནས། དྲན་བསམ་འཕྲོ་འདུ་ལས་འདས་པར་བཅིང་བ་ནི། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་དང་རིས་མེད་པས། །འདི་ཞེས་མི་མཚོན་རང་བཞིན་སྤྲོས་ཀུན་ཞི། །དེ་བས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་སྤངས་ཏེ། །གཞི་བྲལ་ཡངས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ལ་བསླབ། །རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བས། །རྣལ་འབྱོར་པ་བྱང་ཆུབ་འདོད་པས་ལམ་ཡང་ངོ་བོ་ལས་མ་གཡོས་པ་གཅེས་ཏེ་གཞི་ལམ་འཛོལ་བས་འབྲས་བུ་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རིག་པ་ཟང་ཀར་རྟོགས་པ་རང་བཞིན་དག་པའི་ཡུལ་ལས་མ་གཡོས་པ་ཙམ་ལས། ཆེད་དུ་གཏད་སོའི་སྒོམ་པ་མེད་པ་ནི། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དགོངས་པ་སྟེ། མ་སྤངས་ཡོངས་རྫོགས་ཆེན་པོར་གྲོལ་བ་ནི། ཁྱུང་ཆེན་ལས། རང་བཞིན་ཡུལ་ལ་འགག་མེད་སྙིང་པོའི་རྗེས། །སྟོང་ཡུལ་མ་དཔྱད་རང་སར་བཞག་སྟེ་གྲོལ། །མཐའ་བྲལ་དེ་ཉིད་གོང་མའི་སྐྱེ་གནས་» «དག» «།ཅེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་རྣལ་འབྱོར་དུས་གཅིག་འཇུག་པའི་སྐལ་ལྡན་ལ། །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོའི་དགོངས་པ་བསྟན་བྱས་ན། །རྟོགས་པའི་ཀློང་ལ་དྲན་ཞིང་འདྲིས་པ་ལས། །བསྒོམ་ཞིང་འཇུག་ཏུ་མེད་པར་ལུང་སྟོན་ཅིག» «།ཅེས་སོ། །ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་རིག་པ་ལ། གང་ལྟར་ཡང་གདགས་སུ་ཡོད་པར་འཕྲང་བསལ་བའི་ཆིངས་ནི། ཆོས་ཉིད་ཉག་གཅིག་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་» «ཏེ། །ལྟ་བ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ། །སྒོམ་པ་ཉག་གཅིག་བཏང་གཞག་འགྲོ་འོང་མེད། །སྤྱོད་པ་ཉག་གཅིག་བླང་དོར་གཉིས་སུ་མེད། །འབྲས་བུ་ཉག་གཅིག་སྤངས་ཐོབ་གཉིས་དང་བྲལ། །འདི་ནི་རང་བྱུང་ལྷུན་གྲུབ་དགོངས་པ་ཡིན། །

以下是完整的漢語直譯: 于不可修不可思的法性中,不思考而放任則是輪迴。尋求並修習則是分別相的道路。因此,對於具有希望恐懼的三摩地,安住其中不能解脫,遍作不作此教示。通過證悟徹底斷除二者的束縛,安住于不相違平等的義中,我遍作的密意自然成就。"以及:"對於如此不可修的本質,不散亂而以正念持守是口訣。" 超越心智的密意本質消除障礙后,超越憶念思維散聚而約束是:自生本智無有方向偏袒,無法指示為"此",自性寂滅一切戲論。因此,捨棄一切作意,修習離基廣大的義理。 由於覺性的本質離諸戲論邊際,瑜伽士欲求菩提時,道也不離本質是珍貴的,因為基道錯亂則不能獲得果。因此,了悟覺性清明而僅不離自性清凈境,無有刻意緣取的修行,這是自生本智的密意。不捨而圓滿大解脫,如《大鵬》所說:"自性無礙於境是本質之跡,不觀察空境而自然安置則解脫。離邊際即是上等的生處。" 以及《遍作》中說:"嗟!瑜伽士一次入門的有緣者,若教示遍作王的密意,則于了悟的廣闊中憶念熟悉,無可修入,當如是教示。" 對於唯一離戲的覺性,無論如何都可安立,消除障礙的要訣是:法性唯一是自生本智,見解唯一離諸戲論邊際,修行唯一無有放置取捨來去,行為唯一無二取捨,果唯一離斷證二者。這是自生任運成就的密意。

འདི་ནི་རང་བྱུང་ལྷུན་གྲུབ་དགོངས་པ་ཡིན། །རིག་པའི་ངོ་བོ་ཟང་ཐལ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ལྡོག་པས་ཕྱེ་ན། ངོ་བོ་ཟང་ཐལ་པས་ཆོས་སྐུ་ཉག་གཅིག་གོ» «།དེ་ཉིད་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ངོས་ནས་ལྟ་བ་མཐའ་བྲལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའོ། །དེ་ཉིད་རང་ངོ་རྟོགས་པའི་ངང་ལ་བཏང་བཞག་གི་ཤེས་པ་འཕྲོ་འདུ་འགྲོ་འོང་མེད་པར་དངས་ལ་མི་རྟོག་པས་སྒོམ་པ་འོད་གསལ་ཉག་གཅིག་གོ» «།དེ་ཉིད་ལ་བླང་དོར་གཉིས་བཅས་མེད་པས་བླང་དོར་རང་སངས་པའི་ཆ་ནི་སྤྱོད་པ་གཉིས་མེད་ཉག་གཅིག་གོ» «།དེའི་ངོ་བོ་ལ་འཁོར་འདས་མེད་པས་སྤངས་ཐོབ་རེ་དོགས་མེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཉག་གཅིག་སྟེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སྤྱོད་པ་འཛིན་ཆགས་གཉིས་ལས་འདས། །སྒོམ་པ་བཏང་གཞག་གཉིས་ལས་འདས། །ལྟ་བ་ཕྱོགས་དང་རིས་ལས་འདས། །འབྲས་བུ་སྤངས་ཐོབ་མཐའ་གཉིས་བྲལ། །ཞེས་སོ། །ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སུ་འཕྲང་བསལ་བས་གཞི་མཉམ་ཡངས་པ་ཆེན་པོར་བཅིང་བ་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས། །ཆོས་སོ་ཅོག་ཀུན་ཆོས་ཉིད་གདོད་མའི་ངང༌། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་པས། །གང་ཡང་གཞི་གཞག་དགོངས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །རྨི་ལམ་ན་སྣ་ཚོགས་སྣང་ཞིང་ལོ་ཟླ་དང་བསྐལ་པར་སོང་བར་སྣང་ཡང་རང་རིག་མལ་ལས་མ་གཡོས་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཙམ་ལས་གྲུབ་པ་མེད་པ་ལྟར། ད་ལྟར་གྱི་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་སུ་སྣང་ངོ་ཅོག་དང་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་སོང་བར་སྣང་ཡང་ངོ་བོ་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་པས་གདོད་མའི་ངང་དུ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། རྩལ་ཆེན་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་ལུང་ལས། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཆོས་སོ་ཅོག» «།གདོད་ནས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ངང༌། །མ་གཡོས་རྩལ་ཆེན་ལྷུན་གྱིས་ རྫོགས། །དངོས་བྲལ་སྟོང་པའི་རང་སྣང་ངོ༌། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གིས་ཐེ་ཚོམ་དང་རྟོག་མཐའི་འཕྲང་ལས་སྒྲོལ་བའི་ཆིངས་ལྔ་ཐལ་ལོ། །ད་ནི་རང་དྭངས་རྒྱ་མཚོ་དྭངས་པའི་འོད་གསལ་དུ་ལ་བཟླ་བ་ལས། མི་གཡོ་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་རང་ས་གཟུང་བ་ནི། །སྣ་ཚོགས་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །གང་དུ་འདི་ལྟར་འཇོག་ཅེས་མི་རྟོག་པར། །རང་བབས་སྤྲོ་བསྡུ་བྲལ་བར་ལྷུན་གྱིས་ཞོག» «།ཆོས་ཉིད་མཉམ་པའི་ཀློང་དུ་ངང་གིས་གནས། །

以下是完整的漢語直譯: 這是自生任運成就的密意。覺性本質明朗唯一的光點,若以名言分類則:本質明朗故為唯一法身。從其離諸戲論邊際的角度是離邊大圓滿見。于了悟自性的狀態中,無有放置取捨的心識散聚來去,清明而無念故為唯一光明修。於此無有二取捨,故自然離取捨的方面是唯一無二行為。其本質無有輪涅,故無斷證希懼是唯一果。如《獅子力圓滿》所說:"行為超越執著二者,修行超越放置二者,見解超越方向偏袒,果超越斷證二邊。" 通過消除一切障礙而成為自生本智,約束于平等廣大的基中是:顯現有情器世間輪迴涅槃,一切諸法皆是法性本初狀態,未動搖自生本智自身,應知任何基礎安立都是密意。 如同夢中雖現種種景象,似經年月劫數,但自覺未離床榻,僅是如此顯現而無實有。同樣,現在雖顯現為有情世間輪迴涅槃等一切,似經長久時間,但本質未離法界,應知在本初狀態中無有遷變。如《大力圓滿功德續》所言:"顯現有情輪涅諸法,本來自生本智狀態,未動搖大力任運成,離實空性自顯現。" 以上已完成五種消除疑惑分別邊際障礙的約束。現在融入自凈如海澄清的光明中,持守不動大平等的自處是:對於顯現為種種境的諸法,不作"如此安立"的分別,自然離增減而任運安住。自然安住於法性平等的廣闊中。

ཆོས་ཉིད་མཉམ་པའི་ཀློང་དུ་ངང་གིས་གནས། །རིག་པ་རང་ངོ་དྭངས་དུས་སྣང་ཚུལ་མ་འགག་པར་ས་ལེ་བའི་ངང་རང་རིག་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གཞག་པ་སྟེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། ཆོས་ཀུན་སྤྲོས་དང་བྲལ་ཞིང་རྙོག་མེད་པས། །བྱས་མེད་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་འདི་ཆེ། །རྒྱུ་འགགས་རྐྱེན་ཡལ་འབྲས་བུ་ཟད་པའི་ གནད། །གང་ལ་མ་བརྟེན་གཅིག་གིས་གྲོལ་བའི་ཀློང་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། གང་དུ་ཇི་ལྟར་གཞག་པའི་ཚུལ་མེད་པར། །མ་བཙལ་རང་སར་བཞག་པས་སྒོམ་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །རང་གསལ་ཟང་ཐལ་རྗེན་པར་ས་གཟུང་བ་ནི། །དཀར་དམར་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ལ། །དབང་པོ་མི་བསྡུ་མིག་ཀྱང་མི་འགུལ་བས། །བདག་ལ་མི་བསམ་གཞན་ལ་མི་རྟོག་པར། །ཕྱམ་ཕྱལ་ཡངས་པ་ཆེན་པོར་རང་གསལ་ཞོག» «།རྒྱ་མཚོ་དྭངས་པར་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་ལྟར། ། ལུས་མི་གཡོ་རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་ཀྲུང༌། མིག་མི་འགུལ་ཧར་གཞག་དྭངས་པ། ཡུལ་མི་དགག་སྣ་ཚོགས་གསལ་སྣང༌། སེམས་མི་རྟོག་སྤྲོ་བསྡུ་རང་ཆད། རིག་པ་ཟང་མ་ཐལ་དུ་གཞག་པ་སྟེ། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། རིག་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་ལ། ། འགག་མེད་ཟང་ཐལ་གནས་པའི་དཔེ། །དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་དྭངས་པ་ལ། །གཟའ་དང་སྐར་མ་ཤར་བ་བཞིན། །བག་ལ་ཉལ་བའི་དུས་«༼༡༽«མེད་པར། །སྣ་ཚོགས་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོར་གནས། །ཞེས་སོ། །རྒྱ་གྲོལ་ཡངས་པ་ཕྱམ་གདལ་དུ་དཔང་བསྟོད་པ་ནི། རྒྱ་བསྐྱེད་དཔངས་བསྟོད་སྤྲོ་བསྡུ་བྲལ་བའི་སེམས། །ཀུན་མཉམ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དགོངས་པ་ལ། །ཕྱི་ནང་བར་མེད་ནམ་མཁའ་འདྲེས་པའི་ཉམས། །བདེ་གསལ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་ཏིང་འཛིན་འཆར། །ངོས་ཟིན་པ་ཙམ་གྱིས་གཏད་སོ་མི་བསྒོམ་པར། རོ་སྟོད་སེང་བྱས། ལྟ་སྟངས་ཕྱལ་བྱས། མིག་ཀྱང་ཕར་འཁྲུལ་ཚུར་འཁྲུལ་བར་སྣང་གི་དབྱིངས་དང་ཐག་རིང་པོར་གཏད་ནས། རིག་པ་རྒྱ་བསྐྱེད། སྒོ་ལྔ་རང་ཡན་དུ་འཆོར་བཅུག་ནས་བསྒོམས་པས་ཕྱི་ནང་བར་མེད་དུ་ཕྱལ་སོང་ནས། ལུས་དང་ནམ་མཁའ་འདྲེས་པའི་ཉམས་དང༌། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོའི་ཉམས་དང༌། རིག་པ་ཟང་ཐལ་རྗེན་པའི་ཉམས་འཆར་ཏེ། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སང་སེང་ཁྲལ་ཁྲོལ་ཟང་ཐལ་བ་སྙམ་པ་དང༌། ཤེས་པ་ཟང་ཐལ་རྗེས་མེད་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་སྙམ་པ་དང༌།

以下是完整的漢語直譯:

自然安住於法性平等的廣闊中。當覺性自相清明時,于顯現方式不阻礙而明朗的狀態中,安置於自覺無增減的法性。如《大鵬》所說:"諸法離戲論無濁,無作自處解脫此要訣甚大。因滅緣消果盡之要訣,不依于任何一者而解脫的廣闊。"以及《遍作》中說:"無有如何安置之理,不尋求而自然安置即是修行。"

持守自明朗明凈的赤裸是:對於顯現為白紅等境的形相,不收攝諸根,眼也不動,不思維自己,不分別他者,廣大坦然中安住自明。如同澄清海中現影像,身不動金剛跏趺,眼不動清明直視,境不遮種種明顯,心不念增減自斷,安置覺性明朗。如《寶嚴飾》所說:"于覺性本質,無礙明朗安住之喻,譬如澄清海中,日月星辰顯現。無有潛伏時,種種明朗廣大安住。"

廣大解脫坦然中提升是:廣大提升離增減之心,于平等自生本智密意中,無內外中等如虛空融合的體驗,顯現樂明離戲的三摩地。

僅僅認識后不修有所緣,上身挺直,目光放鬆,眼睛也向遠處虛空凝視,擴充套件覺性,任五根自然放鬆而修,則內外中無別地坦然,生起身與虛空融合的體驗,以及樂明無念明朗廣大的體驗,和覺性明朗赤裸的體驗。一切顯現似乎清澈明朗,意識似乎明朗無跡坦然。

སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སང་སེང་ཁྲལ་ཁྲོལ་ཟང་ཐལ་བ་སྙམ་པ་དང༌། ཤེས་པ་ཟང་ཐལ་རྗེས་མེད་ཕྱལ་ཕྱལ་བ་སྙམ་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་ཟང་ཐལ་རྒྱ་གྲོལ་སྟོང་པར་མཐའ་ཆོད་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ངང་ནས་ཅི་ཡང་འཆར་«༼༢༽«བ་སྙམ་པ་དང༌། ཇི་ལྟར་བརྟགས་ཤིང་བསམས་ཀྱང་རྣམ་རྟོག་བཙལ་གྱིས་མ་རྙེད་པར་ད་སྐྱེ་མི་སྲིད། སྔར་ཡང་སྐྱེས་པ་མི་འདུག» «ད་ལྟ་རྟོག་པ་སུ་ལ་ཡང་མི་འདུག་པར་རྣམ་རྟོག་མང་ཟེར་བ་ཅི་ཡིན་ན་ཨང་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཟང་ཐལ་གྱི་ཉམས་བརྗོད་ལས་འདས་པ་འཆར་རོ། །སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། དགོངས་པ་རང་གནས་ཏིང་འཛིན་ཅོག་གཞག་ངང༌། །དངོས་མེད་རང་སྣང་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་གྱི་གཙོ«༼༣༽«། །འགྱུར་མེད་རང་སངས་ཆོས་ཉིད་ཀུན་གྱི་ཡུལ། །རང་སྣང་མི་རྟོག་གཅིག་པུ་ལྷང་ངེ་«༼༤༽«གནས། །དཔྱོད་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་བྲལ་བ་ནི། །གསང་སྔགས་དོན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གིས་རིག་པ་སྒོམ་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་ལ་བཟླ་བའི་ཆིངས་གསུམ་ཐལ་ལོ། །ད་ནི་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་འཕྱོང་ཆེན་པོས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྟོག་མཐའ་བསལ་བ་ལས། རང་བྱུང་གི་དགོངས་པར་བཞག་པས་འཁྲུལ་སྣང་འཁོར་བ་དག་ལུགས་ཀྱི་ཤན་འབྱེད་ནི། གཞི་གཞག་མི་གཡོ་ཆོས་ཉིད་དགོངས་པ་ལ། །ཕྱི་དང་ནང་མེད་གཟུང་འཛིན་སྤྲོས་དང་བྲལ། །ཡུལ་ཞེས་གཞན་དུ་ཞེན་པའི་སེམས་མེད་པས། །གཟུང་བའི་ཆོས་མེད་སྣོད་བཅུད་སྣང་ཞེན་བྲལ། །འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་མེད་ནམ་མཁའ་འདྲ། །རང་རིག་གི་ངོ་བོ་ལ་གཟུང་བ་མེད་པ་དང་རོལ་པར་སྣང་ཡང་མ་བཟུང་བས་ཕྱི་སྣང་བས་རིག་པ་ལ་མ་གོས་ཏེ། ད་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་མེད་ལ། རང་ཞེས་སེམས་ལ་ནང་དུ་མི་རྟོག་པས། །» «འཛིན་པའི་ཆོས་མེད་སྲིད་པའི་ཀུན་རྟོག་ཞི། །འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་མཁན་པོ་རྩད་ནས་ཆོད། །དེ་ཚེ་མཁའ་འདྲ་ཕྱི་ནང་འཁྲུལ་པའི་ཆོས། །གང་ཡང་མི་དམིགས་ཆོས་སྐུའི་དགོངས་པར་ཕྱིན། །ཟད་པའི་སར་ཐུག་འགྲོ་དང་འོང་མེད་པས། །ཐམས་ཅད་ཀློང་འབྱམས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཞིང༌། །ཆོས་སྐུའི་ཕོ་བྲང་མཆོག་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན། །ནང་སེམས་སུ་རྩལ་ལས་ཤར་བ་ལ་མ་བཟུང་བས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྟོངས་ཏེ་འཁོར་བར་སྐྱེ་མཁན་ནམ་འཁྲུལ་དུ་འཇུག་མཁན་དེ་མེད་པས།

這是對原文的完整直譯： 一切顯現似乎都是清晰透明、毫無阻礙的。意識似乎是透明無痕、輕鬆自在的。一切都似乎是透明無礙、完全解脫、空性的,最終確定為無有任何事物,從無有的狀態中任何事物都可以顯現。無論如何觀察思考,也找不到任何概念,現在不可能生起,過去也未曾生起。現在概念不存在於任何人中,所謂的"諸多概念"是什麼呢?等等,這些超越言語的透明無礙的體驗會顯現。 《獅子圓滿游舞》中說: 安住于自性本然的三昧正定中, 無實自顯壇城一切之主尊, 不變自凈法性一切之境界, 自顯無念唯一明朗而安住。 遠離意識分別思維, 這是密咒究竟的大理趣。 以上闡述了在無修的覺性狀態中安住的三種要點。 現在以大辨別來斷除疑惑的概念,安住于自生的證悟中,分辨凈化輪迴幻相的方法是: 安住于不動的法性本基證悟中, 無內外、離能所二取戲論, 無有執著外境為他物之心, 無所取之法,離顯現執著器世間情世間。 無有投生輪迴之境,如虛空。 覺性自身無所取,雖現為游舞而不執著, 外顯不染覺性,今無投生輪迴之境。 內心不作意為"自我", 無能取之法,輪迴妄念平息。 投生輪迴之主完全斷絕。 此時如虛空,內外迷亂諸法, 皆不可得,證入法身境界。 抵達窮盡之地,無來去, 一切浩瀚無邊,普賢剎土, 抵達殊勝法身宮殿。 內心顯現為心的游舞而不執著,業和煩惱消盡,無有投生輪迴或進入迷亂之人。

ནང་སེམས་སུ་རྩལ་ལས་ཤར་བ་ལ་མ་བཟུང་བས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྟོངས་ཏེ་འཁོར་བར་སྐྱེ་མཁན་ནམ་འཁྲུལ་དུ་འཇུག་མཁན་དེ་མེད་པས། སྣང་ཤེས་ཀྱི་འཛིན་པ་གྲོལ། གཟུང་འཛིན་གྱི་མཁར་པོ་འགྱེལ། འཁྲུལ་སྣང་དང་འཁྲུལ་འཛིན་སྟོངས་པས་རིག་པ་ཟང་ཐལ་དུ་མངོན་དུ་གྱུར་དུས་ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སར་ཐུག» «ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཞིང་དུ་ཕྱིན། ཆོས་སྐུ་རྒྱལ་པོའི་གཏན་སྲིད་ཟིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིག་པ་སེམས་དང་བྲལ་དུས་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་སྣང་དང་ཞར་ལ་བྲལ་བས། སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་ལས་འགྲོ་ས་མེད་དེ། ངོ་བོ་སངས་རྒྱས་སུ་ཡིན་པ་དེ་སྒྲིབ་བྱེད་དང་བྲལ་བས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རིག་པ་ལ་སེམས་དང་བཅས་དུས་སེམས་ཅན་ཟེར། སེམས་དང་བྲལ་དུས་སངས་རྒྱས་ཟེར་ཏེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེ་བ་ནི། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ། །སེམས་ནི་བག་ཆགས་ཀུན་གྱི་གཞི། །ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དྲི་མ་ཡིན། །གཟུང་བ་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་སེམས། །དེ་ཕྱིར་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །སེམས་དེ་བྲལ་ན་སངས་རྒྱས་ས། །ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་དྲི་མ་ཟད། །འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་སེམས་དེས་འགྲོ། །དེ་མིན་འགྲོ་བར་ནུས་མིན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་འགྲོ་རྣམས་འཁྲུལ་འཁོར་བཞིན། །ཞེས་སོ། །དེའང་གཟུང་བའི་སེམས་ལས་གཟུང་ཡུལ་མེད་པ་གསལ་སྣང་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་ལྔར་སྣང་ལ། འཛིན་པའི་སེམས་ལས་ལས་དང་རྣམ་སྨིན་ཉོན་མོངས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་སྣང་སྟེ། ཡུལ་མེད་ཡུལ་དུ་འཛིན་པ་དང༌། སེམས་མེད་སེམས་སུ་འཛིན་པའི་འཁོར་བ་སེམས་ཅན་ལ་རྨི་ལམ་ལྟར་སྣང་བ་སེམས་གཟུང་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་ཤར་བ་ལས་བྱུང་བའོ། །རྩལ་རྫོགས་ལས། མི་ཤེས་བྱིས་པའི་ངང་ཉིད་ཀྱིས། །ནན་གྱིས་མཁའ་ལ་མདུད་པ་བོར། །ཡུལ་སྣང་མེད་ལ་སྣང་བར་བཟུང༌། །བདག་དང་གཞན་དུ་མེད་པ་ལ། ། བདག་དང་གཞན་དུ་འཁྲུལ་བས་བཟུང༌། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སེམས་མེད་པའི་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཉག་གཅིག་ལམ་དུ་བྱས་པས། སེམས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་སྐུ་ཚེ་འདིར་འགྲུབ་པའི་གནད་དེ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་སེམས་ལམ་དུ་བྱེད་པས་སེམས་ཅན་ལས་མ་འདས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་དུས་མེད་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །

這是對原文的完整直譯： 由於不執著內心顯現為心的游舞，業和煩惱消盡，無有投生輪迴或進入迷亂之人。顯現和認知的執著解脫了，能取所取的堡壘倒塌了。由於幻相和對幻相的執著消盡，覺性明顯地顯現為透明無礙，抵達了法性窮盡之地，到達了普賢剎土，獲得了法身王的永恒王權。 當覺性脫離心時，順便也脫離了心的幻相，除了唯一的佛性別無他處可去，因為本性本來就是佛，擺脫了遮蔽而顯現。覺性伴隨心時稱為眾生，脫離心時稱為佛。《珍珠串》中說： 智者應當了知 心與智慧的區別。 心是一切習氣之基， 是有情眾生的垢染。 能取外境為所取即是心， 因此是輪迴的法性。 若離此心即是佛地， 有情眾生的垢染消盡。 眾生由此心而流轉， 若無此心則無法流轉， 因此眾生如同機關。 此外，從能取的心生起無所取境的清晰顯現，即色聲香味觸五境。從能執的心生起無量的業、果報和煩惱。對無境執為有境，對無心執為有心的輪迴眾生，如夢般顯現，這是從心的能取所取相生起的。《圓滿游舞》中說： 由於無知愚昧的狀態， 刻意在虛空中打結， 無有境相而執為有， 無有自他而迷亂執著 為有自他。 如是以無心的覺性智慧為唯一道路，就是在今產生就脫離心的法身的關鍵。其他人以心為道，不能超越眾生，因此永遠無法獲得佛果。

གཞན་དག་སེམས་ལམ་དུ་བྱེད་པས་སེམས་ཅན་ལས་མ་འདས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་དུས་མེད་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །སེམས་འཆར་བ་མི་འགག་པའམ་ཤར་གྲོལ་ཐུགས་རྗེའི་ཆ་དེ་ལམ་དུ་མི་བྱེད་དམ་ཞེ་ན། ཐུགས་རྗེའི་ཆ་འཆར་གཞིའི་རིག་པ་ཟང་མ་རང་མལ་ལས་མ་གཡོས་པ་ལ་ཟེར་བས་དེ་ལམ་དུ་བྱེད་ཀྱི་རྩལ་ལས་སེམས་སུ་ཤར་ཟིན་རྟོག་པའི་ཆ་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནས་ལམ་དུ་མི་བྱེད་དེ། ངོ་བོ་རིག་པ་ལ་གཞག་དུས་སེམས་གང་དགར་རང་སངས་ལ་བསྐྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བཤད་ཟིན་ ཏོ། །དེས་ན་སེམས་འཁྲུལ་པ་མ་རིག་པའི་རྩ་བ་ཅན་ཡུལ་བདག་ཏུ་འཛིན་ཞིང་ཡུལ་ཕྱིར་མ་འབྲངས་ན་ས་གཅིག་ཏུ་འདུག་མི་ཚུགས་པ་དེ་ལ་སྒྲོ་མ་རེག་པར་བྱས་ནས། ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་རྟོག་མེད་བདག་རྟོག་གི་བློ་དང་བྲལ་བ་དེ་ལམ་དུ་བྱེད་དེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སེམས་ཅན་བློ་ལ་གཉིས་སུ་བྱུང༌། །སེམས་དང་མ་རིག་སྣང་བ་ནི། །ཡུལ་མེད་པ་ལ་འཛིན་པས་བཟུང༌། །རིག་པ་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ནི། །བདག་ཏུ་རྟོག་པའི་བློ་དང་བྲལ། །ཡིན་པ་ལ་ཡང་རེ་བ་མེད། །མིན་པ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་སངས། །ཞེས་སོ། །གནད་འདི་ཁོ་ན་གལ་ཆེ་བར་»«རིག་སྟེ«༼༡༽«། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས་ཀྱང༌། སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡང་བྲལ་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་ཀྱང་མི་འདོར་བ་སྟེ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ་ཞེས་པ་དང༌། ཚིག་གསལ་ལས་ཀྱང༌། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་སྤྲོས་པ་ཡང་རྒྱུན་ཆད་པ་དང་ཞེས་པ་དང༌། འཇུག་པ་ལས་ཀྱང༌། སེམས་འགགས་པ་དེ་སྐུ་ཡིས་མངོན་སུམ་མཛད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ལུང་གི་གནས་འདི་དེང་སང་ཕལ་གྱི་བློར་མ་ཆུད་པས་ཅི་ལ་ཟེར་བ་ཆ་མེད་པ་ཉིད། འདིར་མིག་ཕྱེ་བ་བཞིན་བཤད་པས་ཐེག་པ་རྒྱལ་པོའི་མཛོད་ཅེས་ བྱའོ། །རིག་པ་རང་མལ་དུ་ཤན་འབྱེད་པས་ཞི་གནས་རྩེ་གཅིག་དང་སོ་སོར་དབྱེ་བ་ནི། ད་ལྟའི་རིག་པ་གཞི་ལས་མ་གཡོས་ན། །དེ་ཉིད་གོམས་ཆས་ཕྱི་མའི་སྲིད་པ་སྟོངས། །ཡང་སྲིད་ལེན་པའི་ལས་དང་བག་ཆགས་བྲལ། །རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཟློས་འཁོར་འདས་མཉམ་པར་བརྗོད། །སྲིད་ཞིར་མི་གནས་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་ ཕྱིན། །

這是對原文的完整直譯： 其他人以心為道，不能超越眾生，因此永遠無法獲得佛果。 有人問：心的不斷顯現或顯現即解脫的悲心部分難道不作為道路嗎？ 答：所謂悲心部分是指顯現基礎的覺性未離自然狀態，以此為道，而不是將已經顯現為心的游舞部分作為道路。從各方面來說，都不將這種概念部分作為道路。當安住于本性覺性時，任由心自然解脫，這一點前面已經反覆解釋過了。 因此，對於迷亂的心——以無明為根本，執著境為實有，如果不隨境而轉則無法靜止——不去觸碰它，而是以透明無礙、無分別、遠離我執分別心的智慧為道。《獅子圓滿游舞》中說： 眾生心中生二相， 心與無明之顯現， 于無境處執為有。 覺性智慧之顯現， 遠離執我分別心， 于其本然無所求， 于其非有無疑惑。 應當了知這一要點極為重要。《聖寶積經》中也說："遠離心、意和識，而不捨棄三昧境界，這是諸如來不可思議的心密。"《明句論》中也說："斷絕心和心所法的戲論。"《入中論》中也說："心滅時以身親證。"等等。現在大多數人不理解這些經論所說的含義，不知道在說什麼。這裡如同開眼一般講解，稱為《勝乘寶藏》。 通過辨別覺性的自然狀態來區分止觀和各別分析： 現在的覺性若不離本基， 以此熟練則空未來輪迴， 遠離取後有的業和習氣， 說因果輪迴涅槃平等， 不住有寂抵達菩提心要。

སྲིད་ཞིར་མི་གནས་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་ ཕྱིན། །འདི་ཡང་ཞི་གནས་རྩེ་གཅིག་ཕྱེད་པ་གཅེས། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཡིན། །རིག་པ་རང་མལ་དུ་གནས་པ་ནི་ཟང་ཐལ་རྗེན་པའི་རིག་ཆ་ཡིན་ལ། ཞི་གནས་རྩེ་གཅིག་ནི་རྟོག་པ་མི་འཕྲོ་བར་གནས་ཆ་ཡིན་པས་ཕྱེད་བར་བྱ་སྟེ། རིག་པ་དེའི་ངང་ལ་གོམས་པས་ཡང་སྲིད་ལེན་པའི་ལས་དང་བག་ཆགས་ཟད་པ་ནི་སེམས་འགགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལས་བྱུང་སྟེ། ད་ལྟར་«༼༡༽«རིག་པ་སེམས་དང་བྲལ་བ་དེ་གོམས་པས་མཐར་ཐུག་གི་ཆོས་སྐུ་སེམས་དང་བྲལ་བ་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི། སེམས་དང་བྲལ་བའི་རིག་པ་ཐམས་ཅད་གཞི་ལས་མ་གཡོས་པར་གཅིག་པས། དར་རེ་དར་རེའི་རྒྱུན་མཐུད་པ་ལས་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དུ་ཤར་བ་སྟེ། འཁོར་འདས་གཞི་སྣང་དུ་རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཤར་དུས་གཞི་ལས་རྩལ་གྱི་རོལ་པར་མེད་པ་གསལ་སྣང་དུ་མཉམ་པ་སྟེ། རིག་པ་སེམས་དང་བྲལ་དུས་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པར་མཉམ་པས་ན། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་རིག་པར་མཉམ་པ་ཞེས་བཤད་དེ། རྩལ་རྫོགས་ལས། འཁོར་བ་ཉིད་དང་མྱ་ངན་འདས། །གཉིས་སུ་གདགས་སུ་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། །འཁོར་བ་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡི། །ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང༌། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། སྲིད་དང་ཞི་བ་གཉིས་མེད་ དང༌། །ཞེས་སོ། །ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུའི་ཁྱད་པར་ཤན་དབྱེ་བ་ལས། ངང་ལས་གཡོས་ན་ཡིད་དཔྱོད་འཁོར་བ་ཉིད། །དེ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཉིད་དེ་ལ་མ་ཟློས། །ནོར་བའི་སྐྱེ་བོ་འོག་ནས་འོག་ཏུ་འགྲོ། །དེས་ན་མཆོག་གསང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ ནི། །དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་རྩལ་རྣམས་གཞི་ལ་འཁྱོལ། །དགོངས་པ་མི་གཡོ་མཉམ་པར་གནས་པ་ཡིན། །རིག་པའི་རང་ངོ་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་«༼༡༽«རྩལ་དངས་ལྟ་བུ་ལས་རོལ་བ་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བར་ཤར་དུས་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཆོས་སྐུར་གནས་པའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པར་བྱ་བ་ནི་ཆོས་སྐུའོ། །ཀུན་གཞི་ནི་རིག་པ་ཟང་ཀར་མ་རྟོགས་པའི་རྟོག་མེད་ལུང་མ་བསྟན་ཏེ། དེའི་ངང་ལ་གནས་ན་ཁམས་གོང་མའི་ལས་སོག་པས་བསམ་གཏན་གྱི་སྒྲིབ་པའོ། །དེའི་ངང་ལས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པ་ཤེས་པའི་ཆ་དང༌། ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་ལ་འཆར་བས་དབང་ཤེས་ཡུལ་ལ་ཕར་འཕྲོ་བ་ནི།

這是對原文的完整直譯： 不住有寂抵達菩提心要。 這也是辨別專注止觀的要點， 是自然大圓滿的見解。 覺性安住自然狀態是透明無礙的裸露覺分，而專注止觀是念頭不散亂的安住分，應當區分這兩者。通過熟悉覺性的狀態，耗盡取後有的業和習氣，這是由心滅的功德而生。現在的覺性脫離心，通過熟悉它最終將現前脫離心的法身，這是因為所有脫離心的覺性都未離本基而為一體，因此剎那相續成為現前果位的緣起。 當輪迴涅槃顯現為基的游舞時，明顯平等無有離基的游舞顯現。當覺性脫離心時，本性平等無實有，因此說輪迴涅槃無二平等於覺性。《圓滿游舞》中說："輪迴與涅槃，怎能安立為二？"《菩提心釋》中說："輪迴與涅槃，絲毫無有差別。"《現觀莊嚴論》中說："有寂無二。" 從辨別阿賴耶與法身的差異來看： 若從本性動搖則是意識分別輪迴， 對此有因果，不要重複。 迷誤的人越陷越深。 因此至高秘密大圓滿是： 不離法界，諸游舞歸於本基， 見解不動，安住平等。 覺性自性如鏡，游舞如影像顯現時，不離覺性本體安住法身的狀態，這就是法身。阿賴耶是未證悟覺性明空的無記無分別，安住其中會積累上界業，是禪定障礙。從其狀態生起阿賴耶識的部分和六識對境顯現，感官識向外投射境。

ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་ལ་འཆར་བས་དབང་ཤེས་ཡུལ་ལ་ཕར་འཕྲོ་བ་ནི། འཁོར་བ་ཟང་ཀའི་ལས་སོག་པ་སྟེ། མདོར་ན་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་གཞི་ལ་བརྟེན་པའོ། །འདིར་རྣལ་འབྱོར་པས་ཆོས་སྐུ་དང་ཀུན་གཞི་མ་ཕྱེད་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྩ་བ་མི་ཆོད་པས། ཆོས་བྱས་ཚད་འཁོར་བའི་བསྣོན་མར་འགྲོ་བ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བཤད་དེ། ཆོས་སྐུ་ནི་ཟང་ཀའི་རིག་པ་རྗེན་ལ་བུད་པ་སྤྲོས་བྲལ་སྟོང་གསལ་འདི་ཡིན་པས། ལས་དང་བག་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་མ་ཡིན། ངོ་བོ་སྟོང་པས་ཆོས་སྐུ། རང་བཞིན་གསལ་བས་ལོངས་སྐུ། ཐུགས་རྗེ་འཆར་གཞི་མ་འགགས་པས་སྤྲུལ་སྐུར་གནས་པའོ། །ཀུན་གཞིའི་ངོ་བོ་རྟོག་མེད་ལུང་མ་བསྟན་གཟུགས་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང་ཆ་འདྲ་བ་གཏི་མུག་གི་ས་པའོ། །རང་བཞིན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆ་དབང་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་འཆར་གཞིར་གྱུར་པའོ། །ཐུགས་རྗེའི་དོད་དུ་ཚོགས་དྲུག་གི་ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་དང་བཅས་པའོ། །དེ་དག་གིས་འཁོར་བའི་ལས་དུ་མ་སོག་ཀྱང་གཙོ་བོར་ཀུན་གཞིའི་ངང་དུ་གོམས་ན་གཟུགས་མེད། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་པའི་ངང་དུ་གོམས་ན་གཟུགས། ཚོགས་དྲུག་གི་ཤེས་པས་འདོད་པར་འཁྲུལ་པའི་གོ་འབྱེད་པའོ། །ད་ལྟ་ནི་ཀུན་གཞི་བསྒོམ་པ་དང༌། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཤེས་པ་དངས་ལ་མི་རྟོག་པ་ཙམ་སྒོམ་པ་དང༌། ཚོགས་དྲུག་གི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་ཤར་གྲོལ་དུ་སྐྱོང་བ་ཐམས་ཅད་ཁམས་གསུམ་ལས་མི་འདའོ། །འདིར་རིག་པ་ཟང་ཐལ་དེ་ངོས་འཛིན་པས་རྩ་བ་ཆོས་སྐུ་ཟིན། རྟོག་མེད་ཀྱི་ཞི་གནས་ལ་སྒོམ་དུ་མི་རེ་བས་ཀུན་གཞི་ལོག» «དྭངས་དྭངས་པོ་བསྒོམ་པ་ལ་ལམ་མི་བྱེད་པས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལོག» «རྟོག་པ་ཕྱིར་ཤར་བ་ལ་ལམ་མི་བྱེད་པས་ཚོགས་དྲུག་གི་ཤེས་པ་ལོག་སྟེ། ཆོས་སྐུ་ལོངས་སྐུ་སྤྲུལ་སྐུ་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་རྒྱུན་དུ་གནས་ཏེ། ངོ་བོ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པའི་རིག་པ་སྟོང་པར་བབས་ཀྱིས་གནས་པས་ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས། ཟང་ཐལ་གསལ་ཆ་དང་བཅས་པས་ལོངས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས། འཆར་གཞི་མ་འགགས་པའི་རིག་པ་ཟང་མར་རྟོགས་པས་སྤྲུལ་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ནམ་ཡང་རིག་པ་ཟང་ཐལ་དུ་རྗེན་ལ་བུད་པ་དགོས་པའི་གནད་དེ་ཡིན་ནོ། །

這是對原文的完整直譯： 六識顯現於境，感官識向外投射境，這是積累輪迴明顯的業。簡言之，一切輪迴法都依賴於阿賴耶。 在此，如果瑜伽士不能辨別法身和阿賴耶，就無法斷除輪迴涅槃的根本，所做的一切法都會成為輪迴的增上緣。爲了避免這種情況，才作此解釋。法身是明空離戲的裸露覺性，不是業和習氣的依處。本性空故為法身，自性明故為報身，悲心顯現基礎不滅故為化身。 阿賴耶的本性是無記無分別、無色的意識，類似於愚癡的境界。其自性是阿賴耶識的部分，成為諸感官識的顯現基礎。悲心的對應是六識對境的執著。雖然這些積累了許多輪迴業，但主要是：若熟習於阿賴耶的狀態則生無色界，若熟習於阿賴耶識的狀態則生色界，六識的意識開啟欲界迷亂。 現在，修習阿賴耶、修習阿賴耶識清明無念、以及修習六識念頭顯即解脫，這些都不超出三界。 在此，通過認識透明無礙的覺性而掌握法身根本，不期望修習無分別止觀而逆轉阿賴耶，不以修習清凈明晰為道而逆轉阿賴耶識，不以外顯念頭為道而逆轉六識，從而常住於法報化三身的智慧：本性不成立的覺性自然安住空性是法身智慧，具有透明明晰性是報身智慧，證悟顯現基礎不滅的明空覺性是化身智慧。 關鍵在於始終需要覺性透明無礙地裸露呈現。

ནམ་ཡང་རིག་པ་ཟང་ཐལ་དུ་རྗེན་ལ་བུད་པ་དགོས་པའི་གནད་དེ་ཡིན་ནོ། །ཟང་ཀར་མ་བུད་ན་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཤེས་པ་ལས་མི་གྲོལ་བས་འཁོར་བ་འདི་ནས་»«སྔ་འདྲེས་«༼༡༽«གཅིག་གིས་མི་འཕགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུ་ཕྱེད་དགོས་ཏེ། ཀུན་གཞིའི་ངོ་བོ་བག་ཆགས་ཀྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ། ངེས་ཚིག་ཀུན་གཞི་འཁོར་བའི་ཆོས་ཏེ། དེའི་གཞི་ཡིན་པས་ཀུན་གཞིའོ། །དབྱེ་ན་ལུས་ཀྱི་ཀུན་གཞི་ལུས་སུ་སྣང་བའི་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་དང༌། དེ་ལས་སོ་སོའི་ལུས་ཀྱི་ཚོགས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང༌། སྦྱོར་བ་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་སོག་པའི་རྟེན་མ་རིག་པ་དང༌། ཡེ་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ཐོག་མ་མེད་པའི་མ་རིག་པ་འཁོར་བའི་ཆོས་ལ་ཁྱབ་པར་བརྟེན་པ་སྟེ་གསུམ་མོ། །ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་རིག་པ་ཟང་ཐལ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ། ངེས་ཚིག་ཡང་དག་པའི་ཆོས་དོན་གྱི་ངོ་བོ་སྟེ། དེའི་རྟེན་བྱེད་པས་སྐུའོ། །དབྱེ་ན་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་ལས་སྐུ་གསུམ་གྱི་ཆར་གནས་པས་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་ཐལ་འགྱུར་ལས། ཀུན་གཞི་དང་ནི་ཆོས་སྐུའི་གནད། །དེ་ལ་ཀུན་གཞི་རེ་ཞིག་བཤད། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་ཀུན་གྱི་ གཞི། །ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དབྱེ་བར་བཅས། །ངོ་བོ་བག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་སྣོད། །དབྱེ་བ་ལུས་དང་སྦྱོར་བ་དང༌། །སྣ་ཚོགས་པ་དང་ཡེ་གཞིའོ། །ངེས་ཚིག་ཀུན་ནི་འདུས་པ་ལས། །གཞི་ནི་ཚོགས་ཤིང་སོག་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྤྲོས་བྲལ་ཏེ། །རང་གར་འཛིན་པའི་མཚན་མ་མེད། །ངོ་བོ་སྟོང་གསལ་དབྱེར་མེད་ལ། །དབྱེ་བ་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྲུལ་སྐུ། །གསུམ་གྱིས་ཕྱེ་བས་ཁྱད་པར་འཇུག» «།ངེས་ཚིག་ཆོས་ནི་ཡང་དག་ལམ། །སྐུ་ནི་དེ་ལས་འགྲུབ་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཀུན་གཞི་ཉིད་ནི་བསགས་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཟག་པ་ཟད། །སྟོང་ཞིང་གསལ་ལ་གསལ་ཞིང་ཁྱབ། །བསམ་པས་མ་སྦགས་དྲན་པ་སངས། །སྤྲོས་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་སྟེ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཁྱབ་ཅིང་སྟོང༌། །རང་དག་མཚོན་པ་ཀུན་དང་བྲལ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་བཅས་ཀུན་གཞི་ལ། །བག་ཆགས་སོག་ཕྱིར་རྫིང་དང་འདྲ། །» «ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་བག་ཆགས་བྲལ། །

這是對原文的完整直譯： 關鍵在於始終需要覺性透明無礙地裸露呈現。若不能透明呈現，就無法從三界的意識中解脫，無法從這個輪迴中超越。因此，需要區分阿賴耶和法身。 阿賴耶的本質是成為習氣的容器，定義是輪迴法的基礎，所以稱為阿賴耶（一切基）。可分為三種： 身體的阿賴耶：無始以來顯現為身體的習氣，成為各自身體聚合的依處。 結合的事物阿賴耶：作為蘊等在有中普遍結合的一切業的依處的無明。 本初意義的阿賴耶：無始無明遍及輪迴法的依處。 法身的本質是離戲論的透明無礙覺性。定義是真實法的本質，作為其依處故稱為身。可分為三種：本性、自性、悲心三方面安住為三身的部分。 《勝義續》中說： "阿賴耶與法身的要點， 先說阿賴耶， 是一切善惡法之基， 有本質、定義及分類。 本質是諸習氣之器， 分類有身、結合及本初基。 定義是一切聚集之基。 法身離戲無自執相， 本質空明不二， 分類為法、報、化三身， 定義是真實道，身是由此成就。" 《珍珠串》中說： "阿賴耶因積累而有， 法身則諸漏已盡。 空而明，明而遍， 意念不染，憶念清凈， 遠離一切戲論， 如虛空遍滿而空， 自凈離一切表徵。 有因緣的阿賴耶， 因積習氣如池塘。 法身則離諸習氣，

» «ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་བག་ཆགས་བྲལ། །ཡིད་དང་སེམས་སྩོགས་འདུས་པ་ལས། །ལུས་ཅན་ཀུན་གཞི་དུ་མར་སྣང༌། །ཆོས་སྐུ་ཡིད་སོགས་བྲལ་བས་ན། དུ་མ་གཟུགས་སྣང་ལུས་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་ནི་འོད་གསལ་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནད་ཀྱང༌། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་རྟོག་ག»ོ «།ངེས་ཚིག་ཡུལ་ལ་སེམས་པས་ན་སེམས་སོ། །དབྱེ་ན་དག་པའི་སེམས་ཐར་པར་ཕྱོགས་པ་དང་མི་རྟོག་པ། མ་དག་པའི་སེམས་འཁོར་བར་རྟོག་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཆོས་སྐུའི་ཆ་ལས་ཤེས་རིག་གི་ལྡོག་པ་ལ་ངོས་གཟུང་བའོ། །ངེས་ཚིག་ཡེ་ནས་དེ་ལྟར་ཆོས་སྐུ་ལ་གནས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པས་ཡེ་ཤེས་སོ། །དབྱེ་ན་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ། མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སོགས་པ་ལྔ། ཡུལ་ལ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་གཉིས་སོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གནད་ཉིད་ ནི། །སེམས་ཞེས་བྱ་བ་འཁྲུལ་རྟོག་ལ། །ངོ་བོ་འཇུག་ཅིང་ཁྱབ་པ་ལ། །དྲན་བསམ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་མའོ། །དབྱེ་བ་དག་དང་མ་དག་པའོ། །ངེས་ཚིག་བསམ་པས་དྲན་ཡུལ་སྐྱེ། །གང་ལ་སེམས་དང་གང་གིས་སེམས། །གང་སེམས་པ་དང་གང་ཕྱིར་སེམས། །ཡེ་ཤེས་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ངོ་བོ་རང་གསལ་སྙིང་པོའི་ དོན། །དབྱེ་བ་དག་ནི་གསུམ་དུ་འདོད། །ངེས་ཚིག་ཡེ་ནས་གནས་པའི་དོན། །དེ་ལྟར་ཤེས་པས་ཡེ་ཤེས་སོ། ། ཞེས་པ་དང༌། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། སེམས་ནི་འདུས་ཚོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །དྲི་མ་ཉིད་དང་ཡང་སྦགས་པས། །ཀུན་གཞི་སྡུད་པའི་སེམས་ལ་སོགས། །དྲི་མའི་གྲངས་སུ་གྱུར་པས་ན། །སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེ་བ་ནི། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ། །སེམས་ནི་བག་ཆགས་ཀུན་གྱི་གཞི། །ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དྲི་མ་ཡིན། །གཟུང་བ་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་སེམས། །དེ་ཕྱིར་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་དོ། ། སེམས་དེ་བྲལ་ན་སངས་རྒྱས་ས། །ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་དྲི་མ་ཟད། །འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་སེམས་དེས་འགྲོ། །དེ་མིན་འགྲོ་བར་ནུས་མིན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་འགྲོ་རྣམས་འཁྲུལ་འཁོར་བཞིན། །ཐུགས་ནི་བསྐྱོད་པ་ཀུན་བྲལ་བས། །བེམ་པོ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཤེས་ཤིང་རིག་པ་གསལ་བྱེད་སྣང༌། །

這是對原文的完整直譯： 法身則離諸習氣， 由意及心等聚合， 眾生阿賴耶現多種， 法身離意等， 故無多種色相之身。" 詳細內容可在《光明寶藏》中瞭解。 關於心與智慧的要點： 心的本質是迷亂分別。定義是因緣境而思故稱為心。分類有清凈心趨向解脫和無分別，不清凈心則輪迴分別。 智慧的本質是從法身方面認識智慧的反面。定義是本來如此安住於法身的智慧，故稱為本智。分類有：基本智慧（本性、自性、悲心三種），具相智慧（法界等五種），遍及境的智慧（如所是和盡所有二種）。 《勝義續》中說： "心與智慧的要點是， 心即迷亂分別， 本質遍及一切， 是念想等之基。 分為清凈不清凈， 定義是思生憶境， 何者為心何者思， 思何及為何而思。 智慧非是分別， 本質自明本質義， 分類認為有三種， 定義本來安住義， 如是了知故稱智。" 《珍珠串》中說： "心因聚合而生， 又與垢染相混， 阿賴耶攝心等， 皆屬垢染之數。 心與智慧之別， 智者應當了知。 心是習氣之基， 是眾生之垢染， 能取境為所取， 故是輪迴之法。 離此心即佛地， 眾生垢染盡除。 眾生由此心而行， 無此則不能行， 故眾生如機關。 智慧離一切動， 非如無情之物， 明瞭顯現智慧光。

།ཤེས་ཤིང་རིག་པ་གསལ་བྱེད་སྣང༌། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་བསྲེགས་ཏེ། །ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་མེ་བཞིན་ཟ། །ནམ་མཁའ་ཉིད་དང་མཚུངས་པ་ཡིན«༼༡༽«། །སྟོང་གསལ་རིག་བཅས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་སྣང་བར་སྟོན། །འབྱེད་མེད་ཐུགས་རྗེ་རང་ཤར་བས། །ཁྱབ་ཅིང་ཀུན་འགྲེལ་«༼༡༽«ཆོས་ཀུན་རྫོགས། །དྲན་པ་ཉིད་ནི་དྲན་མེད་པས། །ཡེ་ཤེས་དྲན་གཞི་ཉིད་དང་བྲལ། །ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །གཞི་གནས་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་» «དང༌། །མཚན་ཉིད་འཛིན་དང་ཡུལ་ཁྱབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་གི་རིམ་པ་རྒྱས་པར་ནི་ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེར་བསྟན་པ་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུ། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ངེས་པ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྙིང་ཐིག་གི་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་དབྱེ་བ་ཕྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་གཅེས་སོ། །དེ་དག་གི་ཁོངས་ན་རྒྱུ་འབྲས་ངེས་པའི་ཤན་འབྱེད་གནས་པས་དེ་བསྟན་པ་ནི། འདི་ཡི་ངང་ལ་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་བཙལ་མེད། །ལྟ་བ་བསྒོམ་དུ་མེད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། །མཐའ་དབུས་གཉིས་མེད་འགོག་པའི་ཚུལ་བརྗོད་ཀྱི། །གཞན་དུ་ངང་ལས་ཕྱིར་འཁྱལ་རྩལ་ཉིད་ལ། །རོལ་པ་སྣ་ཚོགས་སྣང་སྲིད་དགུ་འཆར་བས། ། རྒྱུ་འབྲས་མེད་ཅེས་ནམ་ཡང་མ་བརྗོད་ཅིག» «།ཆོས་སྐུ་ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་གྱི་ངོ་བོ་རྗེན་པར་གནས་པས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་ངང་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱུ་འབྲས་དང་སྤང་བླང་དང་བྱ་བཙལ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་བཅུ་མེད་པར་བསྟན་གྱི། ཀུན་གཞི་དང་དེའི་རྩལ་ལས་རྣམ་ཤེས་དུ་མ་ཤར་ནས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་འཁོར་བའི་ཆོས་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་འབྲས་བུ་མེད་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་ན། རྒྱང་འཕེན་པ་ལྟར་ཆད་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་ཏེ། འཁོར་བ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་མཐུ་ལས་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་སྣང་ཞེ་ན། རྟེན་འབྲེལ་རྐྱེན་བྱུང་འདུས་བྱས་གྲངས་བསམ་འདས། ། འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་ཞི་བདེའང་གྲངས་བསམ་འདས། །དེ་ཀུན་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཉིད། །དག་པའི་ཞིང་དང་བདེ་བ་དང༌། མ་དག་པའི་ཞིང་དང་སྡུག་བསྔལ་ནི།

這是對原文的完整直譯： 明瞭顯現智慧光。 焚盡一切分別， 智慧如火吞噬， 猶如虛空一般， 空明具有覺性。 因此顯現為智慧， 無別大悲自顯現， 遍及解釋諸法圓滿。 念即無念， 智慧離念之基。 智慧是這樣的： 基本清凈智慧， 具相智慧和遍境智慧。" 這些次第的詳細內容應如《勝乘寶》中所說理解。 如此確定阿賴耶與法身、心與智慧的區別，是大圓滿心髓辨別的重要關鍵，因此區分這些差別極為重要。 在這些中包含因果確定的辨別，對此的闡述如下： "在此境界中無因果可尋， 無可修的見地等， 說的是無邊中二元對立的遮遣方式， 否則，從境界中外顯的力用， 顯現種種游舞、顯現界的九種， 因此永遠不要說沒有因果。" 法身智慧透明無礙的本質赤裸而住，就勝義諦而言，無因果、取捨、作為尋求等十種自性。但對於從阿賴耶及其力用顯現諸多識，而呈現種種輪迴法的分別來說，若說無因無果等，就會如同順世外道一樣成為斷見。輪迴的世俗法是依因緣緣起如幻力而顯現的。 如何顯現呢？ "緣起緣生有為法不可思議， 輪迴迷亂顯現和寂靜安樂也不可思議。 這一切都是因緣聚合的緣起。 清凈剎土與安樂，不清凈剎土與痛苦，

དག་པའི་ཞིང་དང་བདེ་བ་དང༌། མ་དག་པའི་ཞིང་དང་སྡུག་བསྔལ་ནི། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་དང་མཉམ་པར་ཁྱབ་པ་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་སྣང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། ངོ་བོ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཡིན་ཡང༌། རྣམ་པ་སྣང་བ་དེ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་མཐུ་སྟེ། སྒྱུ་མའི་སྔགས་དང་རྫས་ལས་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །འཕགས་པ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་ཡོངས་སུ་སྡུད་པའི་མདོ་ལས། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཡང་ཕ་མཐའ་ཡས། །འཇིག་རྟེན་འདྲེན་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཡང་ཕ་མཐའ་ཡས། །སེམས་ཅན་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཡང་ཕ་མཐའ་ཡས། །ཞེས་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། ལས་བྱས་བསགས་པ་ནམ་ཡང་མེད་མི་འགྱུར། །འཁོར་བ་ན་«༼༡༽«ཡང་དཀར་ནག་འབྲས་བུ་སྨིན། །ཞེས་པ་དང༌། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། །དགེ་བའི་ལས་ལས་བདེ་བ་རྣམས་འབྱུང་ཞིང༌། །སངས་རྒྱས་ཞིང་མང་མཐའ་ཡས་མཐོང་བར་འགྱུར། །མི་དགེའི་ལས་ལས་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པར་འབྱུང༌། །ངན་སོང་ངན་འགྲོ་འབར་བའི་གནས་རྣམས་མྱོང༌། །ཞེས་སོ། །རྒྱུ་འབྲས་ལ་བཟླ་བའི་ཤན་འབྱེད་པ་ནི། གཤིས་ལ་གཞལ་ན་གང་ཡང་མ་གྲུབ་ལྟར། །ལམ་དུ་བྱེད་པས་གཤིས་ཐོག་མི་གཡོའི་དུས། །གང་ཡང་མི་དམིགས་དགོངས་པའི་དུས་ན་རྩི། །གཤིས་ཐོག་མཐར་ཕྱིན་གང་ཡང་གོས་མི་འགྱུར། །ཆོས་སྐུ་དོན་དམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་རང་ཐོག་ཏུ་གནས་པའི་དགོངས་པའི་རང་དུས་ན་འཁོར་འདས་དང་རྒྱུ་འབྲས་ལ་སོགས་པ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་སྟེ། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་གྲུབ་བསལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཤིས་དེ་ཉིད་ལ་ལས་མེད་པས་འཁོར་བ་ཆད་པ་ལྟར། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ལས་མ་གཡོས་པར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། དགེ་སྡིག་རྒྱུ་འབྲས་ལས་འདས་པ་འདི་ལ་ཟེར་གྱི། གཞན་དུ་རྒྱུ་འབྲས་ལ་འཆོལ་བས་འཁོར་བ་མི་འདོད་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། དྲོད་གཤེར་འཛོམ་པའི་ས་བོན་ཐེབས་ནས་མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་ལྟར། གཤིས་ལས་འཁྲུལ་ཆ་ཕྱིར་ཤོར་ན་རྣལ་འབྱོར་མ་འབྱོར་མེད་དོ། །དེས་ན་གཏན་སྲིད་མ་ཟིན་གྱི་བར་ལ་རིག་པ་རྐྱེན་ངན་གྱིས་མ་བསླུས་པ་གལ་ཆེ་བས། ཟང་ཐལ་རིག་པའི་རྩལ་སྦྱོང་མཆོག་ཏུ་གཅེས་སོ། །མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། འདི་ནི་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས། །

這是對原文的完整直譯： 清凈剎土與安樂，不清凈剎土與痛苦， 遍及等同虛空界的一切， 都是各自因緣緣起的如幻顯現， 雖然本質空無，但形相顯現是緣起的力量， 如同幻術咒語和物質顯現馬和牛一樣。 《聖德寶莊嚴經》中說： "虛空界的自性也無邊際， 世間導師的智慧也無邊際， 眾生界的自性也無邊際。" 《三摩地王經》中說： "所作所積業永不會消失， 即使在輪迴中也會成熟黑白果報。" 《寶積經》中說： "善業生起諸樂， 見無量無邊佛土， 不善業生起諸苦， 經歷燃燒的惡趣。" 對因果的辨別是： "就本性而言似乎什麼都不成立， 作為道時不離本性， 什麼都不執著的證悟時要計較， 最終本性不被任何染污。" 法身勝義智慧安住自性的證悟自時中，輪迴涅槃和因果等都不成立，因為一切戲論都寂滅，無有成立和遣除。在那本性中無有業，似乎輪迴斷絕，但任何時候都不離那個本性，這就是大圓滿中對因果的辨別，是超越善惡因果的意思，而不是說混淆因果就能脫離輪迴。就像溫濕和合種子落地就會生芽一樣，若從本性中迷亂外流，修行者也無法避免。因此在未達究竟之前，不被惡緣所欺非常重要，所以透明覺性的力用修習極其珍貴。 《珍珠串》中說： "這是圓滿佛的境界，

འདི་ནི་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས། །ངོ་བོ་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། རྩལ་རྫོགས་ལས། ཆོས་སྐུ་རྟོག་མེད་རང་སངས་སྒཽམ་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཡུལ་མེད་རང་གི་དོན་རྟོགས་ན། །འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་ཆེན་པོ་ ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གིས་གོལ་སྒྲིབ་སྐྱོན་སེལ་གྱི་ཤན་འབྱེད་ཆེན་པོ་ལྔའི་ཆིངས་ཐལ་ལོ། །དེ་ལྟར་ན་གཞག་ཐབས་བཞི་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་དང༌། མདོ་ཆིངས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཏེ་བསྡོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུས་ནི་འདིའི་གལ་མདོ་ངེས་པའི་གཟེར་བུ་གསུམ་དུ་བསྟན་པས་གནད་མི་འཆུགས་པར་བྱེད་པའོ། །ད་ནི་དེ་དག་གི་དོན་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་བཙལ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་བསྡུ་བ་ནི། ཉོན་མོངས་ལས་དང་བག་ཆགས་ཀློང་ཆེན་འདི། །རྟེན་མེད་སྒྱུ་མའི་«༼༡༽«སྤྲུལ་པའི་རྩེད་མོ་བྱེད། །འདི་ལས་ཐར་དགོས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཟློས་འཚལ། །དེ་ཡི་ཐབས་ནི་འདི་ལས་མཆོག་གཞན་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་དགོངས་པ་མ་གཡོས་གཅེས། །འདི་ཉིད་ཁོ་བོའི་སྙིང་གཏམ་ཟབ་མོའི་ཀློང༌། །ཀུན་ཡིན་ཀུན་མིན་ཡིན་མིན་འདས་པ་གཅེས། །འཁོར་བ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བ་འདི་ལས་ད་རེས་གྲོལ་བ་དགོས་ལ། དེ་ཡང་རྒྱུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་«༼༡༽«རྐྱེན་ལ་ཟློས་ན་འབྲས་བུ་འཁོར་བ་མི་འབྱུང་སྟེ། ས་བོན་མེད་ན་དེའི་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ལྡོག་པ་ལ་དེའི་རྒྱུ་འགོག་པར་ཀུན་མཐུན་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ལས་བྱུང༌། །དེ་རྒྱུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས། །རྒྱུ་ལ་འགོག་པ་གང་ཡིན་པ། ། ཞེས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་འབྲས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འགོག་པའི་ཐབས་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཟབ་པ་མེད་ལ། དེའི་ལུགས་ནི་དགོངས་པ་ཆོས་ཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་མ་གཡོས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལ་རེ་དོགས་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ལས་འདས་པ་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པ་ཉིད། ཀུན་བྱེད་ལས། བདེ་བ་འདོད་པ་ཆགས་པའི་ནད་ཡིན་པས། །འདོད་པ་མེད་པས་བདེ་བ་ལེན་པར་ བྱེད། །སངས་རྒྱས་བསྒྲུབས་པས་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །མ་བཙལ་རང་བཞིན་གནས་པས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །

這是對原文的完整直譯： 這是圓滿佛的境界， 不離自性。" 《力用圓滿》中說： "法身無分別自然解脫即是修行， 若了悟無所緣境的自性義， 即是無聚散的大禪定。" 以上闡述了五種大辨別中的解脫障礙過失清除的辨別。 如此，四種安立方法、三種三摩地、二十二種綱要，總共二十九種法數，闡明了此中三個關鍵要點，使不致錯失要義。 現在將這些內容歸納為超越因果作為尋求的法性： "煩惱、業和習氣的廣大境界， 無依如幻化現遊戲， 欲從此解脫需依靠因果， 其方便莫過於此， 因此不離法性證悟最為珍貴。 這是我深奧心要的廣大境界， 超越一切是非非是最為珍貴。" 應當從如夢幻的輪迴因果迷亂中解脫，這需要依靠因緣。若斷除業和煩惱的因緣，輪迴果報就不會產生，就像沒有種子就不會生長芽一樣。果隨因而生，所以要逆轉輪迴就要遮止其因，這是共同的觀點。如說："諸法皆從因而生，如來宣說彼等因，彼因之遮止。" 遮止顛倒因果的方法，沒有比自性大圓滿更深奧的了。其宗旨是不離法性自生智慧的證悟，超越希望恐懼和執著邊際極為重要。 《遍作》中說： "欲求快樂是貪著的病， 無慾而得快樂， 不是通過修行而成佛， 不尋求而自然安住即是任運成就。

མ་བཙལ་རང་བཞིན་གནས་པས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །མ་བཙལ་རང་བཞིན་གནས་ལ་མི་རྟོག་ཞོག» «།ཅེས་གསུངས་སོ། །ལེའུའི་གནས་འདི་ནི་འདིའི་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་རང་གནད་ངེས་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་སྟཻ་མདོ་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་དབྱིངས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དགོངས་པ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་གཡོ་བར་བསྟན་པ་སྟེ། ལེའུ་བཅུ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། » «།།» «དེ་ལྟར་དགོངས་པ་རྣལ་གཞག་ཆེན་པོར་བསྟན་པའི་གྲོགས་སུ་རྐྱེན་སྣང་རང་ཡལ་དག་པའི་གདམས་པ་གཅེས་པ་ལས། ཐུག་ཕྲད་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནམ་གཟེར་ཆེན་པོ་ནི། ཐམས་ཅད་མཁའ་མཉམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་གཅིག་» «ལ། །གཉིས་སུ་གཟུང་བས་རྒྱུ་འབྲས་སྲིད་པར་འཁྲུལ། །འཁྲུལ་སྣང་རྟེན་མེད་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ལ། །ཐུག་ཕྲད་རྗེས་མེད་རྩིས་གདབ་བྲལ་བར་སྐྱོངས། །ཡུལ་ཤེས་ཐུག་ཕྲད་དུ་འཛོམ་པ་དེར་རང་གཞག་ཟང་ཀའི་ཤེས་པ་ངོས་བཟུང་སྟེ། དེ་ཡང་སྔར་སྨོས་པ་བཞིན། ཅོག་གཞག་གམ། ཅེར་གཞག་གམ། རང་གཞག་ཏུ་བཏང་བས། རང་གྲོལ་ཆོས་སྐུའི་རང་ས་རྗེན་པར་ཟིན་ཏེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། མི་འགྱུར་ཆོས་ཉིད་རབ་ཏུ་བརྟན། །རང་སྣང་རང་གྲོལ་རང་གི་ཡུལ། །རང་བཞིན་རང་དག་རང་གི་གདངས། །ཅོག་གཞག་ཅེར་གཞག་རང་གཞག་ག»ོ «།ཞེས་» «སོ། །རྐྱེན་ངན་རིག་པའི་རྩལ་སྦྱོང་དུ་བསྟན་པའི་གནམ་གཟེར་ནི། མི་འདོད་ཐོག་ཏུ་བབ་ལ་དོར་བྱའི་སེམས། །ཁྲོ་དང་མི་དགའ་ཕྲག་དོག་འཁྲུག་དང་འཚིག» «།སྐྱོ་བའི་ཡིད་དབྱུང་ན་ཚ་སྡུག་བསྔལ་སེམས། །འཆི་དང་སྐྱེ་བའི་འཇིགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། །རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཤར་དུས་ངོས་བཟུང་ལ། །མི་སྤོང་མི་སྦྱོང་མི་བསྒྱུར་མི་ལེན་ཞིང༌། །མི་ལྟ་མི་བསྒོམ་རང་བབས་ཕྱམ་གཅིག་ཏུ། །དམིགས་བསམ་སྤྲོ་བསྡུ་བྲལ་བར་ལྷུན་གྱིས་ཞོག» «།རྗེས་མེད་རང་ཡལ་མཁའ་ཀློང་དག་པའི་» «སེམས། །གསལ་དངས་ངར་དང་བཅས་པ་ཁོང་ནས་འཆར། །མི་དགའ་ཞིང་སེམས་ལ་ཁྲོ་བ་དང་འཁྲུག་པ་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་ཞེན་པ་དྲག་པོ་སྐྱེ་དུས། ཉན་ཐོས་ལྟར་མི་སྤོང༌། བྱང་སེམས་ལྟར་གཉེན་པོས་མི་སྦྱོང༌། སྔགས་ཕྱི་ནང་ལྟར་ཡེ་ཤེས་སུ་མི་བསྒྱུར། སེམས་ཕྱོགས་ཁ་ཅིག་ལྟར་དེ་ཉིད་ལ་ཆེད་དུ་མི་ལེན། ཁ་ཅིག་ལྟར་ངོ་ལ་མི་ལྟ། ཁ་ཅིག་ལྟར་ངང་ལ་མི་བསྒོམ་པར།

這是對原文的完整直譯： 不尋求而自然安住即是任運成就。 對不尋求自然安住保持無分別。" 這一章節闡述了此法修持的關鍵要點，是重要的綱要。 《法界寶藏》中《不離法性證悟品》第十章的註釋到此結束。 如是闡述大證悟安立之後，作為輔助，有關緣起自解脫的珍貴教授中，遇境當下解脫的大要訣是： "一切等同虛空唯一菩提心， 執著二元而迷惑于因果輪迴。 無依幻化的迷亂顯現中， 遇境無痕跡地超越計度而修持。" 當境與識相遇時，安住于明朗的覺知中，如前所述，以安住、明觀或自然安住的方式，即可契入自解脫法身的本地。《珍珠串》中說： "不變法性極穩固， 自顯自解脫自境， 自性自凈自光芒， 安住、明觀與自然安住。" 關於逆緣作為覺性力用修習的要訣： "不欲之事降臨時生起捨棄心， 憤怒不悅嫉妒紛爭煩惱， 厭倦失望痛苦苦惱之心， 死亡出生恐懼等等， 當這些力用顯現時認出它們， 不捨不凈不轉不取， 不看不修任其自然， 遠離所緣思維收放而任運安住。 無痕自解脫如虛空清凈之心， 明澈有力從內升起。" 當生起強烈的不悅、憤怒、紛爭、嗔恨等執著時，不像聲聞那樣捨棄，不像菩薩那樣以對治來凈化，不像外內密那樣轉為智慧，不像某些心派那樣刻意接受，也不像某些人那樣觀察其本性，也不像某些人那樣修習其狀態。

ཁ་ཅིག་ལྟར་ངོ་ལ་མི་ལྟ། ཁ་ཅིག་ལྟར་ངང་ལ་མི་བསྒོམ་པར། དེ་དུས་ཀྱི་རིག་པ་ཟང་ཀ་དེ་རྗེན་སངས་སུ་ངོས་བཟུང་བས། མི་དགའ་བ་རང་ཡལ་ལ་སོང་ནས། རིག་པ་གསལ་བ་ཟང་ཐལ་དངས་ཆ་ཆེ་བར་འཆར་བའོ། །རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའི་ཚེ། །ང་ཡི་བདེ་བ་རང་ཤར་ཡིན། །དེ་དུས་བདེ་སྡུག་དབྱེར་མེད་ན། །ང་ཡི་ཡོན་ཏན་འདི་ལ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །གང་སྣང་ཐུག་ཕྲད་དུ་གྲོལ་བས་སྤང་གཉེན་གཞི་ལ་སངས་པའི་གནམ་གཟེར་ནི། ཡིན་མིན་མེད་པའི་རིག་པ་ཕྱོགས་ཡན་ལ། །འདིར་གཏད་མེད་པའི་སྣང་བ་ཐུག་ཕྲད་ཀྱིས། །འདིར་གཟུང་མེད་པའི་ངང་ལ་རང་བཞག་པས། །འདིར་གྲོལ་མེད་པའི་དགག་སྒྲུབ་རྗེས་མེད་ཡལ། །འཛིན་ཞེན་མེད་པའི་ཉམས་མྱོང་ཁོང་རྡོལ་འབྱུང༌། །» «འདི་ཉིད་ཇི་བཞིན་དགོངས་ཀློང་ཡེ་ནས་ཡངས། །ཡུལ་སྣང་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་ཤེས་པ་ཅི་བྱུང་ཡང་ངོ་མི་ལྟ། ངང་མི་བསྒོམ། བར་མི་བཙལ་བར། རིག་པ་ཟང་ཀ་ངོས་ཟིན་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡེ་ནས་བཅིངས་པ་མེད་པས་གྲོལ་བར་ཐ་སྙད་བཏགས་ལ། ཟང་ཀའི་གནད་མཐོང་བས་ཟང་ཀར་གྲོལ། ཡེ་དག་གི་ངོ་བོ་མཐོང་བས་ཡེ་གྲོལ་དུ་གྲོལ། རང་གཞག་ཏུ་ཐད་སོར་བཞག་པས་རང་སར་གྲོལ། སྣང་སར་ཅེར་གྱིས་ཡལ་བས་ཅེར་གྲོལ་དུ་གྲོལ། མ་གྲོལ་བ་མེད་དེ་གཞི་མེད་དུ་རྟོགས་པས་ཡོངས་གྲོལ་དུ་གྲོལ། འཆར་དུས་གྲོལ་བར་སྐྱེས་པས་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མར་གྲོལ་ཏེ། རྐྱེན་སྣང་ཅི་སྣང་ཅི་ཤར་ཡང་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་ནི་གནད་མཐོང་བས་ཆོས་ཉིད་ལས་ལྡོག་ས་མེད་པར་ལ་བཟློས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། གཞན་ཡང་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་བཤད། །གནད་ཀྱིས་གྲོལ་བས་འབད་རྩོལ་ཟད། །ཡེ་ནས་གྲོལ་བས་བསྐྱར་མི་དགོས། །རང་གྲོལ་ཡིན་པས་གཉེན་པོ་མེད། །ཅེར་གྲོལ་ཡིན་ཕྱིར་མཐོང་སར་ཡལ། །ཡོངས་སུ་གྲོལ་བས་རང་བཞིན་དག» «།དུས་ཀྱིས་གྲོལ་བས་གོམས་མི་དགོས། །རང་བཞིན་གྲོལ་བས་མ་བཅོས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དགའ་ཆེན་རང་གྲོལ་གྱི་གནམ་གཟེར་བློ་དངོས་ཟང་ཐལ་དུ་བསྡམ་པ་ནི། དེ་བཞིན་འདོད་ཅིང་ཡིད་ལ་དགའ་བའི་སེམས། །ཟུང་«༼༡༽«བདེ་གཉེན་དང་གཏམ་སྙན་ལོངས་སྤྱོད་དང༌། །

這是對原文的完整直譯： 不像某些人那樣觀察其本性，也不像某些人那樣修習其狀態。而是在那時認出明朗的覺知，使不悅自然消散，覺知顯現為明澈、開放、清凈。《寶積經》中說： "當經歷眾生苦時， 我的快樂自然生起。 那時苦樂無別， 我的功德於此圓滿。" 關於一切顯現當下解脫，根本上凈化取捨的要訣是： "無是非的覺性無所偏， 無所執著的顯現相遇時， 安住于無所執取的狀態中， 無需解脫的否定肯定無痕消散。 無執著的體驗從內涌現。 如是廣大證悟境界本來寬廣。" 對於任何生起的否定或肯定的認知，不觀察其本性，不修習其狀態，不尋求中間，僅僅認出明朗的覺知，即解脫於法性中。這並非本來有束縛而解脫，只是假立解脫之名。見到明朗的要點而明朗解脫，見到本來清凈的本質而本來解脫，直接安住而本地解脫，顯現處明朗消散而明朗解脫，了知無不解脫因無基礎而全然解脫，生起時即解脫而剎那解脫。 對於自性大圓滿的瑜伽士來說，任何緣起顯現都無害，這是因為見到要點而無法背離法性。《勝義續》中說： "複次解說解脫法性， 由要點解脫故精進窮盡， 本來解脫故無需重複， 自解脫故無對治， 明朗解脫故見處消散， 全然解脫故自性清凈， 剎那解脫故無需熟習， 自性解脫故無需造作。" 關於大喜自解脫的要訣，使心直接明朗開放： "如是欲求而心生歡喜， 親友、美言、受用等

ཟུང་«༼༡༽«བདེ་གཉེན་དང་གཏམ་སྙན་ལོངས་སྤྱོད་དང༌། །གནས་དང་ཕྱོགས་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་དེར། །རང་བཞིན་དགའ་བས་བརྒྱན་པའི་སེམས་ཤར་བ། །དེ་ཉིད་ངོས་གཟུང་རང་བབས་ཅོག་གཞག་གིས། །གདོད་མའི་དབྱིངས་སུ་མ་བཅོས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །གང་ལ་བརྟེན་ནས་དགའ་ཡལ་གྱིས་སྐྱེ་དུས་རིག་པའི་གདངས་ཡིན་པས་ཟང་ཀ་ངོས་གཟུང་བའི་བབས་ལས་མ་གཡོས་པར་བཞག་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། ཡིད་ཀྱི་དྲན་པ་ཕྱིར་སྣང་ཚེ། །ང་ཡི་ཤེས་རབ་རང་དག་ཡིན། །འདི་ལ་རྗེས་སུ་གཅོད་མེད་ན། །ང་ཡི་སྒྲ་རྣམས་འདི་ཡིས་ཐོས། །ཞེས་ སོ། །རང་མལ་འཕྲོ་འདུའི་ཤེས་པ་གཉིས་མེད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གནམ་གཟེར་ནི། རང་བཞིན་བར་མ་འགྲོ་འདུག་གྱིན་འདར་གནས། །དགའ་དང་མི་དགའ་གཉིས་མིན་ཅི་ཤར་ཡང༌། །ཤར་དུས་ངོས་གཟུང་སྤང་བླང་མ་བྱས་ པས། །རང་བབས་ཆོས་ཉིད་དབྱེ་བསལ་མེད་པ་ནི། །གཏི་མུག་འོད་གསལ་ཆེན་པོར་གྲོལ་ཞེས་བྱ། །དགའ་བ་དང་མི་དགའ་བ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་ཡལ་ཡུལ་འཆར་ཚད་ཀྱི་དུས་སུ། འཆར་ས་དེར་མི་ལྟ་བར། འཆར་གཞི་ཟང་ཀ་དེ་ངོས་བཟུང་བས། ཕྱི་སྣང་བ་མ་སྤངས་སྣང་ཐོག་ཏུ་གྲོལ་བ་དང༌། ནང་འགྱུ་བ་མ་སྤངས་འགྱུ་ཐོག་ཏུ་གྲོལ་བ་དུས་མཉམ་པ་ནི། དོ་ཕུར་བཀྲོལ་བས་»«ཁ་ལ་«༼༢༽«དོ་གཉིས་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་དུས་མཉམ་ལ་གྲོལ་བ་བཞིན་ནོ། །བར་མའི་ཤེས་པ་གྲོལ་བའི་ཆ་དེ་ལ་གཏི་མུག་འོད་གསལ་སྟོང་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་ བྱའོ། །རིག་པ་རང་ངོ་རྗེན་པར་ཟིན་དུས་དེའི་རྩལ་ཐམས་ཅད་རང་དྭངས་རོལ་པར་སྣང་ངོ་ཅོག་མི་གྲོལ་བའི་ས་མེད་དེ། གཞི་མེད་ལ་བསམ་རྟོག་མ་ཞུགས་པས་རང་སར་གྲོལ་བ་ཆོས་ཉིད་ཡེ་ནས་གནས་པའོ། །མདོར་ན་བློས་བཟུང་ན་འཆིང༌། ཐེངས་ན་གྲོལ། གང་དུའང་»«མ་གྲོལ་བ་«༼༡༽«འཆིང་གྲོལ་གྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ངེས་པ་མེད་པའི་འབྱུང་བ་ཡིས། ། ངེས་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་གྲོལ། །གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ནི། །རང་བཞིན་མེད་པའི་ངང་དུ་གྲོལ། །གཟུགས་མེད་རྣམས་ནི་དངོས་པོར་གྲོལ། །ཆོས་ནི་ཆོས་ཀྱིས་གྲོལ་བ་ལས། །མེད་པ་ལ་ཡང་མེད་པས་གྲོལ། །གཅིག་ནི་གཅིག་གིས་གྲོལ་བ་ལ། །གཉིས་སུ་སྣང་བ་གཉིས་གྲོལ་བའོ། །ཞེས་སོ། །

這是對原文的完整直譯： 親友、美言、受用， 以及令人愉悅的處所和方向。 自然歡喜所裝飾的心生起時， 認出它並自然安住， 在本初境界中無造作自然成就。 當依靠某物而歡喜生起時，這是覺性的光芒，應保持認出明朗狀態而不動搖。《寶積經》中說： "當意念向外顯現時， 我的智慧自然清凈。 若無追逐， 我的聲音由此聽聞。" 關於自然安住的來去知覺解脫于無二法性的要訣： "自性中庸，來去顫動安住。 無論喜不喜或其他任何生起， 生起時認出而不取捨， 自然安住法性無分別， 稱為愚癡解脫于大光明。" 除了喜不喜之外的知覺，在一切顯現於境的時刻，不觀察顯現處，而是認出明朗的顯現基礎，則外在顯現不捨而當下解脫，內在變化不捨而當下解脫，二者同時，如同解開繩結兩端同時鬆開一樣。中性知覺解脫的這一方面稱為愚癡解脫于空性光明。 當直接認出覺性本面時，其一切力用顯現為自然清凈的游舞，無有不解脫之處。因為無基礎而未入分別念，故自然解脫，此即法性本來安住。 總之，心執則束縛，放鬆則解脫。無論何處都不解脫，超越束縛解脫的邊際。《珍珠串》中說： "由無定的生起， 定現的心性解脫。 一切色相顯現， 解脫于無自性中。 無色解脫為有， 法由法而解脫， 無由無而解脫。 一由一而解脫， 二現由二解脫。"

གཉིས་སུ་སྣང་བ་གཉིས་གྲོལ་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཏི་མུག་འོད་གསལ་དུ་འཆར་བ་རྨི་ལམ་གཉིད་ཀྱི་གནམ་གཟེར་ནི། མཚན་མོ་ལ་སོགས་གཉིད་ཀྱིས་མྱོས་པ་ནའང༌། །རང་བབས་སྤྲོ་བསྡུ་བྲལ་བའི་ངང་ཉལ་བས། ། རགས་པར་སྣང་བ་ནུབ་པས་དེར་འཛིན་ནུབ། །ཕྲ་བ་ཆེས་ཕྲ་འཛིན་པར་བཅས་ནུབ་པས། །ཕྱམ་མཉམ་མི་རྟོག་ངང་དུ་རིག་པའི་སེམས། །འབྱུང་འཇུག་རེ་དོགས་བྲལ་བར་རང་བཞིན་གནས། །ཀུན་རྟོག་ཆོས་དབྱིངས་གྲོལ་བའི་དུས་ཡིན་ པས། །འཁོར་བ་མྱང་འདས་གྲོལ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །གཉིད་ནི་གཏི་མུག་གི་ས་པ་འཇུག་པ་རང་དབང་མེད་པར་སེམས་ནང་དུ་སྡུད་པ་སྟེ། རྨི་ལམ་གྱི་ལས་ཕྲ་བ་བག་ལ་ཉལ་དུ་སོགས་པས། དེ་སྦྱང་བའི་ལམ་ཁྱེར་བསྟན་ཏེ། རྨི་ལམ་གཟུང་བ། སྦྱང་བ། བསྒྱུར་བ། གཅད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་རྣམས་གཞན་དུ་བསྟན་ལ། འདིར་ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་གནད་གཅིག་གིས་སྦྱང་བ་ནི། སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་བྱས་ལ། ཤེས་པ་ཟང་ཀའི་ངོ་བོ་ལ་མ་ཡེངས་པར་གཏད་པས། གཉིད་ཀྱིས་ཕྱི་ཡུལ་ལ་རྟོག་པ་བསྡུས་ནས། ཇེ་ཕྲར་སོང་དུས་གདངས་མ་འགགས་པ་དེ་མ་ཡེངས་པར་བྱས་དུས། རླུང་སེམས་དབུ་མར་ཚུད་ནས་གང་ལའང་མི་རྟོག་པ་དེ་དང༌། ངོ་གཟུང་བའི་ཟང་ཐལ་གཉིས་འདྲེས་ཏེ། རླུང་སེམས་ཕྱིར་མི་འཕྲོ་བས་རྨི་ལམ་མེད་པར་འོད་གསལ་ཉག་གཅིག་གི་ངང་ལ་གནས་པའོ། །གོམས་དུས་ཉེ་འཁོར་གྱི་སྣང་བ་མཐོང་ཐོས་ཡོད་ལ་དེར་མི་རྟོག་པའི་གསལ་ཆ་དང་མི་རྟོག་པ་ཟུང་འཇུག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། རང་གནས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་གསུམ་མཉམ་དུ་འཆར་བ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་དང་ངག་སེམས་ངེས་བསྡུས་ནས། །འོད་གསལ་ཆེན་པོ་གཉིད་དང་བསྲེ། །ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། འདི་ལ་བླ་མ་དམ་པ་ནི་ཐུགས་རྩིས་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། །དེའང་དང་པོ་རྨི་ལམ་མང་བ་ལས། མཐར་འགག་པ་སྟེ། རབ་ལ་བརྗེད་ངས་པ་ལས་འགག» «འབྲིང་ལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ལས་འགག» «ཐ་མ་ལ་དགེ་བར་རྨི་བ་ལས་འགག་ག»ོ «།རབ་འབྲིང་ནི་ཉལ་ཀའི་དངས་ལ་ཡིད་གཞུངས་«༼༡༽«པ་རབ་དང་འབྲིང་དང༌། ཐ་མའི་བྱེད་པ་ལ་ཟེར་རོ། །» «རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། འདི་དག་རྨི་ལམ་ཐོག་མ་མང༌། །རབ་ལ་བརྗེད་ངས་ཐ་མ་འགག» «།འབྲིང་ལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ལ། །ཐ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པའོ། །ཐ་མ་མི་གསལ་དེ་ནས་འགྱུར། །

這是對原文的完整直譯： "二現由二解脫。" 愚癡顯現為光明的夢境睡眠要訣是： 夜晚等時為睡眠所醉時， 自然安住離散收的狀態而睡， 粗顯消融故執著消融， 極細微的執著也消融， 平等無念狀態中覺性之心， 離出入希懼而自然安住。 遍計法界解脫之時， 稱為輪迴涅槃解脫。 睡眠是愚癡的階段，不由自主地收攝心識。夢的微細業習氣等潛伏，為凈化它而教示修行法：抓住夢境、凈化、轉化、切斷等繁複方法在別處已教授。這裡以無戲論法性的一個要訣來凈化： 以獅子臥姿，不散亂地專注于明朗的心性本質。當睡眠收攝了對外境的分別，逐漸變細時，保持不散亂的狀態。此時風心入中脈，無任何分別，與所認出的明朗狀態融合。由於風心不向外散，無夢而安住于唯一光明的狀態。 熟練時，能見聞周圍顯現而不分別，明晰性與無分別雙運，與自然安住的樂受同時生起。如《勝義續》所說： "收攝身語意， 大光明與睡眠相融。" 這是其意義，聖師對此極為重視。 起初夢多，最後停止。上等者從健忘中停止，中等者從極為清晰中停止，下等者從善夢中停止。上中指睡時清明中等的專注，下等指其行為。 同一續中又說： "這些夢境初多， 上等從健忘最後停， 中等極為清晰時， 了知為最後。 下等不清晰後轉變。"

ཐ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པའོ། །ཐ་མ་མི་གསལ་དེ་ནས་འགྱུར། །དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་ཚད་ལ་ཕེབས། །» «ཞེས་སོ། །གཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་བསྟན་པ་ནི། གཉིད་ཀྱང་རང་བྱུང་གདོད་མའི་ཀློང་ཆེན་ཏེ། །རྩལ་རྣམས་ངོ་བོའི་དབྱིངས་སུ་གཞི་ཐིམ་པས། །རོལ་པར་འཛིན་པས་སྤྲོས་ཀུན་ངང་གིས་ཞི། །བྱར་མེད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དགོངས་པའོ། །» «ཉིན་དུས་ཤེས་པ་རྩལ་ལས་རོལ་པར་འཆར་བ་དེ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཕྱིར་གསལ་དུ་ཕར་ཤར་བ་ཉིད། མཚན་དུས་རོལ་པའི་སྣང་ཞེན་རྩལ་ལ་ཐིམ། རྩལ་གཞི་ལ་ཐིམ་པས། དར་ཅིག་གང་དུའང་མི་རྟོག་པའི་འོད་གསལ་ལ་གནས་པ་ནི་གཉིད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། འཁོར་བ་མྱང་འདས་སུ་གྲོལ་བའི་དུས་ཞེས་» «བྱའོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། གཉིད་ཀྱང་སྤང་བར་མི་བྱ་སྟེ། །སེམས་ཀྱིས་གུད་དུ་བཅད་པ་མིན། །མདོར་ན་ལུས་ངག་རང་སོ་ལ། །ཡིད་འབྱུང་ཆ་རྣམས་ཕྱིར་མ་ཤོར། །དབང་པོའི་ཡུལ་རྣམས་དྲུག་ལ་ཡང༌། །ཤེས་བཞིན་དཔྱོད་པའི་སེམས་མ་འགྱུས། །རང་སྣང་མི་རྟོག་ཆེན་པོ་ལ། །གསལ་ལ་རྟོག་མེད་ཉམས་སྐྱེས་པའོ། །» «ཞེས་སོ། །འདིས་གཏི་མུག་ཆོས་ཉིད་དུ་དག་པ་ཡང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། གཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་སུས་བསྒོམས་པ། །འདིས་ནི་གཏི་མུག་ལམ་དུ་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཉོན་མོངས་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནམ་གཟེར་ནི། །དེ་ལྟར་འདོད་དང་མི་འདོད་བར་མའི་སེམས། །དུག་གསུམ་རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཤར་ཏོ་ཅོག» «།» «དབྱིངས་ལས་བྱུང་ཞིང་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་དུ་ཤར། །དབྱིངས་སུ་མ་གཏོགས་གཡོས་པ་འགའ་མེད་པས། །གཟེག་«༼༡༽«དང་བཅོས་བསྒྱུར་གང་ཡང་མི་བྱེད་པར།» «།» «དབྱིངས་ཉིད་ངོས་གཟུང་ངང་དེར་བཞག་མ་ཐག» «།རང་ཞི་རང་ཡལ་རང་གྲོལ་འགྲོ་བ་གནད། །འཁོར་འདས་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པས་གཞི་མེད་སྟོང་པའི་རང་གཟུགས་ཙམ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཡང་ངོ་བོ་ཡོད་མ་མྱོང༌། རྟེན་པའི་ས་མེད། བྱུང་བའི་རྩ་བ་མེད་པས་རང་བཞིན་དུ་ཅོག་གཞག་གཅིག་གིས་རྒྱ་གྲོལ་ལ་འགྲོ་སྟེ། རིག་པའི་ངོ་བོ་ཟང་ཐལ་དུ་ངོས་ཟིན་དུས། ཉོན་མོངས་རྣམས་རང་ས་རང་སར་སངས་ནས་རང་གྲོལ་དུ་འགྲོ་བ་རྒྱ་མདུད་ཀྱི་ཕུར་པ་བཏོན་པས་དོ་ཐག་རང་སར་གྲོལ་བ་བཞིན་ནོ། །

這是對原文的完整直譯： "了知為最後。 下等不清晰後轉變。 以此達到標準。" 關於睡眠即自生智慧的教導： 睡眠也是自生本初大界， 諸力融入本性境界， 執著游舞故自然息滅一切戲論， 無作自生智慧境界。 白天時，知覺顯現為力用的游舞，是從自生智慧中向外顯現。夜晚時，游舞的顯現執著融入力用，力用融入基礎，暫時安住于無分別的光明中，這就是睡眠自生智慧，稱為輪迴解脫為涅槃之時。 《六界續》中說： "睡眠也不應捨棄， 心不應割斷。 總之，身語安於自然， 意生諸分不外散。 六根境界中， 正知觀察心不動。 自顯大無分別中， 生起明而無念的體驗。" 這也是愚癡清凈為法性。《勝義續》中說： "誰修睡眠瑜伽， 此即以愚癡為道。" 煩惱自解脫的要訣是： 如是欲不欲及中性心， 三毒力用所顯現的一切游舞， 從界中生起，于界中顯現。 除界外無任何動搖， 故不做任何割裂、矯正、轉化， 認出界性，安住其中， 即刻自息、自消、自解脫是關鍵。 輪迴涅槃未動搖于界性中，故僅是無基空性的自形。煩惱也從未有過本性，無所依之處，無生起之根源，故以一個自然安住即全然解脫。當認出覺性本質的明朗時，諸煩惱各自凈化而自解脫，如同拔出繩結的楔子，繩結自然鬆開一樣。

ཉོན་མོངས་རྣམས་རང་ས་རང་སར་སངས་ནས་རང་གྲོལ་དུ་འགྲོ་བ་རྒྱ་མདུད་ཀྱི་ཕུར་པ་བཏོན་པས་དོ་ཐག་རང་སར་གྲོལ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་ཤེས་ན་སྤངས་ཀྱང་མི་སྤོང་སྟེ་ལུས་དང་གྲིབ་མ་ལྟར་རང་འཁོར། སྦྱངས་ཀྱང་མི་སྦྱོང་སྟེ་ཤེལ་ལ་དཀར་པོ་སྦྱངས་པས་མི་སྦྱོང་བ་ལྟར་སྦྱོང་བྱེད་སྦྱང་བྱ་ལས་ཐ་མི་དད། བསྒྱུར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ་གཡུ་ཁ་དོག་མི་འགྱུར་བ་ལྟར་སེམས་ཀྱིས་སེམས་མི་འགྱུར། རང་ཞིར་བཏང་བས་ཞིར་མི་བཏུབ་སྟེ་གཏོང་མཁན་རྟོག་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན། གཉེན་པོས་གྲོལ་དུ་མི་ནུས་ཏེ་ཆུ་དྭངས་པར་འདོད་ནས་དབྱུག་པས་རྙོག་པ་ལྟར་གཉེན་པོ་ཉིད་སྤང་བྱ་དང་བྱེད་པ་མཚུངས། ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་ཐ་མལ་བླུན་པོའི་ཤེས་པ་དང་ཁྱད་མེད་པས་འཁོར་བ་ལས་འདའ་མི་ནུས་པ་ཉིད། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཉོན་མོངས་པ་དེ་རྣམས་སྤོང་བ་ལགས་སམ། སྦྱོང་བ་ལགས་སམ། སྒྱུར་བ་ལགས་སམ། རང་ཞིར་གཏོང་བ་ལགས་སམ། དེ་དག་རེ་རེ་ལ་གཉེན་པོ་རེ་རེས་འདུལ་བ་ལགས་སམ། དེ་ཉིད་རང་ལུགས་སུ་འཇོག་པ་ལགས་སམ། དེ་ཉིད་རང་ཆོས་ཉིད་ལགས་སམ། དེ་དག་རྣམས་རང་གིས་རང་གྲོལ་བ་ལགས་སམ། སྟོན་པས་གསུང་དུ་གསོལ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀྱེ་མ་ཉོན་ཅིག་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ཉོན། །ངས་བསྟན་པ་ཡི་ཚིག་དེ་རྣམས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རྒྱུད་ལ་གནས། །དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་འཁོར་བར་བཅིངས། །བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་བསྒྲིབས་ན། །འདི་དག་རྣམས་ནི་སྤོང་བ་མིན། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་ན། །རྣལ་འབྱོར་ལུས་དང་གྲིབ་མ་བཞིན། །དེ་ལས་དེ་ཉིད་རང་འབྱུང་བས། །སྤོང་བས་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་སྦྱོང་བས་ཀྱང་ནི་མིན། །སྒྱུར་བས་ཡང་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །འགྱུར་མེད་སྙིང་པོ་མ་རྟོགས་པར། །ཤེལ་གྱི་བྲག་གམ་གཡུ་རྡོ་བཞིན། །སྦྱང་ཞིང་སྒྱུར་བར་ནུས་མ་ཡིན། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་གནས་དག་ཏུ། །རྣལ་འབྱོར་ལྡན་པ་ཡིས་ནི་བརྟག» «།དེ་བཞིན་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱང་མིན། །མངོན་སུམ་ལྷག་མཐོང་མ་ཤེས་པར། །རི་རབ་རི་ཡི་རྒྱལ་པོ་བཞིན། །» «སུས་ཀྱང་གཞིག་པར་ནུས་པ་མིན། །གཉེན་པོ་ཡིས་ནི་གྲོལ་བ་མིན། །མ་བཙལ་རང་དག་མ་ཤེས་པར། །རྙོག་མ་སངས་འདོད་ཆུ་རྙོག་བཞིན། །

這是對原文的完整直譯： 諸煩惱各自凈化而自解脫，如同拔出繩結的楔子，繩結自然鬆開一樣。若不如此了知，即使想要斷除也無法斷除，如身體和影子一樣自行跟隨；即使想要凈化也無法凈化，如同凈化水晶的白色一樣，能凈化者與所凈化者無別；即使想要轉化也無法轉化，如同綠松石顏色不變一樣，心無法轉化心；即使想要令其自然平息也無法平息，因為想要平息者只是分別念而已；對治也無法解脫，如同想要水清澈而用棍子攪動一樣，對治本身與所對治的相同；煩惱本身也非法性，因為與凡夫愚者的心識無異，故無法超越輪迴。 《日月雙運續》中說： "是否應斷除這些煩惱？是否應凈化？是否應轉化？是否應令其自然平息？是否應以各種對治來調伏它們？是否應將它們安置於自然狀態？它們本身是否就是法性？它們是否能自行解脫？請佛陀開示。" 金剛持回答說： "嗟呼！大聖者請聽， 我所說的這些話， 存在於一切眾生相續中。 它們使眾生束縛于輪迴。 若遮蔽大樂性， 這些並非可斷除。 若不了知真如性， 瑜伽士如身與影。 從中自生彼性故， 斷除並非能斷除。 同樣凈化也非能， 轉化也不能轉變。 若不了知不變精華， 如水晶山或綠松石， 無法凈化及轉變。 自性本來清凈中， 具瑜伽者應觀察。 同樣也非能平息， 若不知現量勝觀， 如須彌山王一般， 誰也無法摧毀它。 對治也不能解脫， 若不知無求自凈， 如欲除濁反攪水。

རྙོག་མ་སངས་འདོད་ཆུ་རྙོག་བཞིན། །ཕྱི་ཕྱིར་སངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་རང་ཡང་ཆོས་ཉིད་མིན། །རང་སྣང་ལྷུག་པ་མ་ཤེས་པར། །» «ཐ་མལ་བླུན་པོའི་སྣང་བ་བཞིན། །མངོན་ཞེན་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་འབད་ཀྱང་དག་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད། འདིར་རང་རིག་ཟང་ཐལ་དུ་རྟོགས་པའི་གནད་ལས་མ་སྤངས་དབྱིངས་སུ་དག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་འབད་བཅས་རང་གཞག་གི་སྣང་བ་ཐོད་རྒལ་བསྒོམས་པས་གྲོལ་ལ། འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་རིག་པ་ཁྲེགས་ཆོད་ཟང་ཀར་རྟོགས་པས་གྲོལ་ལོ། །དེའང་རིག་པ་ཟང་ཀས་ཉོན་མོངས་གྲོལ་བ་མིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དེ་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གྲོལ་བ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཉོན་མོངས་ཉིད་སྐྱེ་གྲོལ་དུ་གྲོལ་བའི་གནད་ནི་རིག་པ་ཟང་ཀར་རྟོགས་པའི་ངང་མ་བརྗེད་པ་ལ་ཐུག་པས་རིག་པས་ཉོན་མོངས་གྲོལ་བ་འདྲ་མོ་ཞིག་སྣང་ཡང་དོན་ལ་དེ་ལྟར་མིན་ནོ། །ཡང་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཀྱེ་མ་ཐུབ་པ་ཡང་ཉོན་ཅིག» «།འདི་དག་བློ་རིམ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །འབད་བཅས་རྣམས་དང་འབད་མེད་དོ། །འབད་བཅས་རྣམས་ནི་རང་སར་གཞག» «།སྣང་བ་གོམས་པའི་ཚད་རྣམས་ཀྱིས། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྣང་བ་ཉིད། །ཕྱི་ནང་ཀུན་ལ་རང་ཤར་ཚེ། །རྐྱེན་དེས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྲིད་དེ་དག་སྐྱེ་འགྱུར་ཡང༌། །རང་གཞག་རང་ས་ཉིད་དུ་གྲོལ། །དེ་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་སྣང་བའོ། །འབད་མེད་རྣམས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །རང་གིས་རང་གྲོལ་རང་ཉིད་ལ། །རང་ཀ་མ་ནི་རང་གྲོལ་བས། །ལྕགས་ཀྱིས་ལྕགས་རྣམས་གཤེགས་པ་དང༌། །རྡོ་ཡིས་རྡོ་རྣམས་གཅོག་པ་བཞིན། །རང་གི་གཉེན་པོར་རང་ཉིད་ཆེ། །རང་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་རྟོགས་པ་ཡིས། །འདི་ལྟར་གོམས་པ་གང་ཡིན་པ། །མ་བཙལ་བཞག་པས་དོན་རྣམས་རྙེད། །མ་བསྒོམས་པས་ནི་བདེ་ཆེན་རྒྱས། །རང་བཞིན་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་རིག» «།འདི་ཉིད་སུ་དང་འཕྲད་པ་སྟཻ། །མཚམས་མེད་སྡིག་དང་ལྡན་པ་ཡང༌། །འདི་ཉིད་གོམས་པས་གྲོལ་བར་ནི། །ཐེ་ཚོམ་ཉིད་མེད་ན་ར་ཀན། །ཞེས་སོ། །བཟང་ངན་བླང་དོར་མེད་པའི་གནམ་གཟེར་ནི། །ཉོན་མོངས་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང༌། །རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཤར་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་ལ། །གཉེན་པོ་བཟང་བྱས་ཐར་པའི་ལམ་ཉིད་ཀྱང༌། །རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཤར་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཏེ།

這是對原文的完整直譯： 如欲除濁反攪水， 一再凈化也非能。 它本身也非法性， 若不知自顯自在， 如同凡夫愚者見， 不能逆轉顯現執著。 其他乘雖努力也無法清凈。在此，從了悟自覺明朗的關鍵處，未斷而清凈于界中。這又分為：通過修習有為自然安住的顯現而"頓超"解脫，以及通過了悟無為自解脫的覺性"徹斷"而明朗解脫。然而，並非覺性明朗使煩惱解脫，而是煩惱本身以其自身解脫，如同蛇的結自解一樣。煩惱本身生起即解脫的關鍵在於不忘失了悟覺性明朗的狀態，雖然看似是覺性使煩惱解脫，但實際並非如此。 又在同一續中說： "嗟呼！大聖者再聽， 此有兩種心次第： 有為和無為。 有為者安於自然， 以熟悉顯現的程度， 智慧清凈的顯現， 于內外一切自顯時， 非因緣而生。 只要它們生起， 安住自然而自解。 故為瑜伽顯現。 無為者如是： 自解脫于自身， 自然而然自解脫， 如鐵能切割鐵， 如石能擊碎石， 自身即是最大對治。 了悟自性大圓滿， 如是熟悉者， 不尋而安即得義， 不修而大樂增長， 現見自性本然。 誰遇此法者， 即使造五無間罪， 熟悉此也必解脫， 毫無疑問，那羅干。" 善惡取捨皆無的要訣是： 一切煩惱、業和習氣， 都是力用顯現的游舞幻化， 對治、善行、解脫道本身， 也是力用顯現的游舞幻化。

རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཤར་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཏེ། །གཉིས་ཀ་རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཡེ་ཤར་བས། །ངོ་ཤེས་ངང་དུ་མ་བཅོས་འཇོག་པ་གནད། །བང་མཉམ་འགྲོས་མཉམ་གཞི་ནས་གཡོས་པར་མཉམ། །རྐྱེན་བྱུང་འདུས་བྱས་རྒྱུ་འབྲས་མ་འདས་པས། །རང་གཞག་ཅོག་གཞག་རྒྱུ་འབྲས་ཟློས་པ་གཅེས། །སྤང་བྱའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་དང༌། དེ་སྤོང་བྱེད་གཉེན་པོའི་བཟང་རྟོག་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཤར་བར་མཉམ་པས་བཟང་ངན་དང་བླང་དོར་མེད་པར་རང་སོར་གཞག་པ་གཅེས་སོ། །དེའང་བཟང་རྟོག་ངན་རྟོག་གཉིས་པོ་དེ་རིག་པའི་ངང་དུ་ཤར་ནས་ཡུལ་ལ་རྟོག་པར་བང་མཉམ་པས་འགག་པ་དང་རང་ཡལ་བ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ཁྱད་མེད། གཉིས་པོ་དེ་ད་ལྟ་རང་སོར་རིག་པའི་ངང་ན་»«སྣང་བ་«༼༡༽«ལྟར་སྣང་བའི་»«གྲོགས་སུ་«༼༢༽«སྣང་བ་ལ་ཁྱད་མེད། དང་པོ་གཞི་ལས་གཡོས་ནས་ཕྱིར་གསལ་བར་«༼༣༽«འཆར་བའམ་སྐྱེ་བར་སྣང་བར་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟང་རྟོག་གཉེན་པོའི་ཆ་དང༌། ངན་རྟོག་སྤང་བྱའི་ཆ་གཉིས་ཀ་རང་གྲོལ་ཅོག་གཞག་ཆེན་པོས་རིག་པའི་ངང་དུ་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཟློས་པ་གཅེས་ཏེ། ལམ་གཉེན་པོའི་བཟང་རྟོག་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་དང༌། སྤང་བྱ་འཁྲུལ་པའི་ངན་རྟོག་ཐམས་ཅད་ལ་དང་པོའི་གཞི་རྩ་མེད་པས་བཙལ་ཡང་མཐའ་མེད། ད་ལྟ་མེད་ལ་སྣང་བས་བརྟགས་ན་མེད་ལ་མ་བརྟགས་ན་གྲངས་བསམ་བརྗོད་པ་ལས་འདས། མཐར་འགྲོ་འོང་མེད་པས་ངོ་བོ་རྙེད་མཐའ་དང་བྲལ་ལ། རྒྱུ་འབྲས་མུ་མཐའ་མེད་པས་མཐའ་ལ་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཅོག་གཞག་དང་རང་གཞག་ཆེན་པོ་མ་གཏོགས་པ་མཐའ་ཆོད་པ་དང་ཟིན་པའི་དུས་མེད་དེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། གཞི་མེད་ལམ་ཞེས་འབྲས་བུ་སུ་འདོད་པ། །འདོད་ཕྱིར་ཐར་པའི་ལམ་ལ་འདི་ཡིས་སྒྲིབ། །སྟོང་མུན«་༼༡༽«བསལ་དང་ཡོད་དང་མེད་པ་ཉིད། །རྟག་ཆད་རྒྱུ་འབྲས་བཞི་སྟེ་བརྒྱད་རྣམས་ལ། །མཐའ་མེད་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་དང་མཚུངས་པ་» «ཉིད། །མུ་མཐའ་འཚོལ་བར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ། །བྱ་ལོང་ནམ་མཁའི་མཐའ་འཚོལ་འདྲ་སྟེ་རྙེད་པ་མིན། །མི་རྙེད་དོན་དེ་ཉིད་ལ་སུས་ཀྱང་བཅོས་མི་སྲིད། །» «ཤེས་བྱ་སྤྲོས་མེད་འདི་ལ་མཐའ་མ་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་སོ། །

這是對原文的完整直譯： 都是力用顯現的游舞幻化。 二者皆從力用游舞本然顯現， 認知中安住不造作是關鍵。 升降平等、行進平等、從根本動搖平等。 緣起有為不超因果， 自然安置、如實安放、因果相續為要。 所應斷的各種分別念生起，以及斷除它們的對治善念，全都平等地從覺性的力用中游舞顯現，因此無善惡、無取捨，要緊的是將其安置於自然狀態。而且，善念與惡念這兩者在覺性中生起，以同等速度緣取對境而分別，在消失和自然消融的表象上也無差別。這兩者此刻在覺性中自然顯現如同幻相，作為伴隨顯現也無差別。因為它們從最初基礎被激發而向外明顯顯現或生起的表象上無差別。 善念對治的方面和惡念所斷的方面，兩者都以大自解脫如實安放的方式在覺性中反覆因果，這很重要。道路對治的善念，如見、修、行、果，以及應斷迷亂的一切惡念，最初都沒有根本基礎，所以尋找也無邊際。當下雖無而顯，若觀察則不存在，若不觀察則超越數量、思維和言說。最終無去無來，本質離尋獲之邊，因果無邊際故無窮盡。除了如實安放和大自然安置外，沒有終結或把握的時候。 如《大鵬》中說： "無基礎而謂之道果者， 因執著而障礙解脫之道。 空、暗、除、有、無、 常、斷、因果等八者， 無邊際如虛空界。 欲求其邊際者， 如鳥籠求空際，不可得。 此不可得之義，誰亦不能造作。 所知無戲論，於此不可能有邊際。"

» «ཤེས་བྱ་སྤྲོས་མེད་འདི་ལ་མཐའ་མ་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་སོ། །ཐེག་པ་རྒྱལ་པོའི་གདུང་རབས་འཛིན་པ་དང་བློ་དམན་ལ་གསང་བའི་གནམ་གཟེར་བསྟན་པ་ནི། འདི་ནི་མཆོག་གསང་ཐེག་པའི་ཡང་རྩེ་སྟེ། །བློ་དམན་རྣམས་ལ་མི་སྨྲ་ཤིན་ཏུ་གསང༌། །སྒྲོ་སྐུར་དབང་གིས་སྙིང་པོའི་བསྟན་པ་འཆལ། །སྒྲོ་འདེབས་«༼༢༽«ཉིད་དང་དགོངས་པ་ལོག་པར་ཞུགས། །གསང་སྒོ་འཆོལ་རྣམས་མཐའ་མེད་ངན་འགྲོར་ལྟུང༌། །དེ་བས་རབ་གསང་ཐེག་པ་རྒྱལ་པོའི་གདུང༌། །སྐལ་བཟང་དམ་པ་རྣམས་ལ་བསྟན་ཞིང་གཏད། །ཐེག་པ་རྒྱལ་པོའི་གདུང་རབས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་འདི་སྐལ་མེད་ལ་གསང༌། སྐལ་ལྡན་ལ་བསྟན། སྐལ་བཟང་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་མཆོག་ལ་གཏད་པ་ལ། སྐལ་མེད་ལ། ངོ་བོ། དབྱེ་བ། གསང་ཚུལ། མ་གསང་བའི་སྐྱོན། གསང་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྔ་ལས། སྐལ་མེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཆོས་ཟབ་མོའི་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་མི་དབང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབྱེ་ན་ཆོས་ལ་ལས་འབྲེལ་མེད་པའི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པ་རྣམས་དང༌། བློ་ཆུང་བས་སྐྲག་ཅིང་སྔངས་པ་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་དང༌། གསང་བ་སྣོད་མིན་དང་དུས་མིན་དུ་སྒྲོགས་པའི་གསང་སྒོ་འཆོལ་བའི་གང་ཟག་རྣམས་ཏེ་གསུམ་མོ། །དེ་ལས་གསང་སྒོ་འཆོལ་བའི་རིགས་ཅན་ལ་གསང་ཆེན་འདིའི་དོན་གསང་བར་གདམས་ཏེ། ཕ་རོལ་སྣོད་མེད་བློ་ཆུང་རྣམས་རྒྱུ་དེས་ཆོས་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པས་ངན་འགྲོ་མུ་མཐའ་མེད་པར་སྐྱེ་བའི་ལས་ལ་སྦྱོར་ཏེ། ལས་དེ་མཚམས་མེད་ལྔ་བས་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུད་བླ་མ་ལས། གང་ཞིག་ཡང་ཡང་སྡིག་གྲོགས་བསྟེན་དང་བདེ་གཤེགས་ངན་སེམས་ལྡན་བྱེད་དང༌། །ཕ་མ་དགྲ་བཅོམ་གསོད་དང་བྱ་བ་མིན་བྱེད་མཆོག་ཚོགས་འབྱེད་པའི་མི། །དེ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ངེས་པར་བསམས་ན་དེ་ལས་མྱུར་དུ་ཐར་འགྱུར་གྱིས། །གང་ཞིག་ཡིད་ནི་རྟག་ཏུ་ཆོས་ལ་སྡང་བ་དེ་ལ་ཐར་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་སོ། །གསང་སྒོ་འཆོལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཤི་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་མནར་མེད་པར་སྐྱེས་ནས། ལྕེ་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱའི་སྟེང་དུ་ལྕགས་ཀྱི་ཐོང་གཤོལ་མེ་འབར་བས་ཞིང་རྨོ་བར་བྱེད་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་དེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། གསང་བ་འཆོལ་བར་བྱེད་པ་ཡང༌། །སྨྲ་བྱེད་ལྕེ་ལ་ཞིང་རྨོ་ཞིང༌།

這是對原文的完整直譯： 所知無戲論，於此不可能有邊際。" 持續殊勝乘王的傳承並對智慧淺薄者隱秘的要訣教授是： 此乃最勝密乘之巔峰， 不對智淺者言說極為隱秘。 因增減而敗壞心要教法， 增益及邪解教義者， 泄露密門者墮無邊惡趣。 故此極密乘王傳承， 應示教並付託與具緣賢者。 應對無緣者保密、向有緣者示教、付託給具大緣金剛心要殊勝者的這一殊勝乘王傳承。對於無緣者，有五點：本質、分類、保密方式、不保密的過失、保密的功德。 無緣者的本質是不堪為甚深法器，因為他們無權分享法的福分。 分類有三：與法無緣的普通人、因智慧淺薄而恐懼的共乘行者、不當時機向非法器宣說秘密的泄密者。 對於泄密者，應隱秘此大密義，因為他們向無器智淺者宣說會導致對方誹謗佛法，從而造作無邊惡趣的業。這種業比五無間罪更為嚴重。 如《寶性論》中說： "若人屢屢親惡友，對善逝生噁心者， 殺父母及阿羅漢，作非為及破和合， 若思惟法性決定，彼亦能速得解脫， 若人心常憎恨法，彼豈有得解脫時？" 泄密者死後立即轉生無間地獄，其舌頭長五百由旬，被燃燒的鐵犁耕耘，有此過患。如《獅子圓滿力》中說： "泄露秘密者， 其能言舌被耕耘，

གསང་བ་འཆོལ་བར་བྱེད་པ་ཡང༌། །སྨྲ་བྱེད་ལྕེ་ལ་ཞིང་རྨོ་ཞིང༌། །སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མྱོང་བར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་ངེས་པའི་དོན་འདི་གསང༌། །ཞེས་» «སོ། །གསང་ཚུལ་ལ་གསང་བའི་ཡུལ་སྤྱིར་བསྟན། གསང་དོན་སྐྱོན་མེད་དུ་བརྗོད། གསང་ཚུལ་དངོས་བཤད་པ་ལ་གསུམ་ལས། ཡུལ་ནི་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། མ་རྟོགས་པ་ཡི་ཕྱོགས་རྣམས་དང༌། །སྐྱེ་བོ་ཀུན་ལ་རབ་ཏུ་གསང༌། །གསང་ཕྱིར་གདམས་ངག་སྣ་ཚོགས་གསུངས། །ཞེས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་གོ་བ་མེད་པ་ལ་ཡེ་གསང་ཐབས་ཀྱིས་ཆོད་ནས་མ་དད་པ་མེད་ན་གསང་སྒྲོགས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཟེར་བའང་རྨོངས་པ་རྡོལ་ཐབས་སུ་སྨྲ་བ་སྟེ། བཀའ་ལུང་དང་འགལ་བ་དང༌། གསང་དགོས་པའི་རིག་པ་ཡང་ཆོས་དེ་དུས་ལ་མ་བབས་ན་སྐལ་ལྡན་ཡིན་ཡང་གསང་དགོས་ཏེ། དགེ་སློང་བྱེད་འདོད་པའི་དགེ་ཚུལ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ལ་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་དང་ཆོ་ག་ལག་ལེན་གསང་བ་བཞིན་ནོ། །ཕལ་པ་ལ་དེ་བས་ཀྱང་གསང་དགོས་ཏེ་ཆོས་དེའི་ཆེ་བ་དང་བྱིན་རླབས་ཉམས་ཤིང་བཀའ་ཆད་འབྱུང་དུ་འོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསང་དོན་སྐྱོན་མེད་དུ་བརྗོད་པ་ནི། རྩལ་རྫོགས་ལས། གསང་སྔགས་ཐབས་མཁས་སྤྱོད་པར་བསྟན། །གསང་སྔགས་སྐྱོན་ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཐབས་མཁས་པས། །སྣོད་མ་ཡིན་དང་བློ་རྟུལ་རྣམས། །ལས་འཕྲོ་ངན་པའི་དོན་ཕྱིར་གསང༌། །ཞེས་པས། ཆོས་ངན་ནས་གསང་བ་མ་ཡིན། གཞན་གྱི་ལས་སོག་པ་སྤང་བ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉམས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་གསང་བས་སྐྱོན་མེད་དེ། གཞན་ལས་ཀྱང༌། གསང་སྔགས་གསང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །ཆོས་ལ་སྐྱོན་ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ། །བློ་ཆུང་ཐེག་པ་དམན་ལ་གསང༌། །ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །གསང་ཚུལ་དངོས་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་ཡུལ་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པ་དང༌། བློ་ཆུང་དང༌། གསང་སྒྲོགས་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་ལ། ཆོས་འདིའི་མིང་དང༌། ཡི་གེ་དང༌། གནད་དང༌། གྲུབ་མཐའི་ཚིག་ཟུར་ཙམ་ཡང་མི་བརྗོད། དུས་ལ་མ་བབས་པ་དང༌། ཡུལ་ཕྱོགས་མི་མོས་པ་མཐའ་འཁོབ་དང་འདྲ་བ་རྣམས་སུའང་ཆོས་དེ་ཤེས་པ་དང་ཡོད་པ་དང་ཞུས་པ་སྐད་ཀྱང་མི་བརྗོད། རྒྱ་ལ་རྒྱུས་ཡོད་པ་དག་གིས་འདྲི་ནའང་མ་ངེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ཉམས་སུ་མ་བླངས་པས་ཆ་མེད་དོ་ཞེས་གསང་བར་གདམས་ཏེ། རྩལ་རྫོགས་ལས།

這是對原文的完整直譯： 泄露秘密者， 其能言舌被耕耘， 將遭受大苦。 因此應隱藏此決定義。" 關於保密方式，有三點：總說保密對像、無過述說密義、詳說實際保密方法。 對像如《本續》中說： "對未了悟者及 一切凡夫極保密。 為保密故說種種教授。" 有些人說，對無理解者完全保密，用方便斷除，若無不信則不算泄密，如對鳥等一樣。這是愚者妄言，違背教法。即使是有緣者，若時機未到也需保密，如對想成為比丘的沙彌等保密別解脫經及儀軌實修。對普通人更應保密，因為會損害該法的殊勝性和加持力，並招致詛咒。 無過述說密義，如《圓滿力》中說： "密咒巧方便行為所示， 密咒並非有過， 大悲心巧方便， 對非器及鈍根者， 為惡緣起故保密。" 這表明保密並非因法不善，而是為避免他人造業及損害法的殊勝性。其他經典也說： "所謂密咒保密， 並非法有過失， 對小智小乘者保密。" 實際保密方法是：對前述普通人、小智者、泄密者三類，不說此法的名稱、文字、要點，甚至教義的隻言片語。在時機未到或不信仰的邊地等處，也不說知道、擁有或聽聞過此法。若有熟悉者詢問，也應說"不確定"或"未修習故無把握"，以此保密。如《圓滿力》中說：

ཉམས་སུ་མ་བླངས་པས་ཆ་མེད་དོ་ཞེས་གསང་བར་གདམས་ཏེ། རྩལ་རྫོགས་ལས། དེ་ཕྱིར་ངེས་པའི་དོན་འདི་གསང༌། །རླུང་ཕྱོགས་ཙམ་དུའང་བསྒྲག་མི་བྱ། །ཞེས་སོ། །འདི་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་གསང་བར་བསྟན་པས། སྙིང་ཐིག་གི་དཔེ་དང་ལུས་གནད་ལ་སོགས་པ་མ་མཐོང་བར་བྱ་བ་ནི་དམ་ཚིག་ཆེན་པོའོ། །ཁྱད་པར་དུ་གཞན་བཀའ་མ་ཐོབ་པར་འདིའི་ཆོས་བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་རྡོ་རྗེའི་ལྕེ་ཡོད་ཀྱང་མི་རུང་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། གསང་སྔགས་རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་དོན། །འོག་མ་རྣམས་ལ་སྨྲ་མི་» «བྱ། །རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དཔའ་བོ་ཡི། །ལུང་ཉིད་མ་ཐོབ་བར་དུ་ཡང༌། །རྡོ་རྗེ་ལྕེ་ཡི་ཚུལ་ཡོད་ཀྱང༌། །གསང་བ་གཞན་ལ་བསྟན་མི་བྱ། །འོག་མའི་རིགས་དང་དབང་མ་ཐོབ། །ལས་འཕྲོ་ངན་པར་གྱུར་པ་ཡང་«༼༡༽«། །གསང་བ་ཆེན་པོའི་དོན་མི་བཤད། །དེ་ནི་དམ་ཚིག་རྣམ་གྲངས་ཡིན། །ཞེས་སོ། །མ་གསང་བའི་སྐྱོན་ནི་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་རྒྱུར་སོང་ནས་རང་གཞན་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། སྙིང་པོའི་བསྟན་པ་ནུབ་པ་དང༌། བཀའ་སྲུང་རྣམས་ཀྱི་ཆད་པ་འབྱུང་བ་དང༌། ཡིད་ལ་བསམ་པ་མི་འགྲུབ་པ་ལ་སོགས་ཏེ། རྩལ་རྫོགས་ལས། རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་གསང་ཆེན་» «འདི། །བློ་དམན་རྣམས་ལ་བསྒྲགས་གྱུར་ན། །དཔེར་ན་གཙུབ་ཤིང་མེ་གཙུབས་ན། །གཙུབ་ཤིང་ཉིད་ཀྱང་ཚིག་པར་འགྱུར། །གཞན་ཡང་མཚན་མར་གྱུར་པ་བསྲེག» «།གསང་སྔགས་ངེས་དོན་མེ་དང་འདྲ། །སྐལ་བ་ཆུང་ཞིང་ཤེས་རབ་» «དམན། །བློ་ངན་རྒྱུ་འབྲས་རྨོངས་པ་རྣམས། །རྫོགས་ཆེན་དོན་ལ་སྐུར་འདེབས་པས། །ངན་སོང་གསུམ་དུ་འཕང་བར་འགྱུར། །ངེས་དོན་མ་རྟོགས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང༌། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། སྙིང་པོའི་དོན་ལ་བླང་དོར་མི་གནས་» «ཀྱང༌། །མི་མ་ཡིན་དང་འབྱུང་པོས་བར་གཅོད་ཅིང༌། །མཁའ་འགྲོ་གྲུབ་པ་ཅན་གྱིས་གཉིས་ཀ་ལ། །དུས་མིན་འཆི་དང་འཇིགས་པའི་དབང་གྱུར་ནས། །སྒྲོ་སྐུར་དབང་གིས་སྙིང་པོའི་ཐེག་པ་བསྣུབ། །ཅེས་སོ། །སྐལ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡང་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། སྣོད་མིན་ལོག་པའི་གང་ཟག་བསྟན་པ་ནི། གྲགས་དང་འཇིག་རྟེན་ཆོས་ལ་དགའ་བ་དང༌། །ང་རྒྱལ་དམ་པ་མི་བཀུར་ཡིད་ཐུང་བཟློག» «།» «འཕྱར་ཞིང་རྫས་དང་དད་པར་མི་ལྡན་ཏེ། །

這是對原文的完整直譯： 教誡應保密，說"因未修習故無把握"。如《圓滿力》中說： "故應隱藏此決定義， 連風向也不可宣說。" 此處一再教導保密，不讓人見到心要的文字和身體要訣等是大誓言。特別是未得他人授權而講說此法等，即使有金剛舌也不可為。如《本續》中說： "密咒大圓滿阿底之義， 不可對下乘者宣說。 未得金剛上師勇士之 傳承授權之前， 即使有金剛舌， 也不可向他人顯示秘密。 對下乘種姓及未得灌頂者， 及業緣惡劣者， 不可解說大密義。 這是誓言的一種。" 不保密的過失是：成為增益損減的因，自他墮入惡趣；心要教法隱沒；護法懲罰；心願不成等。如《圓滿力》中說： "若向智淺者宣說 此大圓滿阿底大密， 譬如鉆木取火， 木本身也會焚燒。 其他有相者也會被焚。 密咒了義如火， 福薄智慧淺， 愚鈍因果迷惑者， 誹謗大圓滿義， 將墮三惡趣。 未證了義遭苦。" 《遍作續》中說： "雖於心要義無取捨， 非人鬼魔作障礙， 空行成就者對二者， 非時死及怖畏降臨， 增損力故滅心要乘。" 無緣者的本性，《本續》中說： "非器邪individuals者所示： 喜好名聲世間法， 傲慢不敬聖者短視逆， 輕浮無財物信心，

» «འཕྱར་ཞིང་རྫས་དང་དད་པར་མི་ལྡན་ཏེ། །རང་ཚོད་ཉམས་ལེན་བཙན་ཐབས་འདོད་པ་དང༌། །བསྟན་པ་ཡོངས་ལ་འཕེལ་ཞིང་མི་མཐུན་ཞིང༌། །སྒྲོ་སྐུར་བདག་གཞན་གནོད་སེམས་བསྒོམ་པ་སྟེ། །འདི་ལ་མི་བསྟན་མཆོག་ཏུ་གསང་བར་བྱ། །» «ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། བཀུར་སྟི་ཕུ་དུད་མི་བྱེད་ཅིང༌། །གསང་སྔགས་འཆོལ་བར་སྤྱོད་པ་དང༌། །རིགས་རྒྱུད་མེད་ཅིང་ངང་རྒྱུད་མེད། །ཤེས་རབ་ཆུང་བར་གྱུར་པ་དང༌། །བཀའ་དྲིན་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་དང༌། །རང་གི་རིགས་རྒྱུད་བརྗོད་པ་དང༌། །ལུས་ལ་རྒྱན་བཟང་འདོགས་པ་དང༌། །དོན་མེད་ཕྱལ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། །སློབ་མ་མ་བརྟགས་སློབ་དཔོན་དགྲ། །ཉམས་སུ་མི་ལེན་གང་ཟག་» «ལ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་མི་བཤད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །གསང་བའི་ཡོན་ཏན་ནི། རང་གཞན་གྱི་ལེགས་པ་འགྲུབ་པ་དང་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའོ། །སྐལ་ལྡན་ལ་བསྟན་པ་ལའང༌། མཚན་ཉིད་དང༌། བརྟག་ཚུལ་གཉིས་ལས། སྐལ་ལྡན་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། ནོར་བུ་ཕྲ་བཀོད་ལས། གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་འདི། །ཀུན་ལ་བསྟན་པར་མི་བྱ་སྟེ། ། གསང་བ་ཐུབ་པ་འགའ་ལ་བསྟན། །གསང་སྔགས་གསང་བའི་རིམ་པ་ འདི། །བསྟན་པའི་རིགས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །གསང་བའི་གཉེར་གཏད་ཐུབ་པར་བྱེད། །གསང་བའི་དོན་ལ་འགྲུས་པ་དང༌། །ཤེས་རབ་བློ་རྩལ་ཆེ་བ་དང༌། །དམ་ཚིག་སྡོམ་པ་ལྡན་ལ་བསྟན། །ཞེས་པ་དང༌། རྒྱལ་རིགས་དང་ནི་བྲམ་ཟེའི་ རིགས། །དེ་བཞིན་རྗེའུ་རིགས་ཆེན་པོ་དང༌། ཁྱད་པར་ཆེན་པོའི་མི་རྣམས་ ལ། །གསང་སྔགས་ངེས་དོན་བསྟན་པར་གསུངས། །ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། དད་པའི་སྟོབས་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ། །ཤེས་རབ་ཆེ་ཞིང་འཛིན་ཆགས་མེད། །ཕུ་དུད་ཆེ་ཞིང་གསང་སྔགས་སྤྱོད། །རྟོག་མེད་སེམས་ལ་གཡེང་བ་ མེད། །དམ་ཚིག་ལྡན་ཞིང་སྒྲུབ་ལ་བརྩོན། །བྲེང་ངེ་དུང་ངེ་བརྩེ་གདུང་ ལྡན། །ལྷང་ངེ་ལྷན་ནེ་བསྒོམ་ལ་སྤྱོད། །སློབ་དཔོན་གསུངས་པ་ཇི་བཞིན་ སྤྱོད། །དམ་ཚིག་འཕྱལ་བར་མི་གཏོང་ཞིང༌། །སྤྱོད་ལམ་གཞན་དང་མཐུན་པར་སྤྱོད། །གུས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་དང་ཞིང༌། །ཚིག་གཅིག་བསྟན་པའང་རྗེས་སུ་འཛིན། །རང་གི་དོན་ལ་དེ་བཞིན་སྤྱོད། །གསང་བ་གཉེར་གཏད་ཐུབ་པར་ བྱེད། །

這是對原文的完整直譯： 輕浮無財物信心， 自以為是修行強求， 與一切教法不和， 修增損害他之心。 對此不應示，應極保密。" 《自現續》中說： "不恭敬頂禮， 肆意行密咒， 無種姓無性情， 智慧淺薄者， 輕視恩德者， 自誇種姓者， 身著華麗飾， 無義閑聊者， 未觀察弟子是師敵， 不修行之人， 不應對其說大圓滿義。" 保密的功德是：成就自他利益，教法長久住世。 對有緣者傳授也有兩點：特徵和觀察方法。有緣者的特徵，《寶鬘細排》中說： "此大密壇城， 不應示于眾， 僅示能保密者。 密咒秘密次第， 應示此等種姓： 能守密囑託， 精進於密義， 智慧才能大， 具誓言戒律。" 又說： "剎帝利種姓， 婆羅門種姓， 以及大吠舍， 特別殊勝者， 應示密咒了義。" 《自現續》中說： "信力大精進， 智慧大無執， 恭敬行密咒， 無念心不散， 具誓勤修持， 熱切具慈愛， 專注于禪修， 如師所說行， 不放逸誓言， 行為與他合， 恭敬而專注， 一言傳亦持， 自利亦如是， 能守密囑託。

།གསང་བ་གཉེར་གཏད་ཐུབ་པར་ བྱེད། །རྡོ་རྗེའི་དོན་ལས་མི་འདའ་ཞིང༌། །ཐོས་པ་ཆེ་བའི་གང་ཟག་བསྟེན། །རང་གི་དོན་ལས་འདའ་བ་མེད། དྲེགས་པའི་ཚིག་མེད་འཇམ་པོར་སྨྲ། །ཕ་རོལ་སེམས་དང་མཐུན་པར་སྤྱོད། །སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ཚུལ་དུ་བྱེད། །དེ་ནི་སློབ་མའི་མཚན་ཉིད་དེ། །དེ་ལྟར་ལྡན་པའི་སློབ་མ་ནི། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་སྣོད་དུ་གསུངས། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། དད་དང་དམ་ཚིག་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་བ་དང༌། །སྙིང་རྗེ་ཡིད་རིང་སྐྱོ་དང་ཡིད་བཟློག་མེད། །ལུས་དང་བུ་དང་ཆུང་མ་བྲན་དང་ནོར། །གང་ལའང་མ་ཆགས་དད་དང་དགའ་བས་འབུལ། །འདི་དག་དད་དང་དམ་ཚིག་རྟགས་ཡིན་པས། །སྙིང་པོའི་དོན་དང་ལྡན་པ་སྦྱིན་པར་བྱ། །དྲེགས་པ་སྤང་ཞིང་ང་རྒྱལ་བྲལ་བ་དང༌། ། སྙིང་པོའི་དོན་ཕྱིར་ལུས་སྲོག་ཕངས་པ་མེད། །བཀའ་ལས་མི་འདའ་རྟགས་དང་ལྡན་པ་ལ། །སྙིང་པོའི་དོན་ལྡན་སྐྱེ་མེད་བསྟན་པ་སྦྱིན། །ཞེས་སོ། །བརྟག་པ་ནི། ཆོས་ཞུ་བའི་སྔོན་དུ་སྣོད་དང་ལྡན་ནམ་མི་ལྡན་བརྟགས་པ་སྟེ། བྱ་དཀའ་བའི་ལས་བཅོལ་བའམ། སྙིང་ལ་ཕོག་པའི་ཚིག་གིས་གཤེ་བའམ། སྤྱོད་ལམ་འགལ་དུས་མི་དད་པ་བརྟགས་པའམ། ནོར་འདི་དང་འདི་འདོད་ཅེས་གཏོང་ཕོད་བརྟགས་པས། སྣོད་མེད་ཡིན་ན་དད་པ་ལོག་པའམ་ཡོ་བྱད་ལ་ཕངས་པས་ཕྱིར་བཟློག་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ལ་ནི་ཕན་ཐོགས་པ་དང་དམ་ཚིག་ཐུབ་པ་མི་སྲིད་པས་མ་འབྲེལ་བ་ལེགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་དད་པ་དང་གཏོང་ཕོད་ལ་གནས་ན་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ནས་ལས་འབྲེལ་ཡོད་པའི་རྟགས་ཡིན་པས། ནོར་ལ་སོགས་པ་དགོས་པ་མེད་ཀྱང་ཚོགས་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་བླངས་པས་དཔོན་སློབ་རྟེན་འབྲེལ་མི་འཆུགས་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དེ། ཀུན་བྱེད་ལས། འཇིག་རྟེན་ཞེན་དང་བྲལ་ཞིང་རྒྱུད་བརྟག་ཕྱིར། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་བླ་མས་ཀུན་བླངས་» «ལ། །ནུས་དང་མི་ནུས་ཁྱད་པར་རྟགས་ལྡན་པས། །སྙིང་པོའི་དོན་ལྡན་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་སྦྱིན། །ཞེས་པ་དང༌། གལ་ཏེ་བདག་ལ་དགོས་པར་མ་གྱུར་ཀྱང༌། །དམ་པས་བླངས་ཏེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་དབུལ། །ཞེས་སོ། །སྐལ་བཟང་ལ་གཏད་པ་ལ། གཏོད་བྱེད་སློབ་དཔོན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང༌།

這是對原文的完整直譯： 能守密囑託， 不違金剛義， 親近多聞者， 不離自利益， 無傲慢語溫和， 隨順他人心， 視上師如來， 無別一體行。 此為弟子相， 具此等弟子， 稱大圓滿器。" 《遍作續》中說： "信心誓言大精進， 悲心堅固無厭倦， 身子妻仆及財物， 無執以信喜供養。 此等信誓之標誌， 應授心要之義理。 舍傲慢離我慢者， 為心要不惜身命。 不違教言具相者， 授心要無生之義。" 觀察是：在求法之前，觀察是否具足法器。可以委以難事，或用刺心之語辱罵，或在行為相違時觀察是否失信，或說"想要這些財物"來測試慷慨。若非法器，則會失信或吝惜財物而退卻。對這種人不可能有益處和守誓言，應知不結緣為好。若不是這樣，而有信心和慷慨，則是與前世有緣之相。雖不需要財物等，為圓滿資糧而接受，有使師徒因緣不錯的必要。如《遍作續》中說： "離世間執為觀察， 上師收其身受用， 能否之別具標相， 授心要遍作王義。" 又說： "縱然我不需要， 聖者收供三寶。" 對有緣者付囑時，授法上師的特徵和

གཏོད་བྱེད་སློབ་དཔོན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང༌། ལེན་མཁན་སློབ་མའི་མཚན་ཉིད་དོ། །སློབ་དཔོན་ནི་མཁས་ཤིང་ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པ། གྲོལ་ཞིང་བྱིན་རླབས་དང་ལྡན་པ། གོམས་ཤིང་རྟགས་ཚད་དང་ལྡན་པ། འབྲེལ་ཚད་དོན་དང་ལྡན་ཞིང་བསྟན་པའི་ཁུར་ཆེན་བསྣམས་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། རྡོ་རྗེའི་དོན་ལྡན་སློབ་དཔོན་ནི། །ངང་རྒྱུད་བཟང་ཞིང་སློབ་ལ་མཁས། ། དབང་ཐོབ་གསང་སྔགས་དོན་ལ་སྦྱོར། །ཕྱི་ནང་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས། །ཡི་དམ་ལྷ་དང་འདུ་འབྲལ་མེད། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་གཡེང་བ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་མན་ངག་དོན་ལྡན་པའི། །གསང་སྔགས་གསང་བའི་རྒྱུད་ལ་མཁས། །ཕྱི་ནང་སྒྲུབ་ཐབས་ཐམས་ཅད་ཕྱེད། །ལྟ་བའི་དོན་ལས་མི་འདའ་ཞིང༌། །ཕྱི་ནང་གསང་བའི་བྱ་བ་བཏང༌། །ཡོན་ཏན་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་ལྟར། །ཟད་མེད་གཏེར་ལ་སྤྱོད་ པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་གྱིས། །རིམ་པ་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱ། །མཚན་ཉིད་རྫོགས་པའི་བླ་མ་ནི། །ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་བཞིན། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གཞི་འཛིན་པའོ། །ཞེས་སོ། །བཅོས་མ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་སློབ་དཔོན་ནི། རང་ཤར་ལས། སློབ་དཔོན་མཁས་པའི་གསུང་འཛིན་པར། །མི་ཤེས་ང་རྒྱལ་ཆེན་པོ་དང༌། །བླུན་རྨོངས་ཚིག་ཕྱིར་འབྲེངས་པ་དང༌། །གསང་སྔགས་དོན་ལ་མི་དགོངས་དང༌། །གཞན་གྱི་ཞེ་གཅོད་ཁེངས་ཚིག་དང༌། །ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་དང༌། །དབང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞལ་མ་མཐོང༌། །དམ་ཚིག་འཆལ་བར་གྱུར་པ་དང༌། །དྲིས་པ་དག་ལ་ལན་མི་ཐེབས། །ཐོས་ཆུང་ང་རྒྱལ་ཆེ་བ་སྟེ། །སློབ་དཔོན་མ་བརྟགས་སློབ་མའི་བདུད། །གསང་སྔགས་སྟོན་པའི་སློབ་དཔོན་མིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་སྟོན་མི་ནུས། །དེ་དང་འགྲོགས་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་པས་སྤང་བར་གདམས་སོ། །ལེན་མཁན་སློབ་མའི་མཚན་ཉིད་ནི། བསྟན་པ་འཛིན་ནུས་པའི་རྟགས་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྙིང་པོའི་ཡང་རྩེ་འདི་གཏད་པར་བྱས་པས། བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཤིང༌། སྐྱེ་དགུ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དུ་འདྲེན་པའི་སྲོལ་མི་ཉམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་སྤྱི་མཐུན་གྱི་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་ཅད་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བ་སྒོམ་པ་འཛིན་པ་ནི། །

這是對原文的完整直譯： 授法上師的特徵和接受的弟子的特徵。 上師應具備智慧和慈悲，已解脫並具加持力，有修行經驗和證量，與一切有緣者有利益，能擔負弘法大任。《自現續》中說： "具金剛義之上師： 性情善良善教導， 得灌頂修密咒義， 內外諸事皆通曉， 本尊不離三昧地， 大圓滿要具義理， 密咒密續皆精通， 內外修法悉了知， 不離見地之要義， 內外密行皆放下， 功德如同如意寶， 享用無盡之寶藏。" 《超越續》中說： "大金剛持上師， 次第當詳說。 圓滿相上師， 如諸德源泉， 圓覺之基礎。" 關於偽裝的影像上師，《自現續》中說： "自稱善解師言， 不解而大我慢， 愚昧隨語轉， 不思密咒義， 傷他傲慢語， 入邪道歧途， 未見灌頂壇， 破誓言戒律， 問答不相應， 寡聞而大慢， 未觀察師魔， 非密咒師範， 不能傳大圓滿阿底， 不應與之交往。" 教誡應當捨棄這樣的上師。 接受的弟子的特徵是：有能持教法的標誌。將此心要之巔付囑於他，能使教法長久住世，引導無量眾生入菩提道而不衰敗，這是由眾生共同福德特別成就的。 《超越續》中說： "持見修者，

དེ་ཡང་ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བ་སྒོམ་པ་འཛིན་པ་ནི། །དད་པ་རབ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ལྡན། །གཏོང་བར་ནུས་ཤིང་བླ་མར་གུས། །བརྟུལ་ཞུགས་ལྡན་ལ་སྡིག་ལ་འཛེམ། །འགྱུར་མེད་རབ་ཏུ་བརྟན་པོས་འཛིན། །ཡང་ན་ངང་རིང་ཤུགས་དལ་བ། །ལྷུག་པ་གླེན་པའི་ལྷོད་ཡོད་པ། །རྟོག་པ་ཆུང་ཞིང་རང་བཞིན་དལ། ། ལུས་ངག་བྱ་བ་བྲལ་བ་དང༌། །ཤེས་རབ་ལྡན་པས་འཛིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང༌། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། ཡན་ལག་རགས་ཤིང་ཁ་དོག་ནག» «།སོ་ཉིད་ཐགས་བཟང་དཀར་ལ་འདྲིལ། །མིག་རྩ་ཡིད་ཙམ་དམར་བ་དང༌། །སྐྲ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཆེན་པོ་ཡང༌། །གཡས་སུ་འཁྱིལ་ཞིང་ཁམ་ནག་མདོག» «།ལུས་ལ་བཀུར་སྟི་ཆུང་བ་དང༌། །ཕྱི་ཡི་སྤྱོད་ལམ་ཐ་མལ་མདོག» «།ཚིག་རྣམས་ཤུགས་འབྱུང་སྨྲ་བ་དང༌། །ཡང་ན་ཚིག་གི་རྣམ་པ་ཀུན། །གཅིག་གིས་གང་ལྟར་སྨྲས་པ་ལྟར། །སྐྱེས་བུ་དེ་ཡང་དེ་ལྟར་སྨྲ། །རྫོགས་ཆེན་གདམས་ངག་བསྟན་པར་གསུངས། །དེ་རྣམས་གཅིག་ལ་ཚང་བ་ན། །ཤན་པའི་རིགས་སམ་སྨད་འཚོང་རིགས། །ཕྱག་དར་ཁྲོད་པའི་རིགས་ཀྱང་རུང༌། །རིགས་ངན་གང་དག་སུ་ཡིན་ཀྱང༌། །གསང་བའི་མན་ངག་བཅུད་འདི་གཏད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ད་ནི་མན་ངག་ངེས་པའི་དོན་ཆོས་ཉིད་ཅོག་གཞག་ཆེན་པོར་བསྡུ་བའི་གནམ་གཟེར་ནི། མདོར་ན་གང་སྣང་ཡུལ་སེམས་རྐྱེན་རྣམས་ལ། །གཉེན་པོ་མི་འཇུག་རྩོལ་བས་མ་སྤངས་པར། །རང་གཞག་ཅོག་གཞག་རང་བབས་རིག་པའི་གནད། །རྐྱེན་སྣང་རང་སར་གྲོལ་བ་རང་བབས་ཅོག་གཞག་རིག་པ་རྗེན་པའི་གནད་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཐ་མལ་པ་འཆིང་བ་རྣལ་འབྱོར་པའི་གྲོལ་ལམ་དུ་ཤར་བ་ནི་འདིའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་སུ་གཞི་ནས་ཤར་ཏེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། སྒྲིབ་བྲལ་ཅོག་གཞག་བསླད་པ་མེད་པའི་ལམ། །མཐོང་མེད་མཚུངས་པ་མེད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་ཀུན་གྱི་དངོས། །འཁྲུལ་པ་ཡུལ་ལ་གཟུང་བའི་ལྟོས་བྲལ་ཉིད། །རང་བཞིན་ཡུལ་ལ་འགག་མེད་སྙིང་པོའི་རྗེས། །སྟོང་ཡུལ་མ་དཔྱད་རང་སར་བཞག་སྟེ་གྲོལ། །ཞེས་པ་དང༌། གང་གིས་མ་བསླད་རང་རིག་གྲོལ་བའི་གནད། །ལུས་དང་སེམས་དང་ཉོན་མོངས་རང་གི་ཆོས། །མི་ཤེས་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱར་སྣང་ཡང༌། །རང་གཞག་མ་བཅོས་རྣལ་མའི་རང་རིག་པ། །ཡེ་ནས་རང་གྲོལ་སུས་ཀྱང་བཤིག་པ་མེད། །

這是對原文的完整直譯： 《超越續》中說： "持見修者， 具最勝信及精進， 能捨敬師守戒律， 遠離罪業堅不變。 或性緩慢而放鬆， 愚鈍思少性遲緩， 身語無為具智慧， 能持此等為弟子。" 《寶珠飾》中說： "肢體粗大膚色黑， 牙齒整齊白而圓， 眼白稍帶紅色者， 發相右旋深褐色， 不太在意身體者， 外在行為平常貌， 言語自然而流露， 或者言語諸方面， 如人所說照樣說。 當傳大圓滿教授。 若人具足此等相， 屠夫種姓或妓女， 或為賤民種姓等， 無論何種低賤種， 當付此密要精華。" 現在歸納要訣確定義於法性大安住的關鍵是： 簡言之，對一切顯現境心緣起， 不加對治不以功用斷， 自然安住自然覺性要， 緣起自解脫是自然安住裸露覺性之要訣。 凡夫之束縛成為瑜伽士的解脫道，這是此法的特殊之處，從根本顯現。 《大鵬續》中說： "離障安住無染道， 無見無等諸智體， 迷亂境上無所執， 自性境上無礙隨， 空境未察安住解。" 又說： "任何未染自覺解要訣， 身心煩惱自性法， 愚者不知現為網， 自然無改本覺性， 本來自解誰也不能壞。"

ཡེ་ནས་རང་གྲོལ་སུས་ཀྱང་བཤིག་པ་མེད། ། མ་བཀྲོལ་རང་སར་གྲོལ་བས་འབད་ཅི་དགོས། །ཡེ་ནས་རང་གྲོལ་གྲོལ་བའི་རྒྱུ་མེད་ཉིད། །སྡིག་སྤྱོད་མི་དགེ་རྣམ་སྨིན་བདེ་བའི་གྲོགས་ཆེ་བས«༼༡༽«། །རང་ཤུགས་མ་བཙལ་འབད་པ་མེད་པའི་གནད། །འདི་ཉིད་རྟེན་བྲལ་དགེ་བས་སུ་ལ་ཕན། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སུ་ཡིས་བཅིངས་པའི་རྒྱ། །འཁྲུལ་དང་མ་རིག་སེམས་ཅན་སུ་ལ་སྲིད་མིང་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཡེ་ནས་མ་བཀྲོལ་ཕྱིས་གྲོལ་མེད་ པའོ། །ཞེས་སོ། །དོན་འདི་ཉིད་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་གོམས་པས་སེམས་ལ་ལྟད་མོར་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བདེན་བསྒོམ་རྣལ་འབྱོར་སྐལ་ལྡན་པ། །སུས་མ་རྙེད་པའི་ནོར་བུ་རྙེད། །འདི་ལ་རིན་ཐང་དཔག་ཏུ་མེད། ། དཔག་མེད་ནོར་དང་འཕྲད་པའི་མིས། །སུས་མ་མཐོང་བའི་སྣང་བ་མཐོང༌། །འདི་ཉིད་རང་རིག་«༼༢༽«ལྟད་རེ་ཆེ། །དེ་ལྟར་སེམས་ལ་ལྟད་ཆེ་བ། །ཆོས་ཅན་དུམ་བུར་ཕྱགས་མས་བཏབ། །» «ཆོས་ཅན་དུམ་བུར་སུས་ཆོད་པ། །འདིས་ནི་རང་རིག་སྤར་གྱིས་ཟིན། །འདི་ལྟར་ཟིན་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི། །སངས་རྒྱས་པས་ཀྱང་སྔར་སངས་རྒྱས། །བདེ་བ་ཡི་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། །སུ་ཡིས་བལྟ་བར་ནུས་པ་དེ། །རིག་སྔགས་ཀུན་གྱི་གཙོ་བོར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཆོས་ཅན་དུམ་བུ་ནི་གང་ཤར་ཅིར་སྣང་རེང་བུའོ། །ཕྱགས་མས་བཏབ་པ་ནི་རང་གསལ་རྟོག་པའོ། །བདེ་སྡུག་རོ་མཉམ་དུ་བསྲེ་བའི་གནམ་གཟེར་ནི། བདེ་སྡུག་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་འཆར་ཚུལ་ལ། བླང་དོར་གཉིས་སུ་གཟུང་བས་སྲིད་པར་འཆིངས། །ཆུ་གཅིག་ལས་ཤར་བའི་དབའ་རླབས་གཉིས་ལ་བླང་དོར་དུ་འཛིན་ན་མི་རིགས་པ་ལྟར། རིག་པ་གཅིག་ལས་ཤར་བའི་ཤེས་པ་ལ་བདེ་བ་བླང་བྱར་འཛིན་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་དོར་བྱར་འཛིན་པ་མི་རིགས་ཏེ། ཆགས་སྡང་འཁོར་བའི་རྒྱུར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དབང་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ལས། བདེ་སྡུག་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ལ། །སྤང་བླང་གཉིས་སུ་འཛིན་པ་ཡང་«༼༡༽«རེ་འཁྲུལ། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། བདེ་བ་མ་ལེན་སྡུག་བསྔལ་མ་སྤངས་ཞེས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་སྣང་ཡུལ་མཉམ་དབང་པོའི་ངོར་གསལ་ཙམ། །གང་ཤར་སེམས་མཉམ་དྲན་རིག་རྗེས་མེད་ ཙམ། །གཉིས་ཀ་འཕྲལ་མཉམ་དགག་སྒྲུབ་འཆིང་བ་ཙམ། །

這是對原文的完整直譯： 本來自解誰也不能壞。 未解而自解何須努力？ 本來自解無解脫因。 惡行不善異熟樂友大， 自力不求無勤要訣。 此無依善誰能得益？ 無佛亦無誰繫縛， 迷亂無明眾生誰有名？ 故本未解后亦無解脫。 對此義理，通過熟悉法性真諦，稱為"於心成大觀"。《六虛空續》中說： "修真瑜伽具緣者， 得未曾得如意寶， 此寶價值不可量。 得無量寶之人者， 見未曾見之景象， 此乃自覺大觀焉。 如是於心成大觀， 有法碎片掃而去。 有法碎片誰能斷？ 此即自覺瞬間得。 如是證得之士夫， 較佛更早成正覺。 于安樂之壇城中， 誰能觀看彼等者， 成為明咒之主尊。" "有法碎片"指任何顯現的一切。"掃而去"指自明覺知。 融合苦樂等味的關鍵是： 一切苦樂皆為覺性顯現方式， 執為取捨二者而束縛輪迴。 如同一水生兩波浪，執為取捨不合理， 同樣，從一覺性生起的意識， 執苦為所舍、樂為所取不合理， 因為貪嗔同爲輪迴之因。 《分別灌頂續》中說： "一切苦樂皆覺性幻化， 執為二取捨亦是迷亂。" 《遍作續》中說： "不取樂不捨苦。" 為何如此？ "一切顯現境平等僅現於根， 一切生起心平等僅爲念覺無跡， 二者當下平等僅為遮立束縛。"

གཉིས་ཀ་འཕྲལ་མཉམ་དགག་སྒྲུབ་འཆིང་བ་ཙམ། །དོན་ལ་ཕུག་མཉམ་གཞི་མེད་སྣང་བ་ཙམ། །ཡུལ་རྣམས་རིས་མཉམ་གཞིགས་ན་རྗེས་མེད་ཙམ། ། བློ་རྣམས་ངོར་མཉམ་དཔྱད་ན་ནམ་མཁའ་ཙམ། །ཡུལ་སེམས་གཉིས་མེད་བར་སྣང་དག་པ་ཙམ། །དེ་ལྟར་སུས་ཤེས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་གདུང༌། །རྒྱལ་བའི་སྲས་མཆོག་ས་རབ་རིག་པ་འཛིན། །འདི་ལྟར་རིག་པ་གཅིག་གི་རྩལ་ལས་ཤར་བའི་ཤེས་པ་བདེ་སྡུག་དང༌། བཟང་ངན་དང༌། རྟོགས་མི་རྟོགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིག་པས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གནས་ཏེ། དེ་ཡང་ཡུལ་ལ་ཤར་ནས་དབང་ཤེས་རང་གསལ་དུ་མཉམ་པ་དང༌། ཤར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡལ་བར་སྐྱེས་པ་ཆུའི་རི་མོ་ལྟར་མཉམ་པ་དང༌། ཡུལ་ཕྱིར་འབྲངས་པས་ཡེངས་ལ་སེམས་འཆིང་བས་གསེར་ཐག་དང་གྲེས་ཐག་ལྟར་འཕྲལ་དུ་འཆིང་བར་མཉམ་པ་དང༌། དོན་ལ་གཞི་མེད་རྩ་བ་དང་བྲལ་བས་ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་པར་ཕུགས་མཉམ་པ་དང༌། རྗེས་མེད་རང་ཡལ་ལ་འགྲོ་བས་རང་གྲོལ་དུ་ངོ་བོ་མཉམ་པ་དང༌། དོན་ལ་ཡོད་མ་མྱོང་བས་གཤིས་མཉམ་པ་དང༌། འཆར་གཞི་རིག་པར་གཅིག་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་རོལ་པར་མཉམ་པ་དང༌། ཡུལ་དང་སེམས་གཉིས་མེད་པ་གསལ་སྣང་དུ་རིས་མཉམ་པས། ཡུལ་ཕྱིར་མ་གྲུབ། སེམས་ནང་དུ་མ་གྲུབ་སྟེ། ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་གདུང་འཛིན་པས་སྐལ་བཟང་རིག་པ་འཛིན་པ་སྙིང་པོའི་ས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གནད་མཐོང་ནས་རང་རིག་པ་བདེ་བའི་ཞིང་ལ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསང་སྙིང་ལས། དེ་ལྟར་རིགས་མཆོག་འཛིན་པ་སྟེ། །དམ་པ་མཆོག་དང་དམ་པ་ཡིས། །སྲས་དང་སྤུན་དགོངས་བྱིན་གྱིས་རློབས། །འཇིག་རྟེན་གཙོ་དང་འཁོར་གྱིས་བཀུར། །ས་རབ་རིག་པ་འཛིན་ལ་གནས། །ཞེས་པ་དང༌། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རང་གི་མཐུ་ཡིས་རང་རིག་པས། །སྟོང་གསུམ་འཇིག་རྟེན་གང་ནས་ ཀྱང༌། །དེ་ཉིད་བཙལ་ཀྱང་རྙེད་གནས་མེད། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ ནི། །དེ་ཉིད་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ལ། །སུས་ཀྱང་མཐོང་བ་མེད་པ་ཡི། །སྣང་བ་རང་རིག་བདེ་བའི་ཞིང༌། །འདི་ལ་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡི་སྐུ། །སྐལ་དང་ལྡན་པ་འདི་ཡིས་མཐོང༌། །རང་རིག་སྐལ་མཉམ་སྟོང་ཉིད་གྲོལ«༼༡༽«། །འདི་ལ་གོམས་པའི་སྐལ་ཆེ་བས། །

這是對原文的完整直譯： 二者當下平等僅為遮立束縛。 究竟平等僅為無基顯現。 諸境平等細察僅無痕。 諸識面前平等觀察僅如虛空。 境心不二僅為清凈中顯。 如是誰知即普賢傳承， 勝佛子持最上覺地。 如是從一覺性之力所生的意識，無論樂苦、善惡、證悟未證悟等一切，皆以法性覺性而安住于平等性中。即： 顯現於境時，根識自明平等； 生起即消失，如水中畫平等； 追逐外境而散亂束縛心，如金繩麻繩當下束縛平等； 實際無基離根本，一切不成究竟平等； 無痕自消而去，本性平等為自解脫； 實際未曾有，本質平等； 顯現基礎為覺性一體，故自生智慧游舞平等； 境與心不二，明顯平等， 境不成於外，心不成於內， 了悟為虛空自性。 此即持普賢傳承，稱為具福德持明者安住于精要地。這是因為見到要訣而自覺受用安樂之地。 《秘密精要續》中說： "如是持最勝種性， 至尊最勝諸聖者， 子與兄弟加持意， 世間主及眷屬敬， 安住最上持明地。" 《六虛空續》中說： "以自力而自覺， 三千世界何處， 尋彼亦無所得。 一切世間行境， 即彼顯現自性， 無人能見之相， 顯為自覺樂土。 於此熟習瑜伽， 普賢我身之相， 具緣者能見此。 自覺同緣空解脫， 於此熟習大福者，

རང་རིག་སྐལ་མཉམ་སྟོང་ཉིད་གྲོལ«༼༡༽«། །འདི་ལ་གོམས་པའི་སྐལ་ཆེ་བས། །རྟོག་པ་མེད་པའི་སྐུ་བཟུང་སྟེ། །ང་ཡི་ཐུགས་རྗེའི་འོད་བཟུང་ནས། །འདི་དང་ང་ཉིད་སྐལ་བ་མཉམ། །ང་ཡི་དཀྱིལ་དང་འཁོར་ཡང་ཡིན། །ནོར་བུ་རིན་ཆེན་འོད་འབར་བའི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གསང་ཆེན་འདི། །སུས་ཀྱང་མཐོང་མེད་ང་ཡིས་བསྟན། །ང་ནི་ཀུན་བཟང་རྟོག་མེད་ལ། །ཐུགས་རྗེའི་སྣང་ཐབས་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རེ་གནས་སོ«༼༢༽«། །མ་བཙལ་གཞག་པའི་རིན་པོ་ཆེ། །ཀུན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་པས་ན། །འདི་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །རྟོགས་པའི་ནང་ནས་རྒྱལ་བའི་ སྐུ། །དབང་ཕྱུག་ཡིད་ཀྱིས་གུས་ཕྱག་འཚལ། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡི་སེམས། ། སུ་ཡིས་རིག་ཅིང་རྟོགས་པ་དེ། །སངས་རྒྱས་སྟོང་དང་སྐལ་བ་མཉམ། །སྐལ་ལྡན་སྐྱེས་བུ་བློ་རྩལ་ཅན། །མི་གཡོ་མཉམ་གཞག་རྗེས་སུ་འཛིན། །དཀྱིལ་འཁོར་འདུས་པའི་མངའ་བདག་གོ» «།འདི་ལྟར་སུ་ཡིས་རིག་ཅིང་ཤེས། །མ་བཙལ་བཞག་པའི་དོན་དང་འཕྲད། །ཅེས་སོ། །ད་ནི་ཀུན་མཉམ་ཡངས་པ་ཆེན་པོའི་གནམ་གཟེར་རང་བབས་ཆོས་ཉིད་དག་པར་གདབ་པ་ནི། འདི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཡོད་མཉམ་མེད་མཉམ་ལ། །སྣང་མཉམ་སྟོང་མཉམ་བདེན་མཉམ་རྫུན་མཉམ་པས། །སྤང་གཉེན་འབད་རྩོལ་འཆིང་ཞེན་ཀུན་ཐོང་ལ། །ཡུལ་མེད་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་ཕྱམ་གདོལ་ཞིག» «།སེམས་མེད་རིག་པ་ཆེན་པོར་ཕྱམ་གདོལ་ཞིག» «། སྐྱོན་མེད་དག་མཉམ་ཆེན་པོར་ཕྱམ་གདོལ་ཞིག» «།ཕྱི་སྣང་བ་ནང་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་མཉམ་མེད་པ་གསལ་བར་སྣང་བས་སྤང་གཉེན་འཆིང་ཞེན་མེད་པར་ཕྱམ་གདལ་ལོ། །སྟོང་མཉམ་གཞི་ནས་དག་པས་ཡུལ་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཕྱམ་གདལ་ལོ། །བདེན་བརྫུན་སྒྲོ་བཏགས་རང་ཤར་དུ་མཉམ་པས་རིག་པ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་སུ་ཕྱམ་གདལ་ལོ། ། འཁོར་འདས་ཡེ་སྟོང་གཞི་མེད་དུ་གཤིས་མཉམ་པས་སྐྱོན་ཡོན་དག་མཉམ་ཆེན་པོར་ཕྱམ་གདལ་ལོ། །དེ་ལྟར་ཕྱམ་གདལ་བའི་རིག་པ་ནི་ཐེག་པ་རྒྱལ་པོའི་ཆེ་བ་རང་ལ་གནས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་གོང་མར་གྱུར་པས་ཆེ། །གནས་ལུགས་དོན་ལ་ཡེངས་པ་མེད་པས་ཆེ། །ལྟ་བ་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་གྱུར་པས་ཆེ། །

這是對原文的完整直譯： 自覺同緣空解脫， 於此熟習大福者， 持無分別身相已， 執我悲心光明后， 此與我同等福德， 亦是我壇城眷屬。 如意寶珠光焰燃， 諸佛此大秘密法， 無人能見我宣說。 我為普賢無分別， 悲顯方便無阻礙， 眾生之所依賴處。 不尋而置之珍寶， 非為一切行境故， 證悟此義瑜伽士， 證悟中見佛身相， 自在意以敬禮拜。 普賢我之心意者， 誰能了知證悟彼， 與千佛陀同福德。 具緣士夫智慧者， 不動等持而攝持， 壇城會眾之主尊。 如是誰能知曉者， 不尋而遇置之義。 現在，要在平等廣大的虛空中釘入自然法性清凈的釘子： 如是諸法有等無等， 顯等空等真等妄等， 舍對治勤勉執著一切， 無境大平等中放鬆。 無心大覺性中放鬆。 無過大清凈中放鬆。 外顯內識等一切輪迴涅槃諸法，顯等無有而明顯，故無對治執著而放鬆。空等本來清凈，故無境如虛空而放鬆。真妄戲論自顯平等，故覺性離邊際廣闊中放鬆。輪迴涅槃本空無基而本質平等，故過失功德大清凈中放鬆。 如是放鬆的覺性，即王乘之偉大安住于自身。《金剛薩埵心鏡》中說： 超越一切乘故大， 安住實相義無散故大， 成為一切見頂峰故大，

ལྟ་བ་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་གྱུར་པས་ཆེ། །དགོངས་པ་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་གྱུར་པས་ཆེ། །སྤྱོད་པ་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་གྱུར་པས་ཆེ། །འབྲས་བུ་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་གྱུར་པས་ཆེ། །འགྱུར་མེད་ངང་ལ་འགག་མེད་གསལ་བས་ཆེ། །འཛིན་མེད་ངང་ལ་རྟོག་མེད་གསལ་བས་ཆེ། །ཞེན་མེད་ངང་ལ་ཆགས་མེད་གསལ་བས་ཆེ། །བརྗོད་མེད་ངང་ལ་བདེ་ཆེན་གསལ་བས་ཆེ། །བྱང་ཆུབ་གདལ་བའི་སྙིང་པོ་ཡིན་པས་ཆེ། །བྱ་བཙལ་བྲལ་བའི་རིག་པ་ཡིན་པས་ཆེ། །བདེ་ཆེན་ས་ལ་མི་གཡོ་མཉམ་པས་ཆེ། །འཛིན་པའི་ཡུལ་མིན་ཀུན་ལ་ཡོད་པས་ཆེ། །ཚིག་དང་ཡི་གེས་གཏན་ལ་མི་ཕེབ་ཆེ། །ཞེས་སོ། །དེའང་རིག་པ་ཕྱམ་གདལ་གྱི་ངོ་བོ་དེ་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་ལས་འདས་ལ། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་ཀུན་གྱི་ངོ་བོ་དང་མདོ་མདུད་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། ཅུང་ཟད་དབྱེ་ན་ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་གསང་མཆོག་བླ་ན་མེད། །འདི་ལྟར་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དང་བྲལ། །འོན་ཀྱང་ཚིག་ཙམ་ཕྱོགས་ཀྱིས་མཚོན་པ་ ནི། །རྡུལ་མེད་རྡུལ་དང་བྲལ་བའི་རང་རིག་འོད་པོ་ཆེ། །སྒྲ་ཚིག་མིང་གི་བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་བྱས་ནས་ནི། །རེ་དོགས་གཡང་ས་ཆོད་པའི་སྙིང་པོ་གསང་ཆེན་ལས། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱྀ་སྙིང་པོ་གསང་བ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། །དགོངས་དོན་མན་ངག་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཡི་ཕྱོགས་བརྟགས་ནས། །ལྟ་བའི་སྙིང་པོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མ་ནི། །རྒྱ་མ་ཆད་ཅིང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་སྣང་བ་ནི། །འདི་ལ་སུ་འདྲིས་སྐྱེས་བུ་མྱ་ངན་འདའ་བའི་ཞིང༌། །དགོངས་དོན་སྙིང་པོ་རྣམས་ཀྱི་བཅུད་དུ་འདི་འགྲོ་བས། །ཕྱི་ཕྱིར་དཀོན་པའི་དོན་འདི་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་པའོ། །བསྒོམ་པ་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་ཡེ་ཤེས་གསང་བཅུད་པས། །ཞི་བར་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཡེ་ནས་ཟུང་དུ་འབྲེལ། །འདི་ཉིད་མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་དོན་བསྒོམ་རྣལ་འབྱོར་པ། །མི་ཡི་ནང་ནས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་གཙོ་བོ་སྟེ། །ཡང་རབ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལྷ་མིའི་བཀུར་སྟིའི་གནས། །མཉམ་གཞག་གནད་གསུམ་ཟིན་པས་བདེ་བ་རང་བདེ་ཆེ། །བདེ་བ་ཉིད་ལ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཉམས་ཤར་བས། སྣང་བ་ཀུན་ཀྱང་བདེ་བའི་ཀློང་དུ་རྣམ་པར་རོལ་པའོ། །དེ་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་བདེ་བས་སྐུ་གསུམ་གནད་ཟིན་བདེ། །

這是對原文的完整直譯： 成為一切見頂峰故大， 成為一切密意頂峰故大， 成為一切行為頂峰故大， 成為一切果位頂峰故大， 不變中無礙明顯故大， 無執中無念明顯故大， 無著中無貪明顯故大， 無言中大樂明顯故大， 是遍滿菩提精華故大， 是離作尋覺性故大， 大樂地不動平等故大， 非執著境遍一切故大， 語言文字難以定論故大。 又，覺性廣大之本性超越見修行果，是一切見修行果之本性和大總綱，略加分析，《六虛空續》中說： 佛陀精華無上密乘， 離此存在言說之聲。 然而僅以詞語表示： 無塵離塵自覺大光明。 依靠聲詞名智慧深信已， 斷除希懼險處大密要。 是為諸佛精華最勝密， 依密意教授推測其方向。 見之精要自覺智慧燈， 無遮無偏而顯現。 誰於此熟悉即涅槃之地， 密意精要之精華即此去， 越來越稀有義不可說思議。 為諸修法精要智慧密髓故， 止觀本來相應。 此即大平等義修習瑜伽士， 人中世間一切之主尊， 最勝殊勝天人供養處。 等持三要得故自大樂， 樂中無念智慧境界生， 一切顯現樂界中游舞。 是故身樂證三身要樂，

དེ་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་བདེ་བས་སྐུ་གསུམ་གནད་ཟིན་བདེ། །ངག་གི་བདེ་བས་ཆོས་ཀུན་བརྗོད་མེད་རྟོགས་ཏེ་» «བདེ། ། སེམས་ཀྱི་བདེ་བས་འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་འདྲེས་པས་བདེ། །བདེ་བའི་སྙིང་པོ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཡང་སྙིང་ངོ༌། །བཅོས་པ་མེད་པའི་སྙིང་པོས་ཐམས་ཅད་རྣལ་དུ་འབེབས། །འགག་མེད་སྙིང་པོས་རང་སྣང་ཐད་ཀར་གཅོད་པར་ བྱེད། །སྐྱེ་མེད་སྙིང་པོས་འཁོར་བ་དོང་ནས་འདོན་པར་བྱེད། །རང་བཞིན་གནས་པའི་སྙིང་པོས་ཐེག་པའི་རུ་ཤན་འབྱེད་པར་བྱེད། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་སྙིང་པོས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམས་སྡུད་པར་བྱེད། །ཡེ་དག་ཆེན་པོའི་སྙིང་པོས་ཆོས་ཀུན་ཆམ་ལ་འབེབས་པར་བྱེད། །སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་སྙིང་པོས་ཉོན་མོངས་དངོས་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད། །རང་གསལ་ཆེན་པོའི་སྙིང་པོས་མུན་པའི་དམག་དཔུང་ཟློག་པར་བྱེད། །ཡེ་རྫོགས་ཆེན་པོའི་སྙིང་པོས་མཐོ་དམན་ཐམས་ཅད་སྙོམས་པར་བྱེད། །རྟོག་མེད་གསང་བའི་སྙིང་པོས་འཁོར་བ་གཏིང་ནས་ཟློག་པར་ བྱེད། །གསང་བ་ཡང་ཐིག་སྙིང་པོས་སེམས་ཅན་གནས་རྣམས་སྟོངས་པར་ བྱེད། །ཅེས་སོ། །དེ་དག་གི་རྟགས་ཚད་ངེས་པ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། སྐུ་གསུམ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པས་འབྲས་བུའི་ཚད་དང་ལྡན། །རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པས་ལྟ་བའི་ཚད་དང་ལྡན། །གསལ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པས་སྒོམ་པའི་ཚད་དང་ལྡན། །རང་བྱུང་བཅོས་བསླད་མེད་པས་སྤྱོད་པའི་ཚད་དང་ལྡན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལྟ་བ་ལ་གཞི་བྱས། སྒོམ་པ་ལ་ལམ་བྱས། སྤྱོད་པ་ལ་གྲོགས་བྱས་པའི་མཐར་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཐུན་མོང་བའི་ལུགས་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རིག་པ་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱུང་ཆེན་ལས། སྤྱོད་བྲལ་སྒོམ་དག་བལྟ་རུ་མེད་པའི་དོན། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་རིག་པའི་རང་ངོ་ལ་ལྡོག་པས་ཕྱེ་ན་དུས་གཅིག་ལ་བཞི་པོ་དེ་དབྱེར་ཡོད་དེ། རིག་པའི་ངོ་བོ་ལྟ་བ། རང་བཞིན་སྒོམ་པ། ཐུགས་རྗེ་སྤྱོད་པ། དབྱེར་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བརྗོད་པའོ། །ཆོས་དབྱིངས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། རྐྱེན་སྣང་མཁའ་མཉམ་དག་པར་བསྟན་པ་སྟེ། ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།

這是對原文的完整直譯： 是故身樂證三身要樂， 語樂悟一切法無言樂， 心樂輪涅無二融合樂。 此樂精華即諸佛之精髓， 無造作精華令一切歸於自然， 無阻礙精華直斷自顯， 無生精華從根本拔除輪迴， 自性住精華辨別諸乘， 大遍滿精華攝集法界， 大本凈精華令諸法平息， 大空性精華調伏諸煩惱實體， 大自明精華退卻黑暗軍隊， 大本圓精華平等一切高低， 無念秘密精華從根本退轉輪迴， 秘密精要精華令眾生處變空。 這些的標準確定性，《金剛薩埵心鏡》中說： 三身不退轉具果位標準， 無侷限偏向具見解標準， 明而無分別具修習標準， 自生無造作具行為標準。 這些也非如同共同傳統那樣以見為基礎，以修為道路，以行為伴侶，最後生起果位，因為覺性超越見修行果。《大鵬》中說： 離行為、修習、見解之義。 因此，在覺性自相中以反面區分，則在同一時間有這四者的區別：覺性本質稱為見，自性稱為修，大悲稱為行，不可分離自然成就稱為果。《法界寶藏》中所說的"緣起如空清凈之教示"，是第十一章的註釋。

ལེའུ་བཅུ་གཅིག་པའི་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་ཆས་རྐྱེན་སྣང་དབྱིངས་སུ་དག་པར་བྱ་བ་ནི། ཡེ་ནས་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་རང་གནས་སུ་ཡོད་པའི་གནད་ལ་ཐུག་པའི་ཕྱིར། འདིར་དེ་བསྟན་པ་ལས། དབྱིངས་ཡེ་གྲོལ་གདལ་བར་བསྟན་པ་ནི། ཆོས་ཀུན་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་ཡེ་གྲོལ་བས། །མ་གྲོལ་བ་ཡི་ཆོས་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །རིག་སྔགས་ཀྱི་མཐུ་དང་རྫས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་རྟ་གླང་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བས་མེད་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཙམ་ལས་དོན་ལ་རྟ་གླང་རང་མཚན་པ་མེད་པ་ལྟར། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་ལས་གཞི་སྣང་གི་ཆོ་འཕྲུལ་དུ་ཤར་བ་ཙམ་ལས་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་མེད་པས་སྣ་ཚོགས་སྒྱུ་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་བཞིན་མེད་ལ་སྣང་བས་རིག་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་ཉིད་དེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། ཡེ་ནས་རང་གྲོལ་གྲོལ་བའི་རྒྱུ་མེད་ཉིད། །ཅེས་སོ། །གྲོལ་ལུགས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལས། གཞི་མེད་རྩ་བ་བྲལ་བར་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའི་ཚུལ་ནི། འཁོར་བ་ཡེ་གྲོལ་གདོད་ནས་དག་པར་» «གྲོལ། །འདས་པ་ཡེ་གྲོལ་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས་པར་གྲོལ། །སྣང་བ་ཡེ་གྲོལ་གཞི་རྩ་མེད་པར་གྲོལ། །སྲིད་པ་ཡེ་གྲོལ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་གྲོལ། །སྤྲོས་པ་ཡེ་གྲོལ་མུ་མཐའ་མེད་པར་གྲོལ། །སྤྲོས་མེད་ཡེ་གྲོལ་མ་སྐྱེས་དག་པར་གྲོལ། །དེ་ལ་སྣང་ནས་སྟོང་པར་གྲུབ་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ་དེ་ལ་ཡེ་གྲོལ་ཞེས་ཐ་སྙད་བརྗོད་པ་ནི། རང་བཞིན་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཆ་ལས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ལས། འཁོར་འདས་སུ་སྣང་བ་ནི་རིག་པའི་གཞི་ལས་«༼༡༽«གཞི་སྣང་དུ་ཤར་བའི་རོལ་པ་བཟང་སྣང་ངན་སྣང་ཙམ་སྟེ། རྨི་ལམ་བཟང་ངན་དང་འདྲའོ། །འཁོར་བའི་སྣང་བ་ལ་ཕྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་སྣོད་བཅུད་གཉིས་ལ་སྣང་སྲིད་ཅེས་བརྗོད་དེ། སྣོད་འབྱུང་བ་ལྔའི་གཟུགས་བརྙན་དུ་སྣང་བ་དང༌། བཅུད་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་སུ་སྲིད་པའི་རང་བཞིན་དང༌། ནང་སེམས་སུ་སྣང་བ་ལ་འདོད་པའི་སེམས་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཁམས་གོང་མའི་སེམས་མི་རྟོག་པ་སྤྲོས་མེད་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ།

這是對原文的完整直譯： 第十一章的註釋。 如是以行為裝束凈化緣起為法界，是因為觸及本來解脫的果位自然存在的關要。此處對此的教示： 教示法界本解脫遍滿： 一切法作為菩提心本解脫， 無有未解脫之法。 如同由明咒力和物質緣起所生，顯現為女人、馬、牛等一切，本來解脫于幻化中，僅是無實而明顯顯現，實際上並無自相的馬牛。同樣，顯現的輪迴涅槃一切法，僅是從覺性中顯現為基礎顯現的幻化，並無實質存在，故稱為各種幻化。無自性而顯現，本來解脫于覺性中。《大鵬》中說： 本來自解脫，無解脫之因。 廣說解脫方式： 無基離根本而本來解脫的方式是： 輪迴本解脫，本來清凈解脫。 涅槃本解脫，任運圓滿解脫。 顯現本解脫，無基根解脫。 有為本解脫，解脫為菩提精華。 戲論本解脫，無邊際解脫。 無戲論本解脫，未生清凈解脫。 其中，顯而空成就即法性，對此稱為本解脫的名言，是從自性非真實成立的方面安立名稱。輪迴涅槃的顯現，僅是從覺性基礎中顯現為基礎顯現的游舞，是善顯惡顯而已，如同善夢惡夢。 輪迴顯現中，外境顯現為器世界和有情二者，稱為顯現和存在。器世界顯現為五大元素的影像，有情由業和煩惱而存在為各種苦樂的自性。內在心的顯現中，欲界心伴隨戲論，上界心無分別離戲論，為禪定的形態。

ཁམས་གོང་མའི་སེམས་མི་རྟོག་པ་སྤྲོས་མེད་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟར་སྣང་ཡང་དོན་ལ་མ་གྲུབ་པས་ཡེ་ནས་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཙམ་ལས། ཡོངས་གྲོལ་མཚན་མ་ཡེ་སྟོང་དུ་བསྟན་པ་ནི། རིག་པ་རང་གྲོལ་ལས། དེ་བཞིན་བློ་དངོས་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཁྱུང་ཆེན་ལས། འགྲོ་བ་དྲུག་ཅེས་མིང་ཙམ་བཏགས་པས་སྟོང༌། །སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་གནད་ཀྱིས་བྱར་མེད་དེ་ཉིད་ངང་«༼༢༽«། །གང་དུ་ཕྱིན་པའི་ས་མེད་ཡེ་ནས་བཅོས་མེད་ངང༌། །ཞེས་སོ། །རང་སྣང་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མར་ཤར་བས་བདེ་སྡུག་དག་མཉམ་གཞི་མེད་དུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་བསྟན་པ་ནི། བདེ་བ་ཡེ་གྲོལ་ཆོས་ཉིད་ཕྱམ་དུ་གྲོལ། །སྡུག་བསྔལ་ཡེ་གྲོལ་གཞི་མཉམ་ཡངས་པར་» «གྲོལ། །བར་མ་ཡེ་གྲོལ་མཁའ་མཉམ་ཆོས་སྐུར་གྲོལ། །དག་པ་ཡེ་གྲོལ་དག་གཞིས་སྟོང་པར་གྲོལ། །མ་དག་ཡེ་གྲོལ་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་གྲོལ། །རྨི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བདེ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་དང༌། བར་མ་དང༌། དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང༌། མ་དག་པ་སེམས་ཅན་གྱི་འཁྲུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་གཞི་མེད་དུ་གནས་པས་དང་པོར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུས་སྟོང་པས་ཡེ་གྲོལ། རང་བཞིན་སྣང་ཙམ་མ་འགགས་པས་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་ཤར་ཏེ། ད་ལྟ་གནས་པའི་ངོ་བོ་སྟོང་པས་གནས་གྲོལ། ཐུགས་རྗེ་རོལ་པའི་སྣང་ཆ་མ་འགགས་པས་འགག་པ་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་དག་ཏུ་གྲོལ་བས་ཐ་མ་འགྲོ་འོང་སྤྲུལ་པར་ཤར་ཏེ། འགག་མེད་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་དག་པས་མཐའ་གྲོལ་ཏེ། སྣང་སྟོང་སྒྱུ་མའི་རོལ་པར་གྲོལ་བ་ནི། རིག་པ་རང་གྲོལ་ལས། དེ་བཞིན་མཚན་མའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །མཚན་མ་མེད་པའི་ངང་དུ་གྲོལ། །བྱས་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་རྣམས་» «ཀུན། །བྱར་མེད་སྟོང་པའི་ངང་དུ་གྲོལ། །འཛིན་མེད་རང་སྣང་ཆོས་རྣམས་» «ཀུན། །རྣམ་དག་སྟོང་པའི་ངང་དུ་གྲོལ། །ཞེས་པ་དང༌། ཁྱུང་ཆེན་ལས། བར་སྣང་རྫས་རྣམས་བརྟེན་པར་མི་ནུས་ཤིང༌། །ཡེ་ནས་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་མེད་པའི་སེམས། །འཁོར་བ་ངན་སོང་སུ་ལ་གྲུབ་སྣང་བ། །མི་བདེན་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་བཞིན། །བརྫུན་སྣང་བདེན་པའི་ནུས་པ་འདི་ལ་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་» «སོ། །

這是對原文的完整直譯： 上界心無分別離戲論，為禪定的形態。這一切如夢顯現，實際上並不成立，本來就是無實而明顯顯現而已。 教示遍解脫相本空： 《自解脫覺性》中說： "如是一切心識諸法， 自性中解脫。" 《大鵬》中說： "六道僅名言假立而空， 空性本解脫要訣無所作，即彼自性， 無有所至之處，本來無造作自性。" 教示自顯如夢幻顯現，苦樂清凈平等無基本來解脫： 樂本解脫，解脫於法性平等中。 苦本解脫，解脫于基平等廣大中。 中性本解脫，解脫于等虛空法身中。 清凈本解脫，解脫于清凈基空性中。 不凈本解脫，解脫于大遍解脫中。 如夢的本質中，樂、苦、中性、清凈佛土、不凈眾生迷亂顯現等一切，本質無基而住，最初無生因故本解脫。自性僅顯現不滅，如影像般顯現即空性而顯。現在住的本質空，故安住解脫。大悲游舞的顯現面不滅，滅無因緣清凈解脫，最後來去顯為化現。無滅如幻八喻清凈，故邊際解脫。顯空如幻游舞解脫，《自解脫覺性》中說： "如是一切相法， 解脫于無相自性中。 一切有為實法， 解脫于無為空性中。 一切無執自顯法， 解脫于遍凈空性中。" 《大鵬》中說： "虛空物質不能依止， 本來無偏墮之心， 輪迴惡趣于誰成顯， 不真如夢幻如干闥婆城。 虛妄顯現此中不可能有真實力。"

བརྫུན་སྣང་བདེན་པའི་ནུས་པ་འདི་ལ་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་» «སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དབུས་དག་ཏུ། །སྒྱུ་མ་བྱེད་པ་དག་གིས་གཟུགས་སྤྲུལ་ཏེ། །རྟ་དང་གླང་པོ་ཤིང་རྟ་སྣ་ཚོགས་བྱས། །དེ་ལ་ཇི་བཞིན་བརྟགས་ན་ཡོང་མི་སྣང༌། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་པ་དང༌། ཡུམ་བར་མ་ལས་ཀྱང༌། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བས་ཆེས་ལྷག་པའི་ཆོས་ཤིག་ཡོད་ན་དེ་ཡང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ལྷག་པ་ནི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དབྱིངས་དེ་རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱིས་འཁོར་འདས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོ་ཧ་ལས། སེམས་ཉིད་གཅིག་པུ་ཀུན་གྱི་ས་བོན་ཏེ། །གང་ལ་སྲིད་དང་མྱ་ངན་འདས་འཕྲོ་བ། །འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བར་བྱེད་པ་ཡི། །ཡིད་བཞིན་ནོར་འདྲའི་སེམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འདི་ཉིད་ནི། །ཆོས་ཀུན་མ་ལུས་པ་ཡི་སྙིང་པོ་སྟེ། །མ་སྐྱེས་རྣམ་པར་དག་པས་སྒྲིབ་པ་མེད། །བགྲོད་པའི་ལམ་དང་བྲལ་བས་གོལ་ས་མེད། །ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་བཙལ་དུ་» «མེད། །ཅེས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །བགྲོད་ལམ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་དག་པས་ཡེ་གྲོལ་བྱ་བཙལ་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ་ནི། ས་ལམ་ཡེ་གྲོལ་བསྐྱེད་རྫོགས་བྲལ་བར་གྲོལ། །ལྟ་སྒོམ་ཡེ་གྲོལ་སྤང་བླང་མེད་པར་གྲོལ། །སྤྱོད་པ་ཡེ་གྲོལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོར་གྲོལ། །འབྲས་བུ་ཡེ་གྲོལ་རེ་དོགས་མེད་པར་གྲོལ། །དམ་ཚིག་ཡེ་གྲོལ་ཆོས་ཉིད་ཆེན་པོར་གྲོལ། །བཟླས་བརྗོད་ཡེ་གྲོལ་གླེང་བརྗོད་བྲལ་བར་གྲོལ། །ཏིང་འཛིན་ཡེ་གྲོལ་བསམ་ཡུལ་འདས་པར་གྲོལ། །རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་དེ་དག་ཏུ་མེད་པས། ས་ལམ་ལྟ་སྒོམ་ལ་སོགས་པ་རིག་པའི་ངང་དུ་བྱེད་ཀྱང་བྱ་བྱེད་རྫས་འགལ་བས་ཡེ་གྲོལ་བྱར་མེད་ཆེན་པོར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། སྤྱོད་པས་མ་བསྒྱུར་སྣང་བ་གྲོལ། །སྒོམ་པས་མ་བཙལ་ཆོས་ཅན་གྲོལ། །ལྟ་བས་མ་བརྟགས་རྟག་ཆད་གྲོལ། །འབྲས་བུས་མ་བཅིངས་རང་སེམས་གྲོལ།

這是對原文的完整直譯： 虛妄顯現此中不可能有真實力。" 同樣，《聖定王經》中說： "如同眾人中間， 幻師幻化形象， 馬、象、車等各種， 如實觀察則全不顯。 應知一切法亦復如是。" 《中般若經》中也說： "須菩提，一切法如夢如幻，涅槃亦如夢如幻。若有法勝於涅槃者，彼亦如夢如幻。" 勝於涅槃者是自生智慧，因為通達與否成為輪迴涅槃的基礎。 《道歌》中說： "唯一心性是一切種子， 從中生起輪迴與涅槃， 能賜所欲果實， 頂禮如如意寶般的心。" 《遍作》中說： "此菩提心自性， 即是一切法之精華， 未生遍凈故無障， 離行道故無迷失處， 本來任運成就故不可尋。" 教示道途如虛空清凈故本解脫超越作為尋求： 地道本解脫，解脫于離生圓之中。 見修本解脫，解脫于無斷取中。 行為本解脫，解脫于普賢中。 果位本解脫，解脫于無希懼中。 誓言本解脫，解脫于大法性中。 唸誦本解脫，解脫于離言說中。 禪定本解脫，解脫于超思維中。 覺性本質中無有這些，雖在覺性中行地道、見修等，但因能所物相矛盾，應了知本解脫無作大解脫。《珍珠串》中說： "行為不轉顯現解脫， 禪修不求有法解脫， 見地不察常斷解脫， 果位不縛自心解脫。"

།འབྲས་བུས་མ་བཅིངས་རང་སེམས་གྲོལ། །སྣང་བ་ཡེ་རྒྱས་ཐེབས་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཁྱུང་ཆེན་ལས། སྟོང་པ་ཡེ་གྲོལ་གནད་ཀྱི་བྱར་མེད་དེ་ཉིད་རང༌། །གང་དུ་ཕྱིན་པའི་ས་མེད་ཡེ་ནས་བཅོས་མེད་ངང༌། །ལྷུན་འབྱམས་སྙིང་པོ་ཡེ་ནས་ཡུལ་སྣང་བས། སྔགས་ཟློས་དཀའ་ཐུབ་བསམ་གཏན་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྒྲིབ། །ཡིག་འབྲུ་སྒྱུར་བྱེད་ལུས་ངག་དགེ་བ་རྣམས། ཡེ་གྲོལ་རང་དག་གནད་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་བྱེད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཉིད་ཆོས་ཉིད་ལ། །ལྟ་བ་བསྒོམ་མེད་དམ་ཚིག་བསྲུང་དུ་མེད། །ཕྲིན་ལས་བཙལ་མེད་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་མེད། །ས་ལ་སྦྱང་མེད་བགྲོད་པའི་ལམ་ཡང་མེད། །ཕྲ་བའི་ཆོས་མེད་གཉིས་མེད་འབྲེལ་བ་མེད། །སེམས་ལ་ངེས་ལུང་གཏན་ལ་འབེབས་པ་མེད། །སྒྲོ་སྐུར་འདས་པས་མན་ངག་ལ་བཟླར་མེད། །རྫོགས་ཆེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། །སྐབས་འདིར་ལ་བཟླ་བའི་ཆིངས་དང༌། འགག་བསྡམ་པའི་གནད་གེགས་གཉིས་བརྩི་སྟེ། ཆོས་སྐུ་རང་ལ་གནས་པས་གཞན་ནས་བཙལ་ཞིང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་ལ། རིག་པ་ཟང་ཐལ་རྗེན་པ་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་ལ་སོགས་པས་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ལས་འདས་པའི་རང་རིག་ནམ་མཁའ་ལྟར་གཏན་ལ་དབབ་པ་སྟེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། ཨེ་མ་ཧོ། །རང་རིག་པ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཤར་བ། །འདུ་ཤེས་ཡུལ་དུ་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་ཞི་བའི་ངང༌། །སྣང་བ་རང་ལ་རྙེད་པའི་རང་རིག་ཟང་ཐལ་ཉིད། །རྟོག་པའི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་རང་གི་གདངས་ལ་འདུག» «།སྣང་བའི་སེམས་བྲལ་ཆོས་ཉིད་རང་ལ་སྤྱོད་པའི་དོན། །སྤྲོ་བསྡུ་མ་བྱེད་རིག་པའི་ངང་ལ་བལྟ་བར་བྱ། །གཏིང་མཐའ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང༌། །ཡིན་མིན་མེད་པའི་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་བསལ། །སྐྱེ་འབྲི་མེད་པའི་ངང་དུ་རྟོག་པ་ཆོད། །ཅེས་པས་དགོངས་པ་ཀློང་གསལ་མཁའ་ཁྱབ་ཏུ་ལ་བཟླས་ནས། རིག་པ་ཉིད་རིག་པ་ལས་ཤར་བའི་ཆོས་སྣང་སེམས་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་ཀྱང་དངོས་སུ་མཚོན་ཞིང་གཏན་ལ་མི་ཕེབས་ལ། བྱར་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཉག་གཅིག་རང་མལ་ན་ཡོད་པ་དེ། ཆོས་ཀྱིས་བཅོས་བསྒྱུར་དང་མཚོན་དུ་ཡོད་ན།

以下是直譯： 果不束縛自心解脫。顯明本來廣大落實。 如此說。 大鵬中說：空性本解脫要點無作即是自身。無有所至之處本來無改狀態中。浩瀚精華本來境相故，持咒苦行禪定本性上遮蔽。轉動文字身語諸善行，本解脫自清凈要點上造成損害。 如此說。 遍作中說：菩提心如虛空，如虛空之心性法性中，無有見修無有守誓，無需尋求事業無有遮蔽智慧，無需凈化地無有所行之道，無有微細法無二無關聯，心中無有確定落實，超越增減故無有口訣可誦，大圓滿菩提心之見地。 如此說。 此處數誦的束縛和阻塞要點兩種障礙，法身自住故不需從他處尋求修證，明覺赤裸通透被見修行果等遮蔽故。超越法的自覺如虛空般確定，如獅子圓滿力中說： （ཨེ་མ་ཧོ།, e ma ho, एमहो, 驚歎詞, 誒瑪吙） 自覺中現諸佛身，無有意識境故法性寂靜狀態中。顯現自得之自覺通透性，不落思維一邊住于自身光芒。離顯現心法性自行義，不作收放觀照明覺狀態。無底無邊法性普賢，無有是非二邊完全遣除。無生無減狀態中斷絕分別。 如此說，以通達意趣廣大遍空而數誦后，明覺自身從明覺顯現的法相心等任何都無法直接表示和確定，無作任運唯一自然安住的它，若能被法所改變轉化和表示，

ཆོས་ཀྱིས་བཅོས་བསྒྱུར་དང་མཚོན་དུ་ཡོད་ན། ཆོས་སྐུ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རང་ལ་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བས་བྱ་བཙལ་མཚན་མའི་ཆོས་ལས་ལ་བཟླ་བར་བསྟན་པ་ཡང༌། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། བསམས་པས་ཡེ་ཤེས་དོན་མི་རྙེད། །བསམས་པས་ཡེ་ཤེས་དོན་རྙེད་ན། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་བརྫུན་པར་འགྱུར། །བསྒོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མི་མཐོང༌། །བསྒོམས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཐོང་ན། །རང་སྣང་ཆོས་ཉིད་བརྫུན་པར་འགྱུར། །བལྟས་པས་རིག་པའི་དོན་མི་རྟོགས། །བལྟས་པས་རིག་པའི་དོན་རྟོགས་ན། །ཆོས་སྐུ་འགག་མེད་བརྫུན་པར་འགྱུར། །ཆོས་ཀྱིས་མ་རིག་རྩད་མི་ཆོད། །ཆོས་ཀྱིས་མ་རིག་རྩད་ཆོད་ན། །ཀ་དག་ཡེ་ཤེས་བརྫུན་པར་འགྱུར། །དགེ་བས་སངས་རྒྱས་དོན་མི་རྟོགས། །དགེ་བས་སངས་རྒྱས་དོན་རྟོགས་ན། །རྫོགས་ཆེན་གནས་ལུགས་བརྫུན་པར་ འགྱུར། །སྡིག་པས་འཁོར་བར་ལྟུང་མི་འགྱུར། །སྡིག་པས་འཁོར་བར་ལྟུང་འགྱུར་ན། །སྐད་ཅིག་རྣམ་གསུམ་བརྫུན་པར་འགྱུར། །སྟོང་པས་ཡང་དག་དོན་མི་མཐོང༌། །སྟོང་པས་ཡང་དག་དོན་མཐོང་ན། །ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་བརྫུན་པར་འགྱུར། །མཚན་མས་རང་རིག་དོན་མི་མཐོང༌། །མཚན་མས་རང་རིག་དོན་མཐོང་ན། །རང་གསལ་ཆོས་ཉིད་བརྫུན་པར་འགྱུར། །བྱས་པས་ལྷུན་རྫོགས་དོན་མི་རྙེད། །བྱས་པས་ལྷུན་རྫོགས་དོན་རྙེད་ན། །ངོ་བོ་འགྱུར་མེད་བརྫུན་པར་ འགྱུར། །གཟུང་བས་སྣང་བ་མཐོང་མི་འགྱུར། །གཟུང་བས་སྣང་བ་མཐོང་འགྱུར་ན། །རང་བཞིན་འགག་མེད་བརྫུན་པར་འགྱུར། །སྤྱད་པས་ཕ་རོལ་སྒྲོལ་མི་འགྱུར། །སྤྱད་པས་ཕ་རོལ་སྒྲོལ་འགྱུར་ན། །ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་བརྫུན་པར་འགྱུར། །ཞེས་ཤན་འབྱེད་དོན་གྱི་ལ་བཟླ་དང་མི་འགྱུར་བ་ངོ་བོའི་ལ་བཟླ་ནི་རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་ཧོ་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་དག་ལ། །རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་དང་བྲལ། །གསལ་བ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དོན། །ཡིད་དྲུག་ཡུལ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ ཀུན། །གང་དག་འཛིན་པ་སྟོང་པར་འགྱུར། །ཕྱོགས་འཛིན་མེད་ན་བདེ་བ་ སྟེ།» «།ངར་འཛིན་ཡུལ་ལས་རྣམ་པར་ཐར། །བདག་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་ སྟོང༌། །རྟག་པར་འཛིན་པའི་ཡུལ་ལས་གྲོལ། །མཚན་མེད་ཡེ་ཤེས་རྒྱན་ཉིད་མཐོང༌། །ལྟོས་པ་ལམ་གྱི་ཆོས་ལས་གྲོལ། །

以下是直譯： 若能被法所改變轉化和表示，就會成為法身大圓滿自身不存在的過失，因此教導要超越作為尋求標誌的法。 同一續中說：思維不能得智慧義，若思維能得智慧義，自生智慧將成虛妄。修習不能見法身，若修習能見法身，自顯法性將成虛妄。觀察不能悟明覺義，若觀察能悟明覺義，無礙法身將成虛妄。法不能斷無明根，若法能斷無明根，本凈智慧將成虛妄。善行不能悟佛義，若善行能悟佛義，大圓滿實相將成虛妄。罪業不會墮輪迴，若罪業會墮輪迴，三時剎那將成虛妄。空性不見真實義，若空性見真實義，光明智慧將成虛妄。相不見自覺義，若相能見自覺義，自明法性將成虛妄。造作不得任運義，若造作得任運義，不變本性將成虛妄。執取不能見顯現，若執取能見顯現，無礙自性將成虛妄。行持不能度他人，若行持能度他人，遍及悲心將成虛妄。 如此區分意義的超越和不變本性的超越，自顯中說： （ཨེ་མ་ཧོ།, e ma ho, एमहो, 驚歎詞, 誒瑪吙） 清凈壇城中，離二因緣法。明自生智慧義，六識境及諸緣，任何執著皆成空。無偏執則為樂，解脫我執境。我執法相皆空，解脫常執境。見無相智慧莊嚴，解脫依賴道法。

མཚན་མེད་ཡེ་ཤེས་རྒྱན་ཉིད་མཐོང༌། །ལྟོས་པ་ལམ་གྱི་ཆོས་ལས་གྲོལ། །དེ་ཡང་རིག་པའི་དོན་ཉིད་ རྟོགས། །རྟོགས་པས་ཡེ་ཤེས་དོན་དང་མཇལ། །མཐོང་བས་«༼༡༽«ཉིད་ལ་དཔེ་གཞན་མེད། །དཔེ་མེད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཉིད། །གང་གིས་མ་གོས་ཕྱོགས་དང་བྲལ། །འདས་དང་མ་འདས་ཚིག་གི་ལམ། །ལམ་གྱིས་ཆགས་ཤིང་བཅོས་སུ་མེད། །ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད། །ཆགས་དང་མ་ཆགས་མཐའ་ལས་འདས། །འདས་དང་མ་འདས་ཚིག་ལས་འདས། །ཞེས་པ་དང༌། བརྡ་ཆེན་དབྱིངས་ཀྱི་ལ་བཟླ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། གཞན་ཡང་བརྗོད་བྱའི་ལྟ་བ་ བཤད། །སྲོག་མ་བཅད་ན་སངས་མི་རྒྱ། །སྐར་ཁུང་དག་ནི་མ་བཀག་ན། །མུན་པ་ཉིད་ནི་སངས་པ་མིན། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ནི། །དམྱལ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ། །ཆོས་ཀྱིས་ངན་སོང་གསུམ་དུ་འཁྲིད། །སྡིག་སྤྱད་པས་ནི་དགེ་ཐོབ་བོ། །»«བལྟས་པས་«༼༢༽«ཁམས་གསུམ་འཁོར་བ་ལས་«༼༣༽«། །བསྒོམས་པས་ཉོན་མོངས་ལས་ཀུན་སོག» «།སྤྱོད་པ་སྤྱད་པས་གོལ་སྒྲིབ་ལ། །འབྲས་བུས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ། །གཞན་ཡང་བརྡ་དོན་ཚིག་འབྲེལ་བཤད། །བསྐལ་བའི་མེ་དཔུང་ཀློང་དཀྱིལ་ན། །མི་གཅིག་ཚིག་པ་མེད་པ་ཡང༌། །ཁ་ནས་སྡེ་སྣོད་ཆོས་འཆད་ཅིང༌། །ལས་སུ་གཞན་གྱི་སྲོག་གཅོད་པ། །དགེ་སྦྱོར་འཕེལ་བ་ཡ་རེ་ ཆ། །ལྕགས་ཀྱི་ཁང་པ་སྒོ་མེད་ན། །སྣང་མེད་མུན་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས། །ཉི་མ་ཟླ་བ་འོད་གསལ་ཡང༌། །སུས་ཀྱང་མཐོང་བ་མེད་པ་ནི། །སོ་སོའི་དབང་པོའི་ཡུལ་གསལ་བ། །མཐོང་བ་མེད་པ་ཡ་རེ་ཆ། །» «གཞན་ཡང་ཡུལ་འཛིན་ལྟ་བ་བཤད། །ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གཞི་སྟོང་པས། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཕྱགས་མས་བཏབ། །མ་རིག་འཁོར་བ་རྩད་བཅད་པས། །སྐུ་གསུམ་འབྲས་བུ་དྲུངས་ནས་ཕྱུང༌། །མུན་པས་གོ་གྱོན་ཉི་མ་བསྣུབས། །གསལ་བའི་མཐོངས་ཕྱེ་མུན་པས་གཏིབས། །རྣོ་བའི་ངར་བཏབ་གཅིག་མ་ཆོད། །རྒྱ་ཆེ་དཀྱིལ་སྟོངས་གཅིག་མ་ཤོང༌། །སྣ་ཚོགས་འདུས་པར་གཅིག་མ་རྙེད། །ཡོད་མེད་མཐའ་ཡི་རྟོག་བསལ་བའོ། །ཞེས་སོ། །རྡོ་རྗེའི་ཚིག་གི་གནད་ཅུང་ཟད་བཀྲོལ་ན། བརྗོད་བྱ་དབྱིངས་ཀྱི་ལྟ་བས་ལ་བཟླ་སྟེ། འཁོར་བའི་སྲོག་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མ་བཅད་ན་སངས་མི་རྒྱ་བས་ཡེ་སྟོང་རྩ་བྲལ་ཆེན་པོར་བཅད་དོ། །

以下是直譯： 見無相智慧莊嚴，解脫依賴道法。即悟明覺義，悟則遇智慧義。見則自身無他喻。無喻自生智慧，不為任何所染離諸方。超越未超越語道，道無執著無造作。無執著智慧，超越執著未執著邊。超越超越未超越語言。 如此說。 大符號界的超越，《勝乘》中說：複次解說所詮見地。不斷命根不能成佛。不塞窗戶不能除暗。諸佛之師即地獄法王，以法引導三惡趣。造罪則得善。觀察則三界輪迴，修習則積一切煩惱業。行持則入迷障，果則是輪迴因。 複次解說符號意義語句關聯。劫末火聚中央，一人無燒傷，口中宣說三藏法，行為殺害他人命，善行增長真稀奇。無門鐵屋中，無光黑暗壇城中，日月光明亦，無人能見，各自根境明顯，無所見真稀奇。 複次解說執境見地。三界輪迴基空故，滌除涅槃。斷無明輪迴根本故，拔除三身果。黑暗著甲遮蔽日。開明窗被暗覆。鋒利難斷一物。廣大難容一物。眾多難尋一物。遣除有無邊執分別。 如此說。 稍微解釋金剛句要點：所詮界見地超越，不斷輪迴命根二取不能成佛，故斷為本空大離根。

འཁོར་བའི་སྲོག་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མ་བཅད་ན་སངས་མི་རྒྱ་བས་ཡེ་སྟོང་རྩ་བྲལ་ཆེན་པོར་བཅད་དོ། །ཤེས་པ་སྣང་བ་ལ་ལྟ་བའི་སྐར་ཁུང་ཅོག་གཞག་རང་བབས་དག་པས་མ་བཀག་ན་འཁོར་བའི་མུན་པ་མི་སངས་པས། རང་བྱུང་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ངང་དུ་མ་ཡེངས་རྗེན་པར་གཞག་གོ» «།དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་ནི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་དམྱལ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་མཐོང་བ་ལ་སྐྱོ་ནས་ཐར་བ་འཚོལ་བ་སྟེ། དང་པོར་འཁོར་བ་ལས་བློ་ལོག་པ་གཅེས་པའོ། །སྤང་བླང་བྱ་རྩོལ་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་ལས་མི་འཕགས་པས་བར་དུ་གཉེན་པོ་རང་སར་གྲོལ་བ་གཅེས་སོ། །རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཤར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་སྡིག་པ་ཡིན་ཡང་རང་གྲོལ་རྗེན་པར་རྟོགས་པས་ཆོས་ཉིད་དུ་དག་པ་ནི་གནས་ལུགས་དོན་གྱི་དགེ་བ་སྟེ། མཐར་ཐུག་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཟློས་པ་གཅེས་སོ། །གཉིས་བཅས་ཀྱི་ལྟ་བས་ཁམས་གསུམ་ལས་མི་ཐར་བ་དང༌། དམིགས་བཅས་ཀྱི་སྒོམ་པས་ཁམས་གོང་མའི་ལས་སོག་པ་དང༌། བླང་དོར་གྱི་སྤྱོད་པས་གོལ་སྒྲིབ་ཀྱི་འཕྲང་ལས་མི་ཐར་བ་དང༌། རེ་དོགས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་འཁོར་བའི་ཁ་བརྒྱུད་པའི་ཕྱིར། རིག་པ་ཆོས་ཟད་དུ་རྟོགས་པ་གཅེས་སོ། །རང་བྱུང་དོན་གྱི་དགོངས་པར་ལ་བཟླ་སྟེ། རིག་པ་ཟང་ཐལ་དུ་རྟོགས་པའི་མི་གཅིག» «རང་རྩལ་འཁོར་བའི་མེ་ནང་ན་འདུག་ཀྱང་མི་གནོད་ལ། སྣང་བ་ཕྱོགས་ཡན་ལ་རིག་པ་ཁ་ཡན་དུ་ཤར་བའི་ཆོས་བཤད་ཅིང༌། ཀུན་རྟོག་གི་སྲོག་རྩ་བྲལ་དུ་བཅད་པས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་འཕེལ་བ་ཡ་ཆ་སྟེ་ངོ་མཚར་རོ། །རིག་པའི་ཉི་ཟླ་ཡེ་ནས་འོད་གསལ་བ་དེ་འཁོར་བའི་ལྕགས་ཁང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་མུན་པ་ཅན་ན་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཡོད་ཀྱང་རང་སྟོབས་ཀྱིས་མི་མཐོང་བ་སྟེ། དྲན་རིག་ཡུལ་ལ་འཆར་བ་ལ་སོགས་པའི་དབང་ཤེས་ཀྱི་དུས་ན་རིག་ཆར་ཡང་ནས་ཡང་དུ་རྗེན་པར་ཤར་ཡང་ངོ་མ་ཤེས་པས་མ་མཐོང་བ་ནི་རང་རིག་གི་མིག་རྡུལ་གཅེས་པ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། བདག་དང་འཛིན་པའི་ཞེན་ཡུལ་ནི། །དང་པོ་ཉིད་ནས་ཆོས་ཉིད་ལ། །འདི་ཀུན་རང་གིས་རང་སྣང་བར། །ཡེ་ནས་སྣང་བ་སྔར་མ་རིག» «།ཅེས་པ་བཞིན་ནོ། །

以下是直譯： 如果不切斷輪迴的執著生命的二取，就無法解脫，因此要切斷為大空性離根本。如果不阻止觀察顯現的意識之窗戶安住于自然清凈，就無法消除輪迴的黑暗，因此要在自生離戲論的狀態中不散亂地赤裸安住。三世諸佛的上師是看到輪迴的劇烈痛苦地獄法王而厭離，因此尋求解脫，首先要珍惜厭離輪迴的心。以取捨修行的法不能超越輪迴和惡趣，因此中間要珍惜對治自然解脫。從力量中顯現為遊戲的煩惱雖然是罪業，但通過了悟為自解脫赤裸而清凈為法性，這是實相意義上的善業，因此最終要珍惜對因果的反覆。 由於二元的見解無法超越三界，由於有所緣的修行會積累上界的業，由於取捨的行為無法超越迷障的險阻，由於希望和恐懼會使果報延續輪迴，因此要珍惜了悟覺性為法盡。要融入自生意義的證悟中，了悟覺性為通透的人，即使處於輪迴的火中也不受損害，而對於顯現任運和覺性任運顯現的法要宣說，切斷分別唸的命根，增長自生智慧的體驗，這是稀有奇妙的。 覺性的日月本來光明，雖然對於處在輪迴的鐵屋和煩惱黑暗中的一切眾生都存在，但依靠自力無法看見。在念識顯現於對境等感官識的時候，覺性之光一再赤裸顯現，但因為不認識而未見到，這就是自識之眼的塵垢要珍惜清除。如《寶聚經》所說："我與所取的執著對境，從最初就是法性，這一切都是自己顯現為自己，本來顯現卻以前未識。"

ཡེ་ནས་སྣང་བ་སྔར་མ་རིག» «།ཅེས་པ་བཞིན་ནོ། །སྤང་བྱ་རང་ལོག་པས་དེའི་གཉེན་པོ་ལོག་པ་སྤང་གཉེན་ཡེ་གྲོལ་གྱི་ལ་བཟླ་སྟེ། སྤང་བྱ་རང་རྩལ་རོལ་པ་དང་བཅས་པའི་ཀུན་རྟོག་འཁོར་བ་སྟོངས་དུས། དེའི་གཉེན་པོ་རིག་པ་ངོས་འཛིན་པའི་ཆ་མྱང་འདས་ཀྱང་མེད་པས་ཕྱགས་མས་བཏབ་པའོ། །«༼༡༽«མ་རིག་པའི་རྩ་བ་རིག་པར་ཆོད་དུས་རིག་པ་སྐུ་གསུམ་དུ་བཏགས་པའང་འཛིན་མེད་ཡེ་གྲོལ་དུ་སོང་བས་དྲུངས་«༼༢༽«ཐོན་པའོ། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་མུན་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉི་མ་མཐོང་དུ་མི་སྟེར་ལ། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐོངས་ཕྱེ་སྟེ་རྗེན་ལ་བུད་དུས། སེམས་སེམས་བྱུང་གི་མུན་པ་སངས་ཏེ། ཀ་དག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གཏིབས་«༼༣༽«པའོ། །ཀུན་རྟོག་རྣོ་ངར་ཅན་དེས་དཔྱད་ཅིང་བརྟགས་ཀྱང་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩ་བ་མ་ཆོད་པར་རྟོག་པ་ཕྱིར་མཆེད་ལ། ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་སྣང་གི་སྣང་བ་རྒྱ་ཆེ་ལ། སྙིང་པོའི་དོན་མེད་དེ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པས་དཀྱིལ་སྟོངས་ནས་ཆུ་ཤིང་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཕྱིར་འདུས་ཀྱང༌། ཕྱི་ཡུལ་སྣང་གི་ཆ་ནས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཉག་གཅིག་གི་དོན་མི་རྙེད་དེ། ནང་དབྱིངས་འོད་གསལ་གྱི་ངང་ནས་མ་གཡོས་པའི་ཕྱིར། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བར་འདོད་ན། སེམས་ཡུལ་སྣང་ལ་ཕྱིར་སྤྲོ་བསྡུ་ཞོག་ལ། དོན་མ་བཅོས་རང་གསལ་དུ་ནང་དུ་ལྟོས་དང་རྙེད་པར་ངེས་སོ་ཞེས་པ་སྟེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཤིན་ཏུ་མྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་ཀུན་དང་བྲལ། །བཤེས་གཉེན་ཀུན་ལས་བྱུང་བའི་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་བཞིན། །དམིགས་པ་མེད་ཅིང་འགྱུར་བའི་གནས་ལ་མི་ལྟོས་པར། །རང་གི་རང་བཞིན་ལེགས་པས་རེ་བ་ཐམས་ཅད་སྐོང༌། ། བརྟགས་ན་མེད་ལ་བཞག་ན་ལེགས་པ་འབྱུང་བས་ཆེ། །ནང་ནས་མ་གཡོས་ནང་དུ་བཙལ་བའི་ཡུལ་མེད་དེ། །ཡུལ་ཕྱིར་ཆགས་ཤིང་ཡུལ་ལ་བསྡོ་བའི་དམིགས་པ་མེད། །མི་འབྱུང་མི་འཇུག་བདག་མེད་སྙིང་རྗེ་དེ་ཡིས་ནི། །གཞན་གྱི་ནོར་མིན་མི་འོང་ཡེ་ནས་གནས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །འགག་བསྡམ་པའི་གནད་འགག་ནི། ཡོད་མེད་ཡེ་གྲོལ་མཐའ་ལས་འདས་པར་གྲོལ། །རྟག་ཆད་ཡེ་གྲོལ་གཞི་རྩ་མེད་པར་གྲོལ། །ཡང་དག་ཡེ་གྲོལ་དམིགས་བསམ་འདས་པར་ གྲོལ། །

以下是直譯： 正如所說。所斷自然消失，因此其對治也消失，融入斷除和對治本來解脫的境界中。當所斷自力遊戲及其分別念輪迴空掉時，其對治識別覺性的部分涅槃也不存在，因此被掃除。當無明的根本被切斷為覺性時，即使將覺性標記為三身也成為無執著的本來解脫，因此被根除。 心和心所的黑暗不讓人看見智慧的太陽，當覺性智慧的視野打開而赤裸呈現時，心和心所的黑暗消除，本凈智慧的法性充滿。雖然銳利的分別念進行觀察和推理，但因為沒有切斷自生智慧的根本，分別念向外蔓延，六識對境的顯現廣大，但沒有本質意義，因為不是真實存在，所以從中心空掉，如同水中樹影。雖然各種顯現向外聚集，但從外在對境顯現的角度無法找到自生智慧唯一的意義，因為從內在光明界的狀態中未曾動搖。 如果想見到自生智慧，就停止心向外在對境的散發和收攝，向內觀照未經造作自明的實相，就一定能找到。如《遍作》所說："極為迅速的智慧遠離一切思維，如同從一切善知識中生起的如意寶，無所緣而不依賴變化的處所，因其自性美好而滿足一切願望。觀察則無，安住則生起美好，從內未動而內無可尋求的對境，不執著外境而無緣于對境的執取。不生不滅無我大悲，非他人之財不來而本來安住。" 關鍵要點是：有無本解脫而超越邊際解脫，常斷本解脫而無基礎解脫，圓滿本解脫而超越所緣思維解脫。

ཡང་དག་ཡེ་གྲོལ་དམིགས་བསམ་འདས་པར་ གྲོལ། །ཡང་དག་མིན་གྲོལ་ཕྱོགས་བསམ་འདས་པར་གྲོལ། །ལས་རྣམས་ཡེ་གྲོལ་གོས་པ་མེད་པར་གྲོལ། །ཉོན་མོངས་ཡེ་གྲོལ་འཆིང་གྲོལ་མེད་པར་» «གྲོལ། །བག་ཆགས་ཡེ་གྲོལ་རྟེན་གཞི་མེད་པར་གྲོལ། །རྣམ་སྨིན་ཡེ་གྲོལ་མྱོང་གཞི་མེད་པར་གྲོལ། །རིག་པ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པས་ཀུན་གྲོལ་བ་དེ་ཡང་ཀུན་ཡོད་མ་མྱོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས། གཅིག་པུ་རྟོགས་པས་གྲོལ་བའི་འཐད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་རྡབ་མ་འཆོར་ན། སྒྱུ་མའི་དམག་གིས་གཡང་སར་བསྐྱུར་བ་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ཏེ། མ་རྟོགས་ན་གཡང་སར་འཆོར་བ་སྔོན་ཡངས་པ་ཅན་དུ་སྒྱུ་མའི་དམག་གཡང་ཁར་སྤྲུལ་པ་ལ། མ་ཤེས་པས་སྔངས་ཏེ་བྲོས་པས་གཡང་དུ་འཆོར་ལ། མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་དག་བདེ་བདལ་དུ་ཕྱིན་པས་ཉེ་ཞོ་མེད་པ་ལྟ་» «བུའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡོད་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་སྣང་བ་དང་མེད་པ་དངོས་མེད་ཀྱི་ཆོས་སྟོང་པ་ཞེས་པའང་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་སྟོང་ལྟར་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་ཉིད་དང༌། རྟག་པ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་རྒྱུན་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང༌། ཆད་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་སྐད་ཅིག་ལ་ཆ་མེད་དུ་འཛིན་པའང་མེད་དེ། དུས་མ་གྲུབ་པས་རྒྱུན་དང་སྐད་ཅིག་མ་གྲུབ་པ་དང༌། ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པས་རྒྱུན་དང་སྐད་ཅིག་མ་«༼༡༽«གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པ་ཐར་ལམ་དགེ་བ་དང༌། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་འཁོར་ལམ་མི་དགེ་བ་གཉིས་ཀྱང་རྨི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་མེད་པས་དོན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དང༌། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང༌། བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བའང་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་དག་པས་དོན་ལ་ཡོད་མི་སྲིད་དེ། དེ་དག་སེམས་ལ་ཡོད་ན་བྱུང་བ་དང༌། གནས་པ་དང༌། འགྲོ་བ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་བརྟགས་པས་རྟེན་སེམས་དང་བརྟེན་པ་ཉོན་མོངས་པ་མི་རྙེད་པས་མེད་པར་ངེས་ལ། ལུས་ལ་ཡོད་ན་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་དུ་གཞིག་ཅིང་དཔྱད་པས་རྟེན་ལུས་དང༌།བརྟེན་པ་རྣམ་སྨིན་མི་རྙེད་དེ། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སྐྱེ་བའི་གནས་དང༌། རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པ་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། གཞི་ནས་འདོད་པ་མི་སྲིད་སེམས་འདི་ལ། །རྣམ་སྨིན་བག་ཆགས་གཞི་མེད་སུ་ལ་བརྟེན། །

以下是直譯： 圓滿本解脫而超越所緣思維解脫。非圓滿解脫而超越偏執思維解脫。諸業本解脫而無染污解脫。煩惱本解脫而無束縛解脫。習氣本解脫而無依處解脫。異熟本解脫而無經驗基礎解脫。 通過了悟覺性一體的本質而全部解脫，這也是一切存在未曾經歷的法性，因此通過了悟一體而解脫是合理的。如果自己不掉落，幻化的軍隊就不可能將其推入懸崖。如果不了悟，就會掉入懸崖，就像以前在廣嚴城，幻化軍隊在懸崖邊出現，因不知而恐懼逃跑掉入懸崖，而了知其特徵的人則安然通過，毫無危險。 如此，所謂有的實有法顯現和無的無實法空性，如同夢中的顯空，超越有無的邊際。常見執著相續的實有為我，斷見執著剎那無分為自性，這兩者都不存在。因為時間不成立，所以相續和剎那都不成立；因為本質不成立，所以相續和剎那都不成立。 所謂圓滿的解脫道善法和非圓滿的輪迴道不善法，二者如夢般無自性，實際上都不成立。所謂業、煩惱、異熟和習氣，也如八種幻化比喻般清凈，實際上不可能存在。如果它們存在於心，通過觀察生、住、去三種自性，就找不到能依的心和所依的煩惱，因此確定不存在。如果存在於身，通過分析無分微塵，就找不到能依的身和所依的異熟。如同虛空之花無生處和自性，因此不成立。 如《大鵬》所說："從根本上不可能有慾望的此心，異熟和習氣無基礎依靠何處？"

རྣམ་སྨིན་བག་ཆགས་གཞི་མེད་སུ་ལ་བརྟེན། །ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་སྐྱེ་བའི་གནས་མེད་རྟེན་བྲལ་ལྟར། །ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་མེད་བག་ཆགས་རྟེན་མི་སྲིད། །ཅེས་སོ། །ལམ་དང་གཉེན་པོའི་འཆིང་ཞེན་ལས་འདས་པ་ནི། གཉེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་སྤང་བྱ་མེད་པར་གྲོལ། །སྤང་བླང་གཉིས་མེད་མཁའ་མཉམ་ཡངས་པར་གྲོལ། །གྲོལ་བ་ཡེ་གྲོལ་བཅིངས་པ་མེད་པར་གྲོལ། །མ་གྲོལ་ཡེ་གྲོལ་བཅིངས་གྲོལ་མེད་པར་གྲོལ། །གློད་པ་ཡེ་གྲོལ་གློད་རྒྱུ་མེད་པར་གྲོལ། ཅོག་གཞག་ཡེ་གྲོལ་འཇོག་རྒྱུ་མེད་པར་གྲོལ། །» «གཉེན་པོ་ནི་སྤང་བྱ་ལ་ལྟོས་པའི་ཆོས་ལས་འདིར་སྤང་བྱའི་འཁོར་བ་མེད་པས་དེ་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ལམ་མེད་པ་ཉིད་དང༌། སྤང་བྱ་དང་གཉེན་པོ་གཉིས་ཀ་སེམས་ལ་འདོགས་པ་ལས་སེམས་ངོ་བོ་མེད་པས་དེ་གཉིས་མེད་པ་ཉིད་དང༌། གྲོལ་བ་ནི་བཅིངས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ལས་མ་བཅིངས་པ་ལ་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དང༌། མ་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་ན་ཆོས་ཡིན་ཕན་ཆད་རང་བཞིན་མེད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་བཅིངས་གྲོལ་མེད་པ་ཉིད་དང༌། གློད་པ་ཡེ་ནས་གྲོལ་ཏེ་གློད་རྒྱུ་གཞི་མེད་པ་ཉིད་དང༌། ཅོག་གཞག་ཡེ་ནས་གྲོལ་ཏེ་གཞག་པ་དང་འཇོག་བྱེད་དང་འཇོག་རྒྱུ་ཡོད་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། ཡེ་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། རྩལ་རྫོགས་ལས། རྫོགས་ཆེན་དགོངས་དོན་ལྟ་བ་ནི། །དགེ་སྡིག་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས། །ཡིན་མིན་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས། །རྫོགས་དང་མ་རྫོགས་གཉིས་སུ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ། །འཁྲུལ་དང་མ་འཁྲུལ་མེད་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། རྟོག་པའི་ཡུལ་ལས་རྣམ་པར་འདས། །གཟུང་འཛིན་ཞེན་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ། །མཚན་མའི་མིང་ཚིག་མཐའ་ལས་འདས། །ཞེས་» «སོ། །གནད་ངེས་པའི་འགག་བསྡུ་བ་ནི། མདོར་ན་སྣང་ཞིང་སྲིད་པའི་ཆོས་རྣམས་དང༌། །མི་སྣང་མི་སྲིད་ཆོས་ལས་འདས་སོ་ཅོག» «།ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་དབྱིངས་སུ་གྲོལ་ཟིན་པས། །ད་གཟོད་འབད་པས་སུས་ཀྱང་འགྲོལ་མི་དགོས། །བློའི་ཡུལ་རུང་སྣང་སྲིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང༌། མི་སྣང་ཞིང་མི་སྲིད་པ་ནི་རེ་ཞིག་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་བློའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།

以下是直譯： 異熟和習氣無基礎依靠何處？如同虛空之花無生處無依，身心無處習氣不可能有依。 超越道和對治的束縛執著是： 對治本解脫而無所斷解脫。 無斷取二者而如虛空廣大解脫。 解脫本解脫而無束縛解脫。 未解脫本解脫而無束縛解脫解脫。 放鬆本解脫而無放鬆因解脫。 安住本解脫而無安住因解脫。 對治是相對於所斷的法，此處無所斷的輪迴，因此無能斷的對治道。所斷和對治二者都是安立於心，而心無本質，因此二者都不存在。解脫是相對於束縛而言，未被束縛則無解脫之因。若有所謂未解脫，凡是法就遍及無自性，因此無束縛解脫。放鬆本來解脫，無放鬆之因基礎。安住本來解脫，因為從未有過所安住、能安住和安住之因。 本來無二的真如，如《圓滿力》所說： "大圓滿見解之義， 不墮善惡任何一邊， 超越是非二邊， 無圓滿未圓滿二者。 大圓滿覺性本質中， 無迷亂與未迷亂。" 《自現》中說： "超越分別的對境， 解脫能所執著的邊際， 超越相的名言邊際。" 總結要點： 簡言之，一切顯現存在的法， 以及一切不顯現不存在的法， 一切本來已在法界中解脫， 現在無需任何人努力去解脫。 凡是心智所能了知的顯現存在的一切法，以及暫時未成為此岸見解心智對境的不顯現不存在的涅槃，如所說："勝義非心行境界。"

དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། མདོར་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་སྟོང་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་གདོད་མའི་དབྱིངས་སུ་གྲོལ་ཟིན་པ་སྟེ། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་འབད་པས་བསྐྱར་ནས་གྲོལ་མི་དགོས་པ་ནི་ཡེ་གྲོལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཡེ་ནས་གྲོལ་བས་བསྐྱར་མི་དགོས། །ཞེས་» «སོ། །དེ་དག་གི་འཐད་པ་དགོད་པ་ཡང་འདི་ལྟར་འབད་ཅིང་རྩོལ་བའི་དོན་མེད་པ་ཉིད་ནི། དེ་ལ་འབད་རྩོལ་བྱས་ཀྱང་དོན་མེད་པས། །མ་བྱེད་མ་བྱེད་རྩོལ་ཞིང་སྒྲུབ་མ་བྱེད། །མ་བལྟ་མ་བལྟ་ཡིད་ཀྱི་ཆོས་མ་བལྟ། །མ་བསྒོམས་མ་བསྒོམས་བློ་ཡི་ཆོས་མ་བསྒོམས། །མ་དཔྱད་མ་དཔྱད་ཡུལ་སེམས་རྗེས་མ་དཔྱད། །མ་བསྒྲུབས་མ་བསྒྲུབས་རེ་དོགས་འབྲས་མ་བསྒྲུབས། །མ་སྤངས་མ་སྤངས་ཉོན་མོངས་ལས་མ་སྤངས། །མ་ལེན་མ་ལེན་ཡང་དག་ཆོས་མ་ལེན། །མ་འཆིངས་མ་འཆིངས་རང་གི་རྒྱུད་མ་འཆིངས། །རིག་པའི་ངོ་བོ་ཟང་ཐལ་བས་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་ནས་དགག་པའི་ཚིག་ཉིས་བརྩེགས་སུ་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཚུལ་གཉིས་སུ་གྱུར་པ་འགོག་པ་སྟེ། རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་བྱ་བའི་ཆོས་གཟུང་བ་དང༌། བྱེད་པའི་ཆོས་འཛིན་པ་མེད་པས། རྩོལ་བའི་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པའི་བྱེད་པ་གཉིས་མ་བྱེད་མ་བྱེད་ཅེས་ནན་ཆེར་བརྗོད་དེ། སྡེབ་སྦྱོར་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ལས། ཤིན་ཏུ་དོན་དང་ལྡན་པ་ལ། །ཚིག་གཅིག་ལན་གཉིས་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་བལྟ་བྱ་ལྟ་བྱེད་གཉིས་མེད་པས་ལྟ་བ་པོ་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་རིག་པ་ལ་མ་བལྟ་ཞིག» «རིག་པ་ལ་བསྒོམ་བྱ་སྒོམ་བྱེད་གཉིས་མེད་པས་མ་བསྒོམས་ཤིག །དེ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་དང༌། སྒྲུབ་པ་དང༌། སྤོང་ལེན་དང༌། འཆིང་ཞེན་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་གདམས་ཏེ། ཡོད་མེད་གཟུང་འཛིན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ཤར་ལས། ཡོད་དང་མེད་པའི་ཆོས་ལས་གྲོལ། །གཟུང་འཛིན་སེམས་ཀྱི་དྲི་མ་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་དག་གི་གནད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ངོ་བོ་བཅུ་དྲུག་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ་ལ་ཐུག་པ་ལས། རིག་པའི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལས་འདས་པའི་གནད་མན་ངག་གི་སྙིང་པོ་གསུམ་ནི། ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་མོ། །

以下是直譯： 如所說："勝義非心行境界。"簡言之，一切輪迴涅槃的法都本空超越思議，已在本初法界中解脫。因無自性，故無需再努力解脫，這就是本解脫的緣故。如《應成》所說："本來解脫故無需再解脫。" 闡述這些道理，即無需努力精進之理由是： 對此努力精進也無意義， 莫作莫作，莫精進修行， 莫觀莫觀，莫觀意之法， 莫修莫修，莫修心之法， 莫觀察莫觀察，莫隨觀察境心， 莫成就莫成就，莫成就希憂果， 莫斷莫斷，莫斷煩惱業， 莫取莫取，莫取正法， 莫束縛莫束縛，莫束縛自相續。 由於覺性本質通透無礙，于任何處都不成立，針對這一本質，用雙重否定詞表達。這也是遮遣能取所取二相，因為覺性本質中無所作之法即所取，無能作之法即能取。因此，強調不要做精進之作為和修行之行為。如《珍寶韻律》所說："對極有意義之事，應重複說一詞兩遍。" 覺性本質中無能見所見二者，故不要以能見之心觀察所見之覺性。覺性中無能修所修二者，故莫修習。同樣，不要行持、修行、斷取、執著。因為超越有無能取所取。如《自現》所說："解脫有無之法，無能取所取心之垢染。" 這些要點歸結為法的十六種本質及其分類。覺性本質超越迷亂未迷亂的要訣有三個心要：本質、自性、大悲三者。

ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་མོ། །ལྟ་བའི་གཞག་ཐབས་གསུམ་ནི། ཕྱི་སྣང་བ་ཅོག་གཞག» «ནང་འགྱུ་བ་ཅོག་གཞག» «གསང་བ་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གོ» «།སྤྱོད་པ་ཆགས་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་གནད་གསུམ་ནི། སྣང་བ་ཅེར་གྲོལ། འགྱུ་བ་རང་གྲོལ། རིག་པ་ཡེ་གྲོལ་ལོ། །ཡེ་ཡོད་ཆིག་ཆོད་ཀྱི་བསྒོམ་པ་བཞི་ནི། ཕྱི་སྣང་བ། ནང་ཤེས་པ། གསང་བ་རིག་པ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གནས་ལུགས་བཞི་ལ་དྲན་བསམ་གྱི་རྟེན་དང་བྲལ་བའོ། །རྟོགས་པ་རང་གསལ་དུ་གཟུང་བའི་གསང་བཅུད་གཉིས་ནི། གནས་དུས་དང༌། འགྱུ་བའི་དུས་ཀྱི་རང་རིག་ཟང་ཐལ་ལ་ངོས་འཛིན་པའོ། །རིག་པ་རང་བབས་རྟོག་མེད་ཀྱི་སྐྱེལ་ས་གཅིག་ནི་ཀ་དག་རྗེན་པའོ། །རིག་པ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་གཉིས་ནི་ངོ་བོ་ཀ་དག་ལ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་གནས་པས་རྟག་ཆད་ལས་འདས་པའོ། །འབྲས་བུ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་མན་ངག་གསུམ་ནི། སྟོང་པ། གསལ་བ། འགག་པ་མེད་པ་གསུམ་མོ། །ཐུག་ཕྲད་ལྔ་ནི་ཉོན་མོངས་དུག་ལྔ་རང་དག་གི་ངོ་བོ་རྗེན་པ་ལྔའོ། །སྟོང་གསལ་དགོངས་པའི་དངས་མ་དྲུག་ནི། ཡེ་སྟོང་ཡིན་པས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པ། རང་སྟོང་ཡིན་པས་རང་སར་གཞག་པ། གསལ་སྟོང་ཡིན་པས་ཡུལ་སྣང་མི་དགག་པ། ངོ་སྟོང་ཡིན་པས་ངང་ལས་མི་གཡོ་བ། ཡོད་སྟོང་ཡིན་པས་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་མི་འཛིན་པ། མེད་སྟོང་ཡིན་པས་རིག་པའི་དྭངས་མ་འགག་པར་འཇོག་པའོ། །སྐྱེལ་ས་བརྒྱད་ནི། ཡོད་པ་དང༌། མེད་པ་དང༌། སྣང་བ་དང༌། སྟོང་པ་དང༌། འཁོར་བ་དང༌། འདས་པ་དང༌། བཅིང་བ་དང༌། གྲོལ་བ་དང་བརྒྱད་ཀྱི་འཛིན་པ་མེད་པའི་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོ་ཆོས་ཟད་མིང་མེད་ཀྱི་ཀ་དག་ལ་སྐྱེལ་བའོ། །དཀྱིལ་འཁོར་གསུམ་ནི། སྣང་བ་སྐུ། གྲག་པ་གསུང༌། དྲན་རིག་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རྟོགས་ནས་སྤང་བླང་མེད་པའོ། །ཐབས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ནི། དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གི་ངོ་སྤྲོད་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་སྟེ། ངོ་སྤྲོད་སྤྲས་པའི་རྒྱུད་ལས། ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་བློ་རིམ་བཞིན། །འོད་དང་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལ་ནི། །ངོ་སྤྲོད་རྣམ་པ་བདུན་དག་» «གིས། །བློ་ཆུང་རིམ་པ་བདུན་རྣམས་གྲོལ། །སྐུ་དང་ཐིག་ལེ་ཉིད་ལ་ཡང༌། །ངོ་སྤྲོད་ཉིད་ནི་རྣམ་བདུན་གྱིས། །འབྲིང་པོ་བདུན་པོའི་དོན་དུའོ། །

以下是直譯： 本質、自性、大悲三者。 見解的三種安置方法是：外相安住、內動安住、秘密覺性安住。 行為無執自解脫的三要訣是：顯現直解脫、動搖自解脫、覺性本解脫。 本有一決的四種禪修是：對外相、內識、秘密覺性、如實性四者離開憶念思維的依靠。 領悟自明的兩種秘要是：安住時和動搖時的自覺通透之認定。 覺性自然無念的一個歸宿是原始純凈。 覺性任運的兩個精要是：本質原始純凈中自性任運安住，超越常斷。 果位任運的三個口訣是：空性、明晰、無礙三者。 五種相遇是五毒煩惱自凈的五種本質。 空明覺受的六種精華是：本空故無收放、自空故安於自處、明空故不遮境相、體空故不動本性、有空故不執實相、無空故安置覺性精華無礙。 八種歸宿是：將有、無、顯、空、輪迴、涅槃、束縛、解脫八者的無執著邊際解脫廣大境界、法盡無名的原始純凈作為歸宿。 三種壇城是：領悟顯現為身、聲音為語、念覺為意的壇城后無取捨。 二十一種方便是：對二十一種感官的二十一種指示，如《廣大指示續》所言："依次對二十一種智慧，光明和智慧本身，以七種指示，解脫七種小智慧。對身和明點本身，也以七種指示，為七種中等智慧。"

།འབྲིང་པོ་བདུན་པོའི་དོན་དུའོ། །རིག་པ་དང་ནི་དབྱིངས་ལ་བདུན། །ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུའོ། །ཞེས་སོ། །ཟིལ་གནོན་གསུམ་ནི། སྣང་བ་ཟིལ་གནོན་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད། ཤེས་པ་ཟིལ་གནོན་རང་ཡལ་རྗེས་མེད་བར་སྣང་གི་སེར་བུ། རིག་པ་ཟིལ་གནོན་ཟང་ཐལ་སྟོང་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། །སྙིང་པོ་གསུམ་ནི་ཡེ་གྲོལ་རྗེན་པའི་སྙིང་པོ་སྟོང་པ། རང་གྲོལ་རྗེན་པའི་སྙིང་པོ་གསལ་བ། གནས་གྲོལ་རྗེན་པའི་སྙིང་པོ་འགག་མེད་དོ། །སྣང་བ་གསུམ་ནི། གདངས་ཀྱི་སྣང་བ་འོད་ལྔ། རིག་པའི་སྣང་བ་དངས་གསལ། གཤིས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆོས་ཟད་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་ པའོ། །དོན་དེ་དག་སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། རྫོགས་ཆེན་རིག་པའི་ངོ་བོ་» «ལ། །འཁྲུལ་དང་མ་འཁྲུལ་མེད་པའོ། །སེམས་ཅན་བློ་ཡི་བསམ་པ་རྣམས། །ཚིག་དང་ཡི་གེས་མི་མཚོན་ཏེ། གདམས་ངག་སྙིང་པོ་གསུམ་ལ་ཐུག» «།རང་རིག་ཆོས་སྐུའི་སྣང་བ་ནི། །བལྟས་པས་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཞག་ཐབས་ངོ་བོ་གསུམ་ལ་ཐུག» «།རྫོགས་ཆེན་འགག་མེད་སྤྱོད་པ་ཉིད། །བྱས་པས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཆགས་མེད་རང་གྲོལ་གསུམ་ལ་ཐུག» «།རྫོགས་ཆེན་གོམས་པ་ཡེ་ཡོད་ཉིད། །བསྒོམས་པས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འགྱུ་མེད་བསམ་བྲལ་གཞི་ལ་» «ཐུག» «།རྫོགས་ཆེན་དོན་གཉིས་རྟོགས་དཀའ་བས། །མཚོན་པའི་ཚིག་གིས་མི་རྙེད་དེ། །གདམས་ངག་གསང་བཅུད་གཉིས་ལ་ཐུག» «།རྫོགས་ཆེན་རིག་པ་རྟོག་མེད་ཉིད། །བསྒོམས་པས་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །སྐྱེལ་ས་ཆེན་པོ་གཅིག་ལ་» «ཐུག» «།རྫོགས་ཆེན་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཉིད། །བསྒྲུབས་པས་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ངེས་པའི་སྙིང་པོ་གཉིས་ལ་ཐུག» «།རྫོགས་ཆེན་འབྲས་བུ་ཆིག་ཆོད་» «ཉིད། །བསྐྱེད་པས་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཆགས་བྲལ་མན་ངག་གསུམ་ལ་ཐུག» «།རྫོགས་ཆེན་སྣང་བ་ཐུག་ཕྲད་ཉིད། །གཟུང་བས་ཟིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །» «རྣམ་དག་ངོ་བོ་ལྔ་ལ་ཐུག» «།རྫོགས་ཆེན་རྟོག་མེད་གསལ་གདངས་ཉིད། །ཆགས་པས་དོན་དམ་མི་རྟོགས་ཏེ། །ཡིན་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་ཐུག» «།རྫོགས་ཆེན་རྣམ་པ་གཞི་རྫོགས་ཉིད། །དཔྱད་པས་མཐའ་ལ་མི་སྐྱོལ་ཏེ། །འཛིན་མེད་རྣམ་པ་བརྒྱད་ལ་ཐུག» «།རྫོགས་ཆེན་འགྱུར་མེད་ལམ་ལྔ་ཉིད། །

以下是直譯： 對中等七種智慧。對覺性和法界有七種，為大智慧者。" 三種勝伏是：勝伏顯現的八種幻化喻，勝伏意識的自消無痕如空中微風，勝伏覺性的通透空性如虛空。 三種精要是：本解脫裸露的精要空性，自解脫裸露的精要明晰，安住解脫裸露的精要無礙。 三種顯現是：光芒顯現的五色光，覺性顯現的清明，本性顯現的法盡超越一切執著。 這些意義如《獅子圓滿力》所說： "大圓滿覺性本質，無迷亂非迷亂。 眾生心意所想，言詞文字難表， 歸結於三種心要。 自覺法身之顯現，觀看不能見到， 歸結於三種安置法。 大圓滿無礙之行為，做作不能生起， 歸結于無執自解三法。 大圓滿本有之熟習，非由修習而生， 歸結于不動離念之基。 大圓滿二義難悟，指示言詞難尋， 歸結於二種秘要訣。 大圓滿覺性無念，非由修習而悟， 歸結於一大歸宿處。 大圓滿自生智慧，非由修行而成， 歸結於二種決定要。 大圓滿果位一決，非由生起而圓， 歸結於三種離執訣。 大圓滿顯現相遇，執取不能把握， 歸結於五種清凈性。 大圓滿無念明顯，執著不悟勝義， 歸結於六種本然性。 大圓滿基圓滿相，分析不達邊際， 歸結於八種無執著。 大圓滿不變五道，

རྫོགས་ཆེན་འགྱུར་མེད་ལམ་ལྔ་ཉིད། །སྦྱངས་པས་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་ཐུག» «།རྫོགས་ཆེན་འབྲས་བུ་རང་སངས་ཉིད། །བསྒྲུབས་པས་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཐབས་ལ་» «ཐུག» «།རྫོགས་ཆེན་གསང་སྔགས་ངོ་བོ་ཉིད། །མཆོད་པས་དངོས་གྲུབ་མི་འབྱུང་སྟེ། །ཟིལ་གནོན་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་ཐུག» «།རྫོགས་ཆེན་སྟོང་ཉིད་ཡེ་ཤེས་» «ཉིད། །བསམས་པས་རང་རིག་མི་མཐོང་སྟེ། །བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་གསུམ་ལ་» «ཐུག» «།རྫོགས་ཆེན་རང་འོད་གསལ་བ་ཉིད། །སྤྲད་པས་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་» «ཏེ། །དོན་གྱི་སྣང་བ་གསུམ་ལ་ཐུག» «།དེས་ནི་རྫོགས་ཆེན་མཐའ་ལ་སྐྱོལ། །རང་བཞིན་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ལམ་ལྔ་ནི། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་སྣང་བ་མཚོན་པ་ལས། ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་སྤྲོས་བྲལ་དོན་གྱི་རང་ངོ་ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ། དེ་ཉིད་ལས་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་དང་བྲལ་བའི་རང་རིག་གསལ་གདངས་ཆེན་པོ་ཉིན་མཚན་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་རིག་པ་ཚད་ཕེབས་ཀྱི་སྣང་བ་དང༌། དེ་ལས་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་ཉམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་སྣང་བ་དང༌། ཉམས་ལ་འཛིན་ཞེན་གྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་རང་སྣང་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་སྟེ། རང་རིག་དང་པོའི་གཞི་ལས་མ་གཡོས་པར་བསྟན་པ་དང༌། དེ་ལས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་རིག་པ་ཀ་དག་ཏུ་གྲོལ་བས་ཟང་ཐལ་རྗེན་པའི་ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་ལ་གནས་པ་སྟེ། ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་སྐབས་འདིར་ཐོད་རྒལ་ལས་གོ་ལྡོག་པར་བསྟན་པ་ཡང༌། བི་མ་ལས། དེ་དག་ཡང་ནི་ལྡོག་པ་ཡིས། །རང་རིག་ཐོག་མའི་གཞི་ལ་སྐྱེལ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་རྟོགས་པའི་དུས་ངེས་པས་ཆོས་ཟད་མིང་མེད་ཆེན་པོར་ཕུ་བཀྲུ་བ་ནི། ཐམས་ཅད་ཕྱམ་ལོག་གང་ལའང་ཡུལ་མེད་པས། །ཁྲིགས་དང་ཆོས་མེད་དམིགས་གཏད་ངོས་གཟུང་མེད། །གཞི་ལོག་ལམ་ལོག་འབྲས་བུའི་ཆོས་ལོག་པས། །ལེགས་ཉེས་ཤོར་གོད་རྡུལ་ཙམ་དམིགས་སུ་མེད། །ཕྱམ་ཕྱམ་ཕྱང་ཆད་ཡེ་ཆད་སྣང་སྲིད་ཆད། །འཁོར་འདས་རུ་ལོག་དབྱིངས་ཀྱང་«༼༡༽«སོ་ན་མེད། །གང་ཡིན་ཅི་ཡིན་འདི་ཡིན་གཏད་སོ་མེད། །

以下是直譯： 大圓滿不變五道，修練不能達到， 歸結於三種壇城。 大圓滿果位自凈，修行不能獲得， 歸結於二十一種方便。 大圓滿密咒本質，供養不生悉地， 歸結於三種勝伏。 大圓滿空性智慧，思維不見自覺， 歸結於三種教要。 大圓滿自明光明，指示不能見到， 歸結於三種意義顯現。 由此大圓滿達究竟，自性顯示亦如是。" 五道是：表徵五種智慧的顯現，即： 法界智慧之道，離戲論的本來面目，法性窮盡的顯現。 從中映象智慧之道，遠離偏執的自覺大明顯，日夜相續瑜伽覺性成就的顯現。 從此平等性智慧之道，證悟功德向上增長的顯現。 遠離對證悟的執著，自顯妙觀察智慧之道，法性現前的顯現，即不離最初自覺之基而示現。 從中成所作智慧之道，覺性解脫于原始純凈，安住于通透裸露的法性自性。 在頓斷法門中，與頓超相反的教授，如毗瑪拉所說："又以相反方式，帶回自覺最初之基。"這就是其含義。 現在通過確定證悟的時機而洗滌至大法盡無名： "一切顛倒無有對境， 無規律無法無所緣執， 基道果三法皆顛倒， 善惡得失絲毫不見。 蕩然斷絕永斷，現有皆斷， 輪涅反轉，法界亦無立足， 何是何物此物無所依靠。

གང་ཡིན་ཅི་ཡིན་འདི་ཡིན་གཏད་སོ་མེད། །ཁྱེད་ཅག་ཅི་བྱ་ང་ནི་གང་ན་འདུག» །«སྔར་ཤུལ་ད་མེད་འདི་ལ་སུས་ཅི་བྱ། །ཧ་ཧ་འདི་འདྲ་མཚར་ཆེ་དགོད་རེ་བྲོ། །རིག་པ་ཟང་ཐལ་ཆོས་ཟད་མིང་མེད་ཆེན་པོར་རང་གི་རིག་པའི་གཤིས་སུ་རྟོགས་པས་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་སུ་སྣང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་ཞེན་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱམ་ལོག་པ་ནི་ཡུལ་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟར་དག་མཉམ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་གནད་ལས་ཤར་ཏེ། སྤོང་ལེན་རྩོལ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཁྲིགས་དང༌། ཞེ་འདོད་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང༌། དམིགས་གཏད་ངོས་གཟུང་གི་འཁྲིས་མེད་པས། བློས་བྱས་བཅོས་མའི་གཞི་མཐའ་བྲལ་གདེང་དུ་འཆའ་བའི་ལྟ་བ་ལས་ལོག་སྟེ་གཏད་མེད་ཕྱོགས་བྲལ་གྱི་རིག་པ་མཚོན་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས། སེམས་འཛིན་ཞི་ལྷག་གི་བསྒོམ་པ་གྲོལ་བས་ངང་«༼༢༽«གནས་རང་དངས་ཀྱི་ལམ་དང་བྲལ་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ཕྱོགས་ཡན་གྱི་རུ་ལོག་པས་རང་བབས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ལ་བར་དང་མཚམས་མེད། རེ་དོགས་གཉིས་འཛིན་གྱི་འབྲས་བུ་ལོག་པས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་ཀྱི་རིག་པ་རྗེན་ལ་བུད་དེ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཟད་ས་མ་བསྒྲོད་རང་མལ་དུ་གནས་པས་བློ་བདེ་ཁོང་ནས་ཤར། སྤང་བླང་གི་ཆོས་ལ་ལེགས་ཉེས་ཀྱི་འཛིན་པ་སྟོར་བས་ཤོར་གོད་ཀྱི་འཕྲང་ལས་འདས་ཏེ། སྣང་ཤེས་ཕྱམ་ཕྱམ་དུ་གོ་གདལ། སང་སེང་བདེན་མེད་དུ་ཕྱང་ཆད། འཁོར་འདས་རིག་པའི་ངང་དུ་རུ་ལོག» «རིག་པ་ཆོས་དབྱིངས་ཀྱི་དོན་ཞེས་ཆོས་ཉིད་ཟང་ཐལ་དུ་རྟོག་རྟོག་པའང་སོ་ན་མེད། གང་ཡིན་དང་ཅི་ཡིན་གཏད་སོ་མེད་པས་འདི་ཡིན་དང་ངོས་གཟུང་གི་ཕྱོགས་ལས་འདས་ཏེ། ཕྱི་སྣང་བ་ལ་གཟུང་བའི་སེམས་«༼༡༽«བུད་པས་ཁྱེད་ཅག་གཞན་དུ་སྣང་བ་སྟོང་གཟུགས་ཀྱི་ལྟད་མོར་ཆེ་སྟེ་ཅི་བྱེད། བྱ་བ་དང་བྱེད་པའི་ཞེན་འཛིན་འདི་འདྲ་མི་འོང་དུ་ཐང་སྟེ་གཞི་མེད་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་མཐོང་བས་ཉམས་དགའ། ནང་གཏད་འཛིན་སེམས་ཀྱི་རྟོད་ཕུར་བཏོན་པས་ང་དང་བདག་འཛིན་གྱི་ཐག་པ་བུད་དེ་རིག་པ་རང་ཡན་ཟང་ཐལ་གྱི་རྟ་ཕོ་དེ་བཙལ་གྱིས་མ་རྙེད་པས་གང་ན་འདུག་ཁོ་བོས་ཀྱང་མ་མཐོང་སྟེ། སྐྱེལ་ས་དང་ཐུག་ས་ཡིན་ཡིན་པོའི་ས་ཟིན་ནི་བདག་ལ་མེད།

以下是直譯： 何是何物此物無所依靠。你們做什麼，我在何處？ 往昔今無，於此誰能做什麼？ 哈哈，如此奇妙，令人發笑。 覺性通透，證悟為法盡無名的大境界中自己覺性的本性，由此了知一切顯現為輪迴涅槃的諸法，對其真實執著的顛倒無有對境，如虛空般純凈平等一味。從這要點中生起： 無有取捨造作的規律，無有希求所成就的法，無有所緣所執的邊際。超越由心造作的離邊基礎的見解，超越所指無偏的覺性超越言語描述的對境。解脫心執止觀的修行，超越安住自明的道，法性任運顛覆，無間無隙地安住于任運自成的密意中。 顛覆希懼二執的果，原始純凈法盡的覺性赤裸呈現，自生智慧的究竟處不去自處安住，由此內心生起安樂。 失去對取捨之法的好壞執著，超越得失的險阻。顯現與意識蕩然開放，空無真實斷絕，輪涅顛覆于覺性中。 覺性即法界之義，通透法性的思維也無立足之處。何是何物無所依靠，超越此是與認定。 外在顯現中能取之心脫落，你們他處顯現如空中影像般奇妙，有何可為？如此執著于作為與作者不會出現，如見無基之夢境顯現令人歡喜。 內在所執之心的樁子拔出，我與我執的繩索斷裂，覺性自在通透如駿馬，尋找不得，在何處我也未見，無有歸宿與相遇之處，無有所謂的立足之地。

སྐྱེལ་ས་དང་ཐུག་ས་ཡིན་ཡིན་པོའི་ས་ཟིན་ནི་བདག་ལ་མེད། དེ་སྔ་རང་གསལ་རྗེན་པའི་ཆོས་སྐུ་མཚར་པོ་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་གར་སོང་ཆ་མེད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བོར་བས། ད་ཡིན་མིན་དང་གནས་ལུགས་ཀྱི་འཛིན་པ་སྟོར་ནས་སྔར་ཤུལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་མལ་ན་མེད་པ་འདི་ལ། གྲོལ་འཁྲུལ་དང་ཆོས་སྐུའི་འབྲས་བུས་ཅི་བྱ། ཕྱི་སྣང་བ་ལ་བལྟས་པས་ཟང་མ་ཐལ། སང་མ་སེང༌། ཡལ་མ་ཡོལ། ར་མ་རི། འདིར་རྒྱག་«༼༢༽«དང་ཡིན་མིན་གྱི་ཕྱོགས་རིས་སུ་མི་འདུག» «ནང་རང་རིག་གི་ཤེས་པ་རང་མལ་ལ་བལྟས་པས། ཕྱ་སངས། སྟོང་ཡལ། རིས་མེད། རྟོག་སངས། ཕྱང་ཆད། རྗེས་མེད་ཕྱལ་པ་བར་སྣང་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་དང་འདྲེས་ནས་ཁོ་བོ་ད་ལྟ་ཅི་ཡང་མེད་ན་ཁྱེད་ཅག་གང་ན་འདུག་ཧ་ཧ། འདིར་རྡོ་རྗེའི་གད་མོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དོན་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་སྙམ་བྱེད་དོ། །གད་མོ་བཅུ་གཉིས་ནི། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པའི་རྒྱུད་ལས། དེ་ནས་སྟོན་པ་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པའི་རྒྱན་གྱིས། ཆོས་ཐམས་ཅད་«༼༡༽«ཀྱི་འཆར་ཚུལ་ཅིར་ཡང་མ་འགགས་པར་གཟིགས་པས། རང་ལ་ངོ་མཚར་སྐྱེས་ཏེ་རང་གི་གད་མོ་ཆེན་པོ་རྣམས། ཉིད་ཀྱིས་ཉིད་ལ་རང་བགད་པ་འདི་དག་ལྗགས་ཀྱི་དབང་པོ་ལས་རང་ཤར་རོ། །ཀྱེ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ། ལྟ་བ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟོས་དང༌། དགེ་སྡིག་དང་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པ་ངོ་མཚར། གཞི་མ་བསྐྱོད་པས་ལུས་ངག་གི་བྱ་བ་ཅི་བྱས་ཀྱང་ཕན་གནོད་དང་བྲལ་བ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་དངོས་པོ་གཤིས་ཀྱི་འདུག་ཚུལ་ལ་ལྟོས་དང༌། སྣང་བ་འདི་སྤུ་མ་བརྗེས་མདོག་མ་བསྒྱུར་བ་ངོ་མཚར། བདེ་སྡུག་ཇི་ལྟར་བསམས་ཀྱང་དོན་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗཻ་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཀུན་འབྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟོས་དང༌། དྲན་བསམ་གྱི་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཅི་བྱས་ཀྱང་རོལ་པར་ཤར་བ་ངོ་མཚར། ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་ཀློང་དུ་འགག་མེད་གྲོལ་བ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟོས་དང༌། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ཡེ་ནས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་ངོ་མཚར།

以下是直譯： 無有歸宿與相遇之處，無有所謂的立足之地。從前有一奇妙的自明赤裸法身，如今遺失於無處可尋之境。現在失去是非與實相的執著，往昔法性的自處已不存在。於此，解脫迷亂與法身果位有何用？ 觀外在顯現，不通透，不空靈，不消失，不散亂，此處無有取捨與是非的偏執。 觀內在自覺之心的本位，澄明、空寂、無相、離念、斷絕、無跡，與空中本性融為一體。我今無有一物，你們又在何處？哈哈！ 此處似乎在自心中生起了十二金剛笑的意義。 十二金剛笑出自《寶積經》： "爾時，普賢如來以寶積莊嚴，觀見一切法的顯現方式無有阻礙，對自身生起驚歎，由自身對自身發出這些大笑，從舌根自然顯現。 嗟乎！一切佛語金剛心髓，請觀自生智慧的見地，超越善惡與見修，真是奇妙！基礎不動，無論身語如何造作，都離於利害，哈哈！ 嗟乎！語金剛心髓，請觀事物本性的存在方式，顯現不改毫毛不變色，真是奇妙！無論如何思量苦樂，實際上都無有改變，哈哈！ 嗟乎！語金剛大空，請觀遍生智慧，無論做出何種念想行為，都顯現為游舞，真是奇妙！無論如何造作，都在無生的境界中無礙解脫，哈哈！ 嗟乎！語金剛法性空遍智慧，請觀無生與本來同在，真是奇妙！

སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ཡེ་ནས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་ངོ་མཚར། སྐྱེས་བུས་མཚོན་རྣོན་པོ་ཐོགས་ནས་འགྲོ་བ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་བསྒྲལ་ཀྱང་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ལ་ཕན་གནོད་དང་བྲལ་བ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་རང་གི་ཤེས་པ་སྟོང་པ་ཀུན་སྣང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟོས་དང༌། གང་ལྟར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རང་གི་གྲོགས་སུ་ཤར་བ་ངོ་མཚར། ཅིར་སྣང་རང་གི་གཞི་ལས་གཡོས་པ་མེད་པ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་རིག་པ་སྟོང་པ་ཀུན་གྲོལ་གྱི་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་དང༌། རང་གི་གཉེན་པོར་རང་ཆེ་བ་ངོ་མཚར། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རང་གིས་རང་གྲོལ་བ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་རིག་པ་སྟོང་པ་ཀུན་དག་གི་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་དང༌། འབད་རྩོལ་མེད་པར་འབྲས་བུ་རང་རྙེད་པ་ངོ་མཚར། གཅིག་ཟིན་པས་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་དུ་དག་པ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཀུན་གཞག་གི་ཚད་ལ་ལྟོས་དང༌། འགྲོ་དྲུག་སྐུ་གསུམ་དུ་སྣང་བ་ངོ་མཚར། འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒོམ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མ་བྱས་པར་དུས་གཅིག་ལ་སངས་རྒྱས་པ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་སྐུ་གསུམ་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་དང༌། དུས་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ངོ་མཚར། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་མ་སྤྱད་པར་ཚོགས་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་རྫོགས་པ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་རིག་པ་ཅེར་གཞག་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཀུན་མཉམ་ལ་ལྟོས་དང༌། བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་རྒྱན་དུ་ཤར་བ་ངོ་མཚར། སྤོང་ལེན་ཐམས་ཅད་ལྟ་བར་གྲོལ་བ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ཡེ་སྟོང་ཆེན་པོ་ལ་ལྟོས་དང༌། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་གཡང་སར་འདུག་པ་ངོ་མཚར། བྱ་བྱེད་བསྒོམས་པས་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་མི་སྟོང་པའི་སྟོང་པར་དངོས་ཅན་ལ་ལྟོས་དང༌། མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཐེག་པ་ངོ་མཚར། སྐྱེས་པས་སྐྱེ་མེད་ཐོབ་པ་ཧ་ཧ་ཞེས་གསུངས་པས་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་དེ་དག་རྣམས་ངོ་མཚར་ཆེན་པོའི་ཚིག་གིས་རབ་ཏུ་ཚིམ་ནས། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ངོ་མཚར་ཆེན་པོར་རང་ཤར། རང་སྣང༌། རང་གྲོལ། རང་ཐོབ་ནས། སྐུ་རྡོ་རྗེ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །

以下是直譯： 無生與本來同在，真是奇妙！即使有人持利劍一時殺盡眾生，此人心續中也離於利害，哈哈！ 嗟乎！語金剛自心空遍智慧，請觀一切顯現都成為自己的伴侶，真是奇妙！無論顯現何物，都未曾離開自己的基礎，哈哈！ 嗟乎！語金剛心髓覺性空遍解脫顯相，請觀自己成為自己的對治，真是奇妙！煩惱皆由自己解脫，哈哈！ 嗟乎！語金剛覺性空遍清凈本質，請觀不用努力即自得果，真是奇妙！領悟一法，輪迴涅槃一切無二清凈，哈哈！ 嗟乎！語金剛本質大空遍立尺度，請觀六道顯現為三身，真是奇妙！眾生未曾修習絲毫，卻能同時成佛，哈哈！ 嗟乎！語金剛三身大空本圓果，請觀三世無有聚散，真是奇妙！不行六度波羅蜜，一時圓滿諸資糧，哈哈！ 嗟乎！語金剛覺性直觀本質大空遍等，請觀一切作為皆顯為莊嚴，真是奇妙！一切取捨皆解脫于見地，哈哈！ 嗟乎！語金剛空之空本空大空，請觀一切佛陀處於險地，真是奇妙！作為修習反成過失，哈哈！ 嗟乎！語金剛非空之空實有，請觀無中執有的乘，真是奇妙！生而得無生，哈哈！" 如是宣說，語金剛等眷屬們以極其驚歎的語言表示滿足。一切顯現自顯為大奇蹟，自現，自解脫，自證得，與身金剛無二無別。如是廣說。

སྐུ་རྡོ་རྗེ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །འདིའི་དུས་ན་རྟོག་པ་རྒྱ་གྲོལ་དུ་ཤར་བས་ཆོས་ཉིད་རང་སྣང་གི་རོལ་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི། སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་འཁྲུལ་པ་རུ་ལོག་པས། །ཉིན་མཚན་ཡེ་སངས་རང་སངས་ནམ་མཁའ་སངས། །ཞག་དང་ཚེས་སངས་ལོ་ཟླ་བསྐལ་པ་སངས། །» «གཅིག་སངས་ཀུན་སངས་ཆོས་དང་ཆོས་མིན་སངས། །འཁོར་འདས་འཁྲུལ་གཞི་གདོད་མའི་དབྱིངས་སུ་སངས། །དབྱིངས་ཞེས་ཐ་སྙད་བློ་ཡི་ཆོས་སངས་པས། །» «གང་སྒྲུབ་ཅི་འབད་ད་ནི་ཅི་ཞིག་གཉེར། །འདོད་བློའི་འཁྲིས་ཟད་ནམ་མཁའ་ཡ་མཚན་ཆེ། །ཆོས་མེད་སྤྲང་པོའི་རང་བཞིན་དེ་འདྲར་ཟད། །རིག་པ་འཛིན་ཞེན་གྱི་ཆོས་ཟད་པས་སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཁྲུལ་འཛིན་རུ་ལོག་སྟེ། འདི་ནི་འཁྲུལ་པའོ། །འདི་ནི་མ་འཁྲུལ་པའོ་ཞེས་ཐ་སྙད་«༼༡༽«དུ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་གཏད་འཛིན་སྟོར་བས། མཐོང་སྣང་ཐམས་ཅད་ཕྱལ་བ་བར་མེད་གཅིག་ཏུ་རྒྱ་གྲོལ་ལ་སོང་སྟེ། དེ་སྔ་ཉིན་ཞག་ལ་སོགས་པའི་ཆ་དང་རིང་ཐུང་དང་ངེས་ཆ་ཡོད་པའང་གཞི་མེད་ཟང་ཐལ་གྱི་སྣང་བར་སངས་ནས། བུ་ཆུང་རང་མལ་ན་བློ་བདེ་བའི་སྣང་བའམ། སྨྱོན་པ་བློ་བདེའི་སྣང་བ་ཤར་བ་ལྟར་ཕྱལ་བར་རང་ཤར་ཏེ། ཉིན་མོའི་སྣང་བ་རང་སངས་ཏེ་ཁྲ་ལམ་ལམ། མཚན་མོའི་སྣང་བ་རང་སངས་ཏེ་དོག་མེར་མེར། ཉིན་ཞག་གི་སྣང་བ་རང་སངས་ཏེ་གཞི་ཕྱལ་ཕྱལ། ཚེས་དང་ཟླ་བའི་སྣང་བ་སངས་ཏེ་ཕྱམ་སངས་སངས། ལོ་དང་བསྐལ་པའི་སྣང་བ་སངས་ཏེ་རྒྱ་ཁྲོལ་ཁྲོལ། གཅིག་དང་ཐ་དད་ཀྱི་ཆོས་སངས་པས་རྗེན་ཡེར་ཡེར། འཁྲུལ་གཞི་གདོད་མའི་དབྱིངས་སུ་སངས་པས་སྟོང་སངས་སངས། དབྱིངས་འཛིན་མཐར་ཐུག་གི་སྐྱེལ་སོ་སངས་པས་ཟང་ཐལ་ཐལ། གང་ཡང་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་གོ་ར། ཅི་ཡང་འབད་དུ་མེད་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ལུང་པ། དོན་གཉེར་སྨོན་པ་ཟད་པ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ། འདོད་བློའི་འཁྲི་བ་མེད་པ་ཆོས་ཟད་ཀྱི་ནམ་མཁའ། ཕྱམ་མཉམ་ཡངས་པ་ཆེན་པོ་ཕྱལ་བ་ཟང་ཐལ་ཏེ། རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའི་ས་ལ་ཕྱམ་གདལ་བས། དུས་བཞི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཞིང་ན་ལྷུན་གྲུབ་སྤྲོས་པ་ཆོད་ནས། ཤེས་པ་རང་སངས། དྲན་པ་རང་ཟད། དགོངས་པ་ཡེ་གནས། གསལ་བ་བར་མེད་ལ་ཕྱམ་སངས་ཏེ།

以下是直譯： 與身金剛無二無別。如是廣說。 此時，念頭顯現為廣大解脫，法性自顯的游舞自然成就： 顯現世界器情顛倒，晝夜本凈自凈如虛空， 日期月份年歲劫波凈，一凈全凈法與非法凈， 輪迴涅槃迷亂基本界中凈，所謂法界意識法亦凈。 何所修證何所勤求？貪慾心已盡，虛空真稀奇， 無法乞丐本性如是盡。 由於覺性執著之法已盡，顯現世界器情的迷執顛倒，不再執著"此是迷亂，此非迷亂"等名言為真實，失去了執著的對象。一切所見顯現成為無間隔的一體廣大解脫。 從前日夜等的部分、長短和確定性也消失於無基礎的通透顯現中。如同小孩在自己床上安心的狀態，或瘋子安樂的顯現一般，自然顯現為開放。 白天的顯現自凈明亮，夜晚的顯現自凈朦朧，日夜的顯現自凈開闊，日期月份的顯現凈化清明，年歲劫波的顯現凈化廣大，一與異的法凈化赤裸，迷亂基本界中凈化空曠，執著究竟法界的終點凈化通透。 無所修證的空性領域，無需努力的法性境界，無所希求的如意寶珠，無貪慾心的法盡虛空。廣大平等開放通透，無有侷限偏頗之處遍佈。 在四時法性之境中圓滿無為，心識自凈，憶念自盡，覺性本住，明朗無間而安住。

དགོངས་པ་ཡེ་གནས། གསལ་བ་བར་མེད་ལ་ཕྱམ་སངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་རང་སྣང་དུ་ཤར་བ་ཙམ་ལས་གཞན་མ་མཐོང་བས་མཛད་པ་རང་ཤར་གྱི་དགོངས་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་སྙམ་བྱེད་དེ། གང་ཞེ་ན་ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཏིལ་གྱི་གོང་བུ་བཞིན་དུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པར་རང་ཤར། རང་སྣང༌། རང་གྲོལ། རང་རིག་རང་ཐོབ་ནས། ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང༌། སྟོང་པ་ཉིད་རང་བྱུང་«༼༡༽«གི་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་ནས་ཤེས་པ་རྣམས་ཇི་བཞིན་མཉམ་པའི་ཀློང་དུ་རང་དག་ནས། རང་སངས། རང་སད། རང་རྙེད་ནས། དྲན་པའི་རྒྱུན་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་ཆད་དོ། །བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་ནས་དགོངས་པ་རྣམས་ཅིག་ཆར་དང༌། རིམ་གྱིས་དང༌། མཐར་ཆགས་དང༌། ཐོད་རྒལ་དང༌། ཡེ་དག་དང༌། ཡེ་གནས་དང༌། ཡེ་རྫོགས་དང༌། ཡེ་འབྱུང་དང༌། ཡེ་བཀོད་དང༌། ཡེ་གྲོལ་ཆེན་པོར་རང་གྲོལ་ནས། རང་ལ་རང་ངོ་མཚར། རང་ལ་རང་ཡིད་ཆེས། རང་ལ་རང་སྟོབས་སྐྱེས་ནས་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་དག་གོ» «།ད་ནི་དགོངས་པ་ཆོས་ཟད་ཀྱི་རྫོང་ལ་གནས་པས་དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པར་དོན་བསྡུ་བ་ནི། ས་གཞི་རིན་ཆེན་ནམ་མཁའ་བར་སྣང་རྫོང༌། །རྟེན་མེད་ཡེ་གྲོལ་དགོངས་པར་ལྷུན་གྲུབ་པས། །སྲིད་གསུམ་སྣོད་བཅུད་ཡུལ་མེད་ཆེན་པོར་གྲོལ། །ཐམས་ཅད་ཡེ་གདོད་མ་ཉིད་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང༌། གནས་པ་མེད་པ་དང༌། འགག་པ་མེད་པས་རྟེན་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྣང་བ་དང༌། བརྟེན་པ་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་སྲིད་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་ཡེ་མེད་དང་ཡུལ་མེད་དང༌། རྟེན་མེད་དུ་དག་ཟིན་པས། ཅི་སྣང་ཅི་ཤར་ཡང་སྟོང་པ་ནམ་མཁའི་རྫོང་དུ་ངོ་བོ་ཡེ་སྟོང་ཆེན་པོར་གཞི་འཆོས། གསལ་བ་འགག་མེད་ནོར་བུའི་རྫོང་དུ་མེད་སྣང་སྟོང་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་དུ་རང་གསལ། ཀུན་འབྱུང་རིག་པ་ས་གཞིའི་རྫོང་དུ་དབྱིངས་གཅིག་སྔ་ཕྱི་གྲུབ་བསལ་མེད་པར་རང་«༼༡༽«གཅིག་པས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཟད་སྟོང་མཉམ་གདལ་བར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་སྟེ། རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའི་དགོངས་པ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོར་ལ་ཟློས་པ་ནི།

以下是直譯： 覺性本住，明朗無間而安住。一切僅顯為自顯，除此之外別無所見，似乎生起了事業自顯的覺悟。 如《六空間》所說："此時，佛陀的事業如芝麻團般遍及一切世界，佛陀的事業自顯、自現、自解脫、自覺自得。天人等眾生也安住于空性自生的行為中，諸識如實平等於廣闊中自凈、自明、自醒、自得，念頭相續瞬間斷絕。一切意念自然清凈，覺悟同時、漸次、次第、超越、本凈、本住、本圓、本生、本立、大解脫中自解脫。對自己感到驚奇，對自己生起信心，對自己生起力量。"如是廣說。 現今安住于覺悟法盡的堡壘中，總結三時無有遷變： 大地珍寶虛空中空堡，無依本解覺悟自成就， 三有器情無境大解脫。 一切從本初以來無生、無住、無滅，顯現為器世界和有情世界三有眾生的一切，本來無有、無境、無依而清凈。無論顯現何物，都安住于空性虛空堡壘中，本質為大空。在明朗無礙如意寶堡壘中，如無中顯現的空性影像般自明。在遍生覺性大地堡壘中，法界一味無前後生滅而自一。 一切法於法盡空等廣大中自然成就，無有侷限和偏頗的覺悟，解脫邊際廣闊無邊，重複如下：

རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའི་དགོངས་པ་མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོར་ལ་ཟློས་པ་ནི། ངོ་མཚར་གྱི་གསང་ཚིག་རྣམ་པ་བདུན་རང་གི་རྒྱུད་ལ་རང་ཤར་བ་སྙམ་བྱེད་པའི་མཐུས་རང་སྣང་བའོ། །གང་ཞེ་ན་རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། དེ་ནས་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་ལ་ངོ་མཚར་བའི་ཚིག་གི་རྒྱལ་པོ་འདི་དག་རང་བྱུང་དུ་གསུངས་སོ། །ཨེ་མ་ཧོ། གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག» «།རང་གི་རིག་པ་ཉིད་སྐྱེ་ཤི་དང་བྲལ་བའི་གནད་ཀྱིས། སེམས་ཅན་བྱེ་བའི་སྲོག་གཅོད་པ་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་རྟག་ཏུ་སྤྱད་པའི་གང་ཟག་ལ། རིག་པའི་ངོ་བོ་མཐོང་བ་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས་བསྟན་ པའོ། །ཀྱེ་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ། ཆོས་ཉིད་ལ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས། རྟག་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གོམས་པའི་སྐྱེས་བུ་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མ་བྱས་པའི་གང་ཟག་གཉིས། སངས་རྒྱ་བ་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས་བསྟན་པའོ། །ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་རིག་པ་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་པའི་གནད་ཀྱིས་འདུས་བྱས་ཀྱི་དགེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱས་པའི་དད་པ་ཅན་དང་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པའི་མི་གཉིས་ལ། ཚོགས་རྫོགས་པའི་སྒོ་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས་བསྟན་པའོ། །ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་སྣ་ཚོགས་ལུས་ངག་ལ་བྱུང་བའི་སྐྱེས་བུ་དང༌། ཐོས་བསམ་ལ་བློ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མ་སྦྱངས་པའི་གང་ཟག་གཉིས། དངོས་པོ་མཐོང་བ་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས་བསྟན་པའོ། །ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ། ཆོས་ཉིད་ལ་སྐྱེ་འགག་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས། དམྱལ་བ་ཚ་གྲང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྐྱེས་བུ་དང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྐྱེས་བུ་གཉིས་ལ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ཐོབ་པ་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས་བསྟན་པའོ། །ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ། རིག་པ་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡིད་ཆོས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཆོད་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་བདག་རྟག་པར་ལྟ་བ་གཉིས་ལ།

以下是直譯： 無有侷限和偏頗的覺悟，解脫邊際廣闊無邊，重複如下： 似乎在自心中自然顯現七種奇妙密語的力量而自顯。 如《寶積經》所說："然後，導師自己對自己說出這些奇妙語句之王，自然而生： '唉瑪吙！金剛語心要，你且聽著！ 由於自己的覺性離生死的要訣，殺害億萬眾生者與恒常修行十度者，在見到覺性本質上沒有絲毫差別，這是我普賢所教導的。 嘿！諸佛金剛語，由於法性無戲論的要訣，常修空性的人與從未剎那思維空性的人，在成佛上沒有絲毫差別，這是我普賢所教導的。 嘿！金剛語，由於覺性本無為的要訣，行無量善業的信徒與常勤于殺生的人，在圓滿資糧方面沒有絲毫差別，這是我普賢所教導的。 嘿！金剛語，由於覺性智慧無來去的要訣，身語現種種法性徵相的人與從未剎那修學聞思的人，在見實相上沒有絲毫差別，這是我普賢所教導的。 嘿！金剛語，由於法性無生滅的要訣，經歷寒熱地獄的人與體驗諸佛安樂的人，在獲得證悟方面沒有絲毫差別，這是我普賢所教導的。 嘿！金剛語，由於覺性無變化的要訣，斷除意識法戲論的人與執著我為常的人，

རིག་པ་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡིད་ཆོས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཆོད་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་བདག་རྟག་པར་ལྟ་བ་གཉིས་ལ། ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས་བསྟན་པའོ། །ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ། ཆོས་སྐུ་རང་ལ་ཡོད་པའི་གནད་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་དུ་མཆོད་པ་དང་བསྟོད་པ་དང་གསོལ་བ་སྣ་ཚོགས་བཏབ་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་ལས་སུ་བྱ་བྱེད་དང་བྲལ་བར་འདུག་པ་གཉིས་ལ། འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས་བསྟན་པའོ། །ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ། དེའི་ཕྱིར་ན་རང་བྱུང་ཆེན་པོའི་ཚིག་འདི་དག་ལ་སྤྱོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི། འབད་པ་མེད་པར་ཉམས་སུ་ལོངས་པའི་གདེང་རྙེད་ནས། སྣང་བ་དང་སྐུ་གསུམ་དབྱེར་མེད་དུ་སངས་རྒྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །ད་ནི་རྟོགས་པ་ངེས་པའི་འགལ་ཟླ་བསལ་བར་གདམས་པ་ནི། ཕྱོགས་མེད་ཕྱོགས་སུ་འཛིན་པས་བཅིངས་པ་རྣམས། །རང་བཞིན་མ་ཤེས་རང་གིས་རང་བསླད་པས། །རང་ལ་རང་རྨོངས་འཁྲུལ་པ་ཨ་རེ་འཁྲུལ། །འཁྲུལ་པ་མེད་ལ་གཡང་སར་འཛིན་པས་འཁྲུལ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་ངང་གཅིག་པས་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་ལ་བསོད་ནམས་ཆུང་ངུ་ལམ་དང་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་མོས་པ་རྣམས་དང༌། བྱིས་པ་ཐ་མལ་གྱི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས། དགྲ་གཉེན་དང༌། བདག་གཞན་དང༌། གྲུབ་མཐའ་དང༌། ལྟ་སྒོམ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་འཛིན་སོ་སོར་བཅས་ཏེ། རང་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འཛིན་པས་རིག་པ་བཅིངས་ཏེ། རང་བཞིན་ཕྱོགས་བྲལ་ནམ་མཁའ་ལྟར་མ་ཤེས་པས་རང་གི་རིག་པ་བསླད་ནས། རང་རིག་ཆོས་སྐུར་ཡོད་ཀྱང་རང་ལ་ཡོད་པར་མ་ཤེས་པས་རྨོངས་ཏེ། ཐ་མལ་འཁྲུལ་སྣང་གི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས། བྱིས་པ་རྩེད་མོའི་ཁང་བུ་དང་ཆོས་འཆད་ཅིང་ཉན་པའི་ལད་མོ་ལ་བདེན་པ་རང་མཚན་དུ་འཛིན་པས་འཁྲུལ་ལོང་དང་དགག་སྒྲུབ་བྱེད་པ་ལྟར་ཨ་རེ་འཁྲུལ་ཏེ། འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་སོ་སོ་ན་འཁྲུལ་བ་རྣམས་ངར་འཛིན་པའི་རྩེད་མོས་ཨ་ཐང་ཆད་ནས་དོན་མེད་པའི་སྣང་བ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པར་ཟད་དོ། །ས་ར་ཧས། ང་ཡིས་རྩེད་མོ་བྱས་པ་ལ། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་ཨ་ཐང་ཆད། །ཅེས་པ་བཞིན་ནོ། །

以下是直譯： 由於覺性無變化的要訣，斷除意識法戲論的人與執著我為常的人，在證悟本質上沒有絲毫差別，這是我普賢所教導的。 嘿！金剛語，由於法身本自具足的要訣，在外作各種供養、讚頌、祈請的人與遠離一切造作而安住的人，在獲得果位上沒有絲毫差別，這是我普賢所教導的。 嘿！金剛語，因此，修行這些大自生語句的人，無需努力即可獲得體驗的自信，將顯現與三身無別而成佛。" 現在教導如何消除對證悟的確定性的對立面： 無方執為有方而被束縛者， 不知自性自己敗壞自己， 自己迷惑自己，多麼迷亂啊！ 無迷亂中執為險處而迷亂。 一切法在菩提心中本為一味，無有侷限和偏頗。然而，信仰小乘道和低劣乘的福德微小者，以及凡夫眾生，執著敵友、自他、宗派、見修等各種偏執，執著自方他方而束縛覺性。由於不知自性離邊如虛空，而敗壞了自己的覺性。雖然自覺法身本自具足，卻不知自己擁有而迷惑，沉溺於凡俗迷亂顯現的法。 如同兒童玩耍的小屋和講聽佛法的遊戲，執著為真實自相而迷亂，做無謂的否定和肯定。在無迷亂中執著為我，各自迷亂的人們以我執的遊戲疲憊不堪，最終只是執著無意義的顯現為我而已。 如薩拉哈所說："我做的遊戲，令愚者疲憊不堪。"

བྱིས་པ་རྣམས་ནི་ཨ་ཐང་ཆད། །ཅེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འཁྲུལ་ཞིང་གཡེངས་པས་འཁོར་བ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བར་འཁྲུལ་པ་ཉིད། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་སེམས་ཅན་རྣམས། །རང་གི་རྣམ་རྟོག་འདུ་འཛིས་གཡེངས། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་ཤེད་མ་བྱེད། །བྱ་བྱེད་མང་པོས་གཡེངས་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་མ་རྟོགས་སེམས་ཅན་རྣམས། །རྣམ་རྟོག་འཁོར་བའི་བདུད་ཀྱིས་གཡེངས། །དེ་ཡང་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ལ་ལ་ཕྱི་ཡི་གཟུང་བས་ གཡེངས། །ལ་ལ་ནང་གི་འཛིན་པས་གཡེངས། །ལ་ལ་བསམ་གཏན་བསྒོམ་པས་གཡེངས། །ལ་ལ་བྱ་བྱེད་སྤྱོད་པས་གཡེངས། །ལ་ལ་འཁོར་བའི་ཆགས་པས་གཡེངས། །དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀུན། །ཉོན་མོངས་ལྔ་ཡི་འཆིང་བས་གཡེངས། །རང་རིག་ཡེ་ཤེས་དོན་མ་མཐོང༌། །སྣང་བ་འདི་ལ་བདེན་ཞེན་ ནས། །དག་སྣང་ཆེན་པོའི་ཞལ་མ་མཐོང༌། །མི་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་ རྣམས། །རང་དབང་རང་གིས་མ་ཐོབ་པས། །འཁོར་བ་དག་ལ་ཡུན་རིང་ གནས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཡང་མེད་པ་ལ་བདག་དུ་བཟུང་བས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེན་འཛིན་སྤང་པར་གདམས་པ་ནི། འཁྲུལ་དང་མ་འཁྲུལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཀློང༌། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་འཁྲུལ་གྲོལ་ཡེ་ནས་མེད། །དེ་ལས་རོལ་པར་ཤར་ལ་འཛིན་པས་བཅིངས། །དོན་ལ་འཆིང་གྲོལ་གཉིས་མེད་ཡུལ་སེམས་མེད། །མེད་ལ་ཡོད་པར་འཛིན་པས་མ་བསླུ་ཞིག» «།རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་འཁོར་འདས་མ་གྲུབ་པས་འཆིང་གྲོལ་དང་འཁྲུལ་པ་དང་འཁོར་བ་མེད་ལ། དེའི་རྩལ་ལས་རོལ་པ་འཁོར་འདས་སུ་ཤར་བ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་སྣང་བ་ལ་དོན་དུ་འཛིན་པ་རྒྱུན་མཐུད་པས་བཅིངས་ཀྱང༌། རོལ་པར་སྣང་བའི་དུས་ནས་དོན་གྱི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དང༌། དེ་འཛིན་པའི་སེམས་གཉིས་མེད་པས་འཆིང་བ་ཡེ་མེད་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ལ། ཡོད་པར་འཛིན་པས་རང་གི་རིག་པ་མ་བསླུ་ཞིག་ཅེས་པ་སྟེ། དོན་ལ་སེམས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་རིག་པར་ངང་ལས་ཤར་བའི་ཆོས་སྣང་སེམས་གཉིས་ལ་བཟུང་བས་འཁོར་བར་འཁྲུལ་ཏེ། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་རང་བཞིན་མ་རྟོགས་པར། །ང་ཡིས་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་ངེས་བརྟགས་པས། །བརྐམ་ཞིང་ཆགས་པའི་དབང་གིས་སྣང་བ་གྲུབ། །མི་རྟག་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་འཇིག་པར་འགྱུར། །

以下是直譯： 如此迷亂散亂，輪迴如夢般迷亂。《獅子圓滿游舞》中說： "然而，眾生並非如此， 為自己的妄念忙碌所擾， 如同無力的孩童， 被諸多行為所擾亂。 同樣，未覺悟的眾生， 被妄念輪迴魔擾亂。 這種情況可如是說明： 有些為外在所取所擾， 有些為內在能取所擾， 有些為禪定修行所擾， 有些為行為造作所擾， 有些為輪迴貪著所擾。 如是一切眾生， 被五毒煩惱束縛所擾， 未見自覺智慧之義， 執著此顯現為真， 未見大清凈顯現之面。 人等眾生， 未得自主自在， 長久住于輪迴中。" 如此，迷亂也是由於執無迷亂為我而生起的，因此教導要斷除執著： 迷亂與不迷亂皆為菩提心之境界， 菩提心中本無迷惑與解脫， 從中顯現游舞，執著則被束縛， 實際上無束縛解脫二元，無對境與心， 莫被執無為有所欺騙。 覺性本質中未成立輪迴涅槃，故無束縛解脫、迷亂和輪迴。從其力用中顯現輪迴涅槃的游舞，如八種幻化喻般顯現，若執為實有而相續，則被束縛。然而，從顯現游舞之時起，實相本質未成立，故無對境相及能取之心二者，本無束縛，空性自性中，莫被執為有所欺騙自己的覺性。 實際上，由於不了知心性本質，從其中顯現的法相與心二者被執取，而迷亂于輪迴。《遍作》中說： "不瞭解遍作我的本性， 執著我所造之法， 因貪著力而成顯現， 無常幻化自性終將壞。"

མི་རྟག་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་འཇིག་པར་འགྱུར། །ཆ་མེད་དམུས་ལོང་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ ནོ། །ཞེས་སོ། དེ་ལྟར་འཁྲུལ་བའི་རྩ་བ་འཛིན་པ་ལ་ཐུག་ལ། དེ་རྟོག་པས་ཡུལ་ཚོལ་བ་ལ་ཐུག་པས། ཐུག་ཕྲད་རྗེས་མེད་དུ་གྲོལ་ཐུབ་པའི་ལམ་ཁྱེར་གཅེས་པའི་གནད་དེ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་པ་ལྡོག་པའི་ལུགས་ལ་མང་ཡང་གསུམ་དུ་འདུ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་གཞི་ལས་ལྡོག་པ་འཁྲུལ་གཞི་ངོས་འཛིན་པས་འཁྲུལ་པ་རང་ལོག་པ་འདྲེ་རྐུན་ངོས་ཟིན་པས་རྐུན་མོ་ཕྱིར་ལོག་སྟེ་རང་ཁྱིམ་ན་བློ་བདེ་བ་ལྟ་བུ་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལུགས་སོ། །འཁྲུལ་པ་ལམ་ནས་ལྡོག་པ་ཉོན་མོངས་པས་འཁྲུལ་པས་དེ་ཉིད་ལམ་དུ་བྱས་པས་གྲོལ་བར་འདོད་པ་ལམ་ནོར་བ་དག་དེ་ཉིད་ལ་ཞུགས་ཏེ་ཕྱིར་ལོག་པས་མ་ནོར་བར་འཇུག་པ་ལྟར་གསང་སྔགས་ཐུན་མོང་བ་རྣམས་སོ། །འཁྲུལ་བ་འབྲས་བུ་ལས་ལྡོག་པ་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ནས་འཁྲུལ་པ་ཆ་དང་བཅས་པ་ལོག་པར་འདོད་དེ་རྒྱལ་པོ་སྲིད་ཟིན་ནས་ཕ་རོལ་གྱི་ཡུལ་འཇོམས་པར་ནུས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་དག་ཀྱང་བློའི་རྩལ་འཕང་ཐ་དད་པས་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་ལམ་གྱི་ཚུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ན་གོང་མས་འོག་མ་རྟོགས་ཀྱང༌། འོག་མས་གོང་མ་མི་རྟོགས་པས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་གནད་ངེས་པ་རྣམས་གསང་དགོས་ཏེ། འོག་མའི་བློར་མི་ཤོང་བས། ཆོས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉམས་པ་དང༌། འོག་མའི་སྡིག་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གསང་བ་རྒྱལ་བའི་མཛོད་དུ་གདམས་པ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། ཚིག་འདི་དག་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་བརྗོད་པར་མ་བྱེད་ཅིག» «དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་ཚིག་འདི་ཀུན་ཐོས་པས་སྐྲག་པ་དང༌། དངངས་པ་དང༌། བརྒྱལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གསང་སྔགས་རྣམས་ལ་མི་མོས་ཏེ། ཡིད་བྱུང་ནས། དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བས་ན། བསྟན་ཅིང་ཐོས་པར་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། རླུང་ཕྱོགས་ཙམ་དུ་ཡང་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །གསུང་གི་རྡོ་རྗེས་གསོལ་བ། ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀུན་དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་དེ་ཅིའི་རྒྱུ་ལགས་ཞེས་དྲིས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ།

以下是直譯： 無常幻化自性終將壞。 無分別如盲者之本性。" 如是，迷亂的根源在於執著，而執著源於分別心尋求對境。因此，能夠當下無痕解脫的修行要訣至關重要。 雖然有許多消除迷亂的方法，但可歸納為三種： 從基礎消除迷亂：通過認識迷亂的基礎，迷亂自然消除。如同認出小偷后，小偷自己離開，在自家中感到安心。這是大圓滿自然圓滿的方法。 從道路消除迷亂：認為煩惱造成迷亂，將煩惱本身作為修行道路而解脫。如同誤入歧途的人重新回到正確道路上。這是共同密乘的方法。 從果位消除迷亂：這是因乘的方法，認為成佛后才能完全消除迷亂。如同國王登基后能夠征服敵國。 這些方法因心智慧力不同而有不同的宗派和修行方式。上乘能瞭解下乘，但下乘不能瞭解上乘。因此，大圓滿的要訣應當保密，因為下乘者無法理解，會導致法的殊勝性受損，也會成為下乘者造罪的因緣。這在《秘密王藏》中有所教導： "這些話絕不可在聲聞、緣覺等人面前提及絲毫。為什麼呢？因為他們聽到這些話會感到恐懼、驚慌、昏厥。他們會對密咒不生信心，心生厭惡，其果報將使他們經歷大地獄之苦。因此，不要說教導和聽聞，就連風吹草動都不應提及。" 金剛語問道："世尊，為何聲聞等人會如此反應？" 佛陀回答：

ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀུན་དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་དེ་ཅིའི་རྒྱུ་ལགས་ཞེས་དྲིས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་སྐལ་བ་མེད་པས། གསང་སྔགས་རྣམས་ཀྱི་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་ནས་བློ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་ཁབ་ཀྱི་མིག་ཏུ་རས་ཡུག་བརྫངས་པས་ཤོང་བ་མེད་ཅིང་འགྲོ་བའི་སྐབས་མེད་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་འཛིན་པ་སྤང་བར་གདམས་ན། གང་དང་གང་དག་འཛིན་པ་ཡིན། །དེ་དང་དེ་དག་ཇི་ལྟར་སྤང༌། །ཞེས་ཞིབ་མོར་དཔྱོད་པ་དག་གི་བློའི་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཡེ་སངས་རྒྱས་པས་གྲོལ་བའི་རིག་པ་དེ། །གཏད་འཛིན་སེམས་ཀྱི་གཟེབ་ཏུ་མ་འཆིངས་ཤིག» «།ཡེ་ནས་ཡུལ་མེད་རྣམ་ཀུན་དག་པའི་ཀློང༌། །མཁའ་མཉམ་བདེ་ཆེན་གཞི་རྩ་བྱང་ཆུབ་ཀློང༌། །དེ་ལ་འཁོར་བ་མི་སྲིད་གདོད་མའི་བབས། །རིག་པའི་རང་ངོ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པར་གནས་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ལ་ལྟོས་ནས་འཁོར་བ་ཡོད་མ་མྱོང་བ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལ་གློ་བུར་ཀུན་རྟོག་པའི་གཟེབ་ཀྱིས་མ་འཆིངས་ཤིག་ཅེས་གདམས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་གཟེབ་རིག་པའི་འཆིང་བར་ཆེ་བ་དེ་ཡང་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་ཀྱང་བསྡུ་ན་ཐ་སྙད་ཚིག་ལ་ཞེན་པའི་གཟེབ་དང༌། མི་རྟོག་ལྟེངས་པོའི་གཟེབ་དང༌། བྱ་རྩོལ་འཛིན་པའི་གཟེབ་དང༌། སྣང་བ་བདེན་འཛིན་གྱི་གཟེབ་དང༌། ངེས་དོན་གཞན་ནས་ཚོལ་བའི་གཟེབ་དང༌། སྟོང་གཟུགས་མཚན་འཛིན་གྱི་གཟེབ་དང༌། གཤིས་ཤོར་སྟོང་ལྟའི་གཟེབ་དང༌། རྟོག་པ་ཁ་འབྱམས་ཀྱི་གཟེབ་དང༌། སྟོང་བསྒོམ་མུན་རྡོའི་གཟེབ་དང༌། གནད་མེད་སྡུག་སྒུར་གྱི་གཟེབ་དང་བཅུར་གསུངས་ཏེ། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པའི་རྒྱུད་ལས། དེ་ནས་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང༌། །རང་གི་ཆེ་བའི་ ཚིག་«༼༡༽«རྣམས་སུ། །འདི་སྐད་ཅེས་ནི་རྔམས་པར་བསྒྲགས། །ཆོས་ཀུན་རོ་གཅིག་མ་ཤེས་པར། །ཐ་སྙད་ཚིག་ལ་བདེན་འཛིན་པ། །ལུས་ཀྱིས་མི་ཐེགས་ཁུར་ཁུར་འདྲ། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་མེད་མ་ཤེས་པར། །མི་རྟོག་ལྟེངས་པོ་སུས་བསྒོམས་པ། །རི་བོ་སྐེད་པར་འབྲེགས་དང་འདྲ། །ཤུགས་འབྱུང་རང་གནས་མ་ཤེས་ པར། །བྱ་བྱེད་རྩོལ་བ་སུས་འཛིན་པ། །རི་མོ་མཁན་གྱི་ཆགས་འཛིན་འདྲ། །

這是直譯：

"尊敬的世尊,為什麼聲聞等那些人都會這樣出現呢？"他問道。

世尊回答說:"聲聞和獨覺等人,因為沒有緣分,所以不能成為密咒的器皿,因為他們智慧狹小。比如,就像把一匹布塞進針眼里,既裝不下也無法通過一樣。"

如果教導要斷除執著,那麼什麼是執著?應該如何斷除?爲了消除精細分析者心中的疑惑,詳細解釋如下:

"本來就是佛的解脫的覺性, 不要被執著的心所束縛。 本來無境,一切清凈的空間, 如虛空般的大樂,根本覺悟的境界。 在那裡,輪迴不可能存在,那是本初的狀態。"

覺性的本來面目離於戲論,因此從本來就是佛的清凈自性來看,輪迴從未存在過,就像虛空一樣。對此,不要被突然出現的分別念所束縛。這樣教導道。

法的束縛是對覺性最大的束縛,雖然種類無窮,但歸納起來有十種:執著名言的束縛、呆板無念的束縛、執著造作的束縛、執實顯現的束縛、他處尋求了義的束縛、執著空相的束縛、偏失實相的空見束縛、思維漫無邊際的束縛、盲修空性的束縛、無要領苦行的束縛。

如《寶積經》所說: "然後,老師自己也 以自己偉大的語言 這樣宣告: 不懂一切法味同一味, 執著名言為真實, 如揹負身體無法承受的重擔。 不懂境界與覺性無二, 盲目修持無念, 如試圖削平山峰。 不懂自然而然的安住, 誰執著于造作, 如畫師的執著。"

།རི་མོ་མཁན་གྱི་ཆགས་འཛིན་འདྲ། །རང་བྱུང་འགག་མེད་མ་ཤེས་པར། །སྣང་བ་བདེན་ཅིག་ངེས་འཇོག་པ། །ལྗོན་ཤིང་སྲོག་དང་བྲལ་བ་འདྲ། །སྐུ་གསུམ་ཡེ་རྫོགས་མ་ཤེས་པར། །ངེས་ལུང་གཞན་དུ་འཚོལ་བ་ནི། །གླང་པོའི་རྗེས་བཅད་མ་རྙེད་འདྲ། །སྙིང་པོའི་བཅུད་ཏིག་མ་ཤེས་པར། །རིག་པའི་རང་གདངས་སྟོན་པ་ནི། །མཁའ་འགྲོ་རྙྀ་ལ་བཟུང་བ་ འདྲ། །ཅོག་གཞག་རང་གྲོལ་མ་ཤེས་པར། །ལྟ་བ་རྟོགས་པར་ཁས་འཆེས་ པ། །ནལ་བུ་རྒྱལ་པོར་བརྫུས་པ་འདྲ། །ལུས་ངག་དྲོད་རྟགས་མ་རྒྱས་པར། །སྐྱེ་མེད་རྟོགས་པར་ཁས་ལེན་པ། །ལུང་བ་སྟོང་པའི་རླུང་དང་འདྲ། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མ་གོམས་པར། །འཁྲུལ་སྣང་འགག་པར་ཁས་ལེན་པ། །མུན་ཁུང་ནང་གི་མཛུབ་ཡུག་འདྲ། །བླ་མེད་རྒྱུད་འདི་མ་ཤེས་པར། །ཉམས་སུ་ལེན་པར་འདོད་པ་དེ། །ཁ་བྲག་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་འདྲ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་ཅུང་ཟད་བཀྲོལ་ན། སྣང་སེམས་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་སྐྱེ་མེད་རང་སྣང་གཞི་མེད་དུ་རོ་གཅིག་པར་མ་ཤེས་པར། ཐེག་པའི་རིམ་པ་དང་ལྟ་སྒོམ་གྱི་རྣམ་གཞག་མང་པོས་སེམས་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་འདོད་ཀྱང་ཐ་སྙད་ལ་དོན་དུ་འཛིན་པ་དེས་འཆིང་བ་འགྲོན་པོ་ཁུར་གྱིས་དུབ་པ་དང་འདྲ་སྟེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་བོར་ན་བདེའོ། །རིག་པ་ཀ་དག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ན་རང་གསལ་ཟང་ཐལ་རྗེན་པའི་རིག་པ་སྟོང་གསལ་གཉིས་མེད་ཡེ་འབྲེལ་དུ་མ་ཤེས་པར། སེམས་རྟོག་མེད་རྩེ་གཅིག་གི་ངང་བསྒོམས་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ས་མི་ཆོད། གནས་ལུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མི་མཐོང༌། གཟུང་འཛིན་གྱི་འཕྲང་མི་སྒྲོལ་ཏེ། རི་བོ་མཆོག་རབ་ཀྱི་རྐེད་པར་བྲེགས་ནས་ཆོད་དུ་རེ་བའི་མི་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་འཛིན་གྱི་བརྟོད་ཕུར་ཕྱུང་ན་བདེའོ། །རིག་པ་ལ་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་གཏན་ཡོད་པ་ངོས་མ་ཟིན་པར། ལུས་གནད་དང་རླུང་སེམས་ཀྱི་གནད་ཀྱིས་བསྒོམ་ལ་གནས་སུ་རེ་ན། རི་མོ་མཁན་རང་གི་རི་མོ་ལ་ཆགས་པ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་དགོངས་པའི་ངང་དང་མཇལ་དུས་མེད་པས། འབད་རྩོལ་གྱི་ཐབས་ལམ་སྤངས་ན་བདེའོ། །རིག་པ་ཟང་ཐལ་གྱི་རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཤར་བའི་སྟོང་གཟུགས་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཙམ་དུ་མ་ཤེས་པར། ལ་ལས་སྣང་བ་རང་གི་སེམས་ཡིན་དུ་འཛིན་པ་དང༌།

這是直譯：

如畫師的執著。 不懂自生不滅, 執著顯現為真實, 如同失去生命的樹木。 不懂三身本圓滿, 在他處尋求確定教言, 如尋找大象的足跡卻找不到。 不懂精華的精髓, 展示覺性的自然光明, 如抓住空行母的頭髮。 不懂自然安住自解脫, 卻自稱通達見地, 如奴僕假冒國王。 身語暖相未增長, 卻自稱通達無生, 如空谷中的風。 未熟悉光明鏈, 卻聲稱能遣除迷亂顯現, 如黑暗中摸索。 不懂無上密續, 卻想付諸實踐, 如誤入懸崖之路。

略微解釋這些含義: 不懂一切顯現和心識在覺性中本來無生、自顯、無基而為一味,而是想通過許多乘次第和見修的安立來直接證悟心性的實相,但執著名言為實在,這種束縛就像旅人被重擔壓垮一樣,放下名言法就好了。

不懂本凈覺性離戲論的境界中,自明通透的裸露覺性是空明不二永恒相連的,而是修持無念一境的狀態,這無法契合法性,看不到實相的本質,也無法超越能所的險阻,就像想要把最高的山腰削平一樣,拔出執著心的樁子就好了。

不認識覺性中本有的禪定,而是希望通過身體要訣和氣心要訣來安住于修持中,這就像畫師執著自己的畫作一樣,無法與法性智慧的境界相會,所以應該放棄勤勉造作的方便道。

不懂覺性通透的力用中顯現的空相是無實的清明顯現,有些人執著顯現就是自己的心,

ལ་ལས་སྣང་བ་རང་གི་སེམས་ཡིན་དུ་འཛིན་པ་དང༌། ལ་ལས་དོན་གཞན་ཕྱི་རོལ་དུ་འཛིན་པ་སྟེ། ལྗོན་ཤིང་སྙིང་པོ་བསྐམས་པ་ལ་ལོ་འདབ་མི་འབྱུང་བ་ལྟར། འབྲས་བུ་ངལ་བ་དོན་མེད་པས་སྣང་བ་འདི་ཡིན་གྱི་ཕྱོགས་འཛིན་ཐམས་ཅད་བཏང་ན་བདེའོ། །སྤྱིར་«༼༡༽«སྣང་བ་རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཤར་བ་དེ་འཛིན་པ་དག་པས་དག་པར་སྣང་བ་དང༌།་མ་དག་པས་འཁྲུལ་པར་སྣང་སྟེ། སྣང་དུས་ནས་རོལ་པ་ཙམ་ལས་ཕྱི་ནང་གང་ནའང་མེད་ལ་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པས་གཞི་མེད་ཀྱི་སྟོང་གཟུགས་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཁོ་ནའོ། །འདི་སྔར་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རིག་པའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་སྐུ་གསུམ་དོན་དམ་གྱི་བདེན་པར་མ་ཤེས་པར་དབྱིངས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ག་ཤེད་ན་སྟོང་སྟོང་པོ་ཅིག་ཡོད་པར་འདོད་པ་སྟེ། གླང་པོ་རང་ཁྱིམ་དུ་བྱུང་ནས་ཕུག་ན་ཡོད་པ་དེ་མ་ཤེས་པར་རྗེས་ལ་ཕར་བཅད་ནས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་བཙལ་ཡང་མི་རྙེད་པ་དང་འདྲ་བས་དོན་དམ་གཤིས་ལ་ཚོལ་བའི་བློ་སྤངས་ན་བདེའོ། །རིག་པ་ཆོས་ཟད་ཟང་ཀ་རྗེན་ཡེར་ཡེར་བ་འདི་མ་ཤེས་པར་ཕྱི་སྣང་བའི་སྟོང་གཟུགས་རིག་གདངས་ལ་རིག་པར་འཛིན་པ་ནི་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྒྲོག་ལས་མི་ཐར་ཏེ་བྱ་སྲད་བུས་བཏགས་པ་དེ་འཕུར་བར་འདོད་ཀྱང་དར་རེ་ལས་འགྲོ་ས་མེད་པ་དང་འདྲ་བས་འོད་སྣང་ལ་དག་གྲོལ་སྤངས་ན་བདེའོ། །རིག་པ་རིག་ས་དེར་ཅོག་གཞག་རང་གྲོལ་གྱི་དོན་མ་རྟོགས་པར། སྟོང་པ་དང༌། བདེ་བ་དང༌། གསལ་བ་དང༌། བྱར་མེད་ལ་སོགས་པའི་གོ་སྤྱི་«༼༡༽«རེ་རེའི་ཆ་བཀག་«༼༢༽«ནས་ངས་ལྟ་བ་རྟོགས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་རྟོགས་པར་ཁས་འཆེ་ཡང༌། ནལ་ཕྲུག་ངོ་གསར་པ་མེད་པ་དེ་ཆ་ལུགས་བཅོས་ནས་ང་རྒྱལ་པོའོ་ཞེས་བརྫུ་བ་དང་འདྲ་བས་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྤངས་ན་བདེའོ། །རྩ་ཤེ་ལས་ཀྱང༌། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་པའི་ཕྱིར། །གོའུ་ཏམ་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་གསུངས་» «པ། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །མངོན་རློམ་ཡིད་དཔྱོད་ལ་གདེང་བཅས་ནས་ངས་ལྟ་བ་རྟོགས་སོ་«༼༣༽«བྱར་མེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྔམ་པོ་ཆེར་སྨྲ་བ་ནི། རྣལ་དོན་དང་མ་འབྲེལ་བས་ངོ་ཚ་མེད་པའི་ཚིག་སྟེ་བླུན་རྨོངས་མུན་པ་ཅན་མིན་པ་སུ་ཞིག་དེ་སྐད་སྒྲོག་པར་བྱེད།

注意此處是斷點重試開始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻譯

這是完整的直譯： 有些人認為顯現是自己的心，有些人認為是外在的其他事物。就像樹木的精華乾枯後葉子不會生長一樣，結果是徒勞無益的，所以放棄對這種顯現的一切執著會更好。 一般來說，顯現從力量中游戲般顯現，通過清凈的執著而顯現為清凈，通過不清凈的執著而顯現為迷亂。在顯現的同時，僅僅是遊戲而已，內外都不存在，什麼都不成立，因此只是無基礎的空相無有明顯顯現。這在之前已經解釋過了。 不知道覺性的本質、自性、大悲這三者是三身、勝義諦，而認為在某處有一個空空如也的法界勝義諦，就像大象已經回到自己家裡出現在角落，卻不知道它在那裡，反而追蹤它的足跡到處尋找卻找不到一樣。因此，放棄在勝義實相中尋找的心會更好。 不瞭解這種覺性窮盡諸法、赤裸裸、明明白白的狀態，而執著外在顯現的空相覺性光芒為覺性，就無法擺脫能取所取的束縛，就像用線繫住的鳥想飛卻只能飛一小段距離一樣。因此，放棄在光明顯現中清凈解脫會更好。 沒有領悟覺性就在覺知處安住的自解脫之義，而是執著于空性、快樂、明晰、無作為等某一概念，認為"我已經領悟見地了"並聲稱已經證悟，這就像一個沒有新面孔的小孩改變裝扮自稱是國王一樣。因此，放棄分別唸的見地會更好。 正如《中論》所說："爲了斷除一切見，瞿曇您所說的……" 對分別唸的見解充滿自信，大聲宣稱"我已經領悟見地了"、"這是無作為"，這些話與實相無關，是無恥之言。除了愚昧無知的人，誰會說出這樣的話呢？

རྣལ་དོན་དང་མ་འབྲེལ་བས་ངོ་ཚ་མེད་པའི་ཚིག་སྟེ་བླུན་རྨོངས་མུན་པ་ཅན་མིན་པ་སུ་ཞིག་དེ་སྐད་སྒྲོག་པར་བྱེད། གང་ལ་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་ཟུམ་ཞིང་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱོགས་མང་བ་དག་གི་འདོད་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དེ་ནི་བསྟན་པ་དམ་པའི་ཆོས་དང་འགལ་བས་མཁས་པ་དག་གིས་ཤིན་ཏུ་སྨད་པའི་གནས་སོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་དངོས་སུ་རྟོགས་ན་དངོས་པོ་ལ་ཞེན་པའི་འཁྲུལ་པ་འཇིག་ཅིང༌། ལུས་ངག་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དྲོད་རྟགས་ཞེན་པ་མེད་པ་དང༌། འཆི་བ་ལ་མི་སྐྲག་པ་དང༌། སྣུམ་ཞིང་གཞོན་ཤ་ཆགས་པ་དང༌། སྐྲ་དཀར་དང་གཉེར་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་སྟེ། རྟགས་དེ་དག་གང་ཡང་མེད་པར་ངས་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་ལུང་སྟོང་གི་རླུང་པོ་འཕྱོ་བ་དང་འདྲ་བས་མ་རྟོགས་པའི་ཁ་འབྱམས་དང་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་འཛིན་པ་སྤངས་ན་བདེའོ། །རིག་པའི་རང་ངོ་ཟང་ཀ་རྗེན་པ་ལ་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ལ་བྱང་མ་ཆད་པས་སྟོང་གསལ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ཟང་ཐལ་དུ་མ་གོམས་པར། འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་འཁྲུལ་འཛིན་དང་བཅས་པ་འགག་པར་ཁས་ལེན་པ་ནི་མུན་ཁུང་དུ་མཛུབ་ཡུག་བྱས་པ་རང་གཞན་གཉིས་ཀས་མི་མཐོང་བ་ལྟར་འཁྲུལ་པ་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཆ་སོག་པ་ལས་འདག་མི་ནུས་པས་དམིགས་གཏད་བློའི་བསྒོམ་པ་སྤངས་ན་བདེའོ། །རིག་པ་ཆོས་ཟད་རྗེན་པའི་རང་གནད་བླ་ན་མེད་པའི་རྒྱུད་རང་ངོ་མ་ཤེས་པར། ཐབས་དང་བྱ་རྩོལ་ཅིས་ཉམས་སུ་བླངས་ཀྱང༌། ད་རེས་ཐག་ཆོད་པ་ལྟར་བྱུང་ཡང་མཐའ་མ་ཁྲོལ་ཕུ་མ་འཁྲུས་པས་ཐེ་ཚོམ་དང་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་འཛོལ་ས་མང་བས་གོལ་སྒྲིབ་ཀྱི་ལམ་འཁྱོག་པ་ནི། རྒྱུས་མེད་ལམ་ཁ་བྲག་ཏུ་འཁྱམས་པ་དང་འདྲ་བས་སྟོང་བསྒོམ་མུན་པའི་ངོ་སྤྲོད་སྤངས་ན་» «བདེའོ། །སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ཉོན་རེ་མོངས། །དེ་ལ་བརྟེན་པའི་བསྒོམ་པ་ཡི་རེ་མུག» «།དེ་ལ་སྤྱོད་པའི་སྤྱོད་པ་ཐང་རེ་ཆད། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་རེ་བ་ཡོང་རེ་འཁྲུལ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཟུང་འཛིན་འཁོར་བའི་བདུད་ལས་རྒྱལ་བར་གདམས་པ་ནི། ཐིག་ལེ་ཉག་གཅྀག་གྲྭ་ཟུར་མེད་པ་ལ། །གཅིག་དང་ཐ་དད་འཛིན་པ་འཁྲུལ་པའི་སེམས། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པ་ལ། །

這是完整的直譯： 這些與實相無關的無恥之言，除了愚昧無知的人，誰會說出這樣的話呢？這是那些智慧之眼閉塞、陷入邪道的人們的主張。這種顛倒錯誤與正法相違，是智者極為訶責的對象。 如果真正領悟了無生的意義，對事物的執著迷惑就會崩潰，身語會出現無執著的法性暖相，不懼怕死亡，面板光滑有彈性，沒有白髮和皺紋等。沒有這些徵兆卻說"我已經領悟無生"，就像空中飄蕩的無根之風。因此，放棄未證悟的空談和分別唸的執著會更好。 對覺性的本來面目赤裸裸的狀態，既不成立為實有，也不斷絕，沒有熟悉空明如意寶珠的意義，卻聲稱能夠停止輪迴的迷亂顯現和迷亂執著，這就像在黑暗中伸手指，自己和他人都看不見一樣，無法清除迷亂的能取所取。因此，放棄有所緣的心的修行會更好。 不瞭解覺性窮盡諸法、赤裸的自身關鍵無上續的本來面目，無論用什麼方法和努力來修行，即使暫時似乎有所決定，最終也無法徹底洗凈，會有許多懷疑和分別唸的錯誤，成為解脫障礙的曲折之路。這就像在不熟悉的山崖間迷路一樣。因此，放棄空性修行的黑暗指引會更好。 正如大阿阇黎噶拉布多杰所說："分別念執著的見解多麼痛苦！依此而修的修行多麼沮喪！依此而行的行為多麼疲憊！期望從中得到果報多麼迷惑！" 關於戰勝能取所取輪迴魔的教誡是：在無有邊角的唯一明點中，執著一和異的心是迷亂的。在無因無緣的自生智慧中，

རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པ་ལ། །འཁོར་བའི་ལམ་དུ་འཛིན་པ་བྱང་ཆུབ་གེགས། །ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་མེད་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ལ། །ཕྱོགས་ལྟའི་མཐའ་ལ་ཞེན་པ་སྙེམས་བྱེད་བདུད། །དངོས་མཚན་མེད་པའི་སྟོང་པ་འགག་མེད་ལ། །» «ཡོད་མེད་སྣང་སྟོང་འདོགས་པ་ལོག་པའི་བློ། །དེས་ན་གང་འདོད་ཕྱོགས་རིས་གཟེབ་བོར་ལ། །ལྷུན་གྲུབ་ཕྱོགས་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟར་ཤེས་བྱོས། །རིག་པ་ཟང་ཐལ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ། ཡོད་མེད་དང༌། སྣང་སྟོང་དང༌། ལྟ་སྒོམ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་དང༌། ཐ་དད་དུ་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་རྟོག་ཉིད་དེ། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འཁོར་བ་དང་འཁོར་བའི་སྣང་བ་རང་སེམས་ལ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་སུ་མི་སྟེར་བའི་གེགས་དང༌། དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་མེད་དང་ཡིན་མིན་དུ་འདོད་པའང་སྤྲོས་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གློ་བུར་བློའི་སྒྲིབ་པར་ཤར་ཏེ། སྤྲོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དྲ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་ན་བསམ་བརྗོད་དམིགས་པར་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཟང་ཐལ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་མུན་པའི་འཁོར་སྒོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཚན་འཛིན་འཆིང་བའི་བདུད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །» «ཁྱུང་ཆེན་ལས། ལུས་ངག་བཅོས་ཤིང་ཡིད་ཀྱིས་གཏད་འཛིན་པ། །ཆོས་ཉིད་བདེན་པ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ལ། །འདི་བས་ལྷག་པའི་གཉེན་པོ་གཞན་པ་ཅི། །ཞེས་སོ། །སྐབས་འདིར་སྤང་བྱ་བདུད་ཀྱི་འཕྲང་ལས་སྒྲོལ་བ་ལ་དེ་ཤེས་པ་གཅེས་པས། ཅུང་ཟད་བཤད་ན། བདུད་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་རིག་པ་གཟུང་འཛིན་དང་བཅས་པའི་འཁྲུལ་རྟོག» «ངེས་ཚིག་ཐར་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པས་བདུད་དོ། །དབྱེ་ན་རྩ་བའི་དབྱེ་བ་གཟུང་འཛིན་གཉིས། ཡན་ལག་གི་དབྱེ་བ་ཕུང་པོའི་བདུད། འཆི་བདག་གི་བདུད། ཉོན་མོངས་པའི་བདུད། ལྷའི་བུའི་བདུད་དང་བཞི། ཉིང་ལག་གིས་དབྱེ་ན་ཕྱིའི་བདུད་ལ་སོགས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད། རྣམ་པར་འཕྲུལ་པས་དབྱེ་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། རྟོག་པའི་མཐའ་དང༌། ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ཅི་ཙམ་པ་དེ་སྙེད་དོ། །

以下是完整的直譯： 在無因無緣的自生智慧中，執著為輪迴之道是菩提的障礙。在離邊際的任運自成中，執著于邊見是慢心魔。在無實相的空性無礙中，安立有無、顯空是顛倒之見。因此，應捨棄一切偏執，了知任運自成無偏如虛空。 對於覺性通透、唯一明點離戲論的狀態，認為有無、顯空、見修等是一體或是分別的，這些都是迷亂分別，因為自生智慧不成立於任何處。在此，認為輪迴和輪迴顯現在自心中成立，也是障礙法性義理的障礙，是執著實在和相狀。認為有無、是非也是在離戲論的本性上突然生起的心的障礙，因為這是種種戲論的網。 簡言之，一切執著于思維、言說、所緣的都是顛倒的遍計，是障礙通透本性證悟的黑暗之門，被稱為執相繫縛的魔。 如《大鵬》中說："身語造作，意識執取，沒有比這更能遮蔽法性真諦的了。" 在此處，爲了從應斷除的魔難中解脫，了知它很重要，略加解釋如下：魔的本質是無明，具有能取所取的迷亂分別。定義是障礙解脫，故稱為魔。分類有：根本分類為能取所取二者；支分類為蘊魔、死主魔、煩惱魔、天子魔四種；細分為外魔等二十八種；若以變化分類則無量無邊，與分別的邊際、業的差別和煩惱的聚集一樣多。

ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ཅི་ཙམ་པ་དེ་སྙེད་དོ། །བསྡུ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཅིག་པུར་འདུ་སྟེ། རྣམ་རྟོག་རིག་པའི་ངང་དུ་གྲོལ་བས། རིག་པའི་དོན་ཟང་ཐལ་དུ་རྟོགས་ན་བདུད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པ་རང་གྲོལ་ལས། རྣམ་རྟོག་མཚན་མས་བཅིངས་པའི་བདུད། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གྲངས་མང་ཞིང༌། །བརྗོད་དུ་མེད་ལ་བསམ་མི་ཁྱབ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ཅི་འགྱུས་པ། །ཐམས་ཅད་བདུད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། །དེ་ཡང་མདོར་བསྟན་འདི་ལྟ་སྟེ། །གཟུང་འཛིན་ཡུལ་ལ་ཆགས་ན་ཕྱི་ཡི་བདུད། །རྣམ་རྟོག་འཁྲུལ་པར་སྤྱོད་ན་ནང་གི་བདུད། །གྲགས་«༼༡༽«པ་ཁ་འབྱམས་བདུད་ཀྱིས་བསླུས་པ་ཡིན། །ལུས་ལ་རྒྱན་བཟང་བདུད་ཀྱིས་བསླུས་པ་ཡིན། །གཉེན་གྱི་གཅམ་ཚིག་བདུད་ཀྱིས་བསླུས་པ་ཡིན། །དགྲ་ལ་ཆགས་སྡང་བདུད་ཀྱིས་བསླུས་པ་ཡིན། །བདག་ཏུ་རྟོག་པ་བདུད་ཀྱིས་བསླུས་པ་ཡིན། །ལུས་ལ་ཆགས་པ་སྐྱེ་ན་དེ་ཡང་བདུད། །གཟུང་འཛིན་ཡུལ་ལ་ཆགས་ན་ཕྱི་ཡི་བདུད། །»«ཏིང་འཛིན་རོ་ལ་ཆགས་ན་ནང་གི་བདུད། །སྣང་བའི་ཡུལ་ལ་ཆགས་ན་སྣང་ཡུལ་བདུད། །«༼༢༽«ཡིན་མིན་ཐེ་ཚོམ་ཟོས་ན་རྟོག་པའི་བདུད། །བྱ་བྱེད་གཡེང་བས་ཁྱེར་ན་འཁོར་བའི་བདུད། །རྟོག་པ་ཁོང་དུ་ཞུགས་ན་སེམས་ཀྱི་བདུད། །གཟུང་འཛིན་ཆོས་ལ་ཆགས་ན་ཡིད་ཀྱི་བདུད། །ལོངས་སྤྱོད་འཁོར་ལ་ཆགས་ན་གཡེང་བའི་བདུད། །འཁོར་བའི་ཆོས་ལ་ཆགས་ན་ཕུང་པོའི་བདུད། །རྩོད་པའི་འདམ་ལ་ཆགས་ན་ཉོན་མོངས་» «བདུད། །དགའ་སྡུག་གྲོགས་ལ་ཆགས་ན་ལྷ་ཡི་བདུད། །ཁྲོ་གཏུམ་དཔའ་རྔམ་ཆེ་ན་འཆི་བདག་བདུད། །བསྒོམ་པའི་ལྷ་ལ་ཆགས་ན་འཆིང་བའི་བདུད། །ཆགས་སྡང་ལྔ་ལ་ཆགས་ན་ངན་སོང་བདུད། །ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་ལ་ཆགས་ན་སྐྱེ་གནས་བདུད། །འཁོར་བའི་ལམ་ལ་ཆགས་ན་མ་རིག་བདུད། །ཡུལ་ལ་རྔམ་སེམས་བྱེད་ན་ཆགས་པའི་བདུད། །ཆོས་ལ་སྨོད་པ་འདོར་ན་ཕྲག་དོག་བདུད། །གཞན་ལ་སུན་འབྱིན་བྱེད་ན་ང་རྒྱལ་བདུད། །ཕ་རོལ་སྤོང་བར་བྱེད་ན་སྐྱོན་གྱི་བདུད། །དེ་བཞིན་བདུད་ཀྱིས་བསླུ་བ་བསམ་མི་ཁྱབ། །བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་གྲངས་མང་» «ཡང༌། །རྩ་བ་བདུད་བཞི་ཆོམས་གྱུར་ན། །བདུད་རྣམས་གཞན་གྱིས་གླགས་མི་རྙེད། །

這是直譯：

業的種類和煩惱的聚集有多少,魔就有多少。歸納起來,都彙集在一個分別念中。分別念在覺性中解脫,如果通達覺性的意義無礙,就稱為戰勝魔障的瑜伽士。

如《覺性自解脫》所說: "被分別相束縛的魔, 數量眾多不可思議, 難以言說難以想像。 所有分別相的變化, 都是魔的本性。 簡略說來如下: 執著能所境界是外魔。 行於分別迷亂是內魔。 名聲廣大是被魔欺騙。 身著美飾是被魔欺騙。 親友甜言是被魔欺騙。 對敵貪嗔是被魔欺騙。 執我分別是被魔欺騙。 對身生貪也是魔。 執著能所境界是外魔。 貪著禪定之味是內魔。 執著顯現境界是顯境魔。 懷疑是非是分別魔。 被忙碌牽引是輪迴魔。 分別進入內心是心魔。 執著能所法是意魔。 執著受用眷屬是散亂魔。 執著輪迴法是蘊魔。 執著爭論泥沼是煩惱魔。 執著喜怒朋友是天魔。 大發威猛是死主魔。 執著所修本尊是束縛魔。 執著五毒是惡趣魔。 執著十法行是生處魔。 執著輪迴道是無明魔。 對境起貪心是貪著魔。 誹謗正法是嫉妒魔。 呵責他人是傲慢魔。 捨棄他人是過失魔。 如是被魔欺騙不可思議, 難以言盡數量眾多。 若降伏四根本魔, 其他諸魔無機可乘。" བདུད་རྣམས་གཞན་གྱིས་གླགས་མི་རྙེད། །བདུད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དེ་ལྟར་འདོད། །ཅེས་པ་དང༌། དེ་ཕྱིར་རྣམ་རྟོག་འཁོར་བའི་བདུད། །མེད་ཅིང་སྟོང་ལ་གཟུང་དུ་མེད། །བདུད་ཀྱང་རང་གི་ངང་དུ་» «རྟོགས། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་ལ། །བདུད་མེད་བདུད་དུ་བྱ་བ་མེད། །རང་བྱུང་རིག་པ་གཅིག་པུ་ཉིད། །དེ་ལས་མ་གཏོགས་བདུད་མེད་དོ། །བདུད་ཉིད་རང་གི་རིག་པར་ལྟོས། །དེ་ཉིད་རྟོགས་པས་བདུད་རྣམས་ཀུན། །ངང་གིས་མེད་ཅིང་ངང་གིས་བཅོམ། །ང་མེད་པ་ཡི་སྔོན་རོལ་ན། །བདུད་ཅེས་བྱ་བའི་མིང་ཡང་མེད། །བདུད་ཉིད་ང་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། །བདུད་ཅེས་བྱ་བ་ལོགས་ན་མེད། །» «རྣམ་རྟོག་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་རྣམས། །བདུད་ཀྱི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་གཅིག» «།ང་ཉིད་རྟོགས་ན་བདུད་རྣམས་སངས། །རྣམ་རྟོག་འཛིན་པའི་བདུད་རྣམས་ཀུན། །ཐབས་ཀྱིས་ང་ཡི་ངང་དུ་ཞི། །དེ་ཕྱིར་རྣམ་རྟོག་བདུད་རྣམས་ཀུན། །ཀ་ནས་མེད་ཅིང་ཀ་ནས་དག» «།བདུད་རྣམས་ཡེ་ཤེས་རོལ་པ་སྟེ། །ང་ལས་བྱུང་ཞིང་ང་ལས་» «འཁྲུལ། །དེ་ཕྱིར་ང་ཡི་ཆོ་འཕྲུལ་ཡིན། །ང་ཡི་རོལ་པ་བསམ་མི་ཁྱབ། །ང་ཡི་ཆོ་འཕྲུལ་དཀའ་བ་མིན། །ཐམས་ཅད་ང་ཡི་རོལ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ད་ནི་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཀློང་དུ་ཕུ་ཐག་བཀྲུ་བ་ནི། སྣང་གྲག་མཐོང་ཐོས་ཚོགས་དྲུག་ཅི་ཤར་ཡང༌། །ཐམས་ཅད་རང་གསལ་དབྱེ་བསལ་མེད་པའི་» «ཀློང༌། །ཡེ་གྲོལ་མཉམ་པའི་ཀློང་དུ་ལ་ཟློས་ཤིག» «།ཅེས་གདམས་ཏེ། ཕྱི་སྣང་བ་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལྔ། ནང་ཤེས་པ་དགག་སྒྲུབ་ཅི་ཤར་ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་དང་རོལ་པ་ལས་མ་འདས་པས། མེད་སྣང་སྟོང་པའི་གཟུགས་བརྙན་དུ་རིག་པའི་ངང་དུ་ལ་བཟླ་ཞིང༌། རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཟང་ཐལ་ཆོས་ཟད་མིང་མེད་དུ་ལ་བཟླ་སྟེ། བསམ་བརྗོད་སྤྲོས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ནི། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། ང་ནི་སྟོང་པའི་ཚིག་དང་བྲལ། །ང་ལ་མུན་པའི་ཆོས་མེད་པས། །ང་ནི་རང་སྣང་འོད་པོ་ཆེ། །ང་ལ་སྣང་བའི་རྐྱེན་མེད་པས། །ང་ནི་རྟགས་ཀྱི་སྐུ་ལྔར་གསལ། །ང་ལ་བྱས་པའི་ཆོས་མེད་པས། །ང་ནི་ཡེ་ནས་སྐྱེ་དང་བྲལ། །ང་ལ་འཇུག་པའི་བདུད་མེད་པས། །ང་ནི་སྣ་ཚོགས་རྐྱེན་དང་བྲལ། །ང་ལ་རྟོག་པའི་མཐའ་མེད་པས། །

以下是直譯：

諸魔不被他人所乘。這樣認為是魔的差別。

因此，分別念輪迴的魔，無有、空性、不可執取。魔也在自性中證悟。在大智慧的顯現中，無魔可稱為魔。唯有自生的覺性，除此之外無魔。魔自身觀照自己的覺性。通過證悟這一點，諸魔皆自然消失、自然戰勝。

在我不存在之前，連"魔"這個名字也沒有。因為魔從我而生，所以除我之外沒有所謂的魔。

執著分別念為我的，是魔的一個大根本。若證悟我，諸魔消除。所有執著分別唸的魔，以方便在我的本性中平息。因此，所有分別唸的魔，從一開始就不存在、從一開始就清凈。

諸魔是智慧的遊戲，從我而生又從我而迷亂。因此是我的幻化。我的遊戲不可思議。我的幻化並不困難。一切都是我的遊戲。

如是所說。現在在法性菩提心的境界中洗滌：

雖然顯現、聲音、所見所聞六識聚任何生起，一切自明無有分別的境界。在本來解脫平等的境界中融入。

如是教誨。外在顯現色等五境，內在意識否定肯定任何生起，皆不離自生智慧的力用和遊戲，應融入覺性中如無有顯現的空性影像，而覺性自生的智慧則融入于超越、法盡、無名之中。這不是思維言說戲論的境界。

如《獅子圓滿力》中說： 我離空性之言，我無闇昧之法， 我是自顯大光明，我無顯現之緣， 我明為五種標相，我無所作之法， 我本來離生，我無入魔， 我離種種緣，我無分別邊際。

ང་ནི་སྣ་ཚོགས་རྐྱེན་དང་བྲལ། །ང་ལ་རྟོག་པའི་མཐའ་མེད་པས། །ང་ནི་ཡིན་མིན་ཆོས་དང་བྲལ། །ང་ལ་མཚན་མའི་ཚིག་མེད་པས། །ང་ནི་ཆད་པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ། །ང་ལ་དངོས་པོའི་ཡུལ་མེད་པས། །ང་ནི་རྟག་པའི་མཐའ་དང་བྲལ། །ང་ལ་འཛིན་པའི་རྟོག་མེད་པས། །ང་ནི་ཆད་པའི་མུ་ལས་འདས། །ང་ལ་དྲན་བྱེད་མེད་པ་ཡིས། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་ལས་ཐར། །ང་ལ་གཉིས་སྣང་མེད་པ་ཡིས། །ང་ནི་དགེ་སྡིག་གཉིས་དང་བྲལ། །ང་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་ཡིས། །ང་ནི་འཁྲུལ་པའི་སེམས་དང་བྲལ། །ང་ལ་བྱས་པའི་ཆོས་མེད་པས། །ང་ནི་རང་བྱུང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཅེས་སོ། །དབྱིངས་གཞི་ཀློང་སེམས་ཀྱི་ངེས་ཚིག་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི། མཉམ་ཉིད་གཅིག་ལ་ཅིར་སྣང་འབྱུང་བས་དབྱིངས། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་གཞི། །ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་དབྱེ་བསལ་མེད་པས་ཀློང༌། །ཀུན་འབྱུང་སྙིང་པོར་ཤར་བས་བྱང་ཆུབ་སེམས། །མཁའ་འདྲ་གདོད་ནས་དག་པར་ཤེས་པར་བྱ། །རིག་པ་སྟོང་མཉམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆར་གཞིར་གནས་པའི་ཆ་ནས་དབྱིངས་ཞེས་བྱའོ། །ལྷུན་གྲུབ་ཡོན་ཏན་གྱི་སྣང་བ་སྟོན་པས་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོར་གྱུར་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དོན་ལ་དབྱེར་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། ང་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ངེས་ཚིག་ནི་ཀུན་བྱེད་ལས། ང་ཞེས་བྱ་བ་སྙིང་པོ་སྟེ། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་ཡིན། །རང་བྱུང་ཞེས་ནི་བྱ་བ་ནི། །རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པའི་སྙིང་པོ་བས། །རྩོལ་སྒྲུབ་ཀུན་ལས་འདས་པ་ཡིན། །ཡེ་ཤེས་ཞེས་ནི་བྱ་བ་ནི། །འགག་པ་མེད་ཅིང་མ་བསྒྲིབས་པས། །ཆོས་ཀུན་མ་ལུས་སྟོན་པར་བྱེད། །ང་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་» «བྱ། །ཡེ་ནས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ནི། །ཐོག་མ་ཉིད་ནས་གནས་པའི་དོན། །ཆོས་ཀུན་ཞེས་ནི་བྱ་བ་ནི། །སྟོན་པ་ཀུན་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ལ། །བསྟན་པ་ཀུན་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ཡིན། །འཁོར་གནས་དུས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་དེ། །ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་གཅིག་ཀྱང་» «མེད། །སྙིང་པོ་བྱ་བའི་དོན་འདི་ནི། །ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་སྙིང་པོ་སྟེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས། །སྟོན་པ་གསུམ་ཡང་དེ་ལས་བྱུང༌། །

注意此處是斷點重試開始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻譯

以下是完整的直譯： 我遠離各種條件。 我沒有思維的邊際。 我遠離是非之法。 我沒有特徵的詞語。 我遠離斷滅的方向。 我沒有實在的對象。 我遠離常有的邊際。 我沒有執著的思維。 我超越了斷滅的邊界。 我因為沒有記憶， 從輪迴的痛苦法中解脫。 我因為沒有二元顯現， 我遠離善惡二者。 我因為沒有偏向， 我遠離迷亂的心。 我沒有造作的法， 我是自然而然成就的。 以下是關於基地空心的定義的總體說明： 在平等一味中顯現種種，故為界。 能生一切功德，故為基。 一切自生無分別，故為空。 一切生起顯現為本質，故為菩提心。 應知如虛空本來清凈。 從覺性空平等作為一切顯現的基礎這一方面來說，稱為界。 因為顯示任運功德的顯現，所以稱為基。 因為是一切的本質，所以稱為菩提心。 這些實際上是無法分開的,如同虛空。這就是所謂"我是自生的智慧,一切法的本質"的含義。 其定義在《遍作》中說： （藏文：ང་ཞེས་བྱ་བ་སྙིང་པོ་སྟེ།，梵文擬音：nga zhes bya ba snying po ste，梵文天城體：ङ जेस् ब्य ब स्न्यिङ् पो स्ते，漢語字面意義：我即是本質，漢語擬音：俄耶加瓦釀波得） 是一切法的本質。 （藏文：རང་བྱུང་ཞེས་ནི་བྱ་བ་ནི།，梵文擬音：rang byung zhes ni bya ba ni，梵文天城體：रङ् ब्युङ् जेस् नि ब्य ब नि，漢語字面意義：所謂自生，漢語擬音：讓炯耶尼加瓦尼） 因為是無因緣的本質， 超越一切勤作成就。 （藏文：ཡེ་ཤེས་ཞེས་ནི་བྱ་བ་ནི།，梵文擬音：ye shes zhes ni bya ba ni，梵文天城體：ये शेस् जेस् नि ब्य ब नि，漢語字面意義：所謂智慧，漢語擬音：耶謝耶尼加瓦尼） 因為無障礙且不被遮蔽， 能顯示一切諸法。 我是指菩提心。 所謂本來的含義是， 從最初就存在的意思。 所謂一切法是指， 一切教法也是法性， 一切教說也是法性。 眷屬住世時也是法性， 沒有一法不是法性。 所謂本質的含義是， 一切生起的本質， 從菩提心的自性中， 三身佛陀也從中生起。

།སྟོན་པ་གསུམ་ཡང་དེ་ལས་བྱུང༌། །བསྟན་པ་གསུམ་ཡང་དེ་ལས་བྱུང༌། །འཁོར་གནས་དུས་ཀྱང་དེ་ལས་བྱུང༌། །ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་སྙིང་པོར་བཤད། །ཅེས་སོ། །སྟོན་པ་གསུམ་ནི་སྐུ་གསུམ་མོ། །བསྟན་པ་གསུམ་ནི་ཕྱི་རྒྱུའི་ཐེག་པ། འདུལ་བ་མདོ་སྡེ་མངོན་པ་གསུམ་སྤྲུལ་སྐུའི་བསྟན་པའོ། །ནང་ཀྲཱི་ཡ་ཨུ་པ་ཡོ་ག་གསུམ་ལོངས་སྐུའི་བསྟན་པའོ། །གསང་བ་བསྐྱེད་པ་རྫོགས་པ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གསུམ་ཆོས་སྐུའི་བསྟན་པའོ། །འཁོར་གསུམ་ནི་སྤྲུལ་སྐུའི་འཁོར་དགེ་སློང་ཕ་མ་གཉིས་དགེ་བསྙེན་ཕ་མ་གཉིས་ཏེ་རྣམ་པ་བཞི། ལོངས་སྐུའི་འཁོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུར་གནས་པའོ། །ཆོས་སྐུའི་འཁོར་ནི་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་ཤར་བ་རྣམས་དང༌། ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས་སོ། །གནས་གསུམ་ལ་ཆོས་སྐུའི་གནས་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དོན་གྱི་འོག་མིན་ནོ། །» «ལོངས་སྐུའི་གནས་རིགས་ལྔ་སོ་སོའི་ཞིང་དང་འོག་མིན་ཁང་བུ་བརྩེགས་པའོ། །» «སྤྲུལ་སྐུའི་གནས་གདུལ་བྱའི་རང་སྣང་ངེས་མེད་སྣ་ཚོགས་ཏེ་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །དུས་གསུམ་ལས་ཆོས་སྐུའི་དུས་བརྗོད་དུ་མེད་པ། ལོངས་སྐུའི་དུས་གསལ་དག་རྒྱུན་གྱི་འཁོར་ལོ། སྤྲུལ་སྐུའི་དུས་ཆོས་འབྱུང་མཐུན་རྐྱེན་ཚོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངེས་ཚིག་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་གཞི་ཀློང་ཡངས་པ་ལ། །ཡེ་ནས་དྲི་མེད་འཁོར་བས་མ་གོས་བྱང༌། །ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱུ་འབྲས་འདས་པས་ཆུབ། །རང་རིག་སྙིང་པོ་འོད་གསལ་དག་པས་སེམས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་ཀུན་འདུས་རྣམ་པར་དག» «།རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་དྲི་མ་ཡེ་ནས་མེད་པས་འཁོར་བ་ཡོད་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་བྱང་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྙིང་པོ་དེ་ཉིད་ལ་ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཆུབ་པ་སྟེ། གང་ཡང་འཆར་རུང་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ཏུ་གནས་པས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཅིང་འོད་གསལ་བའི་ཕྱིར་དང་སོ་སོ་རང་རིག་པར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཞེས་» «བྱའོ། །དེའང་རྟོག་ཚོགས་ཀྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་ནི་རོལ་པའི་རྩལ་ལས་མ་དག་པར་ཤར་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བའི་སེམས་ཡིན་པས་རྫས་འགལ་བའི་ཕྱིར་ན།

以下是完整的直譯： 三身佛陀也從中生起。 三種教法也從中生起。 眷屬、住處、時間也從中生起。 被說為一切生起的本質。 三身佛陀是指法身、報身和化身。 三種教法是指：外因乘的三種教法，即律藏、經藏、論藏，是化身的教法；內密的事續、行續、瑜伽續三種是報身的教法；密乘的生起次第、圓滿次第和大圓滿三種是法身的教法。 三種眷屬是指：化身的眷屬有比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷四種；報身的眷屬是住於十地的菩薩；法身的眷屬是一切有為法顯現為法性的游舞，以及智慧海的聚集。 三種住處是指：法身的住處超越思維言說，是法界實際的色究竟天；報身的住處是五部各自的凈土和色究竟天的樓閣；化身的住處是所化眾生的不定各種顯現，如靈鷲山等。 三種時間是指：法身的時間不可言說；報身的時間是清凈相續的輪轉；化身的時間是法興盛的順緣聚集。 下面詳細解釋菩提心的定義： 自生智慧廣大基礎空間中， 本來無垢不被輪迴染污故為凈， 功德任運超越因果故為覺， 自覺本質光明清凈故為心， 菩提心中一切圓聚皆清凈。 覺性的本質本來無垢，從未經歷過輪迴，所以稱為"凈"。 那個本質中功德自然成就，所以稱為"覺"，因為一切都可能顯現。 因為遍及一切輪迴涅槃的大悲安住，所以稱為"心"，因為光明遍照，因為生為各自的自覺。 而分別唸的心和心所是從游舞的力用中不清凈地顯現，所以不是菩提心，因為是輪迴之心，與菩提心實質相違。

འཁོར་བའི་སེམས་ཡིན་པས་རྫས་འགལ་བའི་ཕྱིར་ན། རྩལ་དང་རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཤར་བའི་ཁྱད་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་ཀུན་བྱེད་ལས། བྱང་བའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་» «ནི། །རང་བྱུང་ཡེ་ནས་རྣམ་དག་པས། །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོས་བྱས་པ་ཀུན། །ཀུན་བཟང་ཉིད་དུ་རྣམ་དག་པས། །བྱང་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་པ་ཡིན། །ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །སྙིང་པོ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དེ། །སྣང་བ་དང་ནི་སྲིད་པ་དང༌། །སྣོད་དང་བཅུད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང༌། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང༌། །ཁམས་གསུམ་རྒྱུད་དྲུག་སེམས་ཅན་དང༌། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། །ཀུན་ལ་ཆུབ་སྟེ་ཁྱབ་པར་གནས། །དེས་ན་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བར་བཤད། །སེམས་ཀྱི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །སྙིང་པོ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དེས། །སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་» «ལ། །འཇུག་ཅིང་དབང་སྒྱུར་གསལ་བར་གཅོད། །དེས་ན་སེམས་ཞེས་བྱ་བར་བཤད། །ཅེས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་ངེས་པའི་མཐའ་སྡུད་ནི། རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཤར་བའི་རང་ངོ་ལ། །རྟོགས་པས་གློ་བུར་ཡང་སངས་རྒྱས་པ་དང༌། །མ་རྟོགས་མ་རིག་འཁྲུལ་པའི་ཚོགས་ཤར་བས། །ཀུན་གཞི་ལས་མཆེད་ཚོགས་བརྒྱད་ཡུལ་དང་ བཅས། །སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་རོལ་པར་ཅི་ཤར་ཡང༌། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཀློང་ལས་གཡོས་པ་མེད། །སེམས་ཀློང་མ་གཡོས་མཉམ་པའི་ངང་ཉིད་དུ། །» «འཁོར་འདས་འུབ་ཆུབ་དགོངས་ཀློང་ཡངས་པར་གྲོལ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནོར་བུ་དྲི་མ་མེད་པ་ཟང་ཐལ་བ་ལྟ་བུའི་ངང་གིས་རང་དངས་རྩལ་ལས། རྟོགས་པ་གློ་བུར་དྲི་བྲལ་གྱི་སངས་རྒྱས་སུ་སྣང་བའང་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ལས་གཞན་དུ་མ་གཡོས་ལ། མ་རྟོགས་པས་མ་རིག་འཁྲུལ་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་སྣོད་བཅུད་ཚོགས་བརྒྱད་དང་བཅས་པ་ཡང་རིག་པའི་ངང་ལས་གཡོས་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་རང་རང་ལ་གང་སྣང་བ་དེ་རང་གི་རིག་པའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པར་བརྗོད་ཀྱིས། ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱི་ཐུན་མོང་བའི་རིག་པའི་ངང་གཅིག་ཏུ་རོ་གཅིག་པ་དང་མ་གཡོས་པ་ལྟ་བུ་ནི་མེད་དེ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་གཞི་སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་ཅན་མ་རིག་པ་ལུང་མ་བསྟན་ལས། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་དངས་པ་ཙམ་དང༌། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་རང་གསལ་དང༌།

以下是完整的直譯： 因為是輪迴之心，與菩提心實質相違。力用和從力用中顯現的游舞有區別。如《遍作王經》中說： "凈"的含義是這樣的： 本質菩提心， 自生本來清凈， 遍作王所作一切， 清凈為普賢性， 所以稱為"凈"。 "覺"的含義是這樣的： 本質自生智慧， 遍及顯現和有， 器世間和有情， 三世一切佛陀， 三界六道眾生， 以及一切真如， 遍及一切安住。 所以稱為"覺"。 "心"的含義是這樣的： 本質自生智慧， 於一切顯現、有、器世間和有情， 進入、主宰、明瞭決斷。 所以稱為"心"。 理由確定的總結是： 從力用中顯現為游舞的自性中， 通過證悟而頓時成佛， 未證悟則無明迷亂聚集顯現， 從阿賴耶生起八識及其對境， 顯現、有、器世間和有情無論如何顯現， 都不離菩提心的廣大境界。 心的境界不動，在平等狀態中， 輪迴涅槃融合，解脫于廣大智慧境界。 菩提心如同無垢透明的如意寶，從其自明的力用中，證悟者頓時離垢成佛的顯現也不離覺性本身的顯現方式；未證悟者因無明迷亂而顯現為眾生的器世間、有情世間和八識，也不離覺性的狀態。這裡所說的不離各自的覺性狀態，是指對每個人而言，其所見都不離自己覺性的狀態，而不是說所有人共有一個普遍的覺性狀態，因為那在所知中是不可能的。 從阿賴耶心的根本無記無明中，產生無分別清明的阿賴耶識，以及五根識的無分別自明和

སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་རང་གསལ་དང༌། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡུལ་འཛིན་པ་དང་རྟོག་མེད་རྩེ་གཅིག་གནས་པ་ཙམ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དུག་གསུམ་གང་རུང་དུ་སྐྱེས་པའི་ཆར་གནས་ པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིག་པའི་རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཤར་བ་སྟེ་རིག་པའི་ངང་ན་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཙམ་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འཁོར་བའི་ཆོས་སུ་སྣང་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཞིང་འཆར་བའི་གཞི་རིག་པ་དེ་ནི་ནོར་བུ་དང༌། བང་མཛོད་དང༌། མེ་ལོང་དང༌། ཤེལ་གོང་དང༌། ཟ་འོག་དང༌། ཁྱུང་ཆེན་དང༌། སེང་གེ་དང༌། རྒྱ་མཚོ་དང༌། ནམ་མཁའ་དང༌། ས་གཞི་དང་ཆོས་མཚུངས་པ་ཉིད་དེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དེ་ལྟ་བུ་ཡི་སེམས་ཉིད་ནི། །དགོས་འདོད་བསྐང་བས་ནོར་བུ་འདྲ། །དགོས་པ་ཚང་བས་བང་མཛོད་འདྲ། །གང་བསྟན་སྣང་བས་མེ་ལོང་ འདྲ། །དྲི་མེད་གསལ་བས་ཤེལ་གོང་འདྲ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བས་ཟ་འོག་འདྲ། །སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་ཁྱུང་ཆེན་འདྲ། །ལྟ་བའི་རྩལ་རྫོགས་སེང་གེ་འདྲ། །གཏིང་རྫོགས་ཁྱབ་པས་རྒྱ་མཚོ་འདྲ། །རང་བྱུང་གྲོལ་བས་ནམ་མཁའ་བཞིན། །ཐམས་ཅད་བརྟན་པས་ས་གཞི་ལྟར། །ཡུལ་རྣམས་ཀུན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་ སོ། །དེའང་དཔེར་བརྗོད་ནས་ཕྱོགས་རེ་མཚོན་པ་ལས་ཐམས་ཅད་འདྲ་བ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །ཤེས་རབ་ཆུང་ངུ་དག་སྒྲ་རང་མཚན་དེས་ཐམས་ཅད་འདྲའོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པའམ་ལོག་ཕྱོགས་ལ་དཔེར་མཚོན་ཏེ། ནོར་བུ་ལྟ་བུ་ལ་ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པར་ཕྱོགས་མཚོན་པ་དེ་བཞག་ནས། རིག་མེད་བེམས་པོའི་དཔེར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ཕྱོགས་མ་རྟོགས་པ་དག་ཐེ་ཚོམ་ངན་པ་དེ་ལྟ་བུ་བསམ་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལ་ནོར་བུ་ནི་རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པ་མཚོན་གྱིས། བེམས་པོ་ལྟ་བུར་མི་བསམ་མོ། །བང་མཛོད་ནི་དགོས་པ་རང་བྱུང་དུ་ཚང་བ་མཚོན་གྱིས། གནས་དང་དངོས་པོ་རང་མཚན་ལ་སོགས་པར་མི་བསམ་མོ། །མེ་ལོང་གིས་འཆར་གཞི་གོ་མ་འགགས་པར་མཚོན་གྱིས་ཤར་ཟིན་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རོལ་པ་ལ་སོགས་པར་མི་བསམ་མོ། །ཤེལ་གྱིས་ཀ་དག་ཟང་ཐལ་དུ་མཚོན་གྱིས་དག་པ་ཕྱོགས་གཅིག་དང་ངོས་གཟུང་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་མི་བསམ་མོ། །

以下是直譯：

五門的識無分別自明，以及意識有分別執取對境和無分別專注安住，以及煩惱意識生起為三毒任一的部分。這些也是從覺性的力用中顯現為遊戲，在覺性的本性中是不存在的明顯顯現，顯現為完全煩惱輪迴的法。

如此，一切生起顯現的基礎覺性，如同如意寶、寶藏、鏡子、水晶球、斑斕錦緞、大鵬鳥、獅子、大海、虛空、大地。

如《珍珠串》中說： "如是心性，滿足所需如如意寶， 具足所需如寶藏， 隨所示現如鏡子， 無垢明澈如水晶， 顯現多樣如錦緞， 無有收放如大鵬， 見地圓滿如獅子， 深廣遍滿如大海， 自生解脫如虛空， 一切穩固如大地， 超勝一切境。"

這只是以比喻說明部分特徵，並非完全相同。智慧淺薄者可能會因文字表面意思而認為全都相同，或者錯誤地理解比喻。例如，對於如意寶的比喻，應理解為說明功德自然具足，而不應理解為無情的物質。這裡不應產生這種錯誤的懷疑。

如意寶比喻覺性本體功德自然具足，不應視為無情物質。寶藏比喻需求自然圓滿，不應理解為實際處所或實體。鏡子比喻顯現基礎無礙，不應理解為已顯現的影像遊戲等。水晶比喻本凈通透，不應理解為區域性清凈或可指認等。

ཤེལ་གྱིས་ཀ་དག་ཟང་ཐལ་དུ་མཚོན་གྱིས་དག་པ་ཕྱོགས་གཅིག་དང་ངོས་གཟུང་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་མི་བསམ་མོ། །ཟ་འོག་གིས་སྣང་ཚུལ་མ་འགགས་པ་ཙམ་མཚོན་གྱིས་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་སུ་གྲུབ་པར་མི་བསམ་ མོ། །ཁྱུང་གིས་རང་གནས་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པ་མཚོན་གྱིས་སྟོང་སྟོང་པོའི་དབྱིངས་ན་རིག་པ་ཡོད་པར་མི་བསམ་མོ། །སེང་གེས་ཉམ་ང་བ་དང་རེ་དོགས་མེད་པར་མཚོན་གྱིས་འགའ་ཞིག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་གནོན་པོར་མི་བསམ་མོ། །རྒྱ་མཚོས་དངས་ཆ་མཚོན་གྱིས་ངང་དངས་ཟབ་ཟབ་མོ་མི་བསམ་མོ། །ནམ་མཁས་དངོས་པོ་མཚན་མས་སྟོང་པར་མཚོན་གྱིས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱང་ཆད་དུ་མི་བསམ་ མོ། །ས་གཞིས་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་«༼༡༽«དབྱིངས་ཤར་གྱི་རྩ་བར་མཚོན་གྱིས་རིག་པའི་སྟེང་ན་འབྲེལ་བ་གྲུབ་པའི་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་མི་བསམ་སྟེ། འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་རིག་པ་གཉིས་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་དང༌། གཞི་དང་སྣང་བ་ཤར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་གཤིས་རང་བབས་རྣལ་མའི་ངོ་བོ་བཤད་པ་ནི། གཤིས་ལ་འཁོར་འདས་མི་སྲིད་རང་བཞིན་བབས། །བཟང་ངན་བླང་དོར་མི་སྲིད་རང་བཞིན་བབས། །སྤངས་ཐོབ་གཟུང་འཛིན་མི་སྲིད་རང་བཞིན་བབས། །དུག་ལྔའི་ཉོན་མོངས་མི་སྲིད་རང་བཞིན་བབས། །རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མི་སྲིད་རང་བཞིན་བབས། །རྩལ་དང་འཆར་བ་མི་སྲིད་རང་བཞིན་བབས། །» «ཕྱོགས་ཙམ་བཏགས་པ་མི་འགོག་རང་བཞིན་བབས། །ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་སུ་བཏགས་ཀྱང་དོན་དམ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཟང་ཀ་ལ་འདི་དང་འདི་ཞེས་གྲུབ་བསལ་བརྗོད་པ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། འཁོར་འདས་དང༌། བཟང་ངན་དང༌། བླང་དོར་དང༌། སྤངས་ཐོབ་དང༌། ཉོན་མོངས་དང༌། རྒྱ་ཆད་དང༌། ཕྱོགས་ལྷུང་དང༌། རྩལ་དང༌། རོལ་པ་དང༌། འཆར་ས་དང༌། འཆར་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་མ་མྱོང་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་ཉིད་དབྱིངས་དང་རང་ངོ་དང༌། །འགྱུ་བ་སྟོངས་དང་རྟོག་པ་ཟད། །གཞི་རྫོགས་ལམ་དང་འབྲས་བུ་མེད། ། ཆོས་ཉིད་སུས་ཀྱང་བྱས་པ་མེད། །རང་བཞིན་དག་པས་སྤྲོས་དང་བྲལ། །རྣམ་རྟོག་ཐ་དད་ཡུལ་ལས་འདས། །ཚིག་བྱུང་འཁྲུལ་པ་རྒྱུན་ཆད་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། མཚོན་ཚིག་དུ་མའི་སྤྲོས་དང་བྲལ། །ཆོས་མེད་བརྟག་པ་ཀུན་ལས་འདས། །

以下是直譯：

水晶比喻本凈通透，不應理解為區域性清凈或可指認等。錦緞比喻顯現方式無礙，不應理解為實有顏色形狀。大鵬比喻自性無有收放，不應理解為在空曠境界中有覺性。獅子比喻無畏無懼，不應理解為壓制他人。大海比喻清澈，不應理解為本性清澈深邃。虛空比喻空無實物相，不應理解為一無所有的斷滅。大地比喻功德等的基礎，不應理解為覺性上有實在的能依所依關係。因為輪迴涅槃的顯現與覺性二者超越有無邊際，以及基礎和顯現等的緣故。

現在解釋本性自然狀態的本質： 本性中不可能有輪迴涅槃，自然狀態。 不可能有善惡取捨，自然狀態。 不可能有斷證能所執，自然狀態。 不可能有五毒煩惱，自然狀態。 不可能有侷限偏執，自然狀態。 不可能有力用和顯現，自然狀態。 不阻礙僅僅安立方面，自然狀態。

雖然用各種名言安立，但究竟覺性本體超越了這是那是的成立遣除言說。因此從未成立為所謂的輪迴涅槃、善惡、取捨、斷證、煩惱、侷限、偏執、力用、游舞、顯現基礎和顯現。

如《直指》中說： "法性界與自面， 動靜空與念盡， 基圓無道與果， 法性非誰所作。 自性清凈離戲， 超越分別諸境， 言生迷亂斷流。"

《六界》中說： "離諸多比喻言詞戲論， 超越無法一切推測。"

མཚོན་ཚིག་དུ་མའི་སྤྲོས་དང་བྲལ། །ཆོས་མེད་བརྟག་པ་ཀུན་ལས་འདས། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །ཅེས་སོ། །བརྟགས་པར་མི་འགོག་ལ་རྩལ་དང་འཆར་གཞི་མེད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་བཤད་པ། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཟད་མིང་མེད་ལ། །རྩལ་དང་རོལ་པ་ཅི་ཤར་གཞི་མེད་ཉིད། །འཆིང་གྲོལ་མེད་པ་གནས་ལུགས་རང་བཞིན་བབས། །གྲོལ་ཞེས་བརྡར་བཏགས་རང་ཡལ་རྗེས་མེད་ཅིང༌། །ཀུན་ཡིན་ཀུན་མིན་བརྟག་པར་མི་འགལ་བས། །ཡེ་ནས་གྲོལ་ཞེས་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཡིན། །མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཉིད་དེ་མིང་དོན་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ནི་ངོ་བོ་མེད་ལ་མིང་ནི་ཀུན་ཏུ་བཙལ་ན་མི་རྙེད་པ་དེའི་ཕྱིར་མིང་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ལ་འབྲེལ་བ་ནི་ཅི་ཞིག་དམིགས་པར་འགྱུར། རིག་པ་དང༌། དེའི་རྩལ་དང༌། རོལ་པ་དང༌། རང་གྲོལ་ཞེས་བྱ་བའང་མ་བརྟགས་«༼༡༽«པའི་ངོར་བརྡ་ཤེས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་གོ་བདེར་བརྟག་པ་ཙམ་ལས། རིག་པ་ཉིད་ལ་ངོ་བོ་མེད་ན་དེ་ལས་འཆར་ས་དང༌། ཤར་བ་དང༌། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རོལ་པ་ཞེས་དོན་ལ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། འོན་ཀྱང་མེད་པ་ཉིད་ལས་སྣང་ཚུལ་མ་འགགས་པར་སྣང་དུས་དེ་སྐད་བརྟགས་པ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་དང་འདྲའོ། །སྒྱུ་མ་མཁན་དང༌། དེའི་རིག་སྔགས་དང༌། རིག་སྔགས་ཀྱི་རོལ་པ་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་གསུམ་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་ན་སྣང་ཙམ་མ་འགགས་པར་གཅིག་ལས་གཅིག་ཤར་བ་ལྟར། རིག་པ་དེའི་རྩལ་དང༌། རྩལ་ལས་ཤར་བའི་རོལ་པ་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་སུ་སྣང་བ་ཡང༌། མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་ངོར་སྣང་བ་ཙམ་མོ། །དཔྱད་ན་རྟ་གླང་མེད་པ་གསལ་སྣང༌། རིག་སྔགས་གྲག་སྟོང་རྗེས་མེད། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་ལུས་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད། སེམས་གཅིག་དང་དུ་བྲལ་དུ་སོང་ནས་མ་གྲུབ་པ་ལྟར། རོལ་པར་སྣང་བའི་འཁོར་འདས་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་མེད་པ་གསལ་སྣང༌། རྩལ་རང་གསལ་སྟོང་པ། རིག་པ་ཟང་ཐལ་ཆོས་ཟད་དེ། གཅིག་དང་དུ་མའི་མཐའ་དང་བྲལ་བས་བསམ་བརྗོད་སྤྲོས་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཉིད་དོ། །» «མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་དུས་ན་སྣང་བ་འདི་རྩལ་གྱི་ནུས་པ་ལས་བྱུང་བས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། ལོག་པར་རྟོག་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་བོ་ཅག་ག་ལ་འདོད།

這是完整的直譯： 遠離多種標籤的戲論。超越一切無法之觀察。無佛亦無眾生。如是說。 為何不否定觀察而無力用和計劃呢？解釋道： 自生智慧法盡無名， 力用遊戲任何顯現皆無基礎， 無束縛解脫是實相自然本質， 所謂解脫只是假名自消無痕， 一切是一切非不違背觀察， 本來解脫只是語言表述。 正因為未成立而假立名稱，名稱與意義無關聯。意義無實體，名稱遍尋不得，因此名稱意義未成立，何有關聯可言？ 所謂覺性及其力用、遊戲、自解脫等，僅是未經觀察時為便於理解而假立的標籤，覺性本身無實體，何來顯現處、顯現及種種遊戲之實有？然而，正因無實有而顯現不礙，顯現時如是觀察，如幻化現象。 如同未經觀察時，幻術師、咒語及咒語遊戲變現馬牛三者似乎一個接一個顯現；覺性、其力用及力用所顯現的遊戲——顯現為輪迴涅槃，也只是未經觀察時的顯現而已。若觀察，則馬牛無實而明顯顯現，咒語空響無痕，幻術師身無微塵，心離一多而不成立。同樣，顯為遊戲的輪迴涅槃器情世界一切無實而明顯顯現，力用自明而空，覺性通透法盡，離一多邊際，超越思議戲論境界。 若認為未經觀察時，此顯現源於力用能力故為心識，我們豈會認同如此錯誤見解？

ལོག་པར་རྟོག་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་བོ་ཅག་ག་ལ་འདོད། སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་རོལ་པར་ཤར་ཡང་སྒྱུ་མ་མཁན་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་སྒྱུ་མ་མཁན་ཡིན་ན་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ཞིག་དུས་སྒྱུ་མ་མཁན་ཡང་མེད་པར་ཐལ་བ་དང༌། སྣང་བ་དེ་མེད་གོང་དུ་སྒྱུ་མ་མཁན་མེད་པར་ཐལ་བ་ལས། སྒྱུ་མ་ཡོད་མེད་དང་ཞིག་མ་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་སྒྱུ་མ་མཁན་མི་བྱེད་པས་དེ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་མ་ཡིན་པ་ལྟར། སྣང་བ་དང་རང་སེམས་གཅིག་མ་ཡིན་པའང་མཚུངས་ཏེ། སྣང་བ་འདི་བདག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མི་བྱེད་ལ། བདག་ཀྱང་སྣང་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མི་བྱེད་པས་ངོ་བོ་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རིག་པའི་རོལ་པ་ཡིན་པས་སྣང་བ་འདི་བདག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་བྱེད་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། སྤྱི་བཙན་གྱི་སྣང་བ་དེ་སྒོས་བཙན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས། བདག་མེད་ཀྱང་རི་ལ་སོགས་པ་ཤུལ་ན་ཡོད་པས་གསལ་ལ། སྒོས་བཙན་གྱི་རི་སྣང་ཙམ་གྱི་རོལ་པ་དེ་གང་ཟག་དེ་འཆི་དུས་ནུབ་པའི་ཕྱིར་ན། རང་རང་གི་རོལ་པ་དེ་རང་རང་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་བྱེད་ལ། སྤྱིའི་དེ་སྤྱི་དང་འགྲོ་ལྡོག་བྱེད་པས། ཕྱེ་ནས་ལན་འདེབས་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །འོ་ན་རང་མེད་དུས་རང་སྣང་གི་རི་མེད་«༼༡༽«པར་མ་སོང་བས་རོལ་པ་ཤུལ་དུ་ལུས་སོ་སྙམ་ན། ཤུལ་གྱི་དེ་སྣང་ཡུལ་སྤྱི་བཙན་པ་ཡིན་པས། ཤུལ་མའི་སྣང་བ་ཡིན་གྱིས། ཤི་བ་དེའི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ལ། སྤྱིའི་རོལ་པ་འགག་པར་ནི་ཁས་མ་བླངས་པ་དང༌། སྣང་བ་དང་སྣང་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་ལ་འཐད་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ དོ། །དེའི་ཕྱིར་མིང་དོན་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ཉིད་དང༌། སྣང་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མེད་པས་བརྟག་པ་དང་བརྟགས་དོན་མ་གྲུབ་པས་ཅིར་སྣང་ཅིར་བརྟགས་ཀྱང་སྟོང་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་ལ་ལ་དག་ལ་བུ་བཙས་ཏེ། །དེ་ཡི་མིང་ནི་ཐ་སྙད་དེར་བཏགས་ཀྱང༌། །མིང་དེ་ཀུན་ཏུ་བཙལ་ན་མི་རྙེད་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་པ་དང༌། ཡུམ་ལས་ཀྱང༌། རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བརྡ་ཙམ་བཏག་པ་ཙམ་མིང་ཙམ་གློ་བུར་བ་ཉིད་དེ།

這是完整的直譯： 我們怎會認同如此錯誤見解？雖然幻化馬牛顯現為幻術師的遊戲，但它們並非幻術師。若幻化馬牛是幻術師，則幻化現象消失時幻術師也應消失，而在幻化現象出現前幻術師就不存在，這是不合理的。幻術師不隨幻化的有無和消失而變化，因此兩者本質不同。同樣，顯現與自心也不同一，因為此顯現不隨我而來去，我也不隨顯現而來去，所以本質不同。 若說因為是覺性的遊戲，此顯現應隨我而來去，這是不對的。普遍性的顯現不隨個別性而來去，即使我不在，山等仍留存可見。個別性的山的顯現遊戲在此人死時消失，因此各自的遊戲隨各自來去，普遍性的隨普遍性來去。區分回答就沒有過失。 若想，自己不在時自己所見的山並未消失，遊戲仍留存，這是不對的。留存的是普遍性的顯現對境，是後人的顯現，不是死者的顯現。我們並未承認普遍性的遊戲會消失，且顯現與顯現對境有區別，因此無過失且合理。 因此，名稱與意義無關聯，因為顯現故無自性，觀察與所觀察的意義都不成立，無論顯現為何、觀察為何，都應知僅是空性的假名而已。如《聖定王經》所說： "如有人生子， 假立名稱為習慣， 遍尋此名不可得， 應知諸法皆如是。" 《般若經》中也說："須菩提，一切法僅是假立、僅是名稱、僅是暫時的。"

རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བརྡ་ཙམ་བཏག་པ་ཙམ་མིང་ཙམ་གློ་བུར་བ་ཉིད་དེ། དེ་ཀུན་ཏུ་བཙལ་ན་ནང་ན་ཡང་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་ལ། ཕྱི་རོལ་ན་ཡང་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་ལ། དེ་གཉིས་ཀའི་བར་ན་ཡང་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །ད་ནི་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལས། འཆར་གཞིའི་ངོ་བོ་དང་རྩལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་བསྟན་པ་ནི། དབྱེ་བསལ་མེད་དོ་ལྷུན་གྲུབ་ཀློང་དུ་གྲོལ། །འདུ་འབྲལ་མེད་དོ་ཐིག་ལེའི་ཀློང་དུ་གྲོལ། །ཅིར་ཡང་འཆར་རོ་ངེས་མེད་ཀློང་དུ་གྲོལ། །རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་གྲོལ་ལུགས་གཉིས་ཏེ། རང་ངོ་ཀ་དག་ཏུ་གྲོལ་བ་དང༌། ཆོས་རྣམས་དེའི་ངང་དུ་གྲོལ་བའོ། །རང་ངོ་ནི་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས་དངོས་པོ་དང་མཚན་མའི་ཆོས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ལྡོག་པ་ནས། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ལས་གྲོལ་བ་ཞེས་ཐ་སྙད་བརྗོད་པའོ། །ཆོས་རྣམས་དེའི་ངང་དུ་གྲོལ་བ་ནི་རིག་པ་ཟང་ཀར་རྟོགས་པས་ཆོས་རྣམས་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ། རིག་པ་ཉིད་རྗེན་ལ་སོང་བ་དེ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཙམ་ལ་དེའི་ཀློང་དུ་གྲོལ་བ་ཞེས་ཐ་སྙད་བརྗོད་ཀྱང་མཚོ་ནང་དུ་དངོས་པོ་ནུབ་པ་ལྟར་རིག་པའི་ངང་དུ་སོང་སོང་པོ་གྲོལ་གྲོལ་པོ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དེ། ཆོས་ལ་ངོ་བོ་མེད་པ་དང༌། རིག་པ་ལ་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་ནང་དུ་གྲོལ་བ་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ ནོ། །སྐབས་འདིར་ངོ་སྤྲད་པ་དང་ངང་སྐྱོང་བ། རྩལ་སྦྱོང་བ་གསུམ་རང་རིག་ཟང་ཀའི་སྟེང་འདིར་བརྩི་སྟེ། རིག་པ་དབྱེ་བསལ་མེད་པ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཀློང་དུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་ངོ་སྤྲད་པས། ཡང་རབ་ཀྱི་རང་ངོ་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་ངོ་ཤེས་པས་ཆོས་ཉིད་ཀ་དག་གི་རང་ས་ཐུག་ས་དེར་རྗེན་ལ་ཐུག་པའོ། །དེ་ལས་ཡར་གཤེགས་ཀྱང་དགུང་ལ་ཤུལ་མི་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཐུག་ས་ཟད་པའོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་ནས་རིག་པའི་ངང་དངས་དང་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་འོད་གསལ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་གི་ཀློང་དུ་གཏད་འཛིན་གྱི་ཆོས་གྲོལ་ནས་རྗེན་པར་དངས་སང་ངེ་མཐོང་བས་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་བསམ་གཏན་དུ་ཡིད་ཆེས་ཏེ། དགོངས་པའི་ཐུག་ས་ཟད་པའོ། །

這是完整的直譯： "須菩提，一切法僅是標記、僅是假立、僅是名稱、僅是暫時的。若遍尋它們，內不可得，外不可得，內外之間也不可得，因為自性空故。" 現在詳細解釋本來解脫的方式，首先說明顯現基礎的本質和力用的自性本來解脫： 無分別，于任運成就界中解脫。 無聚散，于明點界中解脫。 任何顯現，于無定界中解脫。 覺性本質有兩種解脫方式：自性本凈解脫和諸法于其中解脫。自性指不成立任何，從否定實有和相的角度，稱為解脫輪迴涅槃諸法。諸法于其中解脫是指通過認識覺性的明凈，諸法成為無境，覺性自身裸露，僅僅顯現這一點，稱為于其界中解脫。雖然如此表述，但如同物體沉入湖中，諸法進入覺性中，並沒有什麼真正進入或解脫，因為法無本質，覺性也無本質。就像石女之子不可能解脫入陽焰之水一樣。 在此處，指認、安住和修習力用這三點都在自覺明凈之上計算。通過指認覺性無分別、任運成就界中本來解脫，上等者知曉自性，通過知曉自性而抵達法性本凈的本來之地。從那裡再往上也無痕跡可尋，稱為抵達終點。如此了悟后，覺性狀態明凈無聚散，在光明獨一明點界中，執著之法解脫，赤裸明朗可見，因此確信為自性任運成就之禪定，見解的終點已盡。

དེ་ལྟར་རྟོགས་ནས་རིག་པའི་ངང་དངས་དང་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་འོད་གསལ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་གི་ཀློང་དུ་གཏད་འཛིན་གྱི་ཆོས་གྲོལ་ནས་རྗེན་པར་དངས་སང་ངེ་མཐོང་བས་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་བསམ་གཏན་དུ་ཡིད་ཆེས་ཏེ། དགོངས་པའི་ཐུག་ས་ཟད་པའོ། །དེའི་དངས་ཆའི་རྩལ་ལས་མེ་ལོང་དུ་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་ལྟར་སྣང་སེམས་ཀྱི་འཆར་ཚུལ་ཅིར་ཡང་མ་འགགས་པ་ཉིད་རང་སར་གཞི་མེད་ངེས་མེད་ཀྱི་ཀློང་དུ་གྲོལ་བར་རྩལ་སྦྱངས་པས། མ་སྤངས་རང་གྲོལ་གྱི་གནད་ལ་གོམས་ནས། རྗེས་མེད་རང་ཡལ་དུ་ཐག་ཆོད་དེ། ཟང་ཐལ་གཉུག་མའི་ཡེ་ཤེས་སུ་གདེང་ཚུད་པས། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྲུབ་ཡངས་པར་རང་ས་ཟིན་པའི་གཟེར་བུ་གསུམ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་ངོ་བོ་ནི། །རང་བཞིན་ཉིད་ལས་ངོ་བོར་གྲུབ། །སྣང་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པས། །འཇུག་པའི་ལམ་ཡང་ཐ་དད་དོ། །ངོ་དང་ཤེས་དང་གྲོལ་མཐོང་གི །འཇུག་དང་མཐོང་དང་གོམས་པ་ལས། །ངོ་ཤེས་པ་ལ་རང་ངོ་སྟེ། །ཡིད་ཆེས་པ་ཡི་ཐུག་སའོ། །ཐག་ཆོད་པས་ནི་གདེང་དུ་ཚུད། །དེ་ལྟར་གསུམ་གྱིས་ངེས་པའི་ལས། །ངོ་བོ་རྫོགས་པས་རྒྱུ་འགགས་སོ། །ཞེས་སོ། །ད་ནི་རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཤར་བའི་སྣང་བ་རང་ས་ནས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཀློང་དུ་གྲོལ་བར་བསྟན་པ་ནི། གཟུགས་སུ་སྣང་ངོ་སྣང་བ་རང་སར་གྲོལ། །སྒྲ་རུ་གྲག་གོ་གྲག་པ་རང་སར་གྲོལ། །དྲི་རུ་ཚོར་རོ་ཚོར་བ་དབྱིངས་སུ་གྲོལ། །རོ་མྱོང་རེག་གོ་རང་སའི་ངང་དེར་གྲོལ། །དྲན་རིག་བྱུང་ཚོར་གཞི་རྩ་རྟེན་མེད་གྲོལ། །» «ཡུལ་དྲུག་གི་སྣང་བ་ནི་སྟོང་གཟུགས་མེད་པ་གསལ་སྣང་སྟེ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ངང་དུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་ལ། དབང་པོ་དྲུག་ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་རང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པས་ཡོད་མ་མྱོང་བ་སྟོང་པའི་དབྱིངས་སུ་གྲོལ་ལ། སྣང་སེམས་རྟེན་མེད་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བས་ངོ་བོ་དང་ངོས་གཟུང་གི་ཆོས་སུ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ནི་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་ལ། བརྫུན་པར་སྣང་བ་ཙམ་ལས་བརྫུན་པར་གྲུབ་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། མཐའ་གྲོལ་སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་དབྱིངས་རུམ་ན་མེད་པ་གསལ་སྣང་གི་སྟོང་གཟུགས་ཆུའི་ཟླ་བ་ལྟར་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤར་བས།

這是完整的直譯： 如此了悟后，覺性狀態明凈無聚散，在光明獨一明點界中，執著之法解脫，赤裸明朗可見，因此確信為自性任運成就之禪定，見解的終點已盡。從其明凈的力用中，如鏡中顯現影像般，顯現與心的任何顯現方式都不受阻礙，本來無基無定的界中解脫。通過修習力用，熟悉不捨自解的要訣，確定無痕自然消失，從而獲得明透本性智慧的確信。這是大圓滿離戲任運廣大自然安住的三個關鍵點。 如《透過》所說： "此外，法性本質， 從自性中本質成立。 顯現方式不一定， 入門之道也各異。 從認識、了知、見解解脫， 入門、見到、熟悉中， 認識自性即自性， 是確信的終點。 確定后獲得把握， 如此三者定業， 本質圓滿因已斷。" 現在說明力用顯現的游舍從本來無自性的界中解脫： 顯為色相，顯現本來解脫。 響為聲音，響聲本來解脫。 嗅到氣味，感受于界解脫。 嘗味觸碰，于本性中解脫。 念知生感，無基無依解脫。 六境顯現是空相無實而明顯顯現，本來解脫于無自性中。六根及其意識各自本質空無，從未存在，解脫于空性界中。顯現與心無依，本來解脫為虛空本性，因此本質和所執之法實有成立者連微塵許也沒有。虛妄顯現也僅僅是顯現而已，連虛妄成立也沒有。因此，解脫一切邊際的大空性界中，無實而明顯顯現的空相，如水中月影，顯現時即無自性而生起。

མཐའ་གྲོལ་སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་དབྱིངས་རུམ་ན་མེད་པ་གསལ་སྣང་གི་སྟོང་གཟུགས་ཆུའི་ཟླ་བ་ལྟར་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤར་བས། འདི་ལ་སྤང་བླང་དང་རེ་དོགས་དང་བརྟག་དཔྱད་གང་ཡང་མི་དགོས་ཏེ། འཕགས་པ་ལྷ་ཡི་ཞལ་སྔ་ནས། ཇི་ལྟར་སྣང་ཞིང་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །འདི་ལ་དཔྱད་པ་མི་འཇུག་གོ» «།ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ངོ་བོས་སྟོང་པ་དང༌། བདེན་རྫུན་ལས་འདས་པ་དང༌། སྣ་ཚོགས་ལ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །མ་ངེས་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་རྩལ་ལས་རྐྱེན་དང་རྒྱུ་མེད་པ་གསལ་སྣང་གི་ཚོགས་པས་རྟེན་འབྲེལ་དུ་ཤར་བ་སྟེ། འཁྲུལ་སྣང་གི་རོལ་པ་འདི་དག་ལ་རིང་བའི་རྒྱུ་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀུན་གཞི་ལ་ཡོད་པ་རྐྱེན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་བསླངས་ལ། ཉེ་བའི་རྒྱུ་གློ་བུར་བའི་ཚོགས་པ་ཙམ་སྟེ། ལྷ་སྦྱིན་ལ་དགྲར་སྣང་བ་ནི། རིང་རྒྱུ་ལས་དང་བག་ཆགས། ཉེ་རྒྱུ་མི་འཐད་པའི་ཆ་གློ་བུར་བ་བྱས་པ་ལས། དགྲར་སྣང་བ་ལྟར། སྣོད་བཅུད་བདེ་སྡུག་གི་སྣང་བ་སྟེ། འདི་དག་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་གློ་བུར་དུ་ཤར་བས་མི་བདེན་པའི་སྟོང་གཟུགས་ཏེ། བདེན་ན་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་པར་འབྱུང་དགོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་བཤད། །འདི་འདྲ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པས། །གང་ལྟར་བརྟགས་པ་དེ་ལྟར་སྣང༌། །སྣ་ཚོགས་མིང་ནི་གདགས་གཞི་ལས། །སྨྲ་ཚིག་དུ་མའི་སྤྲོས་པར་སྣང༌། །» «ངེས་མེད་མིང་ནི་སྣ་ཚོགས་ལས། །དོན་ཀྱང་བརྟགས་པ་ཙམ་གྱིས་སྟོང༌། །སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས། །རང་བཞིན་དག་པ་ལྟར་སྣང་ངོ༌། །ཞེས་པ་དང༌། འཕགས་པ་ཀླུའི་དབང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་མ་གཏོགས་པའི། །ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་སྟོང་པ་མ་གཏོགས་པའི། །ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ ནོ། །ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ་ལྷ་བསྒོམས་པས་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་བ་དང༌། མི་རྟག་པ་སོགས་པ་བསྒོམས་པས་འབྱུང་བ་དང་སྦྱར་ན། གསར་དུ་འགྲུབ་པར་སྣང་བས་དེ་དང་དེར་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པ་གློ་བུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་པར་སྣང་ནས་མི་བདེན་པ་ཉིད་དེ།

這是完整的直譯： 解脫一切邊際的大空性界中，無實而明顯顯現的空相，如水中月影，顯現時即無自性而生起。對此無需取捨、希懼或推究，如聖天所言："由於顯現及本質，此不應加以推究。" 這是因為，無論如何顯現都是本質空、超越真妄、多樣而不定，所以是空性。不定多樣是從力用中無因無緣而明顯顯現，緣起而生。這些迷亂顯現游舞有遠因和近因：遠因是無始以來存於阿賴耶識中的習氣，由業和煩惱引發；近因僅是暫時的聚合。如提婆達多顯為敵人，遠因是業和習氣，近因是暫時的不合理行為，由此顯為敵人。器世間和有情世間的苦樂顯現也是如此。 這些從因緣中暫時顯現，是不真實的空相。若是真實，就不應依賴因緣而生。因此，由於顯現多樣而為空性。如《透過》所說： "又解說法性自性， 此非一定如是故， 如何觀察即如何顯， 種種名稱從所依， 顯為多種言語戲論。 不定名稱從種種， 義亦僅是觀察而空， 空性何處也不成， 顯現如自性清凈。" 如聖龍樹所言： "除緣起外， 無有一法。 除空性外， 無有一法。" 有人說：修持本尊能生起悉地，修無常等能生起結果，這些新產生的顯現難道不是真實的嗎？ 對此回答：正是因為暫時而顯得能成就，所以不是真實的。

འདིར་བཤད་པ་གློ་བུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་པར་སྣང་ནས་མི་བདེན་པ་ཉིད་དེ། མ་བསྒོམས་པས་མི་བདེན་པས་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པར་ཤར་བ་ཡིན་མོད། རྟོག་པ་མཐུ་བརྟས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རེ་ཞིག་གང་དཔྱད་པ་ལྟར་དེ་དང་དེའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་འགྱུར་འགྱུར་འདྲ་ཡང་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་སྐྲ་རྩེ་ཙམ་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་དེ། བྱིས་པའི་རྩེད་མོས་དར་ཅིག་སྣང་བ་དེ་འགྱུར་འགྱུར་འདྲ་ཡང་དོན་ལ་མ་འགྱུར་བ་དང༌། སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་དེ་རེ་ཞིག་འགྱུར་འགྱུར་འདྲ་ཡང་རྟག་མི་ཐུབ་ཞིག་འགྲོ་བས་དོན་ལ་མ་འགྱུར་བ་ལྟར། འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་དུ་སྣང་དུས་འདིར་རེ་ཞིག་རིག་པ་འགྱུར་འགྱུར་འདྲ་ཡང་དོན་ལ་ཆོས་ཉིད་ལས་སྐྲ་རྩེ་གཅིག་ཀྱང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། གང་སྣང་ནས་སྟོང་པའི་རོལ་པར་ཤར་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་མཐོང་ཐོས་སུ་འདུག་པས་སྟོང་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་སྟོང་པ་དེ་ཅི་ཡང་མེད་ལ་མི་མཐོང་བ་ཅིག་ཁོ་ན་ལ་བློ་རྩེ་གཏོད་པ་དེ་ནི་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁོ་བོ་ཅག་དེ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པ་དེ་ཉིད་འདོད་པ་དང་མི་རྩོད་དོ། །རྒྱང་འཕེན་པ་དང་རྩོད་པ་ནི། ངལ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་ནི་སྟོང་པའི་རང་གཟུགས་མངོན་སུམ་དུ་གོ་བདེ་བས་སྦྱར་བ་ལས། ད་ལྟར་གྱི་མཐོང་ཐོས་སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་འཁོར་འདས་སུ་སྣང་ནས་སྟོང་པར་འདོད་ཀྱི། མི་སྣང་ན་ལྟོས་ཆོས་མེད་པས་གང་དང་གང་ཞིག་ལ་ལྟོས་པར་བརྗོད། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཤིས་ལའོ་སྙམ་ན། གཤིས་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། སྟོང་དང་མི་སྟོང་ལ་སོགས་བཞི། །ཞི་བ་འདི་ལ་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་སོ། །ཆོས་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས་གདགས་སུ་བྱུང་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་དང་ནི། །བདག་མེད་འགའ་མེད་ཅེས་ཀྱང་བསྟན། །སྟོང་ངོ་ཞེས་ཀྱང་བརྟགས་གྱུར་ལ། །མི་སྟོང་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ ཡིན། །ཞེས་འདོན་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་དག་ནི་གྲུབ་མཐའི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ད་ནི་བརྟག་པ་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པས་ཡེ་གྲོལ་དུ་བསྟན་པ་ནི། གཅིག་ཏུ་གྲོལ་ལོ་ཆོས་ཉིད་ཀློང་དུ་གྲོལ། །གཉིས་སུ་མེད་དོ་ཡུལ་སེམས་མཉམ་པར་གྲོལ། །རང་བྱུང་གྲོལ་ལོ་ཡེ་ཤེས་ཀློང་དུ་གྲོལ། །

這是完整的直譯： 這裡所說的正是因為暫時而顯得能成就，所以不是真實的。未修持時不真實，修持等顯現也是如此。雖然由於分別念力量增強，暫時似乎隨所觀察而變化，但法性勝義連毫毛許也不會改變。就像兒童遊戲暫時顯現似乎在變化，但實際上並未改變；幻相暫時似乎在變化，但終究會消失，實際上並未改變。同樣，當顯現為迷亂或非迷亂時，暫時似乎覺性在變化，但實際上法性連毫毛許也不會改變。因此，一切顯現都是空性的游舞。 有人說：既然有所見聞，空性就不合理。對此回答：如果認為空性是什麼都沒有、什麼都看不見，而執著于這種觀點，那就是斷見。我們並不主張這種空性，也不與持斷見者爭論，那只是徒勞。八種幻相的比喻是爲了容易理解空性的自相而應用的。我們認為目前的見聞、器世間和有情世間、輪迴和涅槃等顯現即是空性，而不是說沒有顯現。若無顯現，就沒有相對法，又如何談論相對？ 如果認為是相對於法性本質，那麼本質不成立於任何處，所以連空性也不是。如《中論》所說："空與不空等四邊，寂靜中何有？"因為不成立於任何法，所以是假立的。如經中所說："諸佛說無我，也說無無我，空亦是分別，不空亦所說。"這些是宗義中的重要綱要，應當了知。 現在說明觀察自性空而本來解脫： 一味解脫，於法性界中解脫。 無二無別，境心平等解脫。 自然解脫，于智慧界中解脫。

རང་བྱུང་གྲོལ་ལོ་ཡེ་ཤེས་ཀློང་དུ་གྲོལ། །ལྷུན་གྲུབ་གྲོལ་ལོ་གཞི་དབྱིངས་དག་པར་གྲོལ། །ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་གཅིག་ཏུ་གྲོལ་བ་ཡང་རིག་པ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ལས་མ་འདས་པས་དེར་གྲོལ་ལ། ཡུལ་དང་དེ་ལ་འཛིན་པའི་སེམས་གཉིས་སུ་སྣང་བ་དེ་སྣང་བ་ཉིད་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རིག་པ་གཅིག་ལས་མ་གཡོས་པས་དེར་གྲོལ་ལ། རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡང་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་གང་ཡང་མེད་པས་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྤྲོས་བྲལ་ཉག་གཅིག་ཏུ་གྲོལ་ལ། ལྷུན་གྲུབ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཀྱང་ཟང་ཐལ་མཚོན་བརྗོད་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། མཐའ་གྲོལ་ཀློང་ཡངས་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་ལ་འཁོར་འདས་གྲུབ་བསལ་མེད་པས། སྒྲིབ་པ་ཡུལ་མེད་དུ་སངས་ཏེ། གང་གིས་ཀྱང་སྒྲིབ་ཏུ་མེད་པའི་དགོངས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡེ་ནས་གནས་པ་ཉིད་དོ། །འདིའི་དོན་ཅུང་ཟད་བཤད་ན་ལུང་གི་གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སྟོང་གསུམ་ཡེ་རྒྱས་ཐེབས་པ་ལ། །འཕྲལ་བྱུང་རྐྱེན་གྱིས་ང་མི་སྒྲིབ། །ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ནས་ཡངས་པ་ལ། །གཅོང་རོང་དོག་མོས་ང་མི་སྒྲིབ། །རང་བྱུང་ཡེ་ནས་གསལ་བ་ལ། །འཁོར་བའི་མུན་པས་ང་མི་ སྒྲིབ། །རིག་པ་ཡེ་ནས་འཆི་མེད་ལ། །སྐྱེ་དང་འཆི་བས་ང་མི་སྒྲིབ། །སྐུ་གསུམ་ཡེ་ནས་གནས་པ་ལ། །ཆགས་སྡང་ལྔ་ཡིས་ང་མི་སྒྲིབ། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཡེ་གནས་པས། །སྦྱོར་སྒྲོལ་གཉིས་ཀྱིས་ང་མི་སྒྲིབ། །བདུད་རྩི་ཡེ་ནས་ནད་སེལ་» «བས། །དུག་ལྔའི་རྩ་བས་ང་མི་སྒྲིབ། །རིག་པ་ཡེ་ནས་ཕྱོགས་མེད་པས། །གོལ་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱིས་ང་མི་སྒྲིབ། །ཆོས་སྐུ་ཡེ་ནས་བདག་མེད་ལ། །བདག་གཞན་གཉིས་ཀྱིས་ང་མི་སྒྲིབ། །སྣང་བ་ཡེ་ནས་རང་གསལ་ལ། །འབྱུང་བ་ལྔ་ཡིས་ང་མི་སྒྲིབ། །སྐུ་གསུམ་ཡེ་ནས་རང་རྫོགས་ལ། །བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་ཀྱིས་ང་མི་» «སྒྲིབ། །གསལ་བ་ཡེ་ནས་དངོས་བྲལ་ལ། །མཚན་མའི་ཆོས་ཀྱིས་ང་མི་» «སྒྲིབ། །རང་རིག་ཡེ་ནས་འགྱུར་མེད་པས། །དགེ་སྡིག་གཉིས་ཀྱིས་ང་མི་» «སྒྲིབ། །ཅེས་པ་དང༌། ཡུལ་ལ་རྟོག་མེད་རང་སྣང་བས། །སེམས་ཀྱི་འཛིན་པས་ང་མི་སྒྲིབ། །ཡེ་ཤེས་ཆོས་ལས་འདས་པས་ན། །སྣ་ཚོགས་བློ་ཡིས་ང་མི་སྒྲིབ། །

這是完整的直譯： 自然解脫，于智慧界中解脫。 任運解脫，于基界清凈中解脫。 因為一切未生，所以空性一味解脫，也不離覺性一體的本質而解脫。境和能執境的心二者顯現，從顯現本身就無二，未離一覺性而解脫。自生智慧也無侷限和偏頗，解脫為離戲論的究竟智慧。任運一味也解脫于超越描述的界中。 因此，于解脫一切邊際的廣大界性中，無輪迴涅槃的成立和遣除，障礙無處可依而清凈。無任何能障礙的自生智慧本來安住。 若略加解釋此義，應如經典所說而了知。如《獅子圓滿力》中說： "三千界本來圓滿，暫時因緣不能障。 法界本來廣闊，狹隘山谷不能障。 自生本來明朗，輪迴黑暗不能障。 覺性本來不死，生死不能障。 三身本來安住，五毒不能障。 方便智慧本來安住，修行解脫二者不能障。 甘露本來除病，五毒根本不能障。 覺性本來無方，迷悟二者不能障。 法身本來無我，自他二者不能障。 顯現本來自明，五大不能障。 三身本來自圓滿，生圓二者不能障。 明朗本來離實有，有相法不能障。 自覺本來不變，善惡二者不能障。" 又說： "于境無分別自顯，心的執著不能障。 智慧超越諸法，種種分別不能障。"

།སྣ་ཚོགས་བློ་ཡིས་ང་མི་སྒྲིབ། །སྣང་ཡུལ་གཉིས་སུ་མི་འཛིན་པས། །རྣམ་ཤེས་བརྒྱད་ཀྱིས་ང་མི་སྒྲིབ། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་མི་འབྱེད་པས། །བཟང་ངན་གཉིས་ཀྱིས་ང་མི་སྒྲིབ། །སྟོང་གསལ་གཉིས་སུ་མི་འབྱེད་པས། །བྱིང་རྒོད་གཉིས་ཀྱིས་ང་མི་སྒྲིབ། །བྱ་བྱེད་གཉིས་སུ་མི་འབྱེད་པས། །ཐེག་པའི་རྩོལ་བས་ང་མི་སྒྲིབ། །རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་གཉིས་མེད་པས། །ཡིན་མིན་གཉིས་ཀྱིས་ང་མི་སྒྲིབ། །ཤེས་དང་མི་ཤེས་གཉིས་མེད་པས། །བློ་དངོས་གཉིས་ཀྱིས་ང་མི་སྒྲིབ། །ཕྱོགས་དང་རིས་སུ་མི་འཛིན་» «པས། །དགྲ་གཉེན་གཉིས་ཀྱིས་ང་མི་སྒྲིབ། །མཐའ་དང་དབུས་སུ་མི་འབྱེད་» «པས། །གོལ་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱིས་ང་མི་སྒྲིབ། །གསང་དང་མི་གསང་གཉིས་མེད་པས། །སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ཀྱིས་ང་མི་སྒྲིབ། །རིག་དང་མ་རིག་གཉིས་མེད་» «པས། །མུན་སྣང་གཉིས་ཀྱིས་ང་མི་སྒྲིབ། །དུག་ལྔ་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་པས། །» «འཛིན་རྟོག་གཉིས་ཀྱིས་ང་མི་སྒྲིབ། །ཕྱི་དང་ནང་དུ་མི་ལྟ་བས། །འབྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ང་མི་སྒྲིབ། །ཐ་དད་དུ་མར་མི་འབྱེད་པས། །གཅིག་དང་དུ་མས་ང་མི་» «སྒྲིབ། །འདས་དང་མ་འདས་མི་རྟོག་པས། །འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱིས་ང་མི་» «སྒྲིབ། །གསལ་འགྲིབ་གཉིས་སུ་མི་འཛིན་པས། །ཡེངས་དང་རྨུགས་པས་ང་མི་སྒྲིབ། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཡེ་རྒྱས་ཐེབས་པ་ལས་སྒྲིབ་མེད་ཟང་ཐལ་རྗེན་པར་ཤར་ཏེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། རང་སྣང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱ། །སྟོང་འབྱམས་ཡེ་ཤེས་སྐུ་ཡི་རྒྱ། །སྣ་ཚོགས་སེམས་ཉིད་རིག་པའི་རྒྱ། །རྣམ་དག་ཀློང་ཡངས་ཡེ་ཤེས་རྒྱ། །མཚན་མ་དངོས་དག་རང་རིག་རྒྱ། །སྣང་བ་རང་རྫོགས་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱ། །སྤྱོད་པ་རྨད་བྱུང་སྣང་བའི་རྒྱ། །སྒོམ་པ་རྨད་བྱུང་སེམས་ཀྱི་» «རྒྱ། །ལྟ་བ་རྨད་བྱུང་ནམ་མཁའི་རྒྱ། །འབྲས་བུ་རྨད་བྱུང་ཆིག་ཆོད་རྒྱ། །ཡེ་ཤེས་རྨད་བྱུང་སྟོང་པའི་རྒྱ། །ཆོས་ཉིད་རྨད་བྱུང་རོལ་པའི་རྒྱ། །རྟོག་«༼༡༽«པ་རྨད་བྱུང་ཤེས་པའི་«༼༢༽«རྒྱ། །ཡང་དག་རྨད་བྱུང་རིག་པའི་རྒྱ། །ཞེས་སོ། །འདིའི་དོན་ལག་ཁྲིད་དུ་བསྟན་ན། རྫོགས་པ་རང་བྱུང་དབང་གི་ཆུ་བོའི་རྒྱུད་ལས། རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཆེ། །

這是完整的直譯： "種種分別不能障。 不執著顯現和境二者，八識不能障。 不分別佛與眾生，善惡二者不能障。 不分別空與明，昏沉掉舉二者不能障。 不分別能作所作，乘的精進不能障。 無證悟未證悟二者，是非二者不能障。 無知與不知二者，心與實相二者不能障。 不執著方向和偏袒，敵友二者不能障。 不分別邊與中，迷悟二者不能障。 無秘密與非秘密二者，二種苦不能障。 無明與無明二者，明暗二者不能障。 五毒與智慧無二，執著分別二者不能障。 不觀外內，大種緣不能障。 不分別為多種差別，一與多不能障。 不分別已超越未超越，輪迴涅槃二者不能障。 不執著明與暗二者，散亂昏沉不能障。" 又，法性本來圓滿，無障礙而赤裸顯現。如《珍珠串》中說： "自顯空性之印， 浩瀚智慧身之印， 種種心性覺性印， 清凈廣闊智慧印， 相離實自覺之印， 顯現自圓界之印， 行為稀有顯現印， 修習稀有心之印， 見解稀有虛空印， 果位稀有頓超印， 智慧稀有空性印， 法性稀有游舞印， 分別稀有了知印， 真實稀有覺性印。" 若以實修指導解釋此義，如《圓滿自生灌頂之流續》中說： "覺性本身的實相大，

རྫོགས་པ་རང་བྱུང་དབང་གི་ཆུ་བོའི་རྒྱུད་ལས། རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཆེ། །གྲོལ་ལུགས་རྟོགས་ལུགས་ཐོབ་ལུགས་སོ། །སྐྱེ་མེད་ཡུལ་ལ་གནས་པའི་ཚེ། །བལྟ་ཐབས་གཞག་ཐབས་བསྐྱལ་ཐབས་སོ། །ཞེས་པས། རྟོགས་ལུགས་ཟང་ཐལ་དུ་རྟོགས་པ་དང༌། གྲོལ་ལུགས་ཀ་དག་ཏུ་སངས་པ་དང༌། ཐོབ་ལུགས་རང་མལ་དུ་ཐོབ་པ་གསུམ་དུས་གཅིག་ལ་འབྱུང་ལ། དེའི་ངང་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ལ་གནད་གསུམ་སྟེ། ཟང་ཐལ་དུ་ལྟ་བ། ཆིག་ཆོད་དུ་གཞག་པ། ཟད་སར་བསྐྱལ་བའོ། །དེ་དག་གི་རིམ་པ་ཡང་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །རོལ་པ་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གནད་ངེས་པ་ནི། སྣ་ཚོགས་གྲོལ་ལོ་ཉག་གཅིག་ཀློང་དུ་གྲོལ། །ཕྱོགས་མེད་གྲོལ་ལོ་ལྷུན་གྲུབ་ཀློང་དུ་གྲོལ། །ཐམས་ཅད་གྲོལ་ལོ་སྙིང་པོའི་ཀློང་དུ་གྲོལ། །སྣ་ཚོགས་ཕྱོགས་མེད་དུ་ཤར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་གཞི་མེད་དུ་གནས་པས་རང་ས་ནས་སྟོང་པར་གྲོལ་བ་དེ། རྣལ་འབྱོར་པས་དེ་ལྟར་རྟོགས་དུས་རང་གི་སེམས་དེ་ལ་འཛིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཆིང་པ་ལས་གྲོལ་བ་ནི། སྣང་སྟོང་རིག་སྟོང་དུ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཤར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་གཤིས་དེ་ལྟར་ཡིན་ཡང་བློས་མ་རྟོགས་ན་ཕན་མེད་ལ་རྟོགས་ན་མ་སྤངས་ལ་དགམ་བཙལ་བར་གྲུབ། མ་ཕྱིན་པར་བགྲོད་པ་ཞེས་བྱ་བས་དོན་ཀུན་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཀྱེ་ཀྱེ་གསང་བདག་རྡོ་རྗེ་འཛིན། །འཁོར་བ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་ན། །མྱ་ངན་འདས་ཞེས་ཡོད་མ་ཡིན། །ཉོན་མོངས་ལྔ་ཡི་དོན་རྟོགས་ན། །ཡེ་ཤེས་གཞན་དུ་ཡོད་མ་ཡིན། །སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་» «ན། །བདེ་བ་ཆེན་པོ་བཙལ་དུ་མེད། །སྐྱོན་གྱི་མཐའ་གཉིས་རབ་རྟོགས་ན། །ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་བཙལ་མི་དགོས། །འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཤེས་ན། །འཁྲུལ་མེད་རིག་པ་བཙལ་མི་དགོས། །འབྱུང་ལྔ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་ན། །ཆེན་པོ་ལྔ་ཉིད་བབས་ཀྱིས་གྲུབ། །མ་རིག་ཉིད་ཀྱི་རྩད་ཆོད་ན། །རིག་པའི་སྐུ་ཉིད་མ་བསྒྲུབས་» «འགྲུབ། །སེམས་ཅན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཤེས་ན། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱང་མ་བཙལ་» «རྙེད། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བའི་དོན་རྟོགས་ན། །མ་«༼༡༽«རིག་འོད་སྣང་མ་བཙལ་» «རྙེད། །རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་ཆོད་ན། །འཁྲུལ་པ་དེ་ཉིད་རང་སར་གྲོལ། །

這是完整的直譯： 如《圓滿自生灌頂之流續》中說： "覺性本身的實相大， 解脫方式、證悟方式、獲得方式。 安住于無生之境時， 觀看方法、安置方法、放置方法。" 證悟方式是通透無礙地證悟，解脫方式是本凈地清凈，獲得方式是自然獲得，這三者同時發生。在此境界中修習有三要點：通透無礙地觀看，一味地安住，放置於盡處。這些次第已如前所述。 游舞解脫為法性的要訣確定為： "種種解脫，於一味界中解脫。 無偏解脫，于任運界中解脫。 一切解脫，于精華界中解脫。" 種種無偏顯現的一切法，本性無基而安住，從自處解脫為空。瑜伽士如此證悟時，自心從執著諸法的束縛中解脫，這稱為顯現空、覺空的證悟自性顯現。 雖然本質如此，若心未證悟則無益，若證悟則不需斷除而成就所求，不需前往而到達。這是成就一切義的法性。如《珍珠串》中說： "嗟呼密主金剛持， 若證輪迴之義， 涅槃不復存在。 若證五毒之義， 別無他種智慧。 若證苦之義， 大樂不須尋。 若證二邊過失， 大功德不須求。 若知迷亂之義， 無迷覺性不須求。 若證五大之義， 五大自然成就。 若究無明根源， 覺性身不修自成。 若知眾生之義， 佛亦不尋自得。 若證種種顯現義， 無明光明不尋自得。 若斷念頭之後， 迷亂自處解脫。

རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་ཆོད་ན། །འཁྲུལ་པ་དེ་ཉིད་རང་སར་གྲོལ། །སྟོང་པ་སྣང་བའི་དོན་རྟོགས་ན། །ཡེ་ཤེས་སྐུ་ཡང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །དངོས་པོར་སྣང་བའི་ཕུགས་མཐོང་ན། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་བསྒྲུབས་རྫོགས། །ཆོས་ཉིད་དག་པའི་དོན་རྟོགས་ན། །སྐྱེ་མེད་ཆོས་ཉིད་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །ཞེས་སོ། །དེའི་དོན་ལག་ཁྲིད་དུ་སྡེབས་ན། གང་སྣང་དང་གང་ཤར་ཐམས་ཅད་ལ་ཅོག་གཞག་རང་བབས་ལ་བཏང་བས་རང་སངས་རིག་པའི་ངང་ལས་འདའ་བ་མེད་པའི་ཉམས་ལེན་བྱ་སྟེ། སྐུ་གདུང་འབར་བའི་རྒྱུད་ལས། མ་བསྐུར་གཞི་ལ་རྫོགས་པའི་དབང་ཐོབ་» «ནས། །ཅོག་གཞག་རང་སར་གཞག་པའི་མན་ངག་བསྟན། །འདའ་མེད་བསྲུང་མཚམས་བྲལ་བའི་ཉམས་ལེན་བྱ། །རང་གནས་གཅིག་པར་གནས་པའི་དགོངས་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་གང་སྣང་གི་དུས་ན་ཅོག་གཞག་ཏུ་བཞག་པས་རང་གྲོལ་ལ་སོང་བ་ནི་གནད་«༼༢༽«ལ། རང་གྲོལ་དུས་རིག་པ་རྗེན་སངས་སེ་བའི་ངོ་བོ་ཅེར་མཐོང་དུ་འཆར་བ་ལས་མ་བསྐྱོད་པ་ནི། ལག་ཁྲིད་དངོས་གཞིའོ། །རྫོགས་པ་རང་བྱུང་ལས། གོ་བའི་དུས་ནི་རྣམ་བཞིའི་ཚེ། །ཅོག་གཞག་རང་གྲོལ་མ་བསྐྱོད་པའོ། །ཞེས་སོ། །དུས་བཞི་ནི་སྣང་བ་གཞི་མེད་དུ་གོ་བ། ཤེས་པ་ཡུལ་མེད་དུ་གོ་བ། རིག་པ་རྟེན་མེད་དུ་གོ་བ། ཆོས་ཟད་མིང་མེད་དུ་གོ་བའོ། །ད་ནི་ཐམས་ཅད་གདོད་མར་གྲོལ་བའི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་ལས། མི་གཡོ་སྟོང་གསལ་དག་པར་བསྟན་པ་ནི། །འོད་གསལ་གྲོལ་ལོ་ཉི་ཟླའི་ཀློང་དུ་གྲོལ། །ཆོས་ཉིད་གྲོལ་ལོ་ནམ་མཁའི་ཀློང་དུ་གྲོལ། །ཆོས་ཅན་གྲོལ་ལོ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དུ་གྲོལ། །མི་འགྱུར་གྲོལ་ལོ་རི་རྒྱལ་ཀློང་དུ་གྲོལ། །གང་གི་ཚེ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་དེ་ཡང་རིག་པ་གདོད་མ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉི་ཟླའི་ཀློང་དུ་གྲོལ་ཟིན་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་བར་རྟོགས་ནས་གོམས་པས་གྲོལ་བར་ངེས་པའི་གནད་དོ། །ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྟགས་པ་དེ་ཡང་རིག་པ་གདོད་མ་ནས་ཟང་ཐལ་བ་ནམ་མཁའི་ཀློང་དུ་གྲོལ་ཟིན་ནས«༼༡༽«། སྐྱེ་མེད་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་རྟོགས་ནས་གོམས་པ་ལས་གྲོལ་བ་ངེས་པའི་གནད་» «དོ། །

以下是直譯：

若斷除分別唸的相續， 迷亂當下自然解脫。 若了悟空性顯現之義， 智慧身亦自然成就。 若見物質顯現之底， 空性亦無需修而圓滿。 若了悟法性清凈之義， 無生法性即已到彼岸。

若將其義歸納為實修指導：對一切顯現和生起，以任其自然的方式安住，從而自解，不離覺性本性的修習。如《身舍利燃燒續》所說：

"未受灌頂而於基礎獲得圓滿灌頂后， 教示任其自然安住的口訣。 修習無離無守護的實踐， 即是安住于自性一如的見地。"

其中，在任何顯現時以任其自然的方式安住而趨向自解是關鍵。自解時不離覺性赤裸朗然的本性直觀顯現，這是實修的主要部分。《自生圓滿》中說：

"了悟之時有四種， 任其自然自解不動。"

四種時機是：了知顯現無基礎，了知意識無對境，了知覺性無依處，了知法盡無名。

現在闡述一切本初解脫的自性： 教示不動空明清凈： 光明解脫于日月界中解脫。 法性解脫于虛空界中解脫。 有法解脫于大海界中解脫。 不變解脫于山王界中解脫。

當心的自性光明，也在覺性本初無自性的日月界中已解脫，因此了悟自生智慧光明，通過熟習而必定解脫，這是關鍵。

所謂的法性大空性，也在覺性本初通透的虛空界中已解脫，因此了悟超越生滅和思議，通過熟習而必定解脫，這是關鍵。 སྐྱེ་མེད་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པ་རྟོགས་ནས་གོམས་པ་ལས་གྲོལ་བ་ངེས་པའི་གནད་» «དོ། །རྩལ་གྱི་འཆར་གཞི་མ་འགགས་པ་ལས་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་བ་དེ་ཡང་རིག་པ་གསལ་དག་ཆེན་པོ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་དུ་གྲོལ་ཟིན་པས། རང་གྲོལ་ཅོག་གཞག་རྟོགས་ནས་གོམས་པ་ལས་གྲོལ་བ་ངེས་པའི་གནད་དོ། །གྲུབ་བསལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ལྟ་དགོངས་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་རིག་པ་གདོད་མ་ནས་མི་གཡོ་བ་རི་རྒྱལ་ཆེན་པོའི་ཀློང་དུ་གྲོལ་ཟིན་པས། བྱར་མེད་རྩོལ་སྒྲུབ་ལས་འདས་པའི་དོན་རྟོགས་ནས་གཞི་གཞག་མཉམ་རྫོགས་གདལ་བར་གོམས་པ་ལས་གྲོལ་བར་ངེས་པའི་གནད་དོ། །འདིར་རྟོགས་པ་དག་པའི་ལུང་དགོད་པ་དང༌། ཉམས་ལེན་ངེས་པའི་གནད་བསྟན་པ་གཉིས་ལས། ལུང་དགོད་པ་ནི། དེ་ལྟར་གནད་བཞི་ཆོས་ཉིད་དུ་ངེས་ལ། ཆོས་ཉིད་རིག་པར་ངེས་ཤིང༌། རིག་པ་ཟང་ཐལ་དུ་ངེས་ལ། དེ་ཡང་རང་ངོ་གཉིས་སུ་མེད་ལ། འཆར་ཚུལ་དུ་མར་སྣང་ཡང༌། གཞི་མེད་ཆོས་ཟད་ཆེན་པོར་རྟོགས་པས་རིག་པ་རང་མལ་དུ་ཆོས་ཟད་ལ་ཐུག་པ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དོན་དམ་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་མེད་པས། །རང་རང་ཡུལ་ན་བདེ་བ་ཆེ། །ཆོས་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྟགས། །སྣང་བའི་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་ཞིང༌། །ཀུན་ཏུ་སྣང་ཞིང་གཉིས་སུ་མེད། །བྱ་བྱེད་ཆོས་ལ་མི་གནས་པས། །རང་སྣང་ཡུལ་ལ་གཉིས་སུ་མེད། །གཅིག་དང་དུ་མར་མི་འབྱེད་པས། །རྟོགས་པའི་དུས་ན་གཉིས་སུ་» «མེད། །གསང་སྔགས་ཐབས་ལ་ཚད་མེད་པས། །གོ་བའི་དུས་ན་གཉིས་སུ་» «མེད། །འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང༌། །དོན་དམ་ཉིད་ལ་གཅིག་གཉིས་མེད། །ཅིར་སྣང་ཡུལ་ལ་གཅིག་མེད་ཀྱང༌། །ཤེས་པའི་དུས་ན་སྣ་ཚོགས་» «འབྱུང༌། །སྣ་ཚོགས་ཞེན་པ་རང་གྲོལ་ཏེ། །ཆོས་ཉིད་གོ་ན་གཉིས་མེད་ངང༌། །» «འཁྲུལ་སྣང་ཡུལ་གྱི་རྩད་ཆོད་ནས། །རང་རིག་ངོ་བོ་གཉིས་སུ་མེད། །ཞིང་ཁམས་རྣམ་དག་ལྷུན་གྲུབ་བོ། །ཞེས་སོ། །དོན་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གནད་ངེས་པ་ལ། གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་གསུམ་ལས། གཞི་རང་ལུགས་སུ་སྐྱོང་དུས་རིག་པ་ཟང་ཀ་དེ་ངོས་ཟིན་པ་ཙམ་གྱིས་སྣང་སེམས་ཐམས་ཅད་རང་དག་ལ་གྲོལ། རྦད་ཆོད་ལ་ཆོད། ཀ་དག་ཏུ་རང་ས་ཟིན་པའོ། །

以下是直譯：

力用的顯現基礎無礙而游舞無阻地顯現，這也在覺性大光明清凈的大海界中已解脫，因此了悟自解任其自然，通過熟習而必定解脫，這是關鍵。

無有成立遣除、遷移變化的大見地，也在覺性本初不動的大山王界中已解脫，因此了悟超越無為造作的意義，通過熟習基礎安住平等圓滿遍佈而必定解脫，這是關鍵。

這裡分為引述證悟清凈的經典和闡述修習確定的要點兩部分。

引述經典： 如是四要點確定為法性，法性確定為覺性，覺性確定為通透，這又無二于自面。雖顯現方式多樣，但了悟為無基礎的大法盡，因此覺性安住自位而達法盡。如《珍珠串》所說：

"勝義世俗無二故， 各自境中大安樂。 法性無二之標誌， 不隨顯現而追逐， 普遍顯現而無二。 不住能所諸法中， 自顯境中無二相。 不分一多之緣故， 證悟之時無二相。 密咒方便無量故， 瞭解之時無二相。 迷亂境中雖種種， 勝義本身無一二。 現為何境無一相， 了知之時種種生。 種種執著自解脫， 若悟法性無二性。 迷現境界窮盡后， 自覺本體無二相。 剎土清凈自然成。"

確定修習此義的要點，分為基、道、果三者。在安住基的自然狀態時，僅僅認識那赤裸覺性，一切顯現和心念就自凈而解脫，徹底斬斷，安住于本初清凈的自位。

རྦད་ཆོད་ལ་ཆོད། ཀ་དག་ཏུ་རང་ས་ཟིན་པའོ། །ལམ་ཆིག་ཆོད་དུ་སྐྱོང་དུས་རྩལ་དང་ངོ་བོ་མ་འགགས་པའི་དངས་«༼༡༽«ངོས་ཟིན་པ་ཙམ་གྱིས། རང་དག་དང༌། རང་སོ་དང༌། གཞི་གཞག་ཏུ་འགྲོ་བའོ། །འབྲས་བུ་ཟང་ཐལ་དུ་སྐྱོང་དུས་རོལ་པའི་སྣང་ཚུལ་རིག་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དུ་རྟོགས་པས། ཐམས་ཅད་རྟེན་མེད་སངས་སེང་སྨིག་རྒྱུ་ལྟར་དག་ནས་ཡེ་དག་དང༌། ཡེ་རྫོགས་དང༌། ཡེ་རྙེད་ལ་སོང་བའོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབང་རྫོགས་པ་རང་བྱུང་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། གཞི་ལ་སྐྱོང་ཚུལ་བཞི་ཚེ་ན། །» «རང་དག་རྦད་ཆོད་ཀ་དག་གོ» «།ལམ་དུ་བླང་«༼༡༽«བ་བཞི་ཚེ་ན། །རང་དག་ལྟ་དང་གཞི་གཞག་གོ» «།འབྲས་བུར་དྲིལ་བ་བཞི་ཚེ་ན། །ཡེ་དག་ཡེ་རྫོགས་ཡེ་རྙེད་» «དོ། །ཞེས་སོ། །ད་ནི་ཐམས་ཅད་མཁའ་མཉམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཉིད་གཅིག་ཏུ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། གདོད་ནས་གྲོལ་ལོ་སྐྱེ་མེད་ཀློང་དུ་གྲོལ། །ཕྱམ་གཅིག་གྲོལ་ལོ་ཡེ་སངས་ཀློང་དུ་གྲོལ། །ཡོངས་གྲོལ་གྲོལ་ལོ་ཡེ་རྒྱས་ཀློང་དུ་གྲོལ། །རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ཡེ་གདོད་མ་ཉིད་ནས་སྐྱེ་མེད་ཆོས་སྐུ་ཉག་གཅིག་གི་ཀློང་ཏུ་གྲོལ་བའི་ངོ་བོ་ལ་གང་དང་གང་དུ་འཛིན་པའི་ཆོས་གྲུབ་བསལ་ལས་འདས་པས་ཡེ་སངས་ཀྱི་ཀློང་དུ་བྱང་བ་ཉིད་དང༌། ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆར་གཞིར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཟིན་པས་ཡེ་རྒྱས་ཀྱི་ངོར་ཆུབ་པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ནི། རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཆོས་སུ་«༼༢༽«རྫོགས་པ་ཆེན་པོས་གཅིག་པའི་ཚུལ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་སུ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྫོགས་པ་རང་བྱུང་ལས། ཆོས་སྐུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང༌། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྟོག་མེད་དབྱིངས། །སྟོང་གསལ་རིག་པའི་སྙིང་པོར་ལྡན། །སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་ཡེ་ཤེས་དང༌། །ཆོས་རྣམས་ལྷུན་གྲུབ་རྫོགས་ཆེན་ས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རིག་པ་ནི་སྟོང་གསལ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ངོ་བོ་སྟོང་པས་རྟག་པའི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང༌། རང་བཞིན་གསལ་བས་ཆད་པའི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང༌། ཐུགས་རྗེ་འཆར་གཞི་མ་འགགས་པས་གཉིས་ཀ་དང་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང༌། གང་དུ་མ་གྲུབ་པས་བློའི་ཡུལ་ལས་འདས། གང་གིས་ཀྱང་མཚོན་དུ་རུང་བས་ཐབས་ཀྱི་གསང་སྒོར་བྱུང༌།

這是完整的漢語直譯: 徹底決斷。在本初清凈中安住自性。當以一次成就的道路修持時,僅僅通過認識力量和本質無礙的明凈,就能達到自凈、自然和安住基礎。當以超越果位的方式修持時,通過了悟現象的顯現是覺性的幻化,一切無依如海市蜃樓般清凈,達到本來清凈、本來圓滿和本來獲得。 這些也如《自生大圓滿續》所說:"在基礎上修持的四種方式中,自凈、徹斷、本初清凈。在道路上修持的四種方式中,自凈見解和安住基礎。在果位上歸納的四種方式中,本來清凈、本來圓滿、本來獲得。" 現在,將一切如虛空般平等的菩提心本來成佛的法性歸納為一義: 本初解脫于無生境界中解脫。 一切解脫于本來清凈境界中解脫。 完全解脫于本來廣大境界中解脫。 覺性菩提心從本初以來就在無生法身唯一境界中解脫的本質中,超越了任何執著的成立和遣除,因此在本來清凈的境界中清凈;作為一切顯現的基礎本自成就,因此安住于本來廣大的面貌中。這是自然本成的法,大圓滿將其歸結為一體,稱為金剛界中本來成佛。 如《自生圓滿》所說:"法身空性之中,自生智慧無念境,具足空明覺性心,空無我的智慧和諸法任運成就大圓滿地。" 這樣的覺性是空明自生的智慧:本質空,故不墮常邊;自性明,故不墮斷邊;大悲顯現不礙,故不墮二邊及非二邊;無所成立,故超越心識範疇;可以用任何方式表達,故成為方便的秘門。

གང་གིས་ཀྱང་མཚོན་དུ་རུང་བས་ཐབས་ཀྱི་གསང་སྒོར་བྱུང༌། གང་ལྟར་ཡང་ཟང་ཐལ་བས་མཚོན་བརྗོད་ཀྱི་དམིགས་བསམ་བྲལ། ཡོད་པར་བརྟགས་ཀྱང་ངོ་བོར་མ་གྲུབ། མེད་པར་བརྗོད་ཀྱང་རང་བཞིན་མི་འགག» «ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པས་ཟང་མ་ཐལ་དུ་བྱུང་སྟེ། ཆོས་ཉིད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་རྒྱ་ཆེ་ལ་དཀྱིལ་ཡངས་པ། སེམས་ལས་འདས་ལ་རང་རིག་པ། བསམ་བརྗོད་མེད་ལ་དངས་གསལ་བ། ཡེ་ནས་འབྲལ་མ་མྱོང་ཡང་དངོས་སུ་སྣང་བར་མ་སྟོན་པ། ལྷན་ཅིག་རང་ལ་ཡོད་ཀྱང་ཀུན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ། རྟག་ཏུ་རྗེན་པར་ཤར་ཡང་ཀུན་གྱིས་མཐོང་དུ་མེད་པ། མཐའ་གྲོལ་ཕྱོགས་རིས་ལས་འདས་པའི་དག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཀློང་ཆེན་རྩལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི། མ་བཙལ་བར་རྙེད། མ་བསྒྲུབས་པར་འགྲུབ། མ་བལྟས་པར་མཐོང༌། མ་བགྲོད་པར་ཕྱིན། མ་སྦྱངས་པར་དག» «མ་བསླབས་པར་ཤེས། མ་བསྒོམས་པར་གྲོལ་ཏེ། མི་སྤོང༌། མི་ལེན། མི་སྒྲུབ། མི་དགག» «མི་བསམ། མི་བརྗོད། མི་གཡོ་བར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རང་མལ་ན་གནས་པ་ལས། ཆོས་མེད། སེམས་མེད། ལས་མེད། བྱ་བ་མེད། རྩོལ་བ་མེད། ལྟ་བ་མེད། སྒོམ་པ་མེད། སྤྱོད་པ་མེད། འབྲས་བུ་མེད། དབྱིངས་མེད། ཡེ་ཤེས་མེད། འཁོར་བ་མེད། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་སངས། རང་ཟད། རང་སྟོངས། རང་དག» «རང་ཆད་ནས། ཡེ་རྫོགས་ཟང་ཐལ་ཉག་གཅིག་གི་འཛིན་པའང་མེད་དེ། རྒྱ་གྲོལ་ཆོས་ཟད་རྗེན་པར་ཟང་ཐལ་ལོ། །འདིའི་དུས་ན་ཀུན་བཟང་ཡངས་པ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པར་ཕྱིན་པ་སྙམ་བྱེད་དོ། །གང་ཞེ་ན་ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཀྱེ་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་མེད་པའི་ཚེ། སྟོན་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་བཞུགས་པ་ལགས། བསྟན་པའི་འདུལ་སྟངས་ནི་གང་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཛད་པ་མི་སྣང་བའི་ཚེ། ངའི་སྐུ་ནི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མི་སྣང༌། མི་འབྱེད། མི་ལེན། མི་འདོར། མི་རྟོག» «མི་འཛིན། མི་གནས། མི་འགྱུར། མི་མངོན། མི་གསལ། མི་མཛད། མི་གཏོང༌། མི་སེམས། མི་རེག» «མི་སྡུགམི་སྟོང་པའི་རྣམ་པར་ཤར་ནས། སྟོང་པ་ཡུལ་གྱི་སྤྲོས་པ་མེད། །གསལ་བ་ཡོད་མེད་མཐའ་ལས་འདས། །

這是完整的漢語直譯: 可以用任何方式表達,故成為方便的秘門。無論如何都是通透的,超越了概念和思維的表述。即使推測為有,本質上也不成立;即使說為無,自性也不會消失。超越見修,呈現為無礙通透。 法性自生智慧之身廣大而寬闊,超越心而自覺知,無法思議而明凈清澈,雖從未分離卻不顯現為實體,雖本自具足卻非一切的行境,雖常常赤裸顯現卻無人能見,是超越邊際和偏執的大清凈。 大界力的瑜伽士明瞭證悟:不尋而得,不修而成,不觀而見,不行而至,不凈而清,不學而知,不修而解脫。不捨,不取,不成,不破,不思,不說,不動,平等安住于自然狀態中。 無法,無心,無業,無作,無勤,無見,無修,無行,無果,無界,無智,無輪迴,甚至涅槃也不存在。自凈,自盡,自空,自清,自斷,本來圓滿通透唯一,連執著也無。解脫廣大,法盡赤裸通透。 此時,似乎已達普賢廣大的境界。何以言之?如《六界》所說:"嘿,普賢導師啊!當無佛事時,導師如何安住?教化方式又是什麼?" 回答說:"當一切佛事不顯現時,我的身體稱為'一切蘊聚為一',不顯,不分,不取,不捨,不念,不執,不住,不變,不顯,不明,不作,不與,不思,不觸,不厭,不空地顯現。空性無境界戲論,明性超越有無邊際。"

སྟོང་པ་ཡུལ་གྱི་སྤྲོས་པ་མེད། །གསལ་བ་ཡོད་མེད་མཐའ་ལས་འདས། །དྲན་པས་མི་བརྗེད་གཟུངས་དང་ལྡན། །སྣང་བ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱི་ལམ། །མཚོན་ཚིག་དུ་མའི་སྤྲོས་དང་བྲལ། །སྔགས་ལས་མ་བསྐྱེད་ཡེ་རྫོགས་ཉིད། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཡོངས་སུ་བྲལ། །ལྟ་སྒོམ་དྲི་མ་ཀུན་དང་བྲལ། །མཐའ་མེད་དབུས་སུ་དམིགས་པ་མེད། །རྣམ་པ་མེད་ཅིང་ཡུལ་རྣམས་མེད། །ལྷ་མེད་སྔགས་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །» «ཆོས་མེད་བརྟག་པ་ཀུན་ལས་འདས། །དགྲ་མེད་བཤེས་ཀྱང་ཡོད་པ་མིན། །ལུས་མེད་དབང་པོ་སྣང་བ་ མེད། །ཆོས་ནི་བསམས་པས་མི་སྣང་སྟེ། །གང་མེད་གང་དུ་འཛིན་པ་མེད། །ང་མེད་ང་ཡི་འཁོར་ཡང་མེད། །དབྱིངས་མེད་རིག་པའི་སྐུ་ཡང་མེད། །དགེ་མེད་སྡིག་པའི་རྣམ་སྨིན་མེད། །སྲོག་མེད་བཅད་པའི་དམིགས་པ་མེད། །ཚོགས་མེད་བསགས་པའི་ཡུལ་ཡང་མེད། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །གནས་མེད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །ཐབས་མེད་ཉན་པའི་འཁོར་ཡང་མེད། །ཡུལ་མེད་དུས་གསུམ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །དུས་གསུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་མེད«༼༡༽«། །དེ་ཕྱིར་ཅི་ཡང་མེད་པར་ནི། །ང་ནི་མ་ཕྱེ་མི་འབྱེད་སྣང༌། །ས་ལས་འདས་པ་ང་ཡི་ ཡུལ། །མཛད་དང་སྤྱོད་པར་མ་ཕྱེ་བས། །དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྟེ། །ང་ཡི་ཡུལ་མེད་གཞི་བསམ་བྲལ། །ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲའི་སྙིང་པོར་བཤད«༼༢༽«། །སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་ཡེ་གདངས་ལ། །སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལས་» «ནི། །དྲི་མ་བྲལ་བའི་རིག་པ་ཉིད། །བརྫུན་མེད་བདེན་པའི་མངོན་སུམ་པ། །འདི་ཉིད་སུས་མཐོང་ང་ཡི་སྲས། །ང་ཡི་སྣང་བ་དེ་ལྟར་ན། །འདི་ཀུན་རིག་པའི་རང་གདངས་ ཡིན། །འདུས་པའི་སྣང་བ་ཀློང་གཅིག་ཏུ། །ངེས་པའི་ལུང་ཆེན་འདི་ལ་སྤྱོད། ། ཅེས་གང་གསུངས་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་མཁའ་ལྟར་ཡངས་པ་དང་ཀློང་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པས་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་སྟེ། ཆོས་ཟད་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་བདེ་ཀློང་འཁྱིལ་པའི་དུས་སོ། །ཆོས་དབྱིངས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་བའི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་སྟེ། ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ།། » «།།དེ་ལྟར་ལམ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལས།

這是完整的漢語直譯: 空性無境界戲論,明性超越有無邊際。念力不忘具總持,顯現即是現前之道。遠離多種概念戲論,非由咒語生而本圓滿。完全脫離因緣,遠離見修一切垢染。無邊無中無所緣,無相亦無諸境界。無神無咒亦非有,無法超越諸推測。無敵無友亦非有,無身無根無顯現。法非思維所能現,無有何物可執取。無我亦無我眷屬,無界亦無覺性身。無善無惡之果報,無命無有斷命境。無聚無積聚之境,無佛亦無諸眾生。無處空性亦非有,無方無有聽聞眾。無境三時亦非有,三世聚集亦非有。 是故一切皆無有,我無分別亦不分。超越階位是我境,未分事業與行為。三世平等即如是,我無境界離思基。唯一微細說為要。大空本來光明中,從無顯現之方面,離垢覺性無虛妄,真實現前之體性。誰見此者是我子。我之顯現若如是,此皆覺性自光明。聚集顯現於一界,依此大定而行持。 如是所說,證悟如虛空般廣闊,與一界融合,自然成就大圓滿的境界,在法盡大平等中安住樂界之時。 從《法界寶藏》中,顯示一切法本來解脫于菩提心的自性,這是第十二章的註釋。 如是圓滿道路之後...

། » «།།དེ་ལྟར་ལམ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལས། འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་རང་བཞིན་མངོན་པར་སྣང་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ་ནོར་བུ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ལས་འདོད་དགུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ལ་གོམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གང་གི་ཚེ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ངོ་བོ་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ། དང་པོ་གཞི་ལས་གཞི་སྣང་དུ་ཤར་བའི་ཚེ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་བག་ཆགས་བརྟན་པ་ལས་སྣང་བའི་འཁྲུལ་སྣང་ཆ་དང་བཅས་པ་དང༌། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་བརྒྱད་ཀུན་གཞི་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤྲིན་དང་འདྲ་བ་དག་དུས། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཆོས་སྐུ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་ལ་ཡོད་པ་གསལ་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་ཤར་ནས། སྐུ་གསུམ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལྟ་བུ་ལས། འཕྲིན་ལས་འོད་ཟེར་དང་འདྲ་བ་ཕྱོགས་མཐའ་གཏུགས་པར་འཕྲོ་བས་དོན་མཛད་པ་ནི་འདིའི་འབྲས་བུ་སྟེ། གནས་འདི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལ་ངོ་བོ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང༌། འཐད་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་དང༌། འབྲས་བུ་དངོས་རྒྱས་པར་བརྗོད་པ་དང་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ངོ་བོ་ནི་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་སྐུ་མཐར་ཐུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ལྷུན་གྲུབ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ལ། །འབད་རྩོལ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་གོམས་བྱས་ན། །ཡེ་སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་འབྱུང་སྟེ། །འདི་ནི་བླ་མེད་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་རྩེ། །རིམ་དགུའི་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀློང་ཆེན་ཡིན། །རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡེ་ནས་ཡོད་པ་ཉིད། གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པས་མ་མངོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། རང་གཞག་འབད་རྩོལ་མེད་པའི་གནད་ལ་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པས་བསལ་བ་ན། ཡེ་སངས་རྒྱས་པ་ནི་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་རིག་པ་ཆོས་སྐུར་གནས་པ་ལ། ཡང་སངས་རྒྱས་པ་གློ་བུར་རྣམ་དག་གིས་མངོན་དུ་བྱས་པ་དེ། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་མཐར་ཐུག་གི་དོན་དུ་གཉེར་བྱ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། ཆོས་སྐུ་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་འཁྲུལ་སྣང་དང་འཁྲུལ་རྟོག་ཆ་དང་བཅས་པ་དབྱིངས་སུ་ཞི་ནས།

以下是直譯：

如是圓滿道后，果位最高菩提的自性顯現即是法性，如同無垢如意寶自然成就一切所欲。

當完全熟習大圓滿自性之義時,自然成就的身與智慧不可分離的本性顯現。最初從基顯現為基相時,由於我執習氣堅固而有帶有部分的迷亂顯現,以及心與心所八識聚、五取蘊等如雲遮蔽的障礙清凈時,自生智慧自然成就的法身如同太陽輪本自具足,明朗無礙地顯現。從如太陽精華的三身中,事業如光芒遍及十方,成辦利益,這是此果。

此處廣說分為三部分:總說本性、別說理由、詳述實際果位。

最高菩提的本性是具二清凈的究竟法身顯現。如雲:"諸法自成菩提心,無勤要訣若修習,本覺復覺即生起,此乃無上金剛頂,九次第精華大菩提界。"

覺性本體中本來具足身與智慧功德,雖為暫時障礙所隱蔽,通過修習無勤安住的要訣而究竟清除障礙時,本覺是自性清凈的覺性安住法身,復覺是暫時清凈而顯現。這是一切乘究竟所求圓滿之義,法身融為一味,迷亂顯現與迷亂分別及其部分歸於法界寂滅。

ཆོས་སྐུ་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་འཁྲུལ་སྣང་དང་འཁྲུལ་རྟོག་ཆ་དང་བཅས་པ་དབྱིངས་སུ་ཞི་ནས། ཆོས་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེར་མེད་པས་གཉིས་མེད་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་ཏེ། རྟག་ཏུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་མི་གཡོ་བར་བཞུགས་པ་ནི། སྐུ་གདུང་འབར་བ་ལས། རང་གི་ངོ་བོ་རང་ཐིམ་ནས། །དབྱེར་མེད་འབྱེད་པ་མེད་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་ལྟར། །དེ་བཞིན་མར་ལ་མར་ཐིམ་དང༌། །ནམ་མཁར་ནམ་མཁའ་ཐིམ་པ་བཞིན། །གཉིས་མེད་ངོས་གཟུང་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང༌། སྤྲིང་ཡིག་བདུད་རྩིའི་ཐིགས་པ་ལས་ཀྱང༌། ཇི་ལྟར་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་དང༌། །མར་ལ་མར་ནི་རྗེས་ཞུགས་ལྟར། །ཤེས་བྱ་སྤྲོས་བྲལ་དེ་ཉིད་དང༌། །དབྱེར་མེད་ཡེ་ཤེས་རྣམ་འདྲེས་པ། །དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རང་བཞིན་ཆོས་སྐུ་ཞེས་བྱར་བརྗོད། །ཅེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ནང་དབྱིངས་ཆོས་སྐུ་ཀ་དག་གི་ཀློང་ན་ལྷུན་གྲུབ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་དགོངས་པ་སྙིང་པོ་རང་རྫོགས་ཀྱི་ཆ་ཕྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་བཞུགས་ཏེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སྟོང་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀློང་ན་སངས་རྒྱས་ལྔ། །མཚན་མར་མ་ཡིན་རང་གི་སྙིང་པོར་གསལ། །དགོངས་པ་དོན་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ནི། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་སྣང་བའི་སྒྲིབ་ཤིང་བྲལ། །དོན་གྱི་སྙིང་པོ་སངས་རྒྱས་ཡུལ་ལ་འཇུག» «། བསམ་པ་ཉིད་ལ་བསམ་པའི་ཆོས་དང་བྲལ། །བརྗོད་པ་ཉིད་ལ་བརྗོད་མེད་ངང་དུ་ཐིམ། །ཞེས་སོ། །འདིའི་དུས་ན་ཐིམ་ལ་མ་རྨུགས་པ་ཕྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་བཞུགས་ཏེ། ཆོས་སྐུ་ལ་ཡེ་ཤེས་མེད་ན་སྟོང་ཆད་ནམ་མཁའ་ལྟར་འགྱུར་བས། རང་གསལ་ནང་དབྱིངས་གསལ་ལ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་འཆར་གཞིའི་ཆ་ཙམ་དུ་ཡོད་དོ། །དེ་ལས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་གསལ་དུ་འཆར་བ་ཡིན་ནོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། གཏིང་གསལ་ཆེན་པོའི་གཞི་མར་གནས། །ཁྱབ་དང་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང༌། །ཕྱང་ནས་ཆད་པ་མེད་སྣང་བར། །གསལ་བྱེད་སྣང་བའི་ཆ་མ་འགགས། །སྙིང་པོ་ཐམས་ཅད་བཅུད་བསྡུས་པས། །དྲི་མ་མེད་ཅིང་»«རྣམ་པར་«༼༡༽«དག །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གསང་ཆེན་དུ། །རང་བཞིན་གྱིས་«༼༢༽«ནི་ཆ་ལ་བཞུགས། །ཞེས་པ་དང༌།

以下是直譯：

法身融為一味后,迷亂顯現和迷亂分別及其部分歸於法界寂滅。不可思議的法性界與智慧無二無別,成為大平等無二。恒常安住于彼本性中不動,如《身舍利燃燒經》所說:

"自性融入自性中, 無二無別成一體。 如水融入水中般, 如酥融入酥中般, 如虛空融虛空中, 無二無可執著相。"

《甘露滴書信》中也說:

"如水融入水中般, 如酥融入酥中般, 所知離戲彼本性, 與無二智慧融合, 此即一切諸佛之, 自性法身所稱謂。"

此時,內在法界本初清凈法身中,自然成就身與五智的密意精華自圓滿的微細智慧安住,如《獅子圓滿力》所說:

"空性智慧界中五佛身, 非為相而為自性明現。 密意之義無有變化, 離法非法顯現遮蔽。 義之精華入佛境界, 思維本身離思維法, 言說本身融入無言。"

此時安住于融入而不沉沒的微細智慧中。若法身無智慧,則成如虛空般斷滅空,因此自明內在法界明而離戲,僅有遍智和一切相智顯現基礎的部分。從此顯現一切身與智慧。

《六界》中說:

"安住大明澈基底, 遍及遍及性亦空, 無有斷滅而顯現, 能明顯現分不滅。 攝集一切之精華, 無垢且極為清凈。 諸佛大密之本性, 自然安住于部分。"

རང་བཞིན་གྱིས་«༼༢༽«ནི་ཆ་ལ་བཞུགས། །ཞེས་པ་དང༌། ཤེས་བྱའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་ན། །བེམས་པོ་རྣམས་དང་ཁྱད་ཅི་ཡོད། །ཡང་ན་སྟོང་པ་ཕྱང་ཆད་དུ། །འདི་ཉིད་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། ། ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཀུན་གཞིའི་ཚོགས་བརྒྱད་དང་བཅས་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་འགགས་ལ། འགགས་གཞི་རིག་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་སྐུས་མངོན་དུ་བྱས་པས། ཆོས་སྐུ་ལས་གཟུགས་སྐུ་ཕྱིར་གསལ་དུ་སྣང་བས་འཁོར་བ་དང་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་པར་བཞུགས་པ་ཉིད། འཇུག་པ་ལས། ཤེས་བྱའི་བུད་ཤིང་སྐམ་པོ་མ་ལུས་པ། །བསྲེགས་ནས་ཞི་དེ་རྒྱལ་རྣམས་ཆོས་སྐུ་ སྟེ། །དེ་ཚེ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད། །སེམས་འགགས་པ་དེ་སྐུ་ཡིས་མངོན་སུམ་མཛད། །ཅེས་པ་དང༌། ཞི་སྐུ་དཔག་བསམ་ཤིང་ལྟར་གསལ་གྱུར་ལ། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཇི་བཞིན་རྣམ་མི་རྟོག» «།འགྲོ་སྒྲོལ་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་འབྱོར་སླད་རྟག» «།འདི་ནི་སྤྲོས་དང་བྲལ་ལ་སྣང་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །འཐད་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་རྣམ་གྲངས་གསུམ་སྟེ། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་རང་གི་རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཤར་བས་བསྒྲིབས་པ་དང་དེ་བསལ་བའི་འཐད་པ་དགོད་པ། གདོས་བཅས་ཀྱི་རྒྱ་ལས་གྲོལ་བས་ཆོས་སྐུ་རང་ཆས་སུ་འཆར་བ་ཉིད་ངོ་ཤེས་པས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་འཐད་པ། སངས་རྒྱས་ནས་ཐུགས་རྗེས་འགྲོ་བའི་དོན་འབྱུང་བའི་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ལ་རང་གི་རྩལ་དང་རོལ་པས་བསྒྲིབས་པ་དག་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ། བསྒྲིབས་པ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ། དག་པ་ཉིད་འཐད་པ་དང་བཅས་པ་གསུམ་ལས། རང་ལ་རང་གི་རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཤར་བས་བསྒྲིབས་ལ་གནད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་དག་པར་བསྟན་པ་ནི། མཁའ་དཀྱིལ་ཉི་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་འོད་གསལ་ཡང༌། །མ་རྟོགས་སྤྲིན་ཆེན་སྙིང་པོས་ཡོངས་བསྒྲིབས་པས། །མི་སྣང་བྱང་ཆུབ་རང་ལ་ཡོད་པའི་ཚུལ། །གང་གི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁམས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཉི་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུ་སྟེ།

這是完整的直譯： 自性住于部分。如此說。若無所知與智慧的無二,與無情之物有何區別?或者,這將僅僅變成虛無的斷滅。如是說。 而且,當一切分別念、阿賴耶識及八識聚的心與心所滅盡時,滅盡的基礎即覺性本身由大智慧身現前,法身向外顯現色身,因此將如輪迴與虛空般長久安住。如《入中論》所說: "燒盡一切所知乾薪,寂靜即是諸佛法身。彼時無生亦無滅,心滅由身而現前。" 又說:"寂身如如意樹般清晰,如如意寶般無分別。為度眾生常住世間,此離戲論而顯現。" 具體論證分三:闡述自生智慧從自力中顯現為遊戲而被遮蔽及消除遮蔽的論證;解脫有質礙的網羅而法身自然顯現,認識此即得佛果的論證;成佛后大悲利益眾生的論證。 首先,總說自力和遊戲遮蔽及清凈的方式;其次,詳述遮蔽;最後,闡明清凈及其論證。 關於自身被自力所顯現的遊戲遮蔽,以及如何通過要訣而清凈的闡述: 雖然虛空中日月輪光明清澈,但因未覺悟而被大云的精華完全遮蔽,因此不顯現。菩提本自具足的情況也是如此。 當佛性界如來藏心性自性光明如日月輪時,

།གང་གི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁམས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཉི་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུ་སྟེ། མ་རྟོགས་པའི་དབང་གིས་རིག་པའི་རྩལ་ལས་གཟུང་འཛིན་དུ་ཤར་བས་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྔས་བསྡུས་པའི་སྣོད་དང་བཅུད་ཀྱི་རིམ་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རོལ་པར་ཤར་བ་སྤྲིན་དང་འདྲ་བས་རང་ངོ་འོད་གསལ་སྒྲིབ་པ་མེད་ཀྱང་བསྒྲིབས་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཉི་མ་དང་སྤྲིན་བཞིན་ཏེ། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མའི་ཁམས་ཀྱིས་ཆོས་སྐུའི་རང་སྣང་མི་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་སྐུ་རང་ལ་ཡོད་པ་དེ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་བསལ་བས་མངོན་དུ་སྣང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། སྤྲིན་ཆེན་དབྱིངས་སུ་བཞག་པས་རང་དེངས་ལྟར། །འབད་རྩོལ་མེད་པས་རྒྱུ་འབྲས་སྤྲིན་བྲལ་ནས། །མཁའ་དཀྱིལ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་རང་ལས་«༼༡༽« འཆར། །དབང་པོའི་རིམ་པས་ཐེག་པ་ཐ་དད་ལ། །དྲི་མའི་སྦྱོང་ཚུལ་ཐ་དད་ཀྱང༌། འདིར་དབང་པོ་ཡང་རབ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། རང་གཞག་གི་གནད་འབད་པ་དང་རྩོལ་བ་མེད་པའི་རླུང་རང་བབས་ཆེན་པོས་འཁོར་བའི་ཆོས་འཁྲུལ་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཆ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྤྲིན་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དབྱིངས་སུ་བྲལ་ཞིང་མ་སྤངས་ལ་རང་དག་པ་ན། སྤྲིན་ཕུང་འཁྲིགས་པའི་ཉི་མ་ལྟར་མི་མངོན་པ་སྤྲིན་དང་བྲལ་བའི་སྐད་ཅིག་ལ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་རང་གསལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་སྣང་བ་ལྟར་རང་ལ་ལྷུན་གྲུབ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་ཡོད་པ་དེ་གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བའི་སྐད་ཅིག་ལ་རང་ངོར་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རང་ཤར་ཏེ། ནུབ་པ་མེད་པའི་ཉི་མ་རང་གསལ་དུ་ཤར་བས་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་སྐུ་རང་བྱུང་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སྣང་བའི་སྒྲིབ་ཤིང་མེད་ན་ཡེ་ཤེས་མཐའ་ལ་གསལ། །ཞེས་སོ། །ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་དང་པོ་སེམས་ཅན་གྱི་དུས་དང༌། བར་དུ་ལམ་སྦྱོང་བའི་དུས་དང་མཐར་སངས་རྒྱས་པའི་དུས་གསུམ་ལ་བཟང་ངན་མེད་དེ། སྤྲིན་གྱིས་བསྒྲིབས་པ་དང༌། ཅུང་ཟད་གྲོལ་བ་དང༌། མཐའ་དག་གྲོལ་ཡང་ཉི་མ་གཅིག་པོ་དེ་ལ་བཟང་ངན་མི་འགྱུར་བ་བཞིན། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས།

以下是直譯： 當佛性界如來藏心性自然光明如日月輪時，由於未覺悟的緣故，從覺性的力用中顯現為能取所取，由五種境界色等所攝的器世間和有情世間的次第，顯現為心和心所的遊戲，如同雲彩一般，雖然自性光明無遮蔽，卻似乎被遮蔽，如同太陽和雲彩。暫時的垢染界使法身的自顯不清晰。這樣的法身本自具足，通過消除暫時的垢染而顯現。爲了說明這一點： 如同大雲安住于虛空中自然消散， 無需努力，因果云消散后， 虛空中菩提心自然顯現。 根據根器的次第，乘有差別， 雖然凈除垢染的方式有差別，但此處針對上上根器者， 通過自然安住的要訣，無需努力和勤作，以大自然風力， 輪迴的虛妄法，因果部分連同習氣的一切雲團， 在法界中消散而未捨棄，自然清凈時， 如同被雲團遮蔽的太陽不顯現， 在剎那間雲散，如同虛空中自明無遮， 自身本具圓滿、無為的法身， 在剎那間離開暫時的遮蔽， 在自性中身和智慧的顯現自然生起， 如同不落的太陽自明升起， 稱為具二清凈的法身自然圓滿成就。 《獅子圓滿力》中說："若無顯現的遮障，智慧明顯至極。" 圓滿成就的法身在最初眾生時、中間修道時和最後成佛時三個階段沒有好壞之分。就像被云遮蔽、稍微散開和完全散開，太陽本身並不改變好壞一樣。《經莊嚴論》中說：

མཐའ་དག་གྲོལ་ཡང་ཉི་མ་གཅིག་པོ་དེ་ལ་བཟང་ངན་མི་འགྱུར་བ་བཞིན། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། །སྔ་མ་ཕྱི་མ་ཁྱད་མེད་ཀྱང༌། །སྒྲིབ་པ་ཀུན་གྱིས་དག་གྱུར་» «པ། །ཞེས་པ་དང༌། བརྟག་གཉིས་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་» «ཉིད། །འོན་ཀྱང་གློ་བུར་དྲི་མས་བསྒྲིབས། །དེ་བསལ་ན་ནི་སངས་རྒྱས་» «ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །རང་གི་རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཤར་བས་བསྒྲིབས་ཚུལ་ནི། ངོ་བོ་ཉི་བཞིན་ཆོས་དབྱིངས་ཀློང་ན་གསལ། །རྩལ་ལས་ཟེར་བཞིན་ཀུན་ཤར་རིས་མེད་» «པས། །ས་དང་ཆུ་མཚོར་དྲོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ན། །རླངས་ལས་སྤྲིན་གྱི་རོལ་པར་ཤར་བ་ཡིས། །ངོ་བོ་ཉིད་དང་རྩལ་ཡང་བསྒྲིབས་པ་བཞིན། །ངོ་བོ་ཉིད་ལས་རང་རྩལ་མ་དག་པའི། །རོལ་པས་སྙིང་པོའི་དེ་ཉིད་རང་ངོར་བསྒྲིབས། །སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་འཁྲུལ་སྣང་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཉི་མ་སྤྲིན་གྱིས་བསྒྲིབས་པར་སྣང་བ་དེ་ཡང་རྩ་བ་ཉི་མའི་རྩལ་ལ་ཐུག་སྟེ། ཉི་ཟེར་གྱི་རྩལ་ས་གཞི་དང་རྒྱ་མཚོར་ཕོག་པས་དྲོད་སྐྱེས་པའི་རླངས་པ་ན་བུན་ལང་ལོང་པོ་ནམ་མཁར་འཁྲིགས་པས་སྤྲིན་དུ་སོང་བ་དེས་ཉི་མ་ཉིད་བསྒྲིབས་པ་ལྟར། རིག་པའི་རང་རྩལ་གཞི་སྣང་དུ་གཡོས་པ་ལ་རང་དུ་མ་ཤེས་པར་བདག་དང་གཞན་དུ་བཟུང་བ་ལས། རོལ་པ་སེམས་དང་སེམས་ཀྱི་ངོ་ན་སྣང་བའི་འཁྲུལ་སྣང་སྣོད་བཅུད་སྣང་སྲིད་དུ་ཤར་ཏེ། ལུས་དང༌། ངག་དང༌། སེམས་གསུམ་གྱིས་རིག་པ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་སུ་བཞུགས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་བསྒྲིབས་ནས། མི་སྣང་བས་འགྲོ་དྲུག་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་རྩལ་མ་དག་པ་དང་དེའི་རོལ་པས་རིག་པ་ཉིད་བསྒྲིབས་པར་སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲིབས། །སྤྱན་གསུམ་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རང་སར་དངས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྩལ་དང་རོལ་པས་བསྒྲིབས་པ་དེ་ཉིད་སེལ་བྱེད་དུ་ཡང་ཉི་མ་ཉིད་བྱུང་ངོ་ཞེས་བཤད་པ། ཉི་ཟེར་རྩལ་ལས་རླུང་བསྐྱོད་སྤྲིན་དེངས་ལྟར། །རང་ངོ་རྟོགས་ལས་རོལ་པ་རྒྱན་དུ་ཤར། །འཁྲུལ་པ་ཡེ་གྲོལ་རང་སར་དེ་«༼༡༽«གྲོལ་བས། །འཁྲུལ་སྣང་འཁྲུལ་འཛིན་མ་སྤངས་དབྱིངས་སུ་དག» «།

以下是直譯： 即使完全解脫，那唯一的太陽也不會變好變壞。正如《經莊嚴論》中說： "如是真如遍一切， 前後無有差別性， 然由一切障清凈。" 《二觀察續》中說： "眾生即是佛性， 然為暫時垢染所蔽， 若除此垢即是佛。" 自力顯現為遊戲而遮蔽的方式是： 本性如日光明於法界中， 力用如光芒普照無差別， 當熱力遍及大地和海洋， 蒸汽形成云的遊戲顯現， 遮蔽了本性自身和力用。 從本性中未凈化的自力， 其遊戲遮蔽了自性中的本質， 顯現世界器情不可思議的迷亂。 太陽被云遮蔽的現象，其根源在於太陽的力用。太陽光芒照射大地和海洋，產生熱量，蒸汽升騰形成雲團聚集在空中，這些云又遮蔽了太陽本身。同樣，覺性的自力動搖為基礎顯現，不能認識為自性而執著為自他，從而在心和心所的面前顯現為迷亂的器世間和有情世間。身、語、心三者遮蔽了覺性本來安住為佛的身、語、意，使之不顯現，這就是所謂六道迷亂的迷亂心顯現。 這也是覺性自身的未凈化力用及其遊戲遮蔽了覺性本身，如《獅子圓滿力》中所說： "佛性本身被佛性所遮， 三眼明凈的智慧自然清澈。" 解釋說，由覺性自身的力用和遊戲所造成的遮蔽，其消除者也是太陽本身： 如同陽光力用使風動雲散， 認識自性使遊戲成為莊嚴， 迷亂本解脫，自然而解脫， 迷亂顯現和執著未斷而在法界中清凈。

འཁྲུལ་སྣང་འཁྲུལ་འཛིན་མ་སྤངས་དབྱིངས་སུ་དག» «།གར་སོང་ཆ་མེད་དྭངས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྲུབ་ཉི་མ་ཤར། །གཞན་ནས་མ་འོངས་རང་སྣང་དག་པ་ཙམ། །ཉི་མ་བསྒྲིབས་པ་མེད་པར་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དེ་ཡང་ཉི་མ་ཉིད་ལ་ཐུག་སྟེ། ཉི་ཟེར་འཕྲོས་པས་ཀུན་ཏུ་གསེང་«༼༢༽«བྱེད་ཀྱི་རླུང་རང་སོར་གནས་པ་བསྐྱོད་དེ་ལངས་པ་ལས། སྤྲིན་རྣམས་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སྟོར་བས། ཉི་མ་འོད་གསལ་བ་ལྟར། རིག་པ་ཆོས་སྐུའི་སྙིང་པོ་ལས་རང་རྩལ་འཆར་སྒོ་མ་འགགས་པས། རང་ངོ་རྟོགས་པར་ཤར་བ་དེས་སྣང་བ་དང་སེམས་ཀྱི་རོལ་པ་གཞི་མེད་རྩ་བ་དང་བྲལ་བ་སྟོང་པའི་རང་གཟུགས་སུ་ཤེས་ཏེ། སྤང་བླང་བྱེད་དོན་མེད་པར་མཐོང་ནས་ཅོག་གཞག་ཏུ་བཏང་བས། སྣང་སེམས་དེ་དག་རང་གིས་རང་གྲོལ་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱན་དུ་ཤར་ཏེ། མ་སྤངས་ལ་རང་སར་དག་པས། གང་དུ་སོང་བའི་སོང་ས་དང༌། སོང་བ་པོ་གཞི་མེད་དུ་སངས་པ་དང༌། ལྷུན་གྲུབ་རང་ཆས་སུ་རང་ངོར་འཆར་བ་དུས་མཉམ་པའོ། །དེ་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་རབ་ལ་ཚེ་འདི་ཉིད་དུ་ཕྱི་ནང་གི་གདོས་བཅས་དག་པས་སྐུ་གསུམ་རང་སྣང་དུ་ཤར་ཏེ། ཀ་དག་གི་གཞི་དབྱིངས་སུ་འབྲས་བུ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བ་ཐོབ་དུས་རང་ངོ་ཆོས་སྐུ་ལས། རང་སྣང་ལོངས་སྤྲུལ་དུ་ཤར་ཏེ། འགྲོ་བའི་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འབྱུང་བའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་མ་གཡོས་ཤིང༌། གང་དུའང་མ་ཕྱེ་མི་འབྱེད་པ་ལས། དངོས་པོ་རིས་ཅན་དུ་གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་ཀྱང་གདགས་གཞིར་མེད་ལ། གཟུགས་སྐུ་ཀུན་གྱི་འཆར་གཞིར་འབྱུང་བ་ཡང༌། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཆ་ལས། གདུལ་བྱའི་ངོར་སྐད་ཅིག་ལ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་སྣང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་སེམས་ཅན་གྱི་འདུལ་བྱེད་དུ་སྣང་བ་དང༌། སེམས་ཅན་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུལ་གཞིར་སྣང་བ་ཡང༌། ཐུགས་རྗེ་དང་འཇུག་ཡུལ་དུ་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དག་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི། །མ་ཕྱེ་མི་འབྱེད་མཉམ་པ་ལ། །སྒྲ་ཚིག་མིང་དུ་ག་ལ་སྲིད། །» «ལྟོས་གཞི་རང་དག་འཁྲུལ་པ་དག» «།འཁོར་འདས་མིང་དུ་མི་གྲགས་སོ། །མ་བྱུང་མ་སྐྱེས་འགག་པ་མེད། །

以下是直譯： 迷亂顯現和執著未斷而在法界中清凈。 無所去處，如清澈的虛空， 身和智慧自然成就如日昇起。 非從他處而來，僅是自顯清凈。 太陽不被遮蔽，自然光明于虛空中央，這也歸因於太陽本身。陽光散射，使遍佈的風從原處升起，雲彩在空中消散，太陽光明顯現。同樣，從覺性法身的本質中，自力顯現之門未阻，自性顯現為覺知，使顯現和心的遊戲無基無根，了知為空性的自相。見無需取捨而任其自然，顯現和心自行解脫，成為智慧的莊嚴。未捨棄而自然清凈，去處、能去者無基而消融，與自然本具在自性中顯現同時發生。 對於最上等的精進者，在此生中內外粗重身清凈，三身自顯，在本初清凈的基界中果一味圓滿時，從自性法身中，自顯為報身、化身，眾生二利自然成就。 而法界法身不離法性之性，不動搖，不分別，也無法安立為實有的佛；一切色身顯現的基礎，也從自然成就的方面，在所化眾生前剎那無前後地顯現。佛的顯現作為眾生的調伏者顯現，眾生顯為佛的所調伏基礎，這是大悲與所入境相連的清凈緣起。 《勝義諦論》中說： "諸佛法性， 未分別、不分別、平等， 豈有聲詞名言？ 所依自凈迷亂凈， 輪迴涅槃名不聞。 未生未起無滅。"

འཁོར་འདས་མིང་དུ་མི་གྲགས་སོ། །མ་བྱུང་མ་སྐྱེས་འགག་པ་མེད། །ཀུན་འབྱུང་ཡེ་ཤེས་གང་མ་ཡིན། །ལེན་པ་མེད་ཅིང་འགྲོ་བ་མེད། །རྒྱུ་རྐྱེན་བྲལ་བའི་སྐད་ཅིག་ལ། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་གཞི་མར་སྣང༌། །དུ་མ་ཆ་ཤས་ཀུན་བྲལ་བའོ། །ཞེས་སོ། །གདོས་བཅས་ལུས་རྒྱ་དང་བྲལ་བས་རང་ངོ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་འཐད་པ་བསྟན་པ་ནི། གཉིས་སྐྱེས་སྒོ་ངའི་ནང་ནས་འདབ་རྒྱས་པ། །སྒོང་རྒྱས་འཐུམས་ལྟར་ད་ལྟར་མི་སྣང་ཡང༌། །སྒོང་རྒྱ་རལ་བས་མཁའ་དཀྱིལ་ལྡིང་བ་ལྟར། །གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་རྟོག་ཟག་པ་སྔར་ཟད་ཀྱང༌། །ཟག་འབྲས་ལྷག་བཅས་སྒོང་རྒྱ་རལ་མ་» «ཐག» «།ལྷུན་གྲུབ་རིག་པ་རང་གསལ་རང་ལ་འཆར། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སྣང་བས་མཁའ་དབྱིངས་ཁྱབ། །རང་ངོ་ཤེས་པས་ཀུན་བཟང་ཀློང་དུ་གྲོལ། །ཁྱུང་གི་ཕྲུ་གུ་ནི་སྒོ་ངའི་ནང་ནས་འདབ་གཤོག་རྫོགས་པས། སྒོང་རྒྱ་ལས་གྲོལ་མ་ཐག་ནམ་མཁར་ལྡིང་ནུས་པ་ལྟར། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང༌། གདོས་བཅས་ཀྱི་ལུས་རྒྱ་ནས་རྟོགས་པའི་འདབ་གཤོག་རྫོགས་ཏེ། གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་པ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཟག་པ་ཚེ་འདིར་ཟད་ཀྱང༌། གདོས་བཅས་ཟག་འབྲས་རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་ཀྱི་ཆ་དོར་བྱར་ལུས་པ་འདི་དང་མ་བྲལ་བས། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དངོས་སུ་རྒྱ་ཆེར་སྣང་བར་མ་ནུས་ཀྱང༌། གདོས་པ་དང་བྲལ་དུས་ཆོས་ཉིད་དག་པའི་བར་དོར་རང་སྣང་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བས་གང་བ་འཆར་བ་ལ་རང་ངོ་ཤེས་པས། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཀློང་དུ་གྲོལ་བ་ནི། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། ང་བདག་འཛིན་པ་མེད་ན་ཆོས་ཉིད་མ་དང་འཕྲད། །འབྱུང་བའི་མདུད་པ་གྲོལ་ན་འཛིན་པའི་བརྟོད་ཕུར་ཐེངས། །བག་ཆགས་སྦུབས་དང་བྲལ་ན་ཆོས་ཉིད་དབྱིངས་སུ་འཁྱིལ། །ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་མཐོང་ན་འབྱུང་བའི་གདོས་ཐག་ཆོད། །སྣང་བའི་སྒྲིབ་ཤིང་མེད་ན་ཡེ་ཤེས་མཐའ་ལ་གསལ། །ཞེས་པ་དང༌། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རང་ལུས་ལ། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྣང་བ་» «གནས། །དཔེར་ན་མངལ་དང་སྒོ་ངའི་རྒྱ། །མངོན་དུ་མི་འབྱུང་བསྒྲིབས་གྱུར་ཀྱང༌། །རང་རྩལ་རྫོགས་ནས་འབྱུང་བ་བཞིན། །རྣམ་རྟོག་ལུས་འདི་བོར་མ་» «ཐག» «།རང་སྣང་ཡུལ་དང་འཕྲད་པར་འགྱུར། །

以下是直譯： 輪迴涅槃名不聞。未生未起無滅。 一切生起非智慧。無取無去。 離因緣的剎那， 佛與眾生顯為基母。 遠離多種分別。 解釋證悟自性的瑜伽士捨棄粗重身而成佛的合理性： 如雙生卵中羽翼豐滿， 被蛋殼包裹而今不顯， 蛋殼破裂則翱翔天際。 雖能取所取迷念漏已盡， 有餘漏果如蛋殼剛破， 任運覺性自明於自顯， 身與智慧光明遍虛空， 知曉自性解脫于普賢境界。 如鵬鳥幼雛在蛋內羽翼已全，一破蛋殼即能翱翔天際。大圓滿瑜伽士亦然，在粗重身中覺悟之翼已全，雖此生已盡能取所取迷亂的我執之漏，但尚未脫離粗重身這一異熟果報，未能廣大顯現身與智慧的功德。然當脫離粗重身時，在法性清凈中陰中，自顯身智光明充滿，若能認出自性，則解脫于普賢境界。 如《獅子圓滿力》所說： "我執若無則遇法性母， 元素結解則拔執著樁， 脫離習氣蛹則捲入法界， 見自顯智慧則斷元素粗重繩， 無顯現遮障則智慧明於邊際。" 又說： "一切眾生自身中， 安住清凈智慧光。 譬如胎中及蛋殼， 雖被遮蔽不顯現， 自力圓滿而出生。 一旦舍此妄念身， 即與自顯境相遇。"

རྣམ་རྟོག་ལུས་འདི་བོར་མ་» «ཐག» «།རང་སྣང་ཡུལ་དང་འཕྲད་པར་འགྱུར། །ཡེ་ནས་གནས་པའི་རང་རིག་» «ཉིད། །ངོ་བོ་རྟོག་མེད་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྣང་བ་དང༌། །» «སངས་རྒྱས་བདེན་པ་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་ལུས་མིར་སྣང་ཡང་དགོངས་པ་སངས་རྒྱས་སུ་དག་པས་བྱ་བ་རྫོགས་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ད་ལྟ་འཁོར་ཚོམ་བུ་རེའི་དོན་བྱེད་ལ། ཕྱི་ནས་ནམ་མཁའི་མཐའ་མཉམ་གྱི་ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་དོན་བྱེད་པའོ། །ཀུན་བྱེད་ལས། ལུས་ནི་གང་ཟག་ལྷ་མི་ཡང༌། །དགོངས་པ་ཆོས་ཉིད་སངས་རྒྱས་ ཡིན། །དེ་ཡིས་སེམས་ཅན་དོན་བྱས་ནས། །རྩོལ་སྒྲུབ་མི་བྱེད་བདེ་བར་ གནས། །ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། བྱ་བ་རྫོགས་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ནི། །རང་གི་རྒྱུད་འགྲོལ་མངོན་སངས་རྒྱས། །དེ་ནས་སྤྲུལ་པ་འགྱེད་པའོ། །ཕྱི་ནང་བྱ་བ་རྫོགས་པ་དང༌། །བྱ་བ་རྫོགས་པའི་སྤྲུལ་སྐུར་འདོད། །ཅེས་སོ། །ཕྱི་ནས་དོན་མཛད་ཚུལ་ནི། ཕྱོགས་བཅུར་ཐུགས་རྗེའི་རོལ་པ་ཚད་མེད་པས། །སྤྲུལ་པ་འཕྲོ་བས་འགྲོ་བའི་དོན་ཀུན་མཛད། །འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་མཛད་པ་ཉེ་བར་སྟོན། །འདི་ནི་རང་བཞིན་བབས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལས། །རྩལ་གྱི་ཐུགས་རྗེ་ཕྱོགས་མེད་ཤར་བ་ ལས། །རོལ་པས་གཞན་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན། །» «རང་སྣང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་བདེ་བའི་ཚེ། །ཆོས་ཉིད་བར་དོའི་སྣང་བ་ཀ་དག་གི་ཆོས་སྐུར་ཐིམ་ནས། དབྱེར་མེད་ཆོས་སྐུ་ཉག་གཅིག་ཏུ་གནས་ཏེ། སྐུ་གདུང་འབར་བ་ལས། དེ་ནས་ངོ་བོ་ཀ་དག་ལ། །ཉི་མ་ལ་ནི་ཟེར་འདུས་ལྟར། །རང་གི་སྤྲུལ་པར་བཅས་པ་ ནི། །རང་གི་ངོ་བོར་རང་ཐིམ་ནས། །དབྱེར་མེད་འབྱེད་པ་མེད་པར་ འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཆོས་སྐུའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐུགས་རྗེ་དང༌། གདུལ་བྱའི་ལས་འཕྲོ་དག་པ་སངས་རྒྱས་མཐོང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་གང་ལ་གང་འདུལ་བའི་སྤྲུལ་པ་ཚད་མེད་པ་འཕྲོ་བ་ནི་ཐུགས་རྗེའི་རོལ་པ་སྟེ། ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་ཞིང་དུ་ཤར་ནས་གཞན་དོན་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །

以下是直譯： 一旦舍此妄念身， 即與自顯境相遇。 本來安住的自覺性， 將見無念之本質。 清凈智慧之光明， 及佛陀真諦將得見。 這樣的瑜伽士雖身現為人，但意境已清凈成佛，稱為事業圓滿的化身。現在為小群眷屬利益，之後將為等同虛空邊際的一切有情利益。 《遍作》中說： "身為凡夫天人， 意境為法性佛。 彼為眾生作利益， 無需勤作而安樂。" 《自現》中說： "事業圓滿化身者， 解脫自續現等覺。 此後廣佈諸化身。 內外事業圓滿時， 稱為事業圓滿化身。" 之後利益眾生的方式是： 十方大悲遊戲無量， 化身遍放利益眾生。 輪迴未盡示現事業。 此乃自性本質中， 大悲力用無偏顯， 遊戲圓滿利他事。 當自顯現前菩提樂時，法性中陰境溶入本凈法身，成為不可分的唯一法身。《身舍利燃燒》中說： "此後本性本凈中， 如日光聚于日輪， 自身連同諸化身， 融入自性本質中， 成為不可分無別。" 不離法身之性而任運成就的大悲，以及所化眾生清凈業緣、見佛善根成熟者的世界中，隨應所化而現無量化身，此即大悲遊戲。於十方無邊無際剎土顯現，不斷利益他眾直至輪迴未空。

ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་ཞིང་དུ་ཤར་ནས་གཞན་དོན་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འབད་པ་དང་རྩོལ་བ་མེད་པར་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འབྱུང་བ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ནི། །མཛད་པའི་རྩོལ་བ་ཡེ་མེད་པར། །མ་བྱས་སྣང་བའི་ཚུལ་དག་ཏུ། །ཡེ་ནས་འབྱེད་པ་མེད་པར་སྣང༌། །ཉི་མ་ལས་ནི་འོད་བཞིན་དུ། །རང་གིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །རང་གི་རང་བཞིན་དེ་ལྟར་སྣང༌། །ཞེས་སོ། །སངས་རྒྱས་ནས་ཐུགས་རྗེས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་འབྱུང་བའི་འཐད་པ་ནི། མ་དག་ཆ་ཤས་«༼༡༽«རོལ་པ་ཉེར་ཞི་ཡང༌། །མ་དག་འགྲོ་ལ་སྤྲུལ་པ་སྣང་བ་ནི། །སྟོན་པ་«༼༢༽«ཇི་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་དང༌། །འགྲོ་སེམས་གཙང་མའི་ལས་སྨོན་དག་པས་འཆར། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རུ་གཅིག་ཏུ་ཞི་བར་བཞུགས་པ་དེའི་ཚེ། རང་ངོ་སྣང་མི་སྣང་དང་བྱ་བྱེད་ལས་འདས་པས་སྣང་བའི་ཕྱོགས་ལས་ལོག་ཅིང༌། འཁྲུལ་སྣང་ཆ་དང་བཅས་པ་སྤངས་ལ། མི་སྣང་བས་འཁྲུལ་སྣང་གི་སྣོད་བཅུད་རང་ངོ་ན་མེད་དེ། བད་ཀན་ལོག་པས་རབ་རིབ་དང་སྐྲ་ཤད་དང་དུང་སེར་འཛིན་གྱི་སྣང་བ་ལོག་ནས་རང་ངོར་མི་སྣང་བ་བཞིན་དུ། འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་ཆ་དང་བཅས་པ་གཟིགས་ཡུལ་རང་མཚན་དུ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་དུ་མེད་ཀྱང་སེམས་ཅན་ལ་ཐུགས་རྗེའི་གཟིགས་པ་འཇུག་པ་འདི་ལ། ཁ་ཅིག་གི་འདོད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་སྨོན་ལམ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི༵་རླབས་ལས་གཞན་སྣང་དུ་གཟུགས་སྐུ་སྣང་ཡང་སངས་རྒྱས་ལ་གཏན་ནས་མི་སྣང་བས་སེམས་ཅན་མི་གཟིགས་སོ་ཞེས་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་མཆོད་སྡོང་དང་ནོར་བུ་དང་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་གི་དཔེ་འགོད་པའང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་རང་ངོར་མི་སྣང་བ་དེ་འཐད་ཀྱང༌། གདུལ་བྱ་མི་མཁྱེན་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་དེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་འགལ་ཞིང་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་འཁྲུལ་སྣང་རང་མཚན་དུ་གཟིགས་ནས་དོན་མཛད་པར་འདོད་པའང༌། གདུལ་བྱ་མཁྱེན་ངོས་དེ་འཐད་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་རང་མཚན་པ་རང་ངོ་ན་སྣང་བ་དེ་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་དེ། ཞིང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་མ་རྫོགས་པར་ཐལ་ཏེ། མ་དག་པའི་འཁྲུལ་སྣང་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང༌།

以下是直譯： 於十方無邊無際剎土顯現，不斷利益他眾直至輪迴未空。這是無需努力和勤作而任運生起的。《六空間》中說： "自性力用大悲心， 無有事業勤作相， 無作顯現諸相中， 本來無別而顯現。 如日放射光明般， 非由自身所造作， 乃是自性如是現。" 解釋佛陀成佛后以大悲心利益眾生的合理性： "雖不凈分別遊戲寂滅， 然于不凈眾生現化身， 此乃如實力用大悲心， 及眾生清凈業愿而顯。" 當安住於法身一味寂靜時，超越自性顯不顯及造作，遠離顯現方面，捨棄帶有迷亂顯現的部分。由於不顯現，迷亂顯現的器世間和有情在自性中本不存在。如同膽病痊癒后，眼翳、飛蚊、黃貝等顯現消失，在自性中不再顯現一樣，輪迴的迷亂顯現及其部分在所見境中也不以自相存在。 雖然如此不存在，但對眾生仍有大悲觀照。對此，有些人認為：除了眾生的願力和佛陀的加持外，色身雖在他顯中顯現，但對佛陀完全不顯現，因此佛不見眾生。他們用空行寶幢、如意寶珠和如意樹為例。這種觀點在迷亂不顯于自性方面是正確的，但認為不了知所化眾生則極不合理，因為這與遍知相違，且有無遍知智慧的過失。 有些人認為佛陀以自相見到迷亂顯現並作利益。這在了知所化眾生方面是正確的，但認為迷亂以自相在自性中顯現則極不合理。因為這將導致凈土修行未圓滿的過失，因為不凈迷亂顯現仍在顯現。

མ་དག་པའི་འཁྲུལ་སྣང་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང༌། གནས་གྱུར་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཐོབ་པར་ཐལ་ཏེ། འཛིན་བཅས་དབང་པོ་ལྔའི་སྣང་ཡུལ་འཁྲུལ་པ་མ་དག་པའི་ཕྱིར་» «རོ། །འདོད་ན་སྒྲིབ་པ་མ་དག་པའི་སངས་རྒྱས་སྲིད་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་ལ། དག་པ་ས་གསུམ་ནས་འཁྲུལ་སྣང་གནས་གྱུར་ཏེ་ཞིང་དག་པར་བཤད་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། ཡིད་དང་འཛིན་དང་«༼༡༽«རྣམ་པར་རྟོག» «།གྱུར་«༼༢༽«ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་དང༌། །ཞིང་དང་ཡེ་ཤེས་ལས་དག་ལ། །» «དབང་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡིས་གནས། །ཞེས་པས་གསལ་ལོ། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཐུགས་རྗེའི་ཆ་ལས། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་སྣང་བས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པ་དེ་ཡང༌། རང་ངོ་མ་འཁྲུལ་པས་འཁྲུལ་སྣང་མི་སྣང་བཞིན་དུ། གཞན་ལ་མེད་པ་གསལ་སྣང་དུ་འཆར་བ་ཙམ་དེ་གཟིགས་ནས། དེ་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་སྟེ། ལྷ་ཡི་མིག་དག་པས་བལྟས་པ་ན་རང་ངོ་གཟུགས་སྣང་མ་འཁྲུལ་ལ། གཞན་ཞིག་ལ་རབ་རིབ་དང་སྐྲ་ཤད་དང་དུང་སེར་འཛིན་དང༌། གཉིད་ལས་རྨི་ལམ་དུ་འཆར་གྱིན་འདུག་པ་དེ་མཐོང་ནས། དེས་དེ་ལ་སྣང་བ་དེ་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཡིན་གྱིས་དོན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོམས་པ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་ཅན་ལའང་འཁྲུལ་སྣང་སྣང་བ་ཙམ་ལས་མ་གྲུབ་པ་འདི། རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པར་གོམས་པས་རིང་ཞིག་ན་སངས་པ་ཡང༌། གཉིད་སངས་པས་རྨི་ལམ་ལོག་པའམ་བད་ཀན་ལོག་པས་སྐྲ་ཤད་དང་དུང་སེར་འཛིན་ལོག་པ་ལྟར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དག་སྣང་འབའ་ཞིག་ཏུ་དོན་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའང་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་གནད་ལ་ཐུག་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་ངོ་འཁྲུལ་སྣང་མེད་ཀྱང་གཞན་ལ་འཆར་བར་གཟིགས་ནས་དོན་མཛད་པ་དེ་ཡང༌། རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་སངས་རྒྱས་ལ་ཡོད་པས་སྤྲུལ་པ་འཆར་ལ། སེམས་ཅན་གྱིས་མཐོང་དུ་རུང་བ་དེ་རང་རང་གི་ལས་དག་པ་ལས་བྱུང་སྟེ། ཐུགས་རྗེ་མེད་ན་འཁོར་བ་མར་ཆད། སངས་རྒྱས་ཡར་ཆད་ནས་སུ་ལའང་ཕན་པ་མི་འབྱུང་བར་རིགས་ལ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་དོན་མཛད་པ་ཉིད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་སྐུ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ལས། །ཡེ་ཤེས་མཁྱེན་པ་རྫོགས་པའི་ཆ། །

以下是直譯： 因為不凈迷亂顯現仍在顯現，且未獲得殊勝轉依，因為仍有執著的五根境界迷亂不凈。若承認這點，就會有未清凈障礙的佛陀存在的過失。如果說從第三地開始迷亂顯現轉依為凈土，那麼在佛地就更不用說了。《經莊嚴論》中說： "意識、執著及分別已轉， 故無分別及凈土、智慧、業， 以四種自在而安住。" 因此，唯一佛陀成為一味法身後，從任運成就的智慧和大悲方面顯現兩種色身利益眾生。雖然在自性中無迷亂故不見迷亂顯現，但見到他人無實而明顯顯現的部分，並對此說法。這就像清凈天眼觀察時自性無迷亂色相，但見到他人有眼翳、飛蚊、黃貝執著，或在夢中顯現，就告訴他們這些顯現是無實的明顯顯現，實際並不存在一樣。 對眾生而言，迷亂顯現僅僅是顯現而已，並非實有。通過修習了知無自性，最終會消除，就像睡醒夢境消失，或膽病痊癒后眼翳、黃貝執著消失一樣，實際上唯有佛陀的清凈顯現。這也觸及了本來成佛的關鍵。 如此，雖自性中無迷亂顯現，但見他人顯現而作利益。這是因為佛陀有自性力用的大悲而顯化身，眾生能見到是因各自業力清凈。若無大悲，輪迴下斷，佛陀上斷，誰也得不到利益，這是合理的。但事實並非如此，而是盡輪迴際作利益。《勝義諦論》中說： "從法身空性自性中， 智慧遍知圓滿分，

།ཡེ་ཤེས་མཁྱེན་པ་རྫོགས་པའི་ཆ། །ཤུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཆར། །དེ་མེད་འཁོར་འདས་སྟེ་«༼༡༽«ཆད་པས། །མཁྱེན་པས་རིག་ཅིང་གསལ་བའོ། །ཞེས་པ་དང༌།ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དེ་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་ཐུགས་རྗེའི་ཆ་ལ་«༼༢༽«སྣང༌། །འདྀ་ཀུན་དྲན་པས་གཟུང་བ་མིན། །རང་བཞིན་ཉིད་དུ་གནས་པ་ལས། །གཟུང་འཛིན་རགས་པར་མི་གནས་སོ། །གཏིང་གསལ་ཕྲ་བའི་ཆར་སྣང་བ། །འདི་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལམ། །གོང་དུ་ས་བོན་བཞིན་དུ་འཕེལ། །འདི་ཡིས་སྣང་བ་མ་འགགས་པར། །རང་མཐུན་སྨན་གྱི་ནུས་པ་བཞིན། །རིགས་དྲུག་རྣམས་ལ་མཐུན་པར་སྣང༌། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་ཐུགས་རྗེའོ། །ཞེས་སོ། །དབྱིངས་ལས་མི་གཡོ་བར་རོལ་པས་དོན་མཛད་པའི་ཚུལ་ནི། དེ་ཚེ་ཞིང་ཀུན་སྤྲུལ་པ་ཚད་མེད་ཅིང༌། །མཐའ་ཡས་འགྲོ་བ་བྱང་ཆུབ་འདྲེན་མཛད་ཀྱང༌། །སྟོན་པའི་ཆོས་སྐུ་དབྱིངས་ལས་མི་གཡོ་སྟེ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད། །དབྱིངས་ལས་རང་ཤར་སྟུག་པོ་བཀོད་པར་ནི། །རིག་འཛིན་མཁའ་འགྲོ་ས་བཅུའི་སེམས་དཔའ་ལ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་བཀོད་པ་བསམ་ཡས་སྣང༌། །དེ་ཡང་དབྱིངས་ལས་སྟོན་པའི་ཐུགས་རྗེ་དང༌། །གདུལ་བྱའི་མོས་དགེས་ལྷུན་གྲུབ་རང་ངོར་སྣང༌། །གང་གི་ཚེ་སྒོ་གསུམ་གྱི་དྲི་མ་དག་པས་སྐུ་གསུམ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་མཐོང་བ་ན། ཆོས་སྐུ་སེམས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་དང༌། ལོངས་སྐུ་ངག་གིས་ཐོབ་པ་དང༌། སྤྲུལ་སྐུ་ལུས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་བརྗོད་པ་ནི། དུག་ལྔ་གནས་གྱུར་པའི་རྒྱུས་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཐོབ་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་མཚུངས་ཏེ། དུག་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རྫས་འགལ་བས་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་རྒྱུ་འབྲས་མཚན་ཉིད་པ་མིན་ཡང༌། དག་སྟོབས་ཀྱིས་འཆར་བས་དག་རྒྱུ་དག་འབྲས་སུ་བཤད་པ་ལྟར། སྒོ་གསུམ་སྐུ་གསུམ་གྱི་དག་རྒྱུ་དང་དག་འབྲས་སུ་བཤད་པ་ལ་དགོངས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། གཞན་ཡང་འབྲས་བུའི་རིམ་པ་ནི། །ཆོས་སྐུ་སེམས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་དང༌། །ལོངས་སྐུ་ངག་གིས་རྣམ་པར་ཐོབ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་ལུས་ཀྱིས་སོ། །ཞེས་སོ། །སྐུ་ཐོབ་དུས་ཀྱི་གནས་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འོག་མིན་གྱི་གནས་ཏེ། ཟླ་གསང་ཐིག་ལེའི་རྒྱུད་ལས། འོག་མིན་གནས་ནི་ཉམས་དགའ་བར། །

以下是直譯： 智慧遍知圓滿分， 自然顯現於眾生。 若無此者輪涅斷， 以智了知而明晰。" 《六空間》中說： "因此一切遍知者， 智慧大悲分中現。 此等非爲念所執， 安住自性本然中， 粗大能所不安住。 深明細微分顯現， 此乃眾生之道路， 如種上增益增長。 此令顯現不間斷， 如同藥力隨順現， 六道眾生隨順現， 因此稱為大悲心。" 關於不離法界而游舞利益眾生的方式： "彼時無量剎土化身現， 引導無邊眾生趨菩提， 然師法身不離法界中， 自生智慧無邊無偏倚。 法界自顯嚴密莊嚴中， 持明空行十地菩薩前， 圓滿報身莊嚴無量現。 此亦法界師尊大悲及 所化信樂任運自顯現。" 當三門垢染清凈而見到三身壇城時，所謂以心獲得法身、以語獲得報身、以身獲得化身的說法，就如說由五毒轉依而獲得五智一樣。雖然五毒與五智本質相違，不是真正的能生所生、因果關係，但由清凈力而顯現，故說為清凈因清凈果。同樣，這裡是指三門為三身的清凈因和清凈果。《勝義諦論》中說： "複次果位次第者， 法身由心業獲得， 報身由語而證得， 化身則由身獲得。" 若問獲得佛身時的處所是哪裡？是色究竟天。《月密點滴續》中說： "色究竟處最勝妙，

ཟླ་གསང་ཐིག་ལེའི་རྒྱུད་ལས། འོག་མིན་གནས་ནི་ཉམས་དགའ་བར། །ཡང་དག་སངས་རྒྱས་དེར་སངས་རྒྱས། །ཞེས་པ་དང༌། འཇུག་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། གང་གི་ཚེ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སངས་རྒྱས་པ་ནི་ཐོག་མར་འོག་མིན་གྱི་གནས་ཁོ་ནར་མཛད་ནས་ཞེས་སོ། །ཕྱོགས་གང་ན་ཡོད་ཅེ་ན། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་པའི་ཐོག་མ་གང་དུ་རྙེད་པའི་ས་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོང་དུ་གྱུར་ལ་དེའི་གོང་ན་གཞན་མེད་པས་གནས་ཀྱང་འོག་མིན་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། འདི་ཁོ་ན་ན་ཡོད་ཅེས་རིས་སུ་ཆད་པ་མེད་དེ་གནས་ལ་བདག་འཛིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་བསྡུས་ལས། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །གནས་ལ་ཐ་དད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཅེས་སོ། །མི་རྣམས་གང་དུ་བཙས་ཤེ་ན་མི་ཡུལ་ཁོ་ནར་བཙས་ཞེས་བརྗོད་དུས། ཕྱོགས་དེ་གང་«༼༡༽«ཁོ་ན་ན་ཡོད་ཟེར་ན་རིས་གཅིག་ཏུ་མ་ཆད་དེ། ནམ་མཁའི་མཐས་ཁྱབ་པ་ན་འགྲོ་དྲུག་གི་གནས་ཡོད་ལ། མི་ཡུལ་ལ་ཚད་མེད་པ་བཞིན་དུ། སངས་རྒྱས་ཀྱང་འོག་མིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་པས་གཅིག་ཁོ་ནར་བློ་རྩེ་གཏོད་པ་མ་ཡིན་པས། གང་དུ་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་གནས་དེ་འོག་མིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོ་སྐོལ་གྱི་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནས་རྒྱུད་སྡེ་མང་པོ་གསུངས་པའི་འོག་མིན་ནི་གནས་རིས་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་ན་འོག་མིན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིང་ཁམས་ས་བཅུ་པའི་སེམས་དཔའ་དང༌། མཁའ་འགྲོ་དང་གྲུབ་པ་ཆེན་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བརྟེན་པ་དེ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་ཕལ་པོ་ཆེའི་གླེང་གཞིར། འོག་མིན་གྱི་གནས། མཐའ་དང་དབུས་མེད་པ། གཞི་ཚད་མེད་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གསལ་བ་ན་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། གཟུགས་མེད་འདོད་དང་གཟུགས་རྣམས་དང༌། །འདུ་ཤེས་མེད་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། །གནས་ལས་འདས་སོ་སངས་རྒྱས་དབང༌། །བཞུགས་སོ་སྟུག་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ན། །ཞེས་པ་དང༌། བསྟན་པ་སྟུག་པོ་འདུས་མ་བྱས། །ཡང་དག་སངས་རྒྱས་དེར་སངས་རྒྱས། །སྤྲུལ་པ་པོ་གཅིག་འདིར་སངས་རྒྱས། །ཞེས་སོ། །

以下是直譯： 《月密點滴續》中說： "色究竟處最勝妙， 諸佛于彼而成佛。" 《入中論釋》中說： "當證得無上菩提成佛時，最初唯在色究竟處。" 若問在何方位？一般而言，諸佛最初成佛之處高於一切法，其上再無他處，故稱為色究竟。但並非侷限於某一處，因為已離對處所的我執。《攝大乘論》中說： "由無我執故， 處所無差別。" 就像說人只在人間出生時，若問具體在哪裡，並非侷限於一處。虛空邊際遍及六道眾生處，人間無量無邊。同樣，說佛在色究竟成佛，也不應執著于單一處所。應知wherever法界與智慧融為一味之處即是色究竟。 我等導師普賢金剛持示現成佛后宣說諸多續部的色究竟，是指一切處所之頂端名為大色究竟的嚴密莊嚴剎土，由十地菩薩、空行和無量大成就者所依止。如《大方廣經》開篇所說："色究竟處，無邊無中，量無可度，智慧輪明現。" 《華嚴經》中說： "無色慾界及色界， 無想界亦復如是， 超越諸處佛自在， 安住嚴密曼荼羅。" 又說： "嚴密教法無為性， 正等正覺于彼覺， 化身唯一此處覺。"

སྤྲུལ་པ་པོ་གཅིག་འདིར་སངས་རྒྱས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་འོག་མིན་གྱི་ཞིང་ནས་ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་འགྲོ་བ་དྲུག་གི་གནས་རིས་སུ་རང་རང་གི་སྣང་བ་དང་མཐུན་པའི་སྤྲུལ་པ་འཕྲོ་བས་དོན་མཛད་པ་ལས། འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པའི་དུས་སུ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་སྤྲུལ་པ་བྱོན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྔ་མ་ལས། གཙང་མའི་གནས་དག་སྤངས་པ་ཡི། །འོག་མིན་གནས་མཆོག་ཉམས་དགའ་བར། །» «ཡང་དག་སངས་རྒྱས་དེར་སངས་རྒྱས། །སྤྲུལ་པ་པོ་གཅིག་འདིར་སངས་རྒྱས» «༼༡༽«། །ཞེས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་དུས་ན་གཤིས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་དུ་བཞུགས་པའི་འཆར་གཞིའི་ཆ་ལས། ཕྱི་གསལ་དུ་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་འཕྲོ་བ་ནི་ཆོས་སྐུ་ལས་གཟུགས་སྐུར་བཞེངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་དུས་ན་སྟོན་པ་ནི་མངའ་དབང་རྫོགས་པའི་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །གནས་ནི་ཆོས་དབྱིངས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །འཁོར་ནི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས་སོ། །དུས་ནི་བཞི་«༼༢༽«རྫོགས་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་དུས་སོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས་མ་ངེས་པའི་དུས་ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་གནས་སྐབས་ན། སྟོན་པ་ནི་རྒྱལ་ཚབ་ཀྱི་སྟོན་པ་རིགས་ལྔ་གང་ཆེན་མཚོའོ། །གནས་ནི་རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་སྟེ་རང་གསལ་དག་པའི་འོག་མིན་ནོ། །ཆོས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་གོ» «།འཁོར་ནི་ཉིད་ལས་མི་གཞན་པ་རང་སྣང་གི་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་དང༌། མཁའ་འགྲོ་དང་རིག་འཛིན་ལ་སོགས་པ་ས་བཅུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཚུངས་པའོ། །དུས་ནི་རྒྱུན་གྱི་འཁོར་ལོའོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་རྒྱ་མཚོ་ལས། རང་སྣང་རྒྱལ་བ་སེམས་སྩོགས་དང༌། །སེམས་དཔའ་ཆེ་དང་འཇོམས་པ་ཆེ། །དང་པོའི་རྒྱལ་བ་ས་རྒྱལ་བ། །ཞེས་པ་དང༌། འཇུག་པ་ལས། ཞི་སྐུ་དཔག་བསམ་ཤིང་ལྟར་གསལ་གྱུར་ལ། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཇི་བཞིན་རྣམ་མི་རྟོག» «།འགྲོ་སྒྲོལ་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་འབྱོར་སླད་རྟག» «།འདི་ནི་སྤྲོས་དང་བྲལ་ལ་སྣང་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང༌། རྒྱུད་བླ་མ་ལས།

以下是直譯： "化身唯一此處覺。" 如是從色究竟剎土向十方無邊無際的六道眾生處，隨各自顯現而放射化身利益眾生。例如在此贍部洲百歲時期示現釋迦牟尼佛的化身。如前所說： "舍離凈妙諸處所， 色究竟處最勝妙， 正等正覺于彼覺， 化身唯一此處覺。" 此外，法身時以本性自生智慧的體性、自性、大悲三者安住，從其顯現基礎中向外明顯地放射兩種色身，稱為從法身中現起色身。法身時的導師稱為具足威力的導師普賢如來。法是自性圓滿大圓滿無為法。處所是不可思議的法界。眷屬是自生智慧海的聚集。時間是四圓滿無遷變的時間。如《幻化網》中所說的"無定時"。 報身階段，導師是繼承者導師五部佛海。處所是嚴密莊嚴，即自明清凈的色究竟天。法唯是大乘。眷屬是與自身無別的自顯佛陀、菩薩等，以及與十地菩薩同等的空行持明等。時間是相續輪。《幻化海》中說： "自顯佛及心等， 大菩薩大降伏， 初佛勝地勝者。" 《入中論》中說： "寂靜身如如意樹， 猶如如意寶無念， 為度眾生世間住， 此于離戲中顯現。" 《寶性論》中說：

འདི་ནི་སྤྲོས་དང་བྲལ་ལ་སྣང་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང༌། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་འཆི་བའི་བདུད་བཅོམ་དང༌། །ངོ་བོ་མེད་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་རྟག» «།ཅེས་པ་དང༌། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། མཚན་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང༌། །དཔེ་བྱད་བརྒྱད་ཅུའི་བདག་ཉིད་འདི། །ཐེག་ཆེན་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱིར། །ཐུབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུར་བཞེད། །ཅེས་པ་དང༌། དེའི་འགྲེལ་པ་ལས། མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང༌། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུའི་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཤིན་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར། ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །སྤྲུལ་པ་སྐུའི་སྟོན་པ་ནི་མ་དག་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་འདྲེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས། དེད་དཔོན་དམ་པའི་སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གནས་ནི་གདུལ་བྱའི་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་པས་ངེས་མེད་དུ་མའོ། །འཁོར་ནི་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་གདུལ་བྱ་ཚད་མེད་པའོ། །ཆོས་ནི་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྟེ་སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་དང་སྦྱར་» «བའོ། །དུས་ནི་འདས་པ་དང༌། ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང༌། མ་འོངས་པ་སྟེ། གསུམ་པོ་གང་ཡང་རུང་བའོ། །ཁྱད་པར་དུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཞི་འཛོམ་པས་ཆོས་འབྱུང་བ་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ཞེས་བྱའོ། །འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་དོན་མཛད་པ་སྟེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། གང་གིས་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་པར། །འགྲོ་ལ་ཕན་པ་སྣ་ཚོགས་» «དག» «།མཉམ་དུ་མཛད་པའི་སྐུ་དེ་ནི། །ཐུབ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་རྒྱུན་མི་འཆད། །ཅེས་» «སོ། །སྐུ་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་རོ་གཅིག་པས་སྣང་མི་སྣང་ལས་འདས་ཀྱང༌། དེའི་ངང་ནས་ཐུགས་རྗེའི་རྩལ་ལས་རོལ་པ་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཤར་བས་ལོངས་སྐུ་དང༌། སྤྲུལ་སྐུར་བཏགས་པ་དེ། འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུའི་མིང་གིས་བཏགས་པ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ཁང་པར་བྱུང་དུས། ནང་དུ་ཉི་མ་ཤར་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །ལོངས་སྐུ་དངོས་ནི་ཆོས་སྐུའི་དུས་ཀྱི་རིག་པའི་རང་བཞིན་གསལ་བ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཆ་འཆར་གཞིར་བཞུགས་པ་དང༌། སྤྲུལ་སྐུ་དངོས་ཐུགས་རྗེའི་འཆར་གཞིའི་ཆ་ཡེ་ཤེས་སུ་བཞུགས་པ་དེ་ཡིན་པས།

以下是直譯： 《寶性論》中說： "法自在勝死魔， 無自性故世間恒常護。" 《現觀莊嚴論》中說： "三十二種相， 八十隨好體， 大乘近受用， 故許報身佛。" 其釋中說："此三十二種妙相和八十種隨好之體性，由於近受用大乘法的殊勝喜樂，故是能仁佛世尊的圓滿受用身。" 化身的導師，相對於引導不清凈眾生而言，稱為殊勝船長導師。處所是隨所化眾生世界而不定。眷屬是無量天人等所化眾生。法是各種乘，隨眾生根機而應用。時間是過去、現在、未來三者之一。特別是四種圓滿聚集而法生起時稱為現在時。利益眾生直至輪迴盡。《現觀莊嚴論》中說： "盡輪迴際中， 廣作諸利益， 此身即稱為， 能仁化身續。" 三身融於法身一味，超越顯現不顯現，然從其中大悲力的游舞顯現兩種色身，稱為受用身和化身。這是以因名稱果，如陽光入室時說太陽升起一樣。 真正的受用身是法身時智慧自性明朗任運成就的顯現基礎，真正的化身是大悲顯現基礎的智慧安住。

སྤྲུལ་སྐུ་དངོས་ཐུགས་རྗེའི་འཆར་གཞིའི་ཆ་ཡེ་ཤེས་སུ་བཞུགས་པ་དེ་ཡིན་པས། སྐུ་གསུམ་དབྱེར་མེད་གཅིག་ཡིན་ཏེ། རང་ཤར་ལས། སྐུ་གསུམ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ལས། །དུ་མར་སྣང་བར་འཕྲུལ་པ་ཡིན། །ཆོས་སྐུ་བསམ་པའི་ཡུལ་དང་བྲལ། །ལོངས་སྐུ་རྣམ་རྟོག་བདུད་དང་» «བྲལ། །སྤྲུལ་སྐུ་མཚན་མའི་ཆོས་དང་བྲལ། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཆོས་སྐུ་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཟང་ཐལ་བའི་རིག་པ། རོལ་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ། ལོངས་སྐུ་རང་བཞིན་གསལ་བའི་ལྷུན་གྲུབ། རོལ་པ་མཚན་དཔེས་བརྒྱན་པའི་རིགས་ལྔ། སྤྲུལ་སྐུ་ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འཆར་གཞིའི་ཆ། རོལ་པ་གང་ལ་གང་འདུལ་དུ་སྣང་བའི་སྟོན་པ་སྟེ། སྐུ་གསུམ་དང་རོལ་པ་ཕྱེད་པར་གཅེས་སོ། །མ་ཕྱེད་ན་སྐུ་གསུམ་ངོ་བོ་གཅིག་པས། སྤྲུལ་སྐུ་དང་ལོངས་སྐུ་གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་བ་ལྟར་ཆོས་སྐུ་སྣང་བར་ཐལ་བ་དང༌། ཆོས་སྐུ་མི་སྣང་བ་ལྟར་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་མི་སྲིད་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དེ། ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་ངེས་ལས། རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་ལ་ནི་འདི་འཐད་པ་མ་ཡིན་པས། ཞེས་བསྒྲིབས་མ་བསྒྲིབས་ཆ་གཉིས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པ་བཤད་པས་གནོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་སྐུ་ལ་སྐུ་གསུམ་ཡོད་པས། གཟུགས་སྐུའི་རོལ་པ་གཉིས་ཕྱིར་གསལ་དུ་གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་བ་འདི་འཐད་དེ། ཤེལ་ལ་ནང་འོད་ལྔ་ཡོད་པས་རྐྱེན་ཉི་ཟེར་དང་འཕྲད་དུས་འོད་ལྔ་ཕྱིར་གསལ་དུ་འཆར་བ་འཐད་པ་བཞིན་ནོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དེ་ཕྱིར་རང་གཤིས་འདུག་ཚུལ་ལ། །ངོ་བོ་ཉིད་དང་རང་བཞིན་དང༌། །ཐུགས་རྗེ་ཡི་ནི་སྣང་བ་དག» «།བློ་ཅན་རྣམས་ལ་སྣང་» «བའོ། །ངོ་བོ་གང་དུ་མ་གྲུབ་པས། །རང་བཞིན་སྣང་ཆ་གསལ་བར་སྣང༌། །ཐུགས་རྗེའི་ཆ་ལས་ཡེ་ཤེས་གཉིས། །བྱ་དང་བྱེད་པ་མེད་པར་ཤར། །ཤར་སྣང་བློ་རིམ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར། །ཡེ་ཤེས་མཛད་པ་འདི་ལྟ་བུ། །རྩོལ་སྒྲུབ་རྣམས་དང་བྲལ་བར་སྣང༌། །ཞེས་སོ། །བློ་རིམ་གཉིས་ནི་ལོངས་སྐུའི་གདུལ་བྱ་དག་པའི་བློ་ཅན་གྱི་ངོར་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཤར་བའི་རོལ་པ་ལོངས་སྐུས་དོན་མཛད་པ་དང༌།

以下是直譯： 因此，三身不可分離為一體。《自現》中說： "三身一體自性中， 幻現種種多樣相。 法身離於思維境， 報身遠離分別魔， 化身解脫相狀法。" 其中，法身本體為空性通透的覺性，游舞為無分別智慧海。報身自性為明朗任運，游舞為莊嚴相好的五部佛。化身為遍及大悲智慧的顯現基礎，游舞為隨機應化的導師。區分三身及其游舞很重要。若不區分，因三身本體為一，則會導致化身和報身如何顯現給所化眾生，法身也應如是顯現的過失；或者如法身不顯現，兩種色身也不可能顯現給所化眾生的過失。因為本體為一的緣故。《決定論》中說："在單一自性中這是不合理的"，以此等理由否定無遮蔽與遮蔽兩個方面等。 如是，法身具有三身，兩種色身的游舞向外明顯顯現給所化眾生是合理的。如同水晶內有五色光，遇陽光時五色光向外明顯顯現一樣。《六界》中說： "故於自性安住中， 本體自性及大悲， 三種顯現於智者。 本體無有成立故， 自性顯相明朗現。 大悲方面二智慧， 無作無為而顯現。 顯現二種智慧故， 智慧事業如是現， 遠離勤勉而成就。" 兩種次第智慧是指：對報身所化清凈智者而言，從自性任運智慧中顯現的游舞報身利益眾生；

བློ་རིམ་གཉིས་ནི་ལོངས་སྐུའི་གདུལ་བྱ་དག་པའི་བློ་ཅན་གྱི་ངོར་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཤར་བའི་རོལ་པ་ལོངས་སྐུས་དོན་མཛད་པ་དང༌། སྤྲུལ་སྐུའི་གདུལ་བྱ་མ་དག་པའི་བློ་ཅན་གྱི་ངོར་ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཤར་བའི་རོལ་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་སྣང་བས་དོན་མཛད་» «པའོ། །དེ་དག་གིས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཐད་པ་དགོད་པ་ཡན་ལག་དང་བཅས་པས་འབྲེལ་པ་བསྒྲུབས་ནས། ད་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡེ་ཤེས་དང་བཅས་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ནི། ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །རོལ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མཚོ། །གདོད་མའི་དབྱིངས་ན་ཐིག་ལེ་གཅིག་ཏུ་བཞུགས། །» «རིག་པའི་ངོ་བོ་ཡེ་ནས་དག་པ་ཆོས་སྐུའི་སྙིང་པོར་གནས་པ་དེ་འདིར་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཀ་དག་ཆོས་སྐུ་རིན་པོ་ཆེའི་གསང་བའི་སྦུབས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་བཞུགས་པས་བསམ་བརྗོད་དམིགས་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། འཆར་གཞིའི་ཡེ་ཤེས་གཏིང་གསལ་ཕྲ་བའི་ཆ་ཙམ་ལས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་རིས་ཅན་སོ་སོར་གྲུབ་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་ལས་ངོ་བོ་སྐུར་གནས་པས་སྐུ་གསུམ་སོ་སོའི་འཆར་གཞི་ལས་མཚན་མ་རིས་ཅན་དུ་མ་ཡིན། རང་བཞིན་འོད་དུ་གསལ་བའི་འཆར་གཞི་ལས་ཁ་དོག་རིས་ཅན་དུ་མ་ཡིན། ཐུགས་རྗེ་ཡེ་ཤེས་སུ་འཆར་གཞིའི་ཆ་ལས་རྣམ་པ་ཡུལ་ལ་མི་འཇུག་པས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སོ་སོའི་ཆ་ཙམ་དང༌། སྐུ་གསུམ་སོ་སོའི་ཆ་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་དངོས་སུ་བཞུགས་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྐུར་གནས་པས། །ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་སྤྲུལ་པའི་ཆར། །མ་ཕྱེད་འབྱེད་པ་མེད་པའི་ཚུལ། །བབས་ལས་གྲུབ་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང༌། །སྐུ་མདོག་ལ་སོགས་བློ་ཡུལ་མེད། །རང་བཞིན་འཆར་བྱེད་འོད་ཀྱི་ཚུལ། །དཀར་དམར་སེར་དང་ལྗང་མཐིང་ལས། །མཚན་མ་རིས་ཅན་མ་ཡིན་པར། །རིས་མེད་ཤེས་བྱའི་བབས་ལས་གྲུབ། །ཐུགས་རྗེ་འཆར་གཞི་སྣ་ཚོགས་ལས། །འདི་འདྲ་གཅིག་ཏུ་ངེས་མེད་» «པས། །

以下是直譯： 兩種次第智慧是指：對報身所化清凈智者而言，從自性任運智慧中顯現的游舞報身利益眾生；對化身所化不清凈智者而言，從遍及大悲智慧中顯現的游舞化身利益眾生。 以上通過詳細闡述身與智慧的合理性及其支分建立了關聯。現在廣說有關聯的身與智慧的分類，分三部分。首先廣說法身及其智慧： 法身本體是自生智慧， 游舞是一切遍知智慧海， 安住本初界中唯一明點。 覺性本體本來清凈安住於法身精華，此處顯現即稱為本凈法身珍寶秘密空間。身與智慧不可分離的唯一明點離戲論而安住，超越思維言說所緣境，唯佛獨自行境。從顯現基礎智慧深明細微的部分，絲毫沒有身與智慧各自成立的相狀。從本體、自性、大悲三者中，本體安住為身，故非三身各自顯現基礎的相狀；從自性光明顯現基礎，非有色相狀；從大悲顯現為智慧的部分，相不趨入境，故無身與智慧各自的部分，三身各自的部分本體、自性、大悲直接安住。《超越》中說： "此亦本體安住身， 法報化身各部分， 無分別無可分別， 自然成就之理中， 身色等無心行境。 自性顯現光明相， 白紅黃及綠藍等， 非為相狀有形體， 無相智境自然成。 大悲顯基種種中， 非定如是唯一相。"

འདི་འདྲ་གཅིག་ཏུ་ངེས་མེད་» «པས། །སྣ་ཚོགས་སྣང་ཕྱིར་གཞི་ཞེས་བྱ། །ཞེས་པ་དང༌། ཆོས་སྐུ་ཉག་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་ནས་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས་ཟད་པའི་སར་མཐར་ཐུག་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། འབྲས་བུ་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཀྱང༌། །ཆོས་རྣམས་ཟད་སར་ཕྱིན་པ་དང༌། །རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡང་འཇིག» «།འདི་དུས་བླ་མའི་མན་ངག་» «ནུབ། །ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི་མཐའ་སྟོངས་པས། །ཆོས་སུ་སྣང་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་ཆད་པས། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །མདོར་ན་གང་ཡང་གནས་པ་མེད། །སོང་བ་མེད་པས་འོང་མེད་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དུས་གསུམ་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ངས་བསྟན་ཁྱོད་ཀྱིས་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་གཟུང༌། །ཆོས་སྐུ་སྟོང་གསལ་ཁྱབ་པའི་གདངས་སུ་གོམས་པས་རང་ལུས་གཅིག་ཏུ་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །འདིའི་དུས་ན་ཆོས་སྐུ་ཉག་གཅིག་ཏུ་གནས་པས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐོག་མའི་མགོན་པོར་གྲུབ་ལ། དེའི་ངང་ལས་གཞན་དོན་འཆར་བས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། འདི་ནི་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་འབྲས་བུ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ངོ་བོར་རང་འདུག་ཡིན། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འདི་ལ་སུ་གོམས་དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉིད་དུའང་འགྱུར། །» «ཐོག་མའི་མགོན་པོ་དྲི་མེད་དག་པ་འོད་ཀྱི་སྦུབས་ནས་རང་བྱུང་ཤར་བས་» «ནི། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་མཛད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡང་གསང་མཆོག་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་སྟེ། །དེ་ལས་མི་ལྡོག་ཤེས་པའི་རྣལ་འབྱོར་བློ་རྩལ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་སྐལ་བ་ཅན། འབྲས་བུ་ཀུན་གྱི་ཚད་དུ་ཕྱིན་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་སྐུ་ཉིད་གསལ་བར་བསྟན་པ་ལ། རྟེན་ཆོས་སྐུ་དངོས་དང༌། བརྟེན་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། རྟེན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བཤད་པ་ལ་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག» «དབྱེ་བ་གསུམ་ལས། ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་དབྱིངས་དག་པ་གཉིས་ལྡན་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་གཏིང་གསལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ངོ་བོ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་སྟེ། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། འགྱུར་མེད་འགག་མེད་ཁྱབ་པ་གསུམ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ངོ་བོའོ། །ཞེས་སོ། །

以下是直譯： "因非定如是唯一相， 種種顯現故稱基。" 就法身唯一本體而言，不成立任何相，究竟於盡地。同論中說： "雖不能言說果位， 諸法抵達盡滅處， 自宗究竟亦崩潰， 此時上師教言沒。 見修行為邊際空， 無有顯現為法者。 身與智慧斷絕故， 無有佛陀無眾生。 總之無有任何住， 無有去故無有來。" 《六界》中說： "三時所生果我說，汝當善加憶持之。 法身空明遍響熟，自身解脫成一體。" 此時唯一安住法身，故成就普賢最初怙主。從其境中顯現利他，稱為金剛持。同續中說： "此乃三時諸佛果，本體自住普賢性。 誰修諸佛此果位，即成具德金剛持。 最初怙主無垢凈，自生光明空間現。 諸佛事業之本體，獲得最勝大密身。 不退瑜伽智慧者，具足智力有福緣， 諸果圓滿至究竟，與我普賢同等運。" 如是明示法身，分為所依法身本身和能依智慧的廣泛分類兩部分。解釋所依法身份為本體、詞義、分類三部分。法身本體是具有界清凈二者、遠離一切戲論邊際、深明自生智慧覺性的不變本體。《覺性自現》中說： "不變不滅及遍滿， 三者即是法身體。"

ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ངོ་བོའོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི་མཐར་ཐུག་གི་གཉེར་བྱ་སྟོང་གསལ་ཀ་དག་གི་ཆོས་ཡིན་པ་དང༌། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆར་གཞིའི་ལུས་སམ་དབྱིངས་ཡིན་པས་ན་ཆོས་སྐུ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། མི་འཇིག་སྟོང་དང་གསལ་བ་གསུམ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ངེས་ཚིག་གོ» «།ཞེས་སོ། །དབྱེ་བ་ལ། རང་ངོ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ལས་འདས་པས་དབྱེར་མེད་ཀྱང༌། ཡོན་ཏན་གྱི་ཆའམ་ལྡོག་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ནས་དབྱེ་བ་མི་འགལ་བས། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་དབྱེ་ན། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔའི་རང་བཞིན་སྤྱིར་དབྱེ་བ་དང༌། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ལྔའི་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པས་དབྱེ་ན། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཆོས་སྐུའི་གནས་སྐབས་ན། ཞིང་ཁམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། གནས་བསམ་ངོ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད། ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་གཡོ་བ་ཆེན་པོ། འཁོར་སྣ་ཚོགས་རང་བཞིན་མི་གཉིས་པ། བསྟན་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། དུས་གང་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཆོས་སྐུའི་ལོངས་སྐུའི་གནས་སྐབས་ན། ཞིང་ཁམས་རྡུལ་དང་བྲལ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པ། གནས་དྲན་པ་ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ཆོད་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་འདུན་པ་མེད་པ། འཁོར་སྟོང་པ་རང་སྣང་གི་བྱེད་པ་ཅན། བསྟན་པ་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ། དུས་རྟག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཆོས་སྐུའི་སྤྲུལ་སྐུའི་གནས་སྐབས་ན། ཞིང་ཁམས་སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་རྒྱ་མ་ཆད་པ། གནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆར་གཞིའི་ཆར་གནས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་འགག་པ་རང་གསལ་བ། འཁོར་རིས་མེད་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་རང་ལ་གྲུབ་པ། བསྟན་པ་རང་བཞིན་མ་བཅོས་པ། དུས་སྙིང་པོ་མངོན་པར་སྣང་བའོ། །རང་ཤར་ལས། གསལ་དང་གདངས་དང་མ་འདྲེས་གསུམ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །དཔག་མེད་དམིགས་མེད་འཛིན་པ་མེད། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་གནས་ཡིན་ནོ། །འགག་མེད་ཞེན་མེད་ཆགས་པ་མེད། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་སྤྱོད་པའོ། ལྷང་ངེ་ལྷན་ནེ་ཡེང་བ་མེད། །» «ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་བསྒོམ་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ལྔར་དབྱེ་བ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས།

以下是直譯： 詞義是：因為是究竟所求的空明本凈法，且是一切身與智慧的顯現基礎之身或界，故稱法身。同續中說： "不壞空性及明三， 即是法身之詞義。" 分類：雖然自性超越戲論邊際而無可分，但就某些功德方面或角度而言，分類並不矛盾。作為區分的支分可分為：總的五種圓滿自性之分類，和別的身語意功德事業五種自性之分類兩種。 首先，以幻化分類：在法身的法身階段，有不可思議剎土、超越心念的法性住處、大不動三摩地、種種眷屬無二自性、不可言說法性教法、任何時候都不變的法性。在法身的報身階段，有離塵無垢剎土、斷除意識分別的住處、無心所意願的三摩地、空性自現作用的眷屬、完全清凈所緣的教法、非常住的法性。在法身的化身階段，有空性無所不遍的剎土、安住一切顯現基礎的住處、不滅自明的三摩地、無偏三身自成的眷屬、自性無作的教法、本質明現的時間。 《自現》中說： "明、響及無雜三， 即是法身之境界。 無量無緣無執著， 即是法身之住處。 無滅無著無貪著， 即是法身之行為。 明朗清晰無散亂， 即是法身之修持。" 等等廣泛宣說。 分為身語意功德事業五種：《超越》中說：

སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ལྔར་དབྱེ་བ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྐུ་དང་གསུང༌། །ཐུགས་དང་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་སོ། །སྐུ་ནི་སྟོང་དང་གསལ་བ་དང༌། །མཚན་མ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །གསུང་ནི་སྒྲ་ཚིག་མིང་བྲལ་» «ནས། །བརྗོད་མེད་«༼༡༽«གླེང་བ་ཉིད་དང་བྲལ། །ཐུགས་ནི་བསམ་དང་འགྱུ་མེད་པས། །འཕྲོ་ཞིང་དཔྱོད་པ་རྣམས་ལས་འདས། །ཡོན་ཏན་ཕྱིར་འོང་ལྡོག་པ་» «མེད། །དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཁྱབ་པ་དང༌། །རང་བཞིན་བཅོས་པ་མེད་པའོ། །» «ཕྲིན་ལས་མ་བྱུང་མ་སྐྱེས་པ། །ཤུགས་འབྱུང་བ་དང་འགག་པ་མེད། །མ་བྱས་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། གཅིག་འབྱུང་གཉིས་འབྱུང་ཐམས་ཅད་འབྱུང༌། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཡིན། །བསྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབས་ཟིན་སྒྲུབ་པ་རྫོགས། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ཕྲིན་ལས་ཡིན། །ཕྱི་མེད་ནང་མེད་དབྱིངས་སུ་མེད། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་རང་ལུས་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བརྟེན་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རིམ་པ་ལ། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང༌། ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། སྤྱིར་མཐར་ཐུག་གི་ཀ་དག་ཆོས་སྐུ་ཉག་གཅིག་ཏུ་གྲོལ་དུས། གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་གྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཕྱིར་གསལ་གྱི་འཆར་གཞི་བྱེད། མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དག་པའི་གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་བ་སྟོན། ཤེས་བྱའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མ་དག་པའི་གདུལ་བྱའི་རེ་བ་སྐོང་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལྟར་གྲོལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཐུགས་རྗེ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །གཞི་ལ་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་འཆར་གཞི་བྱེད། །མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །རྐྱེན་གྱིས་དག་པ་མིན་པར་བྱེད། །ཤེས་དང་ཤེས་བྱའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །མོས་གུས་ཅན་ལ་དངོས་གྲུབ་སྟེར། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་གསུམ་ལས་དང་པོ་ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བཤད་པ་ལ། མདོར་བསྟན་པ་དང༌། རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ཡང་སེམས་ཉིད་སྨིན་པའི་ཚེ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་གཞི་གནས་ཏེ། །ཀ་ནས་དག་པས་དྲི་མ་ཟད། །ངོ་བོ་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་པ་མེད། །» «འཆར་བྱེད་མ་འགགས་ལྷུན་གྲུབ་བོ། །རང་བཞིན་འདི་འདྲ་ངེས་པ་མེད། །ཀུན་ལ་ཁྱབ་པས་ཐུགས་རྗེ་སྟེ། །

以下是直譯： 分為身語意功德事業五種：《超越》中說： "法身即是身與語， 意及功德與事業。 身乃空性及明性， 無相自性為本質。 語離聲詞及名稱， 超越言說及談論。 意無思維及變動， 超越散動與觀察。 功德無有返回轉， 界與智慧遍一切， 自性本來無造作。 事業無生亦無起， 任運而生無滅盡， 無作無為而成辦。" 《自現》中說： "一生二生皆生起， 即是法身之功德。 無需修證已成就， 即是法身之事業。 無外無內界中無， 即是法身之自身。" 等等如是宣說。 關於所依智慧的次第，分為總說和別說法身智慧兩部分。總的來說，當究竟本凈法身唯一解脫時，基住的三種智慧作為身與智慧外顯的基礎，具相智慧向清凈所化顯現，所知智慧滿足不凈所化的願望。《超越》中說： "如是解脫心性中， 並非無有大悲心。 基中安住之智慧， 自然力用作顯基。 具相執持之智慧， 因緣使之非清凈。 能知所知之智慧， 賜予信者諸悉地。" 如是三者中，首先解釋法身智慧分為略說和廣說兩部分。略說即同續中說： "又復心性成熟時， 安住法身為基礎。 本來清凈垢盡除， 本體原無有迷亂。 顯現不滅任運成， 自性如是無定相。 遍及一切即大悲，

རང་བཞིན་འདི་འདྲ་ངེས་པ་མེད། །ཀུན་ལ་ཁྱབ་པས་ཐུགས་རྗེ་སྟེ། །འཁོར་བ་འདས་པ་ཆད་པ་མིན། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ་ཀ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་སྟོང་ཆ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བས་དབྱིངས་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག» «རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་གསལ་ཆ་ཡོན་ཏན་གྱི་གཞི་མར་གྱུར་པ། ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འཆར་ཚུལ་མ་འགགས་པའི་སྒོར་གནས་པས་གཟུགས་སྐུ་ཡེ་ཤེས་དང་བཅས་པའི་དྭངས་འབྱེད་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ངོ་བོ་ཀ་དག་ཡེ་ཤེས་ལ། །མ་རིག་པ་ཞེས་སྲིད་མིང་མེད། །གཅིག་དང་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་མཐའ་མེད། །བརྟགས་པས་ཡོད་མེད་གྲུབ་པ་མེད། །གང་དུ་མ་ཕྱེའི་ཆོས་ཉིད་ལས། །ཡེ་ཤེས་ཙམ་དུའང་གྲུབ་པ་མེད། །» «ཚིག་མེད་བརྗོད་པར་གྲུབ་པ་མེད། །མཐའ་ལ་མི་གནས་རང་རིག་དག» «།བརྗོད་ཚིག་མིང་གི་མཐའ་ཟད་པའོ། །རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་གྱི་གྲངས་མེད་ལ། །གཉིས་སྣང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་མེད། །མཚན་ཉིད་གང་དུའང་ཕྱེ་བ་མེད། །ཡུལ་རྐྱེན་རགས་པ་རང་ཟད་པའོ། །ཡེ་ནས་མེད་པས་དག་པས་དག །འཁྲུལ་རྟོག་འགགས་པས་ཅིར་མི་མཛད། །མ་སྐྱེས་པས་ན་»«འགག་སྟོང་ངོ་«༼༡༽«། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ཞེས། །མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཡུལ་དག་ངེས་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །རྩལ་དང་ཡོན་ཏན་འགག་མེད་པས། །རོལ་པ་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ལས། །སྣ་ཚོགས་རྫོགས་པའི་གཞི་མའོ། །མེད་ཕྱིར་སྣང་ལ་སྣང་ཕྱིར་སྟོང༌། །སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་ཡན་ལག་ཅན། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་དག་ཡུལ་ལོ། །འདི་ལྟར་གཞི་ཞེས་མངོན་པར་གནས། །རང་བཞིན་»«རྡུལ་བྲལ་དག་པ་ལས«༼༡༽«། །ངོ་བོའི་ཆ་ནས་བརྟགས་པས་སྟོང༌། །ཡན་ལག་སྤྲོས་ཕྱིར་མཁྱེན་པ་རྫོགས། །རང་གནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །འདི་ལ་སྤང་བླང་གཉིས་མེད་པའོ། །ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ཡེ་ཤེས་ལས། །མི་མཛད་སྣ་ཚོགས་འཆར་བའི་སྒོ། །མཛད་པ་ལྟར་སྣང་ངོ་བོར་རྫོགས། །ཆོས་སྐུ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ལས། །ཡེ་ཤེས་མཁྱེན་པ་རྫོགས་པའི་» «ཆ། །ཤུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཆར། །དེ་མེད་འཁོར་འདས་སྟེ་«༼༢༽«ཆད་པས། །མཁྱེན་པས་རིག་ཅིང་གསལ་བའོ། །རང་རིག་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ལས། །རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཉིད། །

以下是直譯： 自性如是無定相。 遍及一切即大悲， 輪涅並非有斷絕。" 廣說分三：本體本凈智慧空分離戲論故為界一味明點；自性任運成就智慧明分為功德基礎；大悲遍及智慧顯現方式無礙而住，故為色身及智慧之澄明開顯。《超越》中說： "本體本凈之智慧， 無明之名不存在。 一二數量無邊際， 觀察有無皆不成。 未分法性之本質， 僅是智慧亦不成。 無言說中不成立， 不住邊際自明凈， 言詞名稱邊際盡。 無因緣數不可數， 二現境與有境無， 相狀任何不分別， 境緣粗相自然盡。 本無故凈凈中凈， 迷念息故無所作， 無生故空而寂滅。 自性任成智慧者， 不生不滅無所思， 因為境界無定故。 力用功德無礙故， 僅是遊戲顯現中， 種種圓滿之基礎。 無故顯現顯故空， 顯空雙運具支分， 佛與眾生凈境界。 如是安住名為基。 自性離塵清凈中， 本體方面觀察空， 支分廣故智圓滿， 自住任成之緣故， 於此無有取捨二。 大悲遍及智慧中， 無作種種顯現門， 作為顯現本體圓。 法身空性自性中， 智慧遍知圓滿分， 任運顯現諸有情。 無此輪涅皆斷故， 遍知明瞭而清晰。 自明清凈本體中， 自性力用大悲性，

རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཉིད། །མ་འགགས་འགག་པ་མེད་» «པའོ། །འབྱུང་བ་དག་པའི་ཆ་ལས་ནི། །ལས་སུ་མེད་ལ་གཅིག་རྫོགས་པའི། །ཉི་མ་ལ་ནི་འོད་བཞིན་དུ། །རང་ཆས་སྒྲིབ་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ད་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡེ་ཤེས་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་ནི། ལོངས་སྐུའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་སྟེ། །རོལ་པར་རིགས་ལྔ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔ། །ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀུན་གང་བར་སྣང་བ་ཡིན། །རིག་པའི་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཆ་ནི་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལོངས་སྐུ་དངོས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་ལ། དེའི་ཆ་ལས་རོལ་པར་ཕྱིར་གསལ་དུ་རིགས་ལྔ་སོ་སོའི་སྐུ་མངོན་པར་སྣང་བས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀུན་ཁྱབ་པ་ནི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་བཅས་པ་རོལ་པའི་ལོངས་སྐུ་གང་ཆེན་མཚོ་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངའ་བདག་ཏུ་རང་བྱུང་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདི་ལ་རྟེན་སྐུའི་རང་བཞིན་དང༌། བརྟེན་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་གཉིས་ལས། རྟེན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག» «དབྱེ་བ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ནི་ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་མཚན་དཔེར་ལྡན་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། ཁ་དོག་མ་འདྲེས་སོ་སོའི་མཚན་འཛིན་པ། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་འོད་ཟེར་འཕྲོ། །ཡབ་དང་ཡུམ་དང་སྐུ་ཡི་ཆ་ལུགས་འཛིན། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སྐུ་ཡི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། གསལ་ལ་མ་འདྲེས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པས་ལོངས། །སྣང་བ་ལྔ་ཉིད་མཚན་མ་མེད་པས་སྤྱོད། །དམིགས་མེད་དོན་ལ་ཅིག་ཆར་སྣང་བས་» «རྫོགས། །སྟོང་ཉིད་མ་འགགས་སོ་སོར་གསལ་བས་པ། །སྣང་བ་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པས་སྐུ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ལྔ་ཚན་གསུམ་ལས། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔར་དབྱེ་ན། སྐུ་གསུམ་ལ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་དབང་གིས་ཆོས་བཅོ་ལྔར་གནས་པ་ལས། ལོངས་སྐུའི་ཆོས་སྐུའི་གནས་སྐབས་ན། སྟོན་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་གངས་ཆེན་མཚོ། དེའི་བཞུགས་ཚུལ་ཕྱི་ནས་བལྟས་ན་ནང་གསལ། ནང་ནས་བལྟས་ན་ཕྱི་གསལ། མདུན་དང་རྒྱབ་ཏུ་མེད། ཞལ་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ཏུ་ཐལ་ལེ་བའོ། །

以下是直譯： 自性力用大悲性， 無礙無有遮止故。 清凈元素之分中， 無作而成一圓滿， 如同太陽之光芒， 自然無有諸障礙。" 如是宣說。 現在闡述具智慧的圓滿報身： 報身本體自性任運成就， 遊戲五部五智諸相， 遍滿虛空界而顯現。 覺性自性任運成就之分即是功德圓滿本性的實際報身，與法身本體不可分離。從其方面作為遊戲外顯五部各自身相明顯顯現，遍滿虛空界，即具有五種執持相之智慧的遊戲報身，稱為自然生起的一切壇城之主宰大象湖。 這裡分為所依身之自性和能依智慧之自性廣說兩部分。所依圓滿報身份為本體、詞義和分類三方面。本體是任運智慧之身，顯而無自性，具相好。《自現》中說： "色彩不雜各執相， 相好莊嚴放光芒， 父母身相皆具足， 此為圓滿報身相。" 詞義如同續中所說： "明晰無雜遍一切故為受用， 五種顯現無相故為享， 無緣之義頓時顯故為圓滿， 空性無礙各別明故為報， 顯現各別執持相故為身。" 分類有三組五種。若分為五種圓滿：三身以變化力安住十五法中，報身法身階段中，導師毗盧遮那大象湖，其安住方式從外看內明，從內看外明，前後無別，面向十方皆明瞭。

ཞལ་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ཏུ་ཐལ་ལེ་བའོ། །དེའི་ཞིང་ཁམས་ཕྱག་མཐིལ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ལ་མངའ་མཛད་པའོ། །གནས་རྣམ་དག་སྟུག་པོ་བཀོད་པ། འཁོར་ཉིད་ལས་མི་གཞན་«༼༡༽«པ། བསྟན་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་བ། དུས་རྟོགས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །ལོངས་སྐུའི་ལོངས་སྐུའི་གནས་སྐབས་ན། སྟོན་པ་རིགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་སོ་སོའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཐ་དད་ལ་རང་བཞིན་གཅིག་པ། ཞིང་ཁམས་སོ་སོའི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྲངས་མེད་པ། གནས་འོག་མིན་འཐུག་པོ་བཀོད་པ། འཁོར་སོ་སོའི་རིགས་ལྔ། བསྟན་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ། དུས་སྣང་བ་འདུ་བ་མཆེད་པའོ། །ལོངས་སྐུའི་སྤྲུལ་སྐུའི་གནས་སྐབས་ན། སྟོན་པ་རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་སོ་སོའི་གཙོ་བོ་ལྔ། དེའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་ཅིང་གསལ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པའོ། །དེའི་ཞིང་ཁམས་ལྷ་དང་ལྷ་མོ་འབུམ་ཕྲག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རང་གནས་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད། གནས་གང་གིས་ཀྱང་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་བདེ་ཆེན་ལྕང་ལོ་ཅན་ཡེ་ཤེས་དག་པའི་གནས། འཁོར་རང་སྣང་བའི་སངས་རྒྱས་དང་དཀྱིལ་འཁོར་སོ་སོ། དུས་རིག་པ་རང་སྣང་བའི་དུས་སོ། །རིགས་ལྔར་དབྱེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་ཡང་རིགས་ནི་ལྔར་སྣང་» «ཞིང༌། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་དང་ནི། །རྡོ་རྗེའི་རིགས་དང་རིན་ཆེན་རིགས། །པདྨའི་རིགས་དང་ལས་ཀྱི་རིགས། །ཞེས་པ་དང༌། རྣམ་སྣང་དང་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས། །དེ་བཞིན་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་དང༌། །སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དོན་གྲུབ་བོ། །ཞེས་སོ། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ལྔར་དབྱེ་བ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལོངས་སྐུ་ལ་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས། །ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ལྔ་ཡིན་ནོ། །སྐུ་ནི་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད། །གསལ་དང་གསལ་བྱེད་རིག་པས་ཁྱབ། །གསུང་ནི་རང་བྱུང་རང་སྣང་དང༌། །སྤྲོ་བསྡུ་རྣམ་པའི་འཁོར་ལོའོ། །ཐུགས་ནི་རྒྱུན་མེད་གཟིགས་པ་དང༌། །མཁྱེན་པའི་རྩལ་དང་དགོངས་པའོ། །ཡོན་ཏན་མཚན་དཔེ་རྫོགས་པ་ལ། །དགོངས་གསལ་མངོན་ཤེས་རྫོགས་པའོ། །འཕྲིན་ལས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལས། །ཕྱི་ནང་གསང་བ་རྣམས་སྤྲོས་ཏེ། །སོ་སོའི་རིགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང༌། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང༌། །

以下是直譯： 面向十方皆明瞭。其國土掌中掌控二十一個世界。處所為清凈嚴飾剎土，眷屬不異於自身，教法為自生智慧自顯，時間為證悟現前。 報身的報身階段中，導師為各部族主尊。其特徵是本體各異而自性相同，國土為無量各部族壇城，處所為密嚴嚴飾剎土，眷屬為各自五部族，教法為五種遍知智慧，時間為顯現聚集增長。 報身的化身階段中，導師為五部族佛各自的五主尊。其特徵是顯而無自性，明而無分別。其國土中自住無量百千萬億天神天女受用，處所為任何處所都不造作的自性大樂剎土智慧清凈處，眷屬為自顯佛陀和各壇城，時間為覺性自顯之時。 分為五部族，如《自現》中說： "復現五種部族相， 如來部族金剛部， 寶生部族蓮花部， 以及羯磨部族等。" 又說： "毗盧遮那金剛薩埵， 寶生如來無量光， 不空成就如是五。" 分為身語意功德事業五種，如《超越》中說： "報身亦有身語意， 功德事業五種相。 身為顯而無自性， 明與能明遍覺性。 語為自生自顯現， 放收諸相之輪轉。 意為無間之照見， 遍知力用與意趣。 功德相好圓滿中， 意明通智皆圓滿。 事業法輪之所轉， 外內密法廣宣說， 各部族佛菩薩眾，

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང༌། །རང་བྱུང་ལྗགས་ལས་རྣམ་སྤྲོས་ཏེ། །འཁོར་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བརྟེན་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ལོངས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་མཚན་ཉིད་འཛིན། །ཡུལ་དངོས་དག་པས་མེ་ལོང་སྟེ། །འཁོར་འདས་གཟུགས་བརྙན་གསལ་བའོ། །ཕྱོགས་རིས་མེད་པས་མཉམ་པ་ཉིད། །དབང་པོའི་ཡུལ་བསྟན་སོ་སོར་རྟོག» «།འབད་པས་མ་ཡིན་བྱ་བ་གྲུབ། །ཐ་དད་མེད་པས་ཆོས་དབྱིངས་སོ། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་ལྔ་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། །སྟོང་གསལ་རིག་པའི་འབྱུང་གནས་ཏེ། །རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། །སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་ཡུལ་ཉིད་དང༌། །གསལ་བ་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་དང༌། །ཡེ་ཤེས་རིག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གསུམ། །དེ་གསུམ་འཛོམ་པས་དབྱིངས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང་བཅས་པ་ཉིད། ཐལ་འགྱུར་ལས་ཀྱང༌། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་ཡངས་པ་ལ། །མཐའ་དང་དབུས་སུ་མི་དམིགས་པས། །གྲོལ་གཞིའི་ཆོས་ཉིད་དག་པའོ། །ཆོས་ནི་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་» «ལ། །འདས་དང་འཇིག་རྟེན་བྱ་བ་མེད། །རང་བཞིན་གསལ་ཞིང་དག་པའོ། །» «དབྱིངས་ཀྱི་གོ་སྐབས་འབྱེད་པ་ལ། །རང་བྱུང་ཆེན་པོའི་གནས་པའོ། །ཡེ་ནི་རྫོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ། །ཐོག་མ་ནས་ནི་བཅོས་པ་མེད། །ཤེས་པས་འཁོར་འདས་གཉིས་ལས་གྲོལ། །རང་སྣང་རྫོགས་པའི་དགོངས་པའོ། །ཞེས་སོ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་མཚོན་དཔེ་བཅས་པ་ཡང༌། རང་ཤར་ལས། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །དཔེར་ན་མེ་ལོང་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། །གང་བསྟན་རྐྱེན་དེ་འོང་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་རིག་པ་དྲི་མེད་ལ། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྣང་བ་གསལ། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་གཟུགས་བརྙན་ལས། །དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་སྣང་ཆ་རྫོགས། །དཀར་པོ་དྲི་མ་དག་ཕྱིར་འོད། །རང་ཆས་སྣང་སྟེ་འཁོར་འདས་སྦྱོར། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གཟུགས་སྣང་བས། །རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །གསལ་ཞིང་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་གྲོལ། །གྲོལ་འཛིན་མཐའ་ཡི་རྟོག་པ་» «ཟད། །གཞག་མེད་རང་གྲོལ་གཞིར་རྫོགས་པའོ། །ཞེས་སོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། རང་ཤར་ལས། ཆོས་རྣམས་མཉམ་པའི་ངོ་བོ་ལ།

以下是直譯： 各菩薩眾等， 自生舌廣宣說， 向眷屬以自性示現。" 所依智慧之自性分兩部分。略說如該續中言： "報身智慧執持相， 境凈故為如明鏡， 輪涅影像皆明顯。 無偏故為平等性， 根境示現為妙觀， 無勤而成所作智， 無別故為法界智。" 廣說分五： 法界智慧是空明覺性之源。《自現》中說： "法界智慧即， 大空之境界， 明光之顯現， 智慧覺行境， 此三聚稱界。" 本體及詞義，《超越》中亦云： "法界廣大中， 無邊際中心， 解脫基清凈。 法為所行境， 出世間無為， 自性明且凈。 界開啟空間， 大自生安住。 本為圓滿性， 本初無造作。 智脫輪涅二， 自顯圓滿意。" 如鏡智慧及其比喻，《自現》中說： "如鏡智慧者， 譬如鏡圓面， 隨緣所現起， 如是無垢覺， 清凈智慧顯。" 《超越》中說： "如鏡智慧影像中， 形色顯相皆圓滿。 潔白無垢故放光， 自然顯現通輪涅。 諸法影像皆顯故， 名為自覺之智慧。 明空由空而解脫， 解脫執著邊見盡。 無立自解基圓滿。" 平等性智慧，《自現》中說： "諸法平等本性中，

རང་ཤར་ལས། ཆོས་རྣམས་མཉམ་པའི་ངོ་བོ་ལ། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། །མཉམ་རྒྱུ་གཉིས་ལས་མཉམ་རྐྱེན་གསུམ། །མཉམ་པའི་དུས་དང་ཚད་ཀྱིས་སོ། །འདི་ལ་གཉིས་མེད་རིས་དང་བྲལ། །མ་ཕྱེ་མི་འབྱེད་རང་གནས་ཉིད། །མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་ཆོས་ཉིད་ལ། །ཟུག་རྔུའི་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའོ། ། ཉིད་ཅེས་བཅོས་ཤིང་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད། །རང་བཞིན་གནས་པ་ངོ་བོས་སྟོང༌། ། སེམས་ཉིད་རྟོག་པ་ཀུན་ཟད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་གནས་པ་ལས། །དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིས། །འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། ། མཉམ་རྒྱུ་འཁོར་འདས་གཉིས། མཉམ་རྐྱེན་སྣང་བ་དང༌། སྟོང་པ་དང༌། གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པ་གསུམ་ནི། མཉམ་དུས་མཐར་ཕྱིན་འབྲས་བུའི་དུས་སུ་མངོན་དུ་གྱུར་པས། མཉམ་པའི་ཚད་ཟད་སར་སྐྱོལ་བའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། རང་ཤར་ལས། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པར་རྟོགས། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། སོ་སོར་རྟོག་པ་དབང་པོའི་རིགས། །གང་ལ་གང་སྣང་དེ་ཡི་ཆོས། །རིམ་པ་སོ་སོར་གསལ་བའོ། །རྟོག་པས་རང་སྣང་དག་ནས་ནི། །རིག་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ ཉིད། །སོ་སོ་ཞེས་བྱ་བྱེ་བྲག་ལས། །གཉེན་པོའི་ཚུལ་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། །རྟོག་པ་ཞེས་ནི་མཚན་ཉིད་མཐོང༌། །རང་སྣང་འཕེལ་དང་བཅས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཐོག་མར་བྱུང་བ་ལ། །ཤེས་པས་ཉོན་མོངས་སྐྱོན་དག་གོ» «།ཞེས་སོ། །བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། རང་ཤར་ལས། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཅིར་སྣང་རིག་པའི་ངང་དུ་རྫོགས། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། བྱ་བ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ། །འབད་ཅིང་རྩོལ་བ་རང་འགགས་ནས། །ཆོས་ཀུན་རང་གཞག་རང་གྲོལ་ལོ། །རང་གྲོལ་རྫོགས་པའི་གཞི་སྣང་ལས། །ཆ་ཕྲ་རྡུལ་བྲལ་དྲི་མེད་ཐོབ། །རྟོག་དཔྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པ་སྟེ། །གང་གིས་མ་ཕྱེའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །རང་བཞིན་རྫོགས་པས་སྣང་མཐའ་ཟད། །ཅིག་ཅར་རྟོགས་པས་བྱ་བའོ། །གྲུབ་པས་འདོད་པ་བྲལ་བ་ལ། བསྐྱར་དང་ལྡོག་པ་མེད་པའོ། །ཡེ་ནི་གནས་པའི་དོན་ཉིད་དོ། །ཤེས་པས་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་ནི། །ཆོས་རྣམས་ཟད་པའི་སར་ཕྱིན་པའོ། །ཞེས་སོ། །

以下是直譯： 從《自現》中： 諸法平等的本性， 不偏向任何一方。 從《勝義》中： 所謂平等性， 從兩種平等因和三種平等緣， 以平等的時間和程度。 於此無二無分別， 未分不分自住性， 稱為平等法性， 遠離刺痛的戲論。 "性"即無造作無勤求， 自性安住本體空， 心性一切分別已盡。 所謂智慧安住中， 由了悟其特徵， 不住于輪迴和涅槃。 平等因是輪迴和涅槃兩者。平等緣是顯現、空性和了悟無二三者。平等時是在究竟果位時顯現，平等程度是達到盡地。 分別智慧，從《自現》中： 分別智慧， 了悟為離作為的覺知。 從《勝義》中： 分別是根識的類別， 任何顯現即其法， 次第各別明瞭。 由分別凈化自顯， 成為覺知的對境。 "各別"即從差別， 以對治方式生起， "分別"即見其特徵， 伴隨自顯增長。 智慧最初生起時， 以知凈除煩惱過。 成所作智慧，從《自現》中： 成所作智慧， 任何顯現皆圓滿於覺知中。 從《勝義》中： 所謂成所作， 努力勤求自然止息， 諸法自置自解脫。 從自解脫圓滿的基顯中， 獲得離微塵無垢， 超越思維觀察的對境， 未被任何分開的法性。 自性圓滿故顯現邊際盡， 頓悟故為"作為"。 由成就故離欲， 無再次返回。 "本"即安住之義， 由了知而現前， 諸法達到盡地。

ཆོས་རྣམས་ཟད་པའི་སར་ཕྱིན་པའོ། །ཞེས་སོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡེ་ཤེས་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་ནི། སྤྲུལ་སྐུའི་ངོ་བོ་ཐུགས་རྗེའི་འཆར་གཞི་སྟེ། ། རོལ་པར་གང་ལ་གང་འདུལ་དེར་སྣང་ཞིང༌། །ཕྲིན་ལས་ཆེན་པོས་མངའ་དབང་འབྱོར་པ་ཡིན། །འདི་ཡང་ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་དང་གཅིག་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཉིད་དང་དེའི་རོལ་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་མ་དག་པའི་གདུལ་བྱ་སོ་སོ་ལ་སྟོན་པ་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་སྟེ། རྒྱས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ན། རྟེན་སྐུ་དང༌། བརྟེན་པ་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག» «དབྱེ་བ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ནི་མཐུན་པར་སྣང་བ་དང༌། ངེས་པ་མེད་པ་དང༌། ཡུན་ཐུང་བའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། གང་འདུལ་དེ་ལ་དེར་སྟོན་ཅིང༌། །གཞན་དང་མཐུན་པར་སྣང་བ་ལ། །གཞན་གྱི་དོན་ལ་མ་རྨོངས་ཤིང༌། །ཅིར་ཡང་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པའོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ། སྤྲུལ་པ་སྐུའི་ངེས་ཚིག་ནི་འདི་རྣམས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག» «འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཐུན་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ན་ཡང་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། །དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། །བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། །སེམས་ཅན་གྲངས་ལས་འདས་པ་རྣམས་སྒྲོལ་བའི་ཕྱིར་ན་ཡང་སྤྲུལ་བའི་སྐུའོ། །ཞིང་ཁམས་གཅིག་ཏུ་ཡུན་ཐུང་བའི་ཕྱིར་ཡང་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། །ཐུགས་རྗེ་ཕྱོགས་མེད་དུ་འཆར་བའི་ཕྱིར་ཡང་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ་ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་ལས། མཛད་པའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། བྱ་བ་རྫོགས་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ལུས་མ་གྲོལ་ལ་སེམས་ཆོས་སྐུར་སྨིན་ནས་དོན་བྱེད་པ་དང༌། བྱ་བ་བྱེད་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་དབྱིངས་ནས་ཤར་བའི་རྣམ་པར་རོལ་པ་གཉིས་སམ། བཟོ་དང༌། སྐྱེ་བ་དང༌། མཆོག་གི་སྤྲུལ་པ་གསུམ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། སྤྲུལ་པ་སྐུ་ཡི་དབྱེ་བ་ནི། ། བྱ་བ་རྫོགས་དང་བྱ་བྱེད་དང༌། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད་པའོ། །བྱ་བ་རྫོགས་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ནི། །རང་གི་རྒྱུད་གྲོལ་མངོན་སངས་རྒྱས། །དེ་ནས་སྤྲུལ་པ་འགྱེད་ པའོ། །

以下是直譯： 諸法達到盡地。" 接下來講解化身及其智慧： 化身的本質是大悲的顯現基礎， 以遊戲方式隨機緣顯現， 以大事業獲得自在力。 這也是與法身本質一致的大悲本身，及其遊戲化身，對凡夫、聲聞、緣覺和不清凈的所化眾生各自顯現為不同的導師。詳細分析如下： 從所依身和能依智慧兩種自性中，化身有本質、定義和分類三方面。本質是隨順顯現、無定性和短暫，因此稱為化身。《自現》中說： "隨所化而示現， 與他人隨順顯現， 於他人利益不迷惑， 能隨意轉變。" 定義在同一續部中說："嘿，秘密主，化身的定義是這些，你應當了知：因為對世間界一切眾生隨順顯現，所以是化身。因為能夠利益眾生，所以是化身。因為能做一切事業，所以是化身。因為能度化無量眾生，所以是化身。因為在一個剎土中短暫存在，所以是化身。因為大悲無偏地顯現，所以是化身。" 分類有三種。從事業角度分為：圓滿事業的化身，身未解脫而心已成熟為法身並利益眾生；和行事業的化身，從法界中顯現的遊戲。或者分為工巧化身、受生化身和最勝化身三種。《自現》中說： "化身的分類， 圓滿事業和行事業， 認為有這兩種。 圓滿事業的化身， 自相續解脫現前成佛， 然後放射化身。

རང་གི་རྒྱུད་གྲོལ་མངོན་སངས་རྒྱས། །དེ་ནས་སྤྲུལ་པ་འགྱེད་ པའོ། །བྱ་བ་བྱེད་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་ནི། །གང་འདུལ་དེ་ལ་དེར་སྟོན་ཞིང༌། །གཞན་དང་མཐུན་པར་སྣང་བ་ལ། །དེ་ནི་གོང་མ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་པ་དང༌། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། བཟོ་དང་སྐྱེ་དང་བྱང་ཆུབ་ཆེ། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འདི་ནི། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཐབས་ཆེན་པོའོ། །ཞེས་སོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔའི་ཆོས་ཀྱིས་དབྱེ་ན། རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་དབྱེ་བས། སྤྲུལ་པ་སྐུའི་ཆོས་སྐུའི་དུས་ན། སྟོན་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ། དེའི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བ་བཞིའི་ལུས་སུ་སྣང་བས་མཛད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་མཐར་ཕྱིན་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ། དེའི་ཞིང་ཁམས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་པ་ལ་མངའ་མཛད་དོ། །དེའི་གནས་མེ་ཏོག་པདྨ་ཁ་སྟོང་དང་ལྡན་པ། འཁོར་སྐྱེ་བ་བཞིས་བསྡུས་པའི་འགྲོ་བ། བསྟན་པ་སྡེ་སྣོད་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་སྒྲ་ཐལ་འགྱུར། དུས་ཚེ་ལོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐུབ་པའི་དུས་སོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ལོངས་སྐུའི་དུས་ན། སྟོན་པ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ། དེའི་ཞིང་ཁམས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ། གནས་གདུལ་བྱ་ངོ་དང་སྦྱར་བ། འཁོར་ས་བརྒྱད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ། བསྟན་པ་ངེས་པ་དོན་གྱི་ཐེག་པ། དུས་ངེས་པ་མེད་པའོ། །སྤྲུལ་སྐུའི་སྤྲུལ་སྐུའི་དུས་ན། སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ། དེའི་རང་བཞིན་དཔལ་རང་བྱུང་གིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་ཏེ་ཉིད་ཀྱི་མཛད་པ་ལ་སྤྱོད་པ། ཞིང་ཁམས་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གླིང་བཞི་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ལ་སོགས་པ། གནས་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ། འཁོར་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས། བསྟན་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས། དུས་ངེས་པ་ཆེན་པོས་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའི་དུས་སོ། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ལྔར་དབྱེ་བ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས། །ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་རྣམ་ལྔའོ། །སྐུ་ནི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ལ། །གདུལ་བྱ་གང་འདུལ་ལུས་སྤྲུལ་པ། །» «གསུང་ནི་ཚིག་སྦྱོར་ལེགས་པ་ལ། །ཚངས་དབྱངས་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུའོ། །ཐུགས་ནི་ཤེས་བྱའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །

以下是直譯： 自相續解脫現前成佛， 然後放射化身。 行事業的化身， 隨所化而示現， 與他人隨順顯現， 這與前者相似。" 《經莊嚴論》中說： "工巧、受生和大菩提， 最勝菩提的化現， 這佛陀的化身， 是廣大解脫方便。" 從五種圓滿法分類，以變化分類： 化身的法身時期，導師是大金剛持，其特徵以四生身顯現，承諾圓滿三十六種事業。其剎土統攝無數億兆三千大千世界。其處所具有千瓣蓮花，眷屬包括四生眾生，教法是一切藏經根本的《聲續》，時間是無量壽命的時期。 化身的報身時期，導師是吉祥金剛薩埵，其剎土是百億三千大千世界，處所隨所化眾生而定，眷屬是八地菩薩等，教法是了義乘，時間無定。 化身的化身時期，導師是釋迦牟尼，其自性由吉祥自生授具足戒而行自身事業，剎土是娑婆世界等百億四大部洲，處所是靈鷲山等，眷屬是各種天人等，教法是各種因果乘，時間是以大決定斷除疑惑的時期。 分為身、語、意、功德、事業五種：《勝義》中說： "化身也分身語意， 功德事業五種。 身是相好莊嚴， 隨所化眾生化現身。 語是善妙詞句， 梵音六十支。 意是遍知智慧，

།ཐུགས་ནི་ཤེས་བྱའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །རང་གཞན་དོན་གཉིས་དགོངས་པར་གནས། །ཡོན་ཏན་མཁྱེན་པ་རྫོགས་པ་དང༌། །ཕྲིན་ལས་ཕྱི་ནང་གསང་བ་ཡི། །མཛད་པ་མ་ལུས་རྫོགས་པ་དང༌། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔར་གནས་སོ། །ཞེས་སོ། །བརྟེན་པ་ཡེ་ཤེས་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ཇི་ལྟ་མཁྱེན་པས་དངོས་པོ་ཡི། །གནས་ལུགས་རང་གི་དོན་དུ་ཤེས། །ཇི་སྙེད་པས་ནི་གདུལ་བྱ་ཡི། །བསམ་པ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ཤེས། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་ན། ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པས་གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མཁྱེན་ལ། ཇི་སྙེད་པས་སྣང་ཚུལ་རྒྱུ་འབྲས་མཐའ་དག་མཁྱེན་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང་བཅས་པ་ཉིད། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཤེས་བྱ་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་» «ནི། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་བཤད། །འདིས་ནི་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་མཁྱེན། །གཞན་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིས། །ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་ཤེས་པའོ། །ཇི་ཞེས་བྱ་བ་གནས་ལུགས་ལ། །སྙེད་པས་མ་ལུས་རྫོགས་པར་མཁྱེན། །ཡེ་ནི་སེམས་ཅན་ཀུན་དོན་ལ། །ཤེས་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་ནས་འབྱིན། །སྤྲུལ་པ་སྐུ་ཡི་མཁྱེན་པའི་ཆ། །རང་སྣང་ངོ་ལ་རྫོགས་» «པའོ། །ཇི་ལྟ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བཤད། །སྣང་ཆས་བརྗོད་གཞི་བྲལ་བ་ལ། །» «རང་སྣང་དག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གསལ། །དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མཁྱེན་པ་ལ། །རང་དོན་རྟོགས་པས་འཁྲུལ་རྒྱུན་ཟད། །ཇི་ཞེས་བྱ་བ་གནས་ལུགས་ལ། །» «ལྟ་བ་ཡེང་མེད་ཟད་སར་ཕྱིན། །མཁྱེན་པ་འགག་པ་མེད་ཕྱིར་རྫོགས། །ཡེ་ནི་ལམ་དུ་གྱུར་པ་ལ། །ཤེས་པ་«༼༡༽«ཚད་དུ་ཕྱིན་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་གང་ལས་བྱུང་ཞེ་ན་བཤད་པ།འདི་དག་རྒྱུ་འབྲས་རྩོལ་བས་མ་བསྒྲུབས་ཏེ། །ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཅོག་གཞག་ངང་ལ་སྣང༌། །མཆོག་གསང་རབ་ལ་ཚེ་འདིར་སྣང་བ་སྟེ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་བར་དོར་མི་བསླུ་བས། །རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་རྩེ་མོའི་ཐེག་པ་ནི། །རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་པ་ཀུན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དམ་པ་ནི་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་འདུས་མ་བྱས་སུ་རང་ལ་གནས་པ་སྟེ།

以下是直譯： 意是遍知智慧， 安住于自他二利的密意。 功德是圓滿智慧， 事業是外內密 一切事業圓滿， 安住於五種圓滿。" 能依智慧有二，略說如該續中所言： "化身有所知， 如實智了知 諸法實相為自利， 盡所有智了知 所化眾生意樂。" 詳細解釋：如實智了知無倒實相，盡所有智了知一切因果顯現方式。其本質及定義，《勝義》中說： "總攝所知的智慧， 應知有二種。 其中盡所有智說， 此知所化眾生意樂。 通達他利， 了知諸法自性。 '如'指實相， '盡'指圓滿了知無餘。 'ye'指為一切眾生利益， '知'指從根本拔除三界。 化身的智慧分， 于自顯圓滿。 如實智慧解釋： 離言說基礎的顯現分， 清凈自顯影像明瞭。 了知諸法實相， 通達自利斷盡迷惑相續。 '如'指實相， 無散亂見至盡地。 了知無礙故圓滿。 'ye'指成為道， '知'指達到究竟。" 如是，若問這些現前的身和智慧果從何而來，解釋道： 這些非因果勤勉所成就， 本來任運成就安住而顯現。 最勝密乘此生即顯現， 除此之外中陰不欺誑。 金剛心要頂乘， 超勝一切因果乘。 殊勝的身和智慧果報本來任運成就，無為而自然安住，

སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དམ་པ་ནི་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་འདུས་མ་བྱས་སུ་རང་ལ་གནས་པ་སྟེ། ཅོག་གཞག་རྒྱུ་འབྲས་ལས་འདས་པའི་གནད་ཀྱིས་མངོན་དུ་གྱུར་པས། ཐེག་པ་འོག་མ་ཐམས་ཅད་ལས་འཕགས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བའི། །མ་བཙལ་གཞག་པའི་མན་ངག་གིས། །ཡེ་ཡོད་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་རྙེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་འདུས་མ་བྱས་ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་པར་རྒྱུད་བླ་མ་ལས་ཀྱང༌། འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་མིན་དང༌། །མཁྱེན་དང་བརྩེ་དང་ནུས་པར་ལྡན། །དོན་གཉིས་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཅེས་སོ། །ཆོས་དབྱིངས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པ་ལ། རྩོལ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་མེད་པར་ཡང་སངས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ།།» « །།དེ་ལྟར་འཇུག་ཡུལ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་རྒྱ་ཆེར་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་ནས། ད་ནི་བསྟན་བཅོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མཇུག་གི་དོན་ལ་རྣམ་གྲངས་བདུན་ལས། གང་དུ་ལེགས་པར་བཀོད་པའི་གནས་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་གླུ། །མཁའ་མཉམ་གདོད་ནས་དག་པའི་རང་བཞིན་འདི། །མི་འགྱུར་གཞི་རྩ་བྲལ་བའི་གནས་ཉིད་ནི། །རང་ཤར་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་རོལ་པར་ཤར། །རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ལྷུན་གྲུབ་གཉུག་མ་གདལ་བའི་གླུ་གསང་བ་ཆེན་པོ་འདི་ནི། གྲུབ་རི་རིན་པོ་ཆེ་འབྱུང་བའི་གནས། རང་བྱུང་གི་པདྨའི་རྒྱལ་པོས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རྩེ་མོ། དུས་གཅིག་ལ་སྣང་བ་བརྒྱ་འཆར་བས་སེམས་ཉིད་ངལ་གསོ་བར་བྱེད་པའི་རིའི་ཡང་རྩེར་མཁའ་འགྲོ་གསང་བའི་གླུར་བླངས་པ་ཡི་གེར་བཀོད་པ་ཡིན་» «ནོ། །བརྗོད་བྱ་རྟོགས་པའི་དོན་ངོས་གཟུང་བ་ནི། ཡེ་མཉམ་ཕྱམ་གདལ་ཀློང་ཆེན་ཡངས་པའི་དོན། །གར་ཡང་མ་ཕྱིན་གདོད་མའི་རང་བཞིན་ངང༌། །མི་གཡོ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །རྒྱ་ཆད་མེད་ཅིང་ཕྱོགས་ལྷུང་བྲལ་བར་གྱུར། །སྣང་སྲིད་ཆོས་ཉིད་དུ་ཤར་བས་ཅིར་སྣང་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་རྟོགས་པ་སྟཻ་འགྲོ་འོང་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པས་འབད་པ་དང་རྩོལ་བ་ཐམས་ཅད་རང་ཞིག་ནས།

以下是直譯： 殊勝的身和智慧果報本來任運成就，無為而自然安住。由於超越因果的要訣而直接顯現，故超勝一切下乘。《六空間》中說： "從無分別智慧生， 不尋而安住的口訣， 發現本有的原始佛。" 這也是無為任運成就，如《寶性論》中說： "無為且任運成就， 非由他緣而證悟， 具足智慧慈悲力， 具二利的佛性。" 《法界寶藏論》中說，一切法本來成佛于菩提心中，無需勤勉和修證而成佛，這是第十三品的註釋。 如是廣泛確立了所入境論典的主體后，現在論典圓滿的結尾有七個方面。首先，宣說善加安置之處： "如是法性金剛心要之歌， 等同虛空本來清凈的自性， 不變離根本的境界， 顯現為自生不變的游舞。" 這個金剛心要任運成就本性廣大的大密歌，是在珍寶生起的成就山，自生蓮花王加持的頂峰，一時顯現百相而令心意休息的山巔，作為空行密歌而唱誦並記錄成文。 指明所詮義理： "本等遍佈廣大空間之義， 無所不至本初自性中， 不動任運成就的法性， 無邊際且離偏頗。" 顯現世界顯為法性，故一切顯現皆悟為自生智慧。由證悟無來去的法性，一切勤勉努力自然消融。

སྣང་སྲིད་ཆོས་ཉིད་དུ་ཤར་བས་ཅིར་སྣང་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་རྟོགས་པ་སྟཻ་འགྲོ་འོང་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པས་འབད་པ་དང་རྩོལ་བ་ཐམས་ཅད་རང་ཞིག་ནས། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་བྲལ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ངེས་པས་བསྟན་བཅོས་འདིར་འཇུག་པའི་འགྲོ་བ་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཏེ། དཔལ་བྲམ་ཟེ་གཉུག་མའི་གླུ་ལས། གང་གང་མཐོང་བ་དེ་དེ་» «ཉིད། །དེ་རིང་མགོན་པོ་ད་«༼༡༽«ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཆད། །ད་ནི་སུ་ལའང་དྲི་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་མངོན་དུ་གྱུར་པས། ཕྱི་རབས་འདིར། འབད་པ་མེད་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། སློབ་དཔོན་སེང་གེ་བཟང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང༌། ཀྱེ་མ་གཞུང་ལུགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །དུབ་པ་བདག་གི་ངལ་གསོའི་གནས། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་ལུགས། །རིང་མོ་ཞིག་ནས་མཐོང་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ལྷུན་གྲུབ་ཡངས་པ་ཆེན་པོའི་ཀློང་དུ་ཕྱིན་པས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་དོན་ལ་དབང་འབྱོར་བའི་རང་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ནི། དོན་རྣམས་ཇི་བཞིན་མཁའ་མཉམ་ཡངས་པའི་དཀྱིལ། །གང་དུ་རང་བྱུང་ཀློང་ཆེན་རྒྱལ་པོ་ནི། །རྟག་ཏུ་མི་གཡོ་སྣ་ཚོགས་རང་སར་གྲོལ། །འདི་ཞེས་མི་མཚོན་དབྱིངས་རུམ་ཡངས་པར་ཕྱིན། །གང་དག་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་དེ་དག་གི་ཚད་ནི། ཚིག་དང་དོན་གྱི་གནས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་ནས། གཞན་གྱི་ཕྱིར་ཡི་གེའི་ཚིག་འབྲེལ་ལེགས་པར་དགོད་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། འདིར་ཡང་ཁོ་བོ་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྡོ་རྗེའི་གནས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་ནས། ཚིག་དང་དོན་གྱི་སྐལ་པ་བཟང་པོ་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་དགོད་པར་མཁས་པ་སྟེ། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བའི་གནས་རྡོ་རྗེ་རྟོགས་པའི་འགྲེལ་པ་ལུང་གི་ཕྲེང་བས་སྤྲས་ཏེ། ཡོངས་སུ་རྩོམ་པ་གང་གི་ཚེའང་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྤངས་ཏེ། ཆོས་ལ་སེམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྩེ་གཅིག་པས་སྦྱར་བ་ནི། ཆོས་ཉིད་རྒྱལ་པོའི་ཀློང་དུ་ཕྱིན་པ་ལས་དོན་གྱི་ཤེས་རབ་སྐྱེས་པའི་མཐུས་བཀོད་པ་སྟེ། ཐེག་པའི་མཆོག་འདིར་མོས་པའི་སྐལ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་མིག་ཏུ་གྱུར་པས་གུས་པའི་སྤྱི་བོས་ཟུངས་ཤིག་ཅེས་ལེགས་པར་གདམས་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས།

以下是直譯： 顯現世界顯為法性，故一切顯現皆悟為自生智慧。由證悟無來去的法性，一切勤勉努力自然消融，超越侷限和偏頗。通過確定這種證悟，加持進入此論的眾生證悟法性，這是緣起。如《吉祥婆羅門本性之歌》所言： "所見即是本性， 今日怙主已斷迷惑， 今後不再詢問任何人。" 如是現前，使後世無需勤勉而得解脫。如獅子賢論師所言： "嗚呼！各種教理， 令我疲憊的休息處， 般若波羅蜜多之理， 早已見到。" 進入任運成就廣大空間后，顯示對論典文義自在掌握的本性： "諸義如實等同虛空廣大中， 自生廣大空間之王， 恒常不動種種自解脫， 無法指稱而達廣大境界。" 凡是撰寫論典者的標準是：正確理解詞義，能為他人善加安排文字連貫。在此，我也正確理解了自性大圓滿金剛境界，為利他而善巧安排詞義的良緣。以佛陀世尊心密金剛證悟的註釋和經典串珠裝飾，當全面撰寫時，遠離外在散亂，以專注於法的一心三昧而作。由於達到法性之王的境界而生起義理智慧的力量而撰寫。對此勝乘有信解緣分者，應以恭敬頂戴，這是善加勸勉。如《寶性論》所言：

ཐེག་པའི་མཆོག་འདིར་མོས་པའི་སྐལ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་མིག་ཏུ་གྱུར་པས་གུས་པའི་སྤྱི་བོས་ཟུངས་ཤིག་ཅེས་ལེགས་པར་གདམས་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། གང་ཞིག་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་འབའ་ཞིག་གི །དབང་བྱས་རྣམ་གཡེང་མེད་ཡིད་ཅན་གྱིས་བཤད། །ཐར་པ་ཐོབ་པའི་ལམ་དང་རྗེས་མཐུན་པ། །དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་བཀའ་བཞིན་སྤྱི་བོས་བླངས། །ཞེས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །བརྩམས་པའི་ཚུལ་བརྗོད་པ་ནི། རྟོགས་པའི་དུས་ངེས་མཁའ་འདྲའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །རང་ཉམས་ཕྱོགས་གཅིག་ལུང་དོན་མཐུན་པ་ནི། །རྩ་བའི་སེམས་ལུང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་དང༌། །ཀློང་གསུམ་མན་ངག་སྡེ་བཞི་མཐུན་པར་བཀོད། །དཔལ་མགོན་བླ་མ་དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་རྗེ་ཀུ་མཱ་རཱ་ཛའི་ཞབས་ཀྱི་རྡུལ་སྤྱི་བོས་བླངས་ཤིང༌། དངོས་གྲུབ་བརྙེས་པའི་མགོན་པོ་དེས་རྗེས་སུ་གཟུང་ཞིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་མཐུས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ལ་དབང་འབྱོར་ཞིང་སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པས། དོན་གྱི་ཆ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་ཅིང༌། དེའི་གསུང་གི་འོད་ཟེར་བློ་གྲོས་ཀྱི་པདྨོར་ཤར་བས་ཚིག་གི་གནས་ཀློང་དུ་གྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང༌། རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་རྒྱ་མཚོ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་སྣང་བ་རྒྱས་པ་དེའི་ཚེ། འོད་གསལ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་རྣལ་འབྱོར་གྲུབ་པས། གཞན་དོན་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་དུས་ངེས་པ་ནི། ནམ་མཁའ་ལྟར་གོ་སྐབས་ཡངས་པའི་དོན་ཏེ། རང་གི་རྟོགས་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡི་གེར་དགོད་ལེགས་པས་ཕྱི་རབས་ཀྱི་དོན་དུ་ཕན་པ་འགྲུབ་པ་དང༌། མཚུངས་པ་མེད་པའི་མཆོག་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་གཉིས་པ་དེའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་མི་ཉམས་ཤིང་བཀའ་བསྡུ་བར་འགྱུར་བ་དང༌། འདིའི་གནས་ཀྱང་བརླིང་ལ་ཕལ་གྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་དོན་ཐུན་མོང་གི་གནས་དང་མ་འདྲེས་པར་བསྟན་པས། ཐེག་པ་རྒྱལ་པོའི་རྩེ་མོ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་གནས་པར་འགྱུར་བ་དང༌།

以下是直譯： 這是善加勸勉，對此勝乘有信解緣分者，應以恭敬頂戴，因為它成為他們的眼目。如《寶性論》所言： "凡是唯依佛教， 心無散亂而解說， 與得解脫道相順， 亦如仙人言頂受。" 描述撰著方式： "證悟時定如虛空的瑜伽士， 自身經驗與一部分經義相符， 與二十一部根本心續， 及三空間四類口訣相符而安排。" 由於恭敬頂戴吉祥怙主至尊法王庫瑪拉扎尊足之塵，並得到這位獲得悉地的怙主攝受和加持的力量，對自性大圓滿的義理得到自在，正確理解心性本自光明的義理，在義理方面沒有錯誤。由於他的言教光芒照耀智慧蓮花，成為詞句的境界。如是，對於所訴說和能訴說的方式，如海無礙的顯現廣大之時，由於成就光明金剛心要的瑜伽，利他事業的確定時機如虛空般廣闊。由於善於如實以文字安排自己所證悟的義理，成就後世的利益。 與無與倫比的殊勝金剛普賢第二無異，他的宗旨不衰，將成為結集。此處的要義也深奧難解，未與共同的要義混雜而宣說，因此金剛心要勝乘頂峰的教法將長久住世。

ཐེག་པ་རྒྱལ་པོའི་རྩེ་མོ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་གནས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། རྒྱུད་དང་མན་ངག་གི་གནས་ཀྱང་གྲངས་མང་བས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བར་མི་ཤེས་ཤིང་ཚོགས་པར་མི་ནུས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ཉིད་མཐོང་བས་ཀུན་གྱི་གནས་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་འདི་བཤད་དེ། རང་བཟོ་དང་འདོད་རྒྱལ་དུ་འདོགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བཀའ་ལུང་གི་དཔང་པོས་ཡིད་ཆེས་པར་བྱས་པ་ནི། སེམས་སྡེ། ཀློང་སྡེ། མན་ངག་གི་སྡེ་གསུམ་དང་མཐུན་པར་བཀོད་ནས་དེ་དག་གི་ལུང་དང་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །ལུང་གི་རྒྱུས་ལ་མི་མཁས་པ་དག་གིས་ནི་རྡོ་རྗེའི་གནས་ལ་ཅི་ཞིག་དབང་སྟེ། དམུས་ལོང་ལ་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་གོ་སྐབས་དང་དོན་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་མདོ་སྡེ་རྒྱན་དུ། བཤེས་གཉེན་དུལ་བ་ཞི་བ་ཉེར་ཞི་བ། །ཡོན་ཏན་བརྩོན་བཅས་ལྷག་པར་ལུང་གིས་ཕྱུག» «།དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་སྨྲ་མཁས་ལྡན། །བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་སྐྱོ་ངལ་སྤངས་ལ་བསྟེན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་སེམས་སྡེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ནི། རིག་པའི་ཁུ་བྱུག» «རྩལ་ཆེན་སྤྲུགས་པ། ཁྱུང་ཆེན་ལྡིང་བ། རྡོ་ལ་གསེར་ཞུན། མི་ནུབ་པའི་རྒྱལ་མཚན་ཏེ་སྔ་འགྱུར་ལྔ་དང༌། རྩེ་མོ་བྱུང་རྒྱལ། ནམ་མཁའི་རྒྱལ་པོ། བདེ་བ་འཕྲུལ་བཀོད། རྫོགས་པ་སྤྱི་ཆིངས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཏིག» «བདེ་བ་རབ་འབྱམས། སྲོག་གི་འཁོར་ལོ། ཐིག་ལེ་དྲུག་པ། རྫོགས་པ་སྤྱི་གཅོད། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ། ཀུན་འདུས་རིག་པ། རྗེ་བཙུན་དམ་པ། བསྒོམ་པ་དོན་གྲུབ་སྟེ་ཕྱི་འགྱུར་བཅུ་གསུམ་དང་བསྡོམས་པས་སེམས་སྨད་བཅོ་བརྒྱད་དང༌། ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ། རྨད་བྱུང་རྒྱལ་པོ། མདོ་བཅུ་སྟེ། ཐམས་ཅད་བསྡོམས་པས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གོ» «།ཀློང་སྡེ་མང་ཡང༌། ཀློང་དཀར་ནག་ཁྲ་གསུམ་ལས། ཀློང་དཀར་པོ་ལ། ནམ་མཁའི་ཀློང༌། རྒྱ་མཚོའི་ཀློང༌། རིན་པོ་ཆེའི་ཀློང་དང་གསུམ་མོ། །ཀློང་ནག་པོ་ལ། ཐུགས་རྗེ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། མཛད་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ། སྤྲུལ་པ་ཀློང་ནག་གི་སྡེ་དང་གསུམ་མོ། །ཀློང་ཁྲ་བོ་ལ། ཡོད་སྨྲ་སེམས་སྡེ་དང་མཐུན་པའི་ཀློང་ཁྲ་བོ། མེད་སྨྲ་རང་གནད་དང་མཐུན་པའི་ཀློང་ཁྲ་བོ།

以下是直譯： 金剛心要勝乘頂峰的教法將長久住世。由於續部和口訣的內容眾多，無法彙集為一處，也無法全部集齊的眾生，通過見到此論便能輕易瞭解一切要義，為此解說此論。為避免自作主張和隨意安立，以經教為證據使人信服，即依照心部、界部、竅訣部三者而安排，並與它們的經文相結合。 不精通經教的人對金剛要義又有何自在，如同盲人無法分辨色相一樣。如《經莊嚴論》所言： "善知識調伏寂靜極寂靜， 具德精進尤其經教豐富， 善說通達實相具有智慧， 具有慈悲舍離疲厭應親近。" 其中二十一部心續是：早期譯本五部，即《智慧布穀》、《大力抖擻》、《大鵬展翅》、《石中熔金》、《不沉勝幢》；後期譯本十三部，即《頂峰王生》、《虛空之王》、《安樂幻化》、《圓滿總綱》、《菩提心滴》、《遍滿安樂》、《生命輪》、《六滴》、《圓滿總斷》、《如意寶》、《普集明覺》、《至尊聖者》、《修習成就》；加上《遍作王》、《稀有王》、《十經》，總共二十一部。 界部雖多，但主要有白、黑、雜三種界。白界有三：虛空界、海洋界、寶藏界。黑界有三：大悲黑界部、事業黑界部、化身黑界部。雜界有三：有說與心部相符的雜界、無說與自要相符的雜界、

མེད་སྨྲ་རང་གནད་དང་མཐུན་པའི་ཀློང་ཁྲ་བོ། ཡོད་མེད་མན་ངག་དང་མཐུན་པའི་ཀློང་ཁྲ་བོ་དང་གསུམ་སྟེ། ཀློང་དགུར་འདུས་སོ། །ཀློང་རབ་འབྱམས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆིངས་སུ་འདུས་པས་ལོགས་སུ་མ་བཤད་དོ། །མན་ངག་གི་སྡེ་ལ། ཕྱི་སྐོར། ནང་སྐོར། གསང་སྐོར། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པའི་སྐོར་དང་བཞིའོ། །འདི་ལ་རྒྱུད་སྡེའི་གནས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཀྱང༌། གསང་ཆེན་ངེས་པའི་རྒྱུད་བཅུ་བདུན་དུ་རིགས་བསྡུས་ཏེ་གསུངས་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་ཤར་བ་དང་རང་གྲོལ་དང༌། །རང་བྱུང་ཉིད་དང་རྩལ་རྫོགས་དང༌། །མཛེས་ལྡན་དག་དང་ཕྲ་བཀོད་དང༌། །མུ་ཏིག་ཕྲེང་དང་ཡི་གེ་མེད། །སྙིང་དང་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་དང༌། །ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ངོ་སྤྲོད་སྤྲས། །སྐུ་གདུང་འབར་དང་རིན་ཆེན་སྤུངས། །སྒྲོན་མ་འབར་དང་ཀློང་ཆེན་དྲུག» «།དེ་ལྟར་བཅུ་དྲུག་རིམ་པ་རྣམས། །ཐལ་འགྱུར་ལས་ནི་ངེས་འཕྲོས་ནས། །གདུལ་ཡུལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྣང༌། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཀློང་མན་ངག་གི་སྡེ་རྣམས་སྤྱིར་དྲིལ་ན། སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་རྣམ་པར་བཞེངས་པ་དེས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལས། གསང་སྔགས་ཆེན་པོ་སྟེ། དེལའང་བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་ལས་རྫོགས་པའི་རིམ་པ། དེ་ལ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ལས། ཆེན་པོ་སྟེ། འདི་ལ་ཤྭ་ལོ་ཀ་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། ལེའུ་སུམ་ཁྲི་ལྔ་སྟོང༌། བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང༌། གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ། གགས་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། གནད་འདུས་སུམ་སྟོང༌། གོལ་སྒྲིབ་ལ་བཟླ་བའི་ཆིངས་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་སྟེ། མིང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུར་བཞུགས་པ་ནི། སྡེ་སྣོད་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་སྒྲ་ཐལ་འགྱུར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལས། །ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་འཕྲོས་པ། །སྡེ་གསུམ་ལས་ནི་ཀློང་དགུར་འགྱུར། །ཚིག་བསྡུས་པ་ལས་ཤློ་ཀ །འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལས། །ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ལྔ། །བམ་པོ་ཉི་ཁྲི་སྟོང་ཕྲག་གཅིག» «།བརྗོད་བྱ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་རྟོག་པ་གཅོད། །འདི་ལ་བརྗོད་བྱ་ཉེར་བསྡུས་པ། །གཟེར་བུ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་ཅུ་ལ། གགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །

以下是直譯： 無說與自要相符的雜界、有無與口訣相符的雜界，共三種。總共歸納為九種界。廣大界包含在所有的綱要中，所以未單獨解說。 口訣部分為四：外部分、內部分、密部分、無上密部分。 雖然續部的內容不可思議，但在《大密決定續》中歸納為十七類，如《普賢現前續》中所說： "自現和自解脫， 自生及力圓滿， 莊嚴和微妙安排， 珍珠串及無文字， 心和意之明鏡， 日月交合指示莊嚴， 身舍利燃和珍寶聚， 燈燃及六大界。 如是十六種次第， 從普賢現前續中流出， 顯現於所化眾生。" 如是總括心部、界部、口訣部，是普賢如來金剛持形相所說法的分類中的大密咒。其中又分生起次第和圓滿次第兩種，圓滿次第又分大小兩種。其中大圓滿有六十四萬頌，三萬五千品，二萬一千卷，一百八十要點，一千五百關鍵，三千精要，四十萬遣除迷障的綱要。有名稱的續部共二萬部。如《一切藏之根本聲音普賢大續》中所說： "從自性大圓滿， 流出詞句差別， 三部成為九界。 簡略詞句有， 六十四十萬頌， 三萬五千品， 二萬一千卷， 所詮如虛空無邊， 斷除所化眾生分別。 此中所詮簡略為， 一百八十要點， 關鍵一千五百，

གགས་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གཉིས། །གནད་ཆེན་འདུས་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །གོལ་སྒྲིབ་ཁྲི་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ལ། །མིང་ཐོགས་རྒྱུད་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས། །ཚིག་བརྗོད་རིམ་པ་གསལ་བཀོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ་ནི། དགེ་བ་འདི་ཡིས་མ་ལུས་འགྲོ་བ་ཀུན། །མ་འབད་བཞིན་དུ་གདོད་མའི་སར་ཕྱིན་ཏེ། །ཀུན་བཟང་ས་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ཡི། །དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་ཤོག» «།ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ལེགས་པར་བརྩམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་ཚོགས་རླབས་ཆེ་བ་གང་ཞིག་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་དེས། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་འབད་པ་དང་རྩོལ་བ་གང་ཡང་མ་བྱས་པར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གཅིག་ཏུ་རོ་མཉམ་པས་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་བ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་བཀྲ་ཤིས་སུ་བྱེད་པས་བདེ་ལེགས་རླབས་པོ་ཆེ་རྒྱས་པར་བསྔོ་བ་ནི། ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་བདེ་དཔལ་འབྱོར་པ་ནི། །དག་པའི་ཞིང་བཞིན་འདོད་དགུ་ལྷུན་གྲུབ་» «ཅིང༌། །ཆོས་རྔ་སྒྲོགས་པས་ཐར་པའི་རྒྱལ་མཚན་འཛུགས། །དམ་ཆོས་མི་ནུབ་བསྟན་པ་རྒྱས་པར་ཤོག» «།ལེགས་པར་སྦྱར་བའི་བསོད་ནམས་བརྒྱའི་འོད་ཟེར་ས་དང་ལྷའི་ཡུལ་ཀུན་ཏུ་འཕྲོ་བའི་དཔལ་འབར་བའི་གཟི་བརྗིད་བཟང་པོ་དེས། སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་ལྡན་ཞིང༌། རྨི་ལམ་ན་ཡང་སྔུག་བསྔལ་མེད་ལ། ཐར་པའི་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་རྨད་དུ་བྱུང་བས་ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་བཀྲ་ཤིས་དང་ལྡན་པ་ནི། བདེ་བ་ཅན་དང་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་པདྨོ་ཅན་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་དག་པའི་ཡུལ་ན་འཁོད་པ་བཞིན། འདོད་དགུའི་དཔལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་སྤྱོད་པར་ཤོག་ཅིག» «ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་སྒྲ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྒྲོགས་ཤིག«༼༡༽« བླ་ན་མེད་པའི་བསྟན་པ་ལྷའི་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང་ནོར་བུའི་རྒྱལ་མཚན་བསྒྲེངས་པས།

以下是直譯： 關鍵一千五百， 精要彙集三千， 遣除迷障四十萬， 有名續部二萬。 詞句次第明確安排。" 迴向善業于菩提： "愿以此善業，一切眾生無餘， 不費力即達本初地， 于普賢不變之地， 成就二利任運法王。" 這是說，以殊勝法理善造所生的廣大善根力，愿一切眾生無需努力即證菩提，在無分別普賢地上，以法身一味平等，任運成就二利的勝者法王佛陀世尊的果位。 普遍吉祥迴向廣大安樂： "愿諸方皆具安樂富庶， 如凈土般如意任運成， 法鼓聲震立解脫勝幢， 正法不衰教法廣弘揚。" 這是說，愿善業百福光芒遍及人天界，威德光明普照。愿所有有情世界皆具安樂，乃至夢中亦無痛苦，殊勝解脫法喜晝夜吉祥。如極樂世界、妙喜世界、蓮花世界等清凈佛土一般，愿一切如意圓滿自然成就。 愿三寶之聲不絕於耳。愿無上教法如天意樹、如意寶幢高豎，

འདོད་དགུའི་དཔལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་སྤྱོད་པར་ཤོག་ཅིག» «ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་སྒྲ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྒྲོགས་ཤིག«༼༡༽« བླ་ན་མེད་པའི་བསྟན་པ་ལྷའི་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང་ནོར་བུའི་རྒྱལ་མཚན་བསྒྲེངས་པས། བསྟན་པ་དམ་པའི་ཆོས་ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་ཞིང་གི་ཁྱོན་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་པ་ཀུན་ཏུ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་ཤིས་པ་བརྗོད་པའི་རྒྱན་གྱིས་མཐའ་བསྡུ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་» «ནོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་བརྗོད་པ་ནི། ཆོས་དབྱིངས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པས་མཛོད་ཅེས་བརྗོད་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་འདིའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཞི་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ། དེའི་གནས་གསལ་བར་སྟོན་པའི་ཚུལ་ལེའུ་བཅུ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ནི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་གཞུང་གི་ཚོགས་ཏེ། ཚིག་དོན་གྱི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་འབྱུང་བའི་དབྱིངས་ལ། ཚིག་དང་དོན་གྱི་སྐལ་བ་བཟང་པོ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་དང་མཚུངས་ཏེ། གང་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གཉིས་འགྲུབ་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང༌། མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་ཚོགས་པ་འབྱུང་བའི་གནས་ཡིན་པས་མཛོད་ཀྱི་སྒྲས་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་ཉིད་དང༌། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཞི་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་བཀོད་ལེགས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་འབྱུང་བའི་མཛོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང༌། ཆོས་དབྱིངས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཅེས་བརྗོད་དེ། རྗོད་པར་བྱེད་པའི་གཞུང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཉིད་དང༌། བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཉིས་བསྟན་བཅོས་འདིའི་རང་བཞིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་མཆོག་གི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབྲས་བུ་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པ་ནི་ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་ཡིན་ལ། དེའི་ཡང་སྙིང་པོ་དང་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ།

以下是直譯： 愿一切如意圓滿自然成就。愿三寶之聲不絕於耳。愿無上教法如天意樹、如意寶幢高豎，正法遍及十方無量無邊剎土、虛空邊際，廣為弘揚。以此吉祥語作為結尾。 完整標題的解釋是： "法界寶藏"是指：自性本來光明、離一切戲論邊際的心性即法界。因為自性任運成就，所以稱為寶；因為是輪迴和涅槃一切法的源泉，所以稱為藏。這部論典所闡述的圓滿內容即是基、道、果的本質。闡明這一內容的十三品論文是深廣的教法集合，其中包含眾多詞義。詞義的殊勝善緣自然成就，如同珍寶，因為它是成就所欲二利的基礎，也是名詞、語句、文字的來源，故稱為藏。因為它是闡述深廣法界之基、道、果本質的善妙珍寶來源之藏，所以稱為"法界寶藏"。這部論典的圓滿性質包括能詮文字的圓滿和所詮意義的圓滿這兩個方面。 "最上乘瑜伽士"是指：果乘金剛乘是一切乘的頂峰，而其中的精髓和頂點是自性大圓滿。

དེའི་ཡང་སྙིང་པོ་དང་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ལས་ཀྱང་འོད་གསལ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་གནས་འདི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པའི་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་དོན་ལེགས་པར་རྟོགས་ནས་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་དོན་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཚིག་དོན་གྱི་གནས་ལེགས་པར་རྟོགས་ནས་གཞུང་རྩོམ་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ནི་ཚིག་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྩོམ་པ་པོའི་མིང་སྟེ། རྟོགས་པ་མཁའ་ལྟར་ཡངས་པའི་ཀློང་ཆེན་པོ་ན་རིག་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བྱིང་རྒོད་རེ་དོགས་དང་བྲལ་བ་ཉིན་མཚན་ཕྱད་པར་འབྱམས་ཀླས་པས་ན་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཏེ། མིང་འདིས་བསྟན་བཅོས་འདིའི་བརྗོད་བྱ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་ཁོ་བོས་སྦྱར་བའི་བསྟན་བཅོས་དག་ལ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཐ་དད་པར་འབྱུང་བ་སྟེ་དེ་ཡང་དེ་དག་གི་བརྗོད་བྱ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་སྟེ། སྙན་ངག་དང༌། སྡེབ་སྦྱོར་དང༌། མིང་གི་མངོན་བརྗོད་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་གཙུག་ལག་དང་མཐུན་པས་དྲང་བའི་དོན་གཙོ་ཆེར་སྟོན་པ་དག་ཏུ་ནི། བསམ་ཡས་པ་ངག་གི་དབང་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་སྦྱར་བ་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །གང་དུ་གསང་སྔགས་ཕྱི་ནང་གི་གནས་ཐུན་མོང་དུ་མཐུན་པར་སྟོན་པ་རྣམས་སུ་ནི། རྡོ་རྗེ་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །ཟབ་མོའི་གནས་གང་ཞིག་ཐེག་པའི་རིམ་པས་སྟོན་པ་དང༌། དོན་དང་ཚིག་གི་གནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚོམས་གཙོ་བོར་སྟོན་པ་དག་ཏུ་ནི། དྲི་མེད་འོད་ཟེར་གྱིས་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །» «གནས་ལུགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཀློང་ཡངས་པར་སྟོན་པ་དག་ཏུ་ནི་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀྱིས་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། ། ཐེག་པ་དང༌། གྲུབ་པ་དང༌། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་རྣམས་སུ་ནི། ཀུན་མཁྱེན་ངག་གི་དབང་པོས་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་མིང་གི་རིགས་འབྱེད་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་བརྗོད་བྱ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཀོད་པ་རྫོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ས་མ་ཡ་ཐཱ་སྟེ། ཚིག་དོན་གྱི་རིམ་པ་རྫོགས་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །

以下是直譯： 其中的精髓和頂點是自性大圓滿。而在此之上，光明金剛心要之境更為殊勝，故稱為最上乘。善解其義並修習，是實踐瑜伽；善解詞義並著述，是文字瑜伽。這就是所謂的法流瑜伽士。 "龍欽繞絳"是作者之名。意為在如虛空廣闊的大界中，智慧法性之輪日夜不停地周遍運轉，遠離沉掉、希望恐懼，故稱龍欽繞絳。此名也揭示了本論的內容。 在我所著的論典中，出現不同的名號，這些也都揭示了各自的內容。在主要闡述世間學問如詩學、韻律學、同義詞等相關內容的著作中，署名為"桑耶巴·瓦吉旺波·楚臣洛珠所著"。在共同闡述顯密內外之處的著作中，署名為"金剛威嚴所著"。在以乘次第闡述甚深之處，或主要闡述義理和文字要義的三摩地品類的著作中，署名為"無垢光所著"。在闡述不可思議實相廣闊境界的著作中，署名為"龍欽繞絳所著"。在廣泛闡述乘、成就、真如等內容的著作中，署名為"遍智瓦吉旺波所著"。這是通過名號類別來揭示論典內容的方法。 "安排圓滿"意為梵語"samāpta"，表示詞義次第已闡述完畢。

ཚིག་དོན་གྱི་རིམ་པ་རྫོགས་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །བརྩམས་པ་མཐར་ཕྱིན་ཏོ། །ལེགས་པར་བཀོད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟར་རབ་གསང་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་དོན། །སྙིང་ཐིག་ངེས་པའི་བཀའ་གསང་རྒྱ་ཆེ་ལས། །ཟབ་མོའི་གནད་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་འདིར་བསྡུས་ཏེ། །ཞི་བ་ཐར་ལམ་འབྱོར་པ་མཐའ་ཡས་བྱས། །ཆོས་དབྱིངས་མཛོད་འགྲེལ་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་འདི་ནི། །རྟོགས་དོན་མཐར་ཐུག་རྟོགས་པའི་སྣང་བ་དང༌། །ཐེག་མཆོག་རྩེ་མོ་ཐེག་པའི་རྒྱལ་པོ་དང༌། །ལུང་དོན་ལེགས་སྤྲས་ལུང་གི་གཏེར་ཞེས་བྱ། །ཚིག་ཙམ་མ་ཡིན་སྙིང་པོའི་དོན་མཐོང་ཞིང༌། །ཇི་བཞིན་ལེགས་བསྒོམས་ཉམས་མྱོང་ངེས་པའི་གནད། །ཡང་ཟབ་མཐར་ཐུག་ཕྱོགས་གཅིག་བསྡེབས་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་དབྱིངས་འགྲེལ་འདི་རྟོགས་པའི་སྣང་བ་ཡིན། །ཚེ་འདིར་བྱང་ཆུབ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་དོན། །ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་འོད་གསལ་མཆོག་མི་འགྱུར། །གླིང་བཞིའི་དབུས་ན་རི་རྒྱལ་འཕགས་པ་བཞིན། །ཆོས་དབྱིངས་འགྲེལ་འདི་ཐེག་པའི་རྒྱལ་པོ་ཡིན། །ཟབ་མོའི་གནད་རྣམས་རྡོ་རྗེའི་གླུར་བླངས་པ། །བཀའ་ལུང་གཙོར་བྱས་ལུང་གི་ཕྲེང་བས་སྤྲས། །ངེས་དོན་སྙིང་པོའི་མདོ་རྒྱུད་ཀུན་དང་མཐུན། །ཆོས་དབྱིངས་འགྲེལ་འདི་ལུང་གི་གཏེར་ཞེས་བྱ། །སྐྱེ་བ་སྐྱེ་བ་རྣམས་སུ་སྔོན་སྦྱངས་ཤིང༌། །དམ་པ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདིར་བཟུང་བས། །ཡང་ཟབ་ཡང་ཟབ་སྙིང་པོའི་དོན་རྟོགས་ཤིང༌། །ཐེག་མཆོག་ཐེག་མཆོག་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་སོན། །དེ་ཕྱིར་བློ་གྲོས་ཡངས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ། །ཐོས་བསམ་སྤྲིན་ཆེན་ཕན་བདེའི་གློག་ཕྲེང་ཅན། །རྟོགས་པའི་འབྲུག་སྒྲ་ཏིང་འཛིན་རྣམ་འགྲོས་ལས། །ལེགས་བཤད་ཆར་ཆེན་ཀུན་ཏུ་འབབ་པ་ཡིན། །ཁོ་བོ་རྣམ་དཔྱོད་ཐོས་བསམ་རྒྱ་ཆེ་བས། །མ་ལུས་ཐེག་པའི་དོན་ཀུན་ཁོང་དུ་ཆུད། །རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་ལམ་བཟང་འདིར་མཁས་པས། །ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་ཆོས་དབྱིངས་འགྲེལ་འདི་བྱས། །གང་ཞིག་མོས་དགེ་ཕུན་ཚོགས་དང་ལྡན་པ། །ཐེག་མཆོག་རྒྱལ་པོའི་རྣལ་འབྱོར་དེ་དག་གིས། །ཞི་བ་བྱང་ཆུབ་ནོར་བཟང་འབྱོར་པའི་ནོར། །ཆོས་དབྱིངས་མཛོད་འདིར་ཡོངས་ཀྱིས་འགྲེལ་འདི་ཟུང༌། །» «འདི་ནི་གསང་ཆེན་ངེས་པའི་རྒྱུད་རྣམས་དང༌། །

以下是直譯： 詞義次第已闡述完畢。著作已完成。安排已妥善完成。意思是： 如是極密金剛心要之義， 從廣大密意精要密法中， 摘取深奧要義匯於此， 成就寂靜解脫無量福。 此法界藏釋最勝法， 稱為究竟證悟之光明， 最上乘頂點乘中之王， 經義善飾經典之寶藏。 非僅文字見本質義理， 如實善修經驗決定要， 極深究竟彙集一處故， 此法界釋為證悟光明。 今生菩提金剛心要義， 一切頂點光明最無變， 如四洲中須彌山高聳， 此法界釋為諸乘之王。 深奧要義以金剛歌詠， 以教法為主經文裝飾， 契合一切了義精要經， 此法界釋稱為經典寶藏。 生生世世曾經修習過， 諸聖者們於此所受持， 證悟極深精要之義理， 到達最上乘大海彼岸。 因此于廣闊智慧虛空中， 聞思大云利樂閃電串， 證悟雷聲三昧遊行中， 善說大雨普遍而降下。 我以廣博聞思辨才智， 通達一切乘義無遺漏， 精通此勝金剛心要道， 造此深廣法界釋論著。 凡具殊勝信解功德者， 最上乘王瑜伽士彼等， 寂靜菩提善財富寶藏， 當持此法界藏全釋論。 此乃大密決定續部與...

» «འདི་ནི་གསང་ཆེན་ངེས་པའི་རྒྱུད་རྣམས་དང༌། །དེ་ཡི་མན་ངག་ཡི་གེ་གྲངས་མང་ལས། །འབད་མེད་གྲོལ་བའི་གནད་རྣམས་ངེས་བསྡུས་ནས། །གངས་རི་ཐོད་དཀར་མགུལ་དུ་ལེགས་པར་སྦྱར། །དགེ་བ་འདི་ཡིས་ཕན་བདེ་འབྱུང་བའི་གནས། །སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་ཤོག» «།བསྟན་པའི་རྩ་ལག་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས། །སྐུ་ཚེ་འཕྲིན་ལས་འབྱོར་པ་མཐའ་ཡས་ཤོག» «།འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀུན་བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པ་དང༌། །ངན་སོང་རྣམ་ཆད་མཐོ་རིས་ཐོབ་པར་ཤོག» «།དག་པའི་ཞིང་བཞིན་ཉིན་མཚན་ཆོས་སྤྱོད་ཅིང༌། །» «ཐམས་ཅད་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་ཤོག» «།ཇི་བཞིན་ལེགས་བཤད་བསོད་ནམས་གྲུ་ཆེན་དེས། །» «འགྲོ་ཀུན་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་རྒལ་བར་ཤོག» «།ཐར་པའི་གནས་བཟང་རིན་ཆེན་གླིང་བགྲོད་ནས། །སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་ཤོག» «།མ་སྐྱེས་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ལུང༌། །མ་ནོར་ཇི་བཞིན་ཡོངས་བཤད་བསོད་ནམས་དེས། །མ་ལུས་འགྲོ་ཀུན་དོན་གཉིས་ཕུན་ཚོགས་ཤིང༌། །མ་འབད་བཞིན་དུ་དགེ་བ་འཕེལ་བར་ཤོག» «།བདག་ཀྱང་དེང་ནས་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་བར། །» «དཔལ་མགོན་བླ་མའི་ཕྲིན་ལས་སྒྲུབ་བྱེད་ཅིང༌། །རླབས་ཆེན་གཞན་དོན་སྤྱོད་པ་ཕུན་ཚོགས་ཀྱིས། །» «མཐོང་ཐོས་དྲན་རེག་འཁོར་བ་ཕྱིར་བསྙིལ་ཤོག» «།བདག་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲོ་བ་གང་ཞིག་རྣམས། །ཁྲོའམ་དད་དམ་གནོད་པ་བྱེད་གྱུར་ཏམ། །» «བསྟོད་དམ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཀྱང་རུང༌། །ཐམས་ཅད་མྱུར་དུ་བདག་གིས་འདྲེན་པར་» «ཤོག» «།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀུན་དང༌། །སེམས་ཅན་དབྱིངས་ཀུན་མཐའ་ཡང་ཇི་ཙམ་པར། །བདག་གི་ཞིང་དང་ཕྲིན་ལས་དབྱིངས་ཁྱབ་སྟེ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་གིས་འདྲེན་པར་ཤོག།ཆོས་ཚུལ་འདི་ཡང་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་པ། །ས་སྟེང་རྒྱན་གྱུར་འཇིག་རྟེན་འདིར་གནས་ཏེ། །བསྟན་པའི་སྲོག་ཤིང་ཡལ་འདབ་ཕྱོགས་བཅུར་རྒྱས། །གཞན་ཕན་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་མཐའ་ཡས་ཤོག» «།ཉི་ཟླ་ནོར་བུ་དཔག་བསམ་ཤིང་ཆེན་དང༌། །» «ས་གཞི་རྒྱ་མཚོ་གྲུ་ཆེན་རྒྱལ་བ་ལྟར། །སྐྱེ་དགུའི་རེ་སྒྲུབ་ཕན་བདེའི་འོད་སྟོང་འཕྲོ། །གཞན་དོན་ལྷུན་གྲུབ་ཕྲིན་ལས་མཐའ་ཡས་ཤོག» «།

以下是直譯： 此乃大密決定續部與， 其口訣眾多文字中， 摘取無勤解脫諸要義， 善造于岡底斯雪山頂。 愿此善業利樂之源泉， 佛陀教法興盛廣大傳。 愿教法根本諸聖者們， 壽命事業福德無邊際。 愿諸世界安樂且幸福， 惡趣永斷獲得善趣果。 如凈土中晝夜修行法， 愿皆證得無上菩提果。 愿以如實善說福德船， 度脫眾生輪迴大海中。 抵達解脫勝處寶洲后， 愿成三身任運法王尊。 無生精要菩提心教法， 無誤如實圓滿宣說福， 愿諸眾生二利圓滿成， 無需勤勉善業自增長。 愿我從今至盡輪迴際， 成辦吉祥怙主上師業， 以圓滿廣大利他行為， 令見聞憶觸者退輪迴。 依我而生任何眾生者， 或瞋或信或作損害事， 或贊或隨學者亦無妨， 愿我迅速引導彼等眾。 法界虛空界及有情界， 乃至其邊際之所及處， 愿我剎土事業遍充滿， 愿我引導一切諸眾生。 愿此法門乃至有輪迴， 住世為大地上之莊嚴， 教法命根枝葉十方展， 利他花果無量愿增長。 如日月寶樹大如意寶， 大地海洋大船及佛陀， 滿眾生愿放千道利樂光， 愿成任運利他無邊業。

གཞན་དོན་ལྷུན་གྲུབ་ཕྲིན་ལས་མཐའ་ཡས་ཤོག» «།«ཆོས་དབྱིངས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པ། རྟོགས་པའི་སྣང་བ། ཐེག་པའི་རྒྱལ་པོ། ལུང་གི་གཏེར་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ། རང་དང་གཞན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་ཅིང༌། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་གནས་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ལ་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྣང་བ་ལེགས་པར་རྒྱས་པ། ཐེག་པ་མཆོག་གི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཀུན་མཁྱེན་ངག་གི་དབང་པོ་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀྱིས་བཀོད་པ་རྫོགས་སོ།། །།དགེའོ། །དགེའོ། །དགེའོ། །«མེས་པོའི་ཤུལ་བཞག་ལས། ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀྱི་གསུང་འབུམ། ༼༡༦༽ ཆོས་དབྱིངས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལུང་གི་གཏེར་མཛོད།

以下是直譯： 愿成任運利他無邊業。 《法界寶藏論釋》，名為《證悟光明》、《乘中之王》、《經典寶藏》，已到達自他宗義大海彼岸，于如來教法稀有處智慧光明廣大開展的最上乘瑜伽士、遍智語自在龍欽繞絳所著，圓滿。 善哉！善哉！善哉！ 出自祖先遺留，龍欽繞絳全集，第16卷，《法界寶藏論釋·經典寶藏》。